Wyrok z 3 lutego 2026, sygn. I C 548/24

WYROK

W IMIENIU RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ

Dnia 3 lutego 2026 r.

Sąd Rejonowy w Ciechanowie I Wydział Cywilny

w składzie następującym:

Przewodniczący: sędzia Lidia Grzelak

Protokolant st. sekr. sąd. Edyta Wojciechowska

po rozpoznaniu w dniu 13 stycznia 2026 r. w R.

na rozprawie

sprawy z powództwa G. U.

przeciwko PPHU (...) spółka z ograniczoną odpowiedzialnością spółka komandytowa w R.

o zadośćuczynienie w kwocie 10000,00 zł

I powództwo oddala;

II zasądza od powódki G. U. na rzecz pozwanego PPHU (...) spółka z ograniczoną odpowiedzialnością spółka komandytowa w R. kwotę 1800,00 zł tytułem zwrotu kosztów zastępstwa procesowego;

Sędzia Lidia Grzelak

Sygn. akt I C 548/24

UZASADNIENIE

Powódka G. U. wnosiła o zasądzenie od pozwanego PPHU (...) spółka z ograniczoną odpowiedzialnością spółka komandytowa w R. kwoty 10000,00 zł z ustawowymi odsetkami za opóźnienie z tytułu zadośćuczynienia za naruszenie dóbr osobistych.

Pozwany PPHU (...) spółka z ograniczoną odpowiedzialnością spółka komandytowa w R. wnosił o oddalenie powództwa oraz zasądzenie na swoją rzecz od powódki G. U. zwrotu kosztów procesu, w tym kosztów zastępstwa procesowego.

Postanowieniem z dnia 16 sierpnia 2024 r. Sąd Okręgowy w Płocku stwierdził swoją niewłaściwość i sprawę przekazał do rozpoznania i rozstrzygnięcia Sądowi Rejonowemu w Ciechanowie jako właściwemu rzeczowo.

Sąd ustalił następujący stan fatyczny:

PPHU (...) spółka z ograniczoną odpowiedzialnością spółka komandytowa w R. prowadzi w R. galerię handlową (...), w której znajdowały się m. in. sklepy odzieżowe, nad którymi nadzór sprawował X. E. ( bezsporne ).

G. U. zatrudniona była w sklepie odzieżowym w galerii handlowej (...) w okresie od 1 października 2015 r. do 31 października 2023 r., początkowo jako kasjer sprzedawca, a następnie jako kierownik sprzedaży ( bezsporne ).

Po wybuchu pandemii R.-19 doszło do ograniczenia działalności handlowej. Pracownice sklepu odzieżowego G. U. i L. C. zaproponowały X. E. założenie sklepu internetowego. Sklep prowadzony był na platformie internetowej https://donzella.pl/, jak również facebooku i G.. G. U. i L. C. zajmowały się organizacją zdjęć i sprzedaży internetowej. Zakupiono telefon z dobrym aparatem fotograficznym i przygotowano w sklepie miejsce na wykonywanie zdjęć odzieży ze sklepu stacjonarnego. G. U. zgodziła się zostać modelką; wiedziała, że celem sesji modowych jest zamieszczanie zdjęć w internecie celem zwiększenia sprzedaży. Dopiero w przyszłości zamierzano zatrudnić profesjonalnych modeli. Zajmowała się również umieszczaniem zdjęć w internecie. L. C. wykonywała natomiast zdjęcia; nie wyraziła zgody na prezentowanie ubrań. Publikowane zdjęcia miały charakter neutralny; ukazywały postać modelki na jednolitym tle ścian. Zdarzało się, że inne osoby także prezentowały produkty. Ponadto część zdjęć udostępniona była przez dostawców odzieży. G. U., L. C. i X. E. uzgodnili, że pracownice sklepu nie będą otrzymywać wynagrodzenia za zdjęcie tylko za udział w tym projekcie obejmującym ogół prac, w tym pozowanie, wykonywanie i umieszczanie zdjęć w internecie, prowadzenie sprzedaży przez internet. Miesięczne dodatkowe wynagrodzenie z tego tytułu wynosiło 300 złotych; wypłaty były w gotówce, nie były ewidencjonowane, stanowiły część premii miesięcznej. G. U. domagała się podpisania umowy w zakresie zdjęć, w tym za publikację konkretnych zdjęć, ale X. E. nie wyraził zgody na jej propozycję ( zdjęcia k. 13 – 26, 59 – 61, 86 – 95, zeznania świadków X. E. k. 112 – 115, L. C. k. 119 – 122 ).

