Wyrok z 6 lutego 2026, sygn. I C 562/25

WYROK ZAOCZNY

W IMIENIU RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ

Dnia 6 lutego 2026 r.

Sąd Rejonowy w Kętrzynie I Wydział Cywilny

w składzie następującym:

Przewodniczący:

Sędzia Sławomir Szubstarski

po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 6 lutego 2026 r. w P.

sprawy z powództwa (...) z siedzibą w C.

przeciwko I. E.

o zapłatę

powództwo oddala.

Sygn. akt I C 562/25 upr

UZASADNIENIE

Powód (...)z siedzibą w C. wniósł o zasądzenie od pozwanego I. E. kwoty 7.245,82 zł wraz z odsetkami umownymi maksymalnymi za opóźnienie od dnia wytoczenia powództwa w elektronicznym postępowaniu upominawczym do dnia zapłaty. Ponadto wniósł zasądzenie zwrotu kosztów procesu z uwzględnieniem opłaty sądowej poniesionej uprzednio w elektronicznym postępowaniu upominawczym toczącym się pod sygn. akt (...), w tym zwrotu kosztów zastępstwa procesowego według norm przepisanych. W uzasadnieniu powód wskazał, że pozwanego oraz wierzyciela pierwotnego (...) sp. z o.o. łączyła umowa pożyczki nr (...), zawarta 02.12.2024 r. za pośrednictwem platformy internetowej pośrednika kredytowego, na podstawie której pozwanemu zostały udostępnione środki pieniężne w kwocie 6.636,55 zł na okres 30 dni. Umowa została zawarta na odległość. Pozwany zobowiązał się do ich zwrotu wraz z należnymi kosztami w terminie do 01.01.2025 r. Pożyczkodawca dokonał oceny zdolności kredytowej pożyczkobiorcy na podstawie danych pozyskanych od zaufanych dostawców gromadzących i przetwarzających dane niezbędne do dokonywania takiej oceny, jak również na podstawie informacji i oświadczeń pozyskanych od pożyczkobiorcy podczas składania wniosku o udzielenie pożyczki oraz na podstawie danych własnych, w tym wcześniejszej historii pożyczkowej. Pozwany nie wywiązał się z przyjętego na siebie zobowiązania, nie uiszczając na rzecz pożyczkodawcy płatności w sposób określony umową. Pożyczkodawca podjął względem pozwanego działania windykacyjne, które okazały się bezskuteczne. Pożyczkodawca na podstawie umowy cesji wierzytelności nr (...) z 16.02.2025 r. zbył przysługującą mu względem pozwanego wierzytelność na rzecz (...) z siedzibą w E.. Następnie na podstawie umowy przelewu wierzytelności z 09.04.2025 r. (...) z siedzibą w E. zbyła tę wierzytelność na rzecz powoda. Powód wskazał, że na dochodzoną pozwem kwotę składają się: niespłacony kapitał pożyczki w wysokości 6.636,55 złotych, niespłacone odsetki kapitałowe maksymalne naliczone przez pożyczkodawcę od kwoty udostępnionego kapitału od dnia zawarcia umowy do dnia wymagalności pożyczki w kwocie 99,27 zł, niespłacone odsetki umowne za opóźnienie w wysokości dwukrotności odsetek ustawowych za opóźnienie naliczone zgodnie z zawarta umową od pozostałej do spłaty kwoty pożyczki od dnia następującego po dniu wymagalności pożyczki do dnia wyceny wierzytelności, dokonanej według stanu na 27.03.2025 r., które zostały nabyte przez powoda w ramach umowy cesji w kwocie 346,36 zł, niespłacone odsetki umowne za opóźnienie w wysokości dwukrotności odsetek ustawowych za opóźnienie naliczone od dnia następującego po dniu wyceny wierzytelności do dnia poprzedzającego dzień wytoczenia powództwa od kwoty pozostałych do zapłaty kapitału pożyczki i prowizji w kwocie 163,64 zł. Roszczenie stało się wymagalne 01.01.2025 r.

Pozwany I. E. nie złożył odpowiedzi na pozew i nie zajął stanowiska w sprawie.

Sąd ustalił, co następuje:

W serwisie (...) lutego 2024 r. została dokonana natychmiastowa weryfikacja rachunku bankowego nr (...), z której wynikało, iż należy do I. E.. I. E. przyporządkowano numer klienta (...).

(dowód: wydruk raportu weryfikacji natychmiastowej z serwisu (...) - k. 35, 37)

W dniu 2 grudnia 2024 r. został sporządzony wydruk ramowej umowy pożyczki o kodzie: (...) pomiędzy (...) sp. z o.o. w H., reprezentowaną przez pośrednika (...) spółkę z ograniczoną odpowiedzialnością z siedzibą w H., a I. E..

Umowa ramowa określała zasady udzielania pożyczek oraz pożyczek refinansujących. Zgodnie z przedmiotową umową pożyczkodawca dopuszczał możliwość zawarcia umowy pożyczki refinansującej. Zgodnie z § 7 pkt 2 umowy ramowej, pożyczka refinansująca mogła być udzielania przez pożyczkodawcę pożyczkobiorcy na jego wniosek i miała na celu spłatę zobowiązania zaciągniętego w innej instytucji pożyczkowej, na warunkach określonych w umowie pożyczki refinansującej. Wydruk ten nie został opatrzony podpisem żadnej ze stron.

(dowód: wydruk umowy ramowej pożyczki - k. 28-29)

W tym samym dniu, tj. 2 grudnia 2024 r., sporządzony został wydruk umowy pożyczki refinansującej nr (...), z którego treści wynika, że (...) sp. z o.o. w H., miała udzielