Uzasadnienie z 5 lutego 2026, sygn. I C 511/25

UZASADNIENIE

(...) spółka z ograniczoną odpowiedzialnością w B. wniosła pozew przeciwko (...) S.A. w W. o zapłatę kwoty 3343,53 zł z odsetkami ustawowymi za opóźnienie od kwoty 3315,94 zł od dnia 11.04.2025r., od kwoty 27,59 zł od dnia wniesienia pozwu do dnia zapłaty, tytułem odszkodowania za uszkodzenie samochodu marki B., nr rej. (...). Wskazała, że odpowiedzialność cywilna sprawcy szkody objęta była umową obowiązkowego ubezpieczenia OC zawartą ze stroną pozwaną, która przyjęła odpowiedzialność za powstałą szkodę i wypłaciła odszkodowanie w kwocie 2694,02 zł. Zdaniem strony powodowej, wypłacona kwota była zaniżona w stosunku do rzeczywistej wysokości szkody. Strona powodowa nabyła od poszkodowanego wierzytelność wobec pozwanego, z tytułu uszkodzenia pojazdu. Powódka zleciła wykonanie ekspertyzy, z której wynika, że wysokość kosztów naprawy wynosi 6009,96 zł. Niniejszym pozwem domagała się zapłaty różnicy pomiędzy tak ustaloną kwotą a kwotą wypłaconego dotychczas odszkodowania (3315,94 zł) oraz skapitalizowanych odsetek od dnia 15.03.2025r. do 10.04.2025r.

Strona pozwana wniosła o oddalenie powództwa. Zarzuciła, że samochód został sprzedany po szkodzie oraz, że kalkulacja naprawy, sporządzona przez powoda, uwzględnia zakres naprawy, wykraczający poza zakres szkody z dnia 25.02.2025r.

Stan faktyczny:

W wyniku kolizji drogowej z dnia 25.02.2025r. uszkodzeniu uległ samochód marki B. nr rej (...), będący własnością T. D.. Sprawca szkody ubezpieczony był od odpowiedzialności cywilnej posiadaczy pojazdów mechanicznych u strony pozwanej.

Po zgłoszeniu szkody przedstawiciel strony pozwanej dokonał oględzin pojazdu i sporządził kalkulację naprawy, szacując koszty naprawy na kwotę 2694,02 zł.

Strona powodowa nabyła od poszkodowanego T. D. wierzytelność z tytułu kosztów naprawy przedmiotowego pojazdu i sporządziła własną kalkulację kosztów naprawy, na kwotę 6009,96 zł.

Samochód został sprzedany po zaistnieniu szkody.

Bezsporne.

Koszt naprawy uszkodzonego w wyniku wypadku z dnia 25.02.2025r. pojazdu marki marki B.nr rej (...), wynosi 4394,84 zł. Wycena ta uwzględnia koszt części oryginalnych, dostępnych w sieci warsztatów autoryzowanychM. i wybranych, dostępnych na rynku, części alternatywnych o jakości „Q”, spełniających założone przez producenta warunki techniczno – eksploatacyjne, oraz średnie stawki stosowane w zakładach rzemieślniczych za prace blacharsko – mechaniczne i lakiernicze w kwocie 155 zł (netto)/1 rbg. Tak oszacowany koszt naprawy pozwoli na przywrócenie uszkodzonego pojazdu do stanu sprzed szkody.

Dowód: opinia biegłego sądowego z zakresu techniki samochodowej P. B. (k-64 i nast., 124 i nast).

Sąd zważył, co następuje:

Kwestia odpowiedzialności strony pozwanej nie była sporna. Bezspornym było także, że w wyniku postępowania likwidacyjnego wypłacono poszkodowanemu kwotę 2494,02 zł, tytułem odszkodowania za szkodę w pojeździe, będącą skutkiem wypadku z dnia 25.02.2025r. Sporna była wysokość szkody, a co za tym idzie wysokość należnego odszkodowania.

Naprawienie szkody powinno nastąpić, według wyboru poszkodowanego, bądź przez przywrócenie stanu poprzedniego, bądź przez zapłatę odpowiedniej sumy pieniężnej. Jeżeli naprawienie szkody ma nastąpić w pieniądzu, wysokość odszkodowania powinna być ustalona według cen z daty ustalenia odszkodowania (art. 363 kc).