Kilka miesięcy po zakończeniu pracy G. U. zwróciła się do X. E. o usunięcie zdjęć wykonanych na potrzeby sklepu internetowego; próby porozumienia za pośrednictwem L. C. nie przyniosły efektu. Ostatecznie, po otrzymaniu wezwania, spółka usunęła zdjęcia ze strony internetowej sklepu, obecnie już nieistniejącego, i podjęła starania usunięcia zdjęć z social mediów ( odpowiedź na wezwanie k. 56, zeznania świadków X. E. k. 112 – 115, L. C. k. 119 – 122 ).

Powyższy stan faktyczny sąd ustalił na podstawie dokumentacji zdjęciowej, korespondencji stron oraz zeznań świadków X. E. i L. C.. Dowody te są w pełni wiarygodne.

Wskazać należy, że powódka G. U., dwukrotnie wezwana do osobistego stawiennictwa celem złożenia zeznania, nie stawiła się na wezwanie sądu.

Sąd zważył, co następuje:

W ocenie sądu, powództwo G. U. nie zasługuje na uwzględnienie. Powódka domagała się zapłaty kwoty 10000,00 zł tytułem zadośćuczynienia za naruszenie jej dobra osobistego przez publikację jej zdjęć z sesji modowych na potrzeby sklepu internetowego po zakończeniu przez nią stosunku pracy.

Bezspornym jest, że powódka G. U. jako pracownica sklepu stacjonarnego wyraziła zgodę na prezentowanie produktów ( odzieży ) podczas sesji modowych,| wykonywanie zdjęć oraz ich zamieszczanie na stronie internetowej donzella.pl i należących do pozwanej spółki portalach społecznościowych. W czasie pracy w sklepie należących do pozwanej spółki powódka G. U. nie zastrzegała okresu, w jakim spółka może wykorzystywać zdjęcia. Dopiero po zakończeniu pracy zwróciła się o usunięcie zdjęć ze strony internetowej donzella.pl i należących do pozwanej spółki portali społecznościowych.

Zgodnie z art. 81 ust. 1 ustawy z dnia 4 lutego 1994 r. o prawie autorskim i prawach pokrewnych, rozpowszechnianie wizerunku wymaga zezwolenia osoby na nim przedstawionej. W braku wyraźnego zastrzeżenia zezwolenie nie jest wymagane, jeżeli osoba ta otrzymała umówioną zapłatę za pozowanie.

Zgodnie z powszechnie przyjętym poglądem, zezwolenie, o którym stanowi ustawodawca, jest oświadczeniem woli. Składając je, osoba uprawniona zgadza się na wykorzystanie jej wizerunku. To oświadczenie może mieć charakter jednostronnej czynności prawnej. Może ono ponadto być elementem umowy. Samo wyrażenie zgody rodzi upoważnienie do korzystania z wizerunku; nie jest rozporządzeniem. Niemniej jednak towarzyszy temu upoważnieniu wyraźne lub dorozumiane zobowiązanie do znoszenia przez osobę przedstawioną tego, że ktoś będzie eksploatował jej podobiznę. Forma wyrażenia zgody może być bardzo różna. Niekiedy określonemu zachowaniu osoby fizycznej możemy przypisać dorozumiane zgodzenie się na eksploatację wizerunku.

Z tych względów trudno uznać, aby takie zezwolenie mogło być w każdym czasie odwołane, chyba, że zachodzą szczególne okoliczności np. udostępnienie wizerunku, który narusza godność osoby przedstawionej. W typowych sytuacjach wiele sposobów udostępniania wizerunku nie narusza godności człowieka. Interesy rozpowszechniającego wizerunek muszą być przy wykładni przepisu także brane pod uwagę. Dotyczy to zwłaszcza wszelkiego rodzaju kampanii marketingowych. Podkreślić należy, że w realiach niniejszej sprawy to powódka G. U. zaproponowała taki sposób prowadzenia kampanii reklamowej sklepu stacjonarnego i internetowego, wyraziła zgodę na pozowanie oraz zamieszczanie zdjęć w internecie, co więcej, często sama zamieszczała te zdjęcia. Wyrażając zgodę, nie zakreśliła w żaden sposób terminu w jakim spółka może wykorzystywać jej zdjęcia. Dopiero po ustaniu stosunku pracy zgłosiła roszczenia w tym zakresie. Nie wykazała jednak, do czego jest zobowiązana z mocy art. 6 k.c., że jej zgoda na wykorzystanie wizerunku miała charakter czasowy bądź też wykorzystanie jej wizerunku narusza jej godność lub jest sprzeczne z zasadami współżycia społecznego.