Przywrócenie uszkodzonego pojazdu do stanu poprzedniego polega na doprowadzeniu do takiego stanu używalności i jakości, jaki istniał przed wypadkiem. Jeżeli wymaga to użycia nowych części i materiałów, wydatki poniesione z tego tytułu powinny być uznane, jako koszty naprawienia szkody. Odszkodowanie obejmuje koszty zakupu niezbędnych nowych części i innych materiałów pod warunkiem ich konieczności i niezbędności pod względem technicznym, bezpieczeństwa oraz estetyki i trwałości części zamiennych (por. postanowienie SN z dnia 24.02.2006r., III CZP 91/05, LEX nr 180669). O przywróceniu do stanu poprzedniego można mówić, gdy stan pojazdu po naprawie pod każdym istotnym względem odpowiada stanowi samochodu sprzed wypadku, biorąc pod uwagę zarówno stan techniczny, jak i trwałość i wygląd estetyczny (por. wyrok SN z dnia 3.02.1971r., III CRN 450/70, OSNC 1971/11/205; wyrok SN z dnia 5.11.1980r., III CRN 223/80, OSNC 1981/10/186). Odszkodowanie obejmuje wszelkie celowe i ekonomicznie uzasadnione wydatki. W sytuacji, gdy koszty naprawy nie przekraczają wartości samochodu, jak w niniejszej sprawie, pełne odszkodowanie należy ustalić na podstawie określonych w kosztorysie kosztów naprawy. W niniejszej sprawie, jak ustalono na podstawie dowodu z opinii biegłego sądowego z zakresu techniki samochodowej P. B. koszt naprawy uszkodzonego w wypadku samochodu wyniósł 4394,84 zł, co odpowiada kosztom przywrócenia pojazdu do stanu poprzedniego, tj. doprowadzenia go do takiego stanu używalności i jakości, jaki istniał przed wypadkiem.

Sąd oddalił wniosek strony pozwanej o dopuszczenie dowodu z zeznań świadka T. D. (poszkodowanego), ponieważ został zgłoszony na okoliczności bezsporne lub nieistotne dla rozstrzygnięcia sprawy. Sąd stoi na stanowisku, że roszczenie odszkodowawcze nie może zmieniać się w czasie i jest niezależne od czynności podejmowanych przez poszkodowanego po wypadku, jak naprawa pojazdu lub jego zbycie.

Kwestionowane przez pozwaną metody naprawy uszkodzonego pojazdu wymagały skorzystania z wiadomości specjalnych biegłego z zakresu z zakresu motoryzacji. W sporządzonej w niniejszej sprawie opinii biegły sądowy wyczerpująco odniósł się do stanowiska obu stron, udzielił odpowiedzi na zastrzeżenia strony powodowej, wskazał i uzasadnił swoje stanowisko odnośnie zakresu naprawy i części zakwalifikowanych do wymiany i naprawy oraz ich jakości, umożliwiającej przywrócenie uszkodzonego pojazdu do stanu poprzedniego. Ponieważ ze zgromadzonej dokumentacji (w szczególności wytworzonej w wyniku oględzin pojazdu przez przedstawiciela strony pozwanej) nie wynika, aby uszkodzone części pojazdu zakwalifikowane do wymiany były inne, niż oryginalne części zamienne producenta pojazdu, w kalkulacji naprawy zastosowano ceny części oryginalnych producenta pojazdu oraz wybrane, dostępne na rynku, części alternatywne o jakości „Q”, spełniające założone przez producenta warunki techniczno – eksploatacyjne (wariant II). Części w jakości „Q”, to części, które produkowane są na tych samych liniach technologicznych, na których produkowane są części na pierwszy montaż. Części te spełniają warunki techniczno – eksploatacyjne, założone przez producenta, oraz bezpieczeństwa i komfortu jazdy osób poruszających się pojazdem. Okoliczność, czy przedmiotowy samochód był wcześniej poddawany naprawom blacharsko – lakierniczym, nie jest podstawą do uwzględnienia amortyzacji ubytku wartości części zakwalifikowanych do wymiany, gdyż nie wykazano niewłaściwego stanu technicznego części zakwalifikowanych do wymiany, nadmiernego zużycia eksploatacyjnego czy też faktu, aby pochodziły one z rynku wtórnego. Naprawa pojazdu z wykorzystaniem tańszych części alternatywnych jakości „P” jest możliwa, ale nie pozwoli na przywrócenie pojazdu do stanu sprzed szkody. Pozwany nie wykazał zarazem, że zastosowanie do naprawy części autoryzowanych (O) i dostępnych na rynku części alternatywnych o jakości Q doprowadzi do wzrostu wartości pojazdu, zatem brak było podstaw do obniżenia odszkodowania z tego tytułu.

Sąd zarazem podziela stanowisko Sądu Najwyższego, zawarte w wyroku z dnia 12 kwietnia 2012r. (III CZP 80/11), zgodnie z którym „zakład ubezpieczeń zobowiązany jest, na żądanie poszkodowanego, do wypłaty, w ramach odpowiedzialności cywilnej posiadacza pojazdu mechanicznego, odszkodowania obejmującego celowe i ekonomicznie uzasadnione koszty nowych części i materiałów, służących do naprawy uszkodzonego pojazdu. Jeżeli ubezpieczyciel wykaże, że prowadzi to wzrostu wartości pojazdu, odszkodowanie może ulec obniżeniu o kwotę odpowiadającą temu wzrostowi“. W wyroku Sądu Najwyższego z dnia 25 kwietnia 2002 r. (sygn. akt I CKN 1466/99, OSNC 2003, nr 5, poz. 64) stwierdzono zarazem, że co do zasady nabywający autoryzowane części samochodowe potrzebne do naprawy uszkodzonego w wypadku pojazdu, nie ma obowiązku poszukiwać sprzedawcy, oferującego je najtaniej. Zarazem strona pozwana nie wykazała, aby wystarczającą do naprawy przedmiotowego pojazdu była kwota 2694,02 zł, która w świetle opinii biegłego sądowego jawi się jako rażąco zaniżona, co wskazuje, że zakład ubezpieczeń, likwidujący szkodę, nietrafnie określił rozmiar szkody.

Roszczenie o świadczenie należne od zakładu ubezpieczeń w ramach ustawowego ubezpieczenia komunikacyjnego odpowiedzialności cywilnej z tytułu kosztów przywrócenia uszkodzonego pojazdu do stanu pierwotnego jest wymagalne niezależnie od tego, czy naprawa została dokonana. Naprawa samochodu i rzeczywiste poniesienie kosztów z tego tytułu nie jest warunkiem koniecznym dla dochodzenia odszkodowania. Koszty naprawy, określone przez biegłego, mogą być miernikiem dla ustalenia odszkodowania należnego powodowi (który nabył wierzytelność w drodze umowy cesji, co było bezsporne), niezależnie od tego, czy poszkodowany dokonał naprawy samochodu, czy sprzedał samochód w stanie uszkodzonym. Zastosowanie takiego miernika dla ustalenia wysokości odszkodowania wymaga przede wszystkim jego kompensacyjna funkcja (tak: wyrok SN z dnia 16 maja 2002r., V CKN 1273/00, LEX nr 55515). Należne powodowi odszkodowanie powinno być ustalone według zasad z art. 363§1 kc w zw. z art. 361§2 kc, co oznacza, że jego wysokość ma odpowiadać kosztom przywrócenia samochodu do stanu sprzed wypadku. Gdy więc naprawa samochodu przywróci mu wartość sprzed wypadku, odszkodowanie powinno odpowiadać kosztom takiej właśnie naprawy, ustalonym przez biegłego rzeczoznawcę (por.: wyrok SA w Katowicach z dnia 29.09.2015r., I ACa 395/15, LEX nr 1842329).