Podkreślić należy, że orzecznictwo i doktryna stoją na stanowisku, że zgoda na rozpowszechnienie wizerunku musi zostać w odpowiedni sposób skonkretyzowana, dzięki czemu można określić zakres upoważnienia przyznanego podmiotowi eksploatującemu wizerunek. Przyjmuje się, że „...wyrażający zgodę powinien obejmować swoją świadomością skonkretyzowane sposoby eksploatowania swojego wizerunku” ( wyrok Sądu Apelacyjnego w Krakowie z dnia 29 kwietnia 2018 r. w sprawie I (...) ). Osoba przedstawiona powinna wiedzieć o miejscu, czasie, częstotliwości udostępniania podobizny. Zgoda na rozpowszechnianie wizerunku nie może być abstrakcyjna i musi być niewątpliwa, czyli osoba jej udzielająca musi mieć pełną świadomość formy przedstawienia wizerunku, miejsca i czasu publikacji, zestawienia z innymi wizerunkami i towarzyszącego komentarza ( wyrok Sądu Apelacyjnego w Warszawie z dnia 4 lipca 2018 r. w sprawie V ACa 484/17, wyrok Sądu Apelacyjnego w Gdańsku z dnia 29 października 2018 r. w sprawie V ACa 829/17 ).

Dorozumianą formą wyrażenia zgody jest przyjęcie przez osobę zapłaty za pozowanie. Powyższe rozwiązanie jest wyrazem obserwacji przez prawodawcę praktyki obrotu. Chodzi o umowy zawierane w szczególności z modelami czy modelkami pozującymi do zdjęć. Jest zrozumiałe, że płacąc osobie pozującej honorarium, otrzymuje się w zamian możliwość wykorzystania ( rozpowszechniania ) wizerunku. Zleceniodawca, fotograf, firma reklamowa, czy jak w niniejszej sprawie – spółka, płaci za możliwość eksploatacji utrwalonego wizerunku w określony sposób. Oczywiście i w tym kontekście należy wymagać, aby osoba portretowana miała wiedzę na temat tego, jak ten wizerunek zostanie wykorzystany. Zgodnie z przepisem prawo do rozpowszechnienia wizerunku jest w pełni skuteczne dopiero w momencie otrzymania zapłaty za pozowanie. Wcześniej, a więc na etapie, gdy strony tylko ustaliły wysokość honorarium, możemy mówić o upoważnieniu pod warunkiem. Ten warunek ziści się w momencie, gdy osoba pozująca już otrzyma fizycznie gotówkę lub środki pieniężne na konto bankowe. W ocenie sądu, w niniejszej sprawie, nie może budzić wątpliwości, że powódka G. U. znała cel wykonywania zdjęć, miała wpływ na swój wizerunek przedstawiany na tych zdjęciach i w znacznym stopniu decydowała o wyborze zdjęć do publikacji, terminie publikacji, a nawet dokonywała tych czynności we własnym zakresie. Niewątpliwie, była niezadowolona z wysokości i formy otrzymywanego z tego tytułu wynagrodzenia, jednakże nie może to zmieniać ogólnej oceny ustalonego stanu faktycznego. Zauważyć należy, że druga z zaangażowanych w projekt osób: L. C., nie wyraziła zgody na pozowanie, zajmowała się jedynie wykonywaniem zdjęć i innymi czynnościami technicznymi; z tego tytułu nie była podmiotem jakiegokolwiek nacisku ze strony pracodawcy.

Zgodnie z art. 83 cyt. ustawy, do roszczeń w przypadku rozpowszechniania wizerunku osoby na nim przedstawionej oraz rozpowszechniania korespondencji bez wymaganego zezwolenia osoby, do której została skierowana, stosuje się odpowiednio przepis art. 78 ust. 1. Stosownie zaś do art. 78 ust. 1 ustawy, twórca, którego autorskie prawa osobiste zostały zagrożone cudzym działaniem, może żądać zaniechania tego działania. W razie dokonanego naruszenia może także żądać, aby osoba, która dopuściła się naruszenia, dopełniła czynności potrzebnych do usunięcia jego skutków, w szczególności aby złożyła publiczne oświadczenie o odpowiedniej treści i formie. Jeżeli naruszenie było zawinione, sąd może przyznać twórcy odpowiednią sumę pieniężną tytułem zadośćuczynienia za doznaną krzywdę lub - na żądanie twórcy - zobowiązać sprawcę, aby uiścił odpowiednią sumę pieniężną na wskazany przez twórcę cel społeczny.