Obowiązek naprawienia szkody przez wypłatę odpowiedniej sumy pieniężnej powstaje z chwilą wyrządzenia szkody i nie jest uzależniony od tego, czy poszkodowany dokonał naprawy rzeczy i czy w ogóle zamierza ją naprawiać. Szkodą nie jest bowiem poniesiony przez poszkodowanego wydatek na naprawę pojazdu, lecz szacunkowa wysokość tych wydatków, przy czym żadne przepisy prawa nie nakładają na poszkodowanego obowiązku naprawienia uszkodzonego pojazdu. Poszkodowany może również pojazd sprzedać, bez jego uprzedniej naprawy, co nie zmienia faktu, iż odszkodowanie winno być równe kosztom naprawy pojazdu (por. wyrok SA w Warszawie z dn. 17.10.2018r., I ACa 850/17). Istotne znaczenie dla ustalenia wysokości szkody, ma odpowiedzialność odszkodowawcza pozwanego ubezpieczyciela w świetle przepisu art. 361 § 2 kc, statuującego zasadę pełnej kompensacji szkody, a także przepisu art. 363 § 1 kc, stanowiącego, że poszkodowanemu przysługuje uprawnienie do wyboru czy naprawienie szkody nastąpić ma przez przywrócenie do stanu poprzedniego, czy przez zapłatę określonej sumy pieniężnej. Dlatego bez znaczenia dla wysokości dochodzonego żądania z tytułu naprawienia szkody w pojeździe mechanicznym jest to, czy poszkodowany dokonał naprawy pojazdu, w jakim zakresie oraz czy wykorzystał do tego części używane lub nieoryginalne (por. wyrok SR Gdańsk-Północ z dnia 01.10.2019r., I C 419/17).

Zgodnie z art. 34 ust. 1 ustawy z dnia 22 maja 2003 r. o ubezpieczeniach obowiązkowych, Ubezpieczeniowym Funduszu Gwarancyjnym i Polskim Biurze Ubezpieczycieli Komunikacyjnych (t.j. D z.U.2013.392 ze zm.), z ubezpieczenia OC posiadaczy pojazdów mechanicznych przysługuje odszkodowanie, jeżeli posiadacz lub kierujący pojazdem mechanicznym są obowiązani do odszkodowania za wyrządzoną w związku z ruchem tego pojazdu szkodę, będącą następstwem śmierci, uszkodzenia ciała, rozstroju zdrowia bądź też utraty, zniszczenia lub uszkodzenia mienia. Zgodnie z art. 822 k.c., przedmiotem umowy ubezpieczenia odpowiedzialności cywilnej jest przejęcie przez zakład ubezpieczeń odpowiedzialności za szkody wyrządzone osobom trzecim, względem których odpowiadałby ubezpieczający. Ubezpieczeniem OC posiadaczy pojazdów mechanicznych jest objęta odpowiedzialność cywilna każdej osoby, która kierując pojazdem mechanicznym w okresie trwania odpowiedzialności ubezpieczeniowej, wyrządziła szkodę w związku z ruchem tego pojazdu (art. 35 powołanej ustawy). Zakres odpowiedzialności zakładu ubezpieczeń za powstałą szkodę jest uzależniony od zakresu odpowiedzialności ubezpieczonego - posiadacza lub kierującego pojazdem. Zakład ubezpieczeń zamiast niego naprawia wyrządzone szkody. Odszkodowanie ubezpieczeniowe ustala się i wypłaca w granicach odpowiedzialności cywilnej posiadacza lub kierującego pojazdem. Jego wysokość winna odpowiadać wysokości odszkodowania należnego od ubezpieczonego na podstawie ogólnych zasad odpowiedzialności, zgodnie z zasadą pełnego odszkodowania. Poszkodowany jest uprawniony do odszkodowania w pełni pokrywającego szkodę wyrządzoną ruchem pojazdu mechanicznego.

Strona pozwana, odpowiedzialna za szkodę, zobowiązana była zwrócić poszkodowanemu (powodowi) wszelkie celowe i ekonomicznie uzasadnione wydatki, poniesione w celu przywrócenia poprzedniego stanu uszkodzonego pojazdu. Przyjmując zatem wysokość kosztów naprawy, oszacowaną przez biegłego sądowego na kwotę 4394,84 zł, uwzględniając dotychczas wypłacone już przez ubezpieczyciela odszkodowanie w kwocie 2694,02 zł, zasądzono na rzecz powoda różnicę 1700,82 zł z odsetkami ustawowymi za opóźnienie od dnia 11.04.2025r. W dalszej części powództwo w zakresie odszkodowania w wysokości przewyższającej zasądzone świadczenie podlegało oddaleniu.

Na uwzględnienie zasługiwało ponadto powództwo w części co do żądania zapłaty kwoty 14,15 zł, tytułem skapitalizowanych odsetek ustawowych za opóźnienie od kwoty 1700,82 zł od dnia 15.03.2025r. (od dnia następnego po wydaniu przez stronę pozwaną decyzji w sprawie po przeprowadzeniu postępowania likwidacyjnego) do dnia 10.04.2025r. Od kwoty 14,15 zł zasądzono dalsze odsetki ustawowe za opóźnienie od dnia wniesienia pozwu (art. 481§1 i 2 kc i art. 455 kc w zw. z art. art. 817§1 kc i art. 482§1 kc).

Zgodnie z art. 817 kc, ubezpieczyciel obowiązany jest spełnić świadczenie w terminie trzydziestu dni, licząc od daty otrzymania zawiadomienia o wypadku. Gdyby wyjaśnienie w powyższym terminie okoliczności koniecznych do ustalenia odpowiedzialności ubezpieczyciela albo wysokości świadczenia okazało się niemożliwe, świadczenie powinno być spełnione w ciągu 14 dni od dnia, w którym przy zachowaniu należytej staranności wyjaśnienie tych okoliczności było możliwe. W chwili wydania przez pozwane Towarzystwo decyzji w sprawie wszystkie okoliczności, odnoszące się w szczególności co do samej odpowiedzialności ubezpieczyciela, jak również co do wysokości szkody, były jasne i wyjaśnione. Ustalenie wysokości odszkodowania w dniu 14.03.2025r., po zbadaniu sprawy, świadczy o tym, że był to termin właściwy do wyjaśnienia okoliczności. Ubezpieczyciel - jako profesjonalista korzystający z wyspecjalizowanej kadry i w razie potrzeby z pomocy rzeczoznawców, nie może wyczekiwać na prawomocne rozstrzygnięcie sądu. Bierne oczekiwanie ubezpieczyciela na wynik toczącego się procesu naraża go na ryzyko popadnięcia w opóźnienie lub zwłokę w spełnieniu świadczenia odszkodowawczego. Stosownie do przepisu art. 481 § 1 kc, wierzyciel może żądać odsetek za czas opóźnienia, jeżeli dłużnik opóźnił się ze spełnieniem świadczenia. O takim opóźnieniu można mówić, gdy dłużnik nie spełnia świadczenia w terminie, w którym stało się ono wymagalne, także wówczas, gdy kwestionuje istnienie lub wysokość świadczenia.

Orzeczenie o kosztach oparto na przepisie art. 100 zd. 1 kpc, przyjmując, że strona powodowa wygrała sprawę w 51% i w takim stosunku uprawniona jest do zwrotu kosztów procesu. W skład kosztów procesu, poniesionych przez powoda, wchodzi: opłata sądowa od pozwu (200 zł), uiszczona i wykorzystana zaliczka na wynagrodzenie biegłego (2435,12 zł), wynagrodzenie pełnomocnika, będącego radcą prawnym, w stawce minimalnej, uzależnionej od wartości przedmiotu sporu (900 zł), opłata skarbowa od pełnomocnictwa (17 zł) – łącznie 3552,12 zł. W skład kosztów procesu, poniesionych przez pozwanego, wchodzi: wynagrodzenie pełnomocnika, będącego radcą prawnym, w stawce minimalnej, uzależnionej od wartości przedmiotu sporu (900 zł), opłata skarbowa od pełnomocnictwa (17 zł) – łącznie 917 zł. Suma kosztów procesu, poniesionych w sprawie przez obie strony wynosi 4469,12 zł. Powód, zgodnie z wynikiem procesu, powinien ponieść koszty w 49%, tj. w kwocie 2189,87 zł. Zatem pozwana, winna zwrócić mu z tego tytułu kwotę 1362,25 zł (3552,12 zł – 2189,87).