W wyroku z dnia 17 listopada 2020 r. wydanym w sprawie I ACa 906/19 Sąd Apelacyjny w Gdańsku podkreślił, że, naruszenie uprawnienia do rozpowszechniania cudzego wizerunku jedynie za zgodą osoby na nim przedstawionej podlega ochronie niezależnie od tego, czy sposób tego rozpowszechnienia lub sposób przedstawienia cudzego wizerunku może zostać jednocześnie uznany za godzący w wizerunek jako dobro osobiste. Znajduje to wyraz w odrębnym uregulowaniu w art. 81 u.p.a.p.p. nie tylko kwestii związanej z rozpowszechnianiem cudzego wizerunku (niezależnie od art. 23 k.c.), ale także w odrębnym uregulowaniu podstawy prawnej dotyczącej roszczeń z tytułu naruszenia uprawnienia do rozpowszechniania cudzego wizerunku. Ich podstawy nie stanowi bowiem art. 24 k.c., lecz art. 78 ust. 1 u.p.a.p.p., który na mocy art. 83 u.p.a.p.p. ma odpowiednie zastosowanie do roszczeń z tytułu rozpowszechnienia wizerunku osoby na nim przedstawionej bez wymaganego zezwolenia. Z art. 78 ust. 1 u.p.a.p.p. wynika zaś, że powyższe roszczenia obejmują żądanie zaniechania działania ( w tym wypadku: rozpowszechniania cudzego wizerunku bez zgody osoby uprawnionej ), a w wypadku dokonanego już naruszenia tego zakazu - żądanie dopełnienia czynności potrzebnych do usunięcia jego skutków, w szczególności złożenia publicznego oświadczenia w odpowiedniej treści i formie. Ponadto jeżeli naruszenie było zawinione, sąd może przyznać uprawnionej osobie odpowiednią sumę pieniężną tytułem zadośćuczynienia za doznaną krzywdę lub na jej żądanie - zobowiązać sprawcę do uiszczenia odpowiedniej sumy pieniężnej na wskazany cel społeczny.

W świetle powyższych rozważań, uznać należy, że powództwo G. U. nie zasługuje na uwzględnienie. Powódka G. U. wyraziła zgodę na pozowanie i publikację zdjęć, otrzymała również wynagrodzenie z tego tytułu. Jak wskazano powyżej, zgoda nie została udzielona na piśmie, ale nie ma to znaczenia dla oceny, że do złożenia oświadczenia w tym zakresie doszło ustnie i per facta concludentia ( w sposób dorozumiany ). Powódka, czego nie kwestionuje wyraziła zgodę na pozowanie i publikację zdjęć w internecie, miała wpływ na sposób pozowania ( poza, odzież, miejsce ), znała cel publikacji zdjęć, aktywnie uczestniczyła w procesie wyboru zdjęć i ich publikacji w internecie, otrzymała również z tego tytułu wynagrodzenie. Nie wykazała natomiast, że zgoda na wykorzystanie zdjęć była czasowa, że wizerunek utrwalony na opublikowanych zdjęciach narusza jej godność osobistą lub zasady współżycia społecznego.

W związku z powyższym sąd orzekł jak w sentencji wyroku.

O zwrocie kosztów procesu sąd orzekł stosownie do art. 98 kpc, zgodnie z którym strona przegrywająca sprawę obowiązana jest zwrócić przeciwnikowi na jego żądanie koszty niezbędne do celowego dochodzenia praw i celowej obrony ( koszty procesu ). Sąd oddalił powództwo w całości, a zatem powódka zobowiązana jest zwrócić pozwanemu poniesione koszty procesu tj. koszty zastępstwa procesowego w kwocie 1800,00 zł. Wysokość kosztów zastępstwa procesowego sąd ustalił stosownie do przepisów rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 22 października 2015 r. w sprawie opłat za czynności radców prawnych, przy uwzględnieniu wskazanej wartości przedmiotu sporu. Dodatkowo wskazać należy, że postanowieniem z dnia 18 grudnia 2024 r. powódka została zwolniona od ponoszenia kosztów sądowych w niniejszej sprawie. Stosownie jednak do art. 108 ustawy z dnia 28 lipca 2005 r. o kosztach sądowych w sprawach cywilnych, zwolnienie od kosztów sądowych nie zwalnia strony od obowiązku zwrotu kosztów procesu przeciwnikowi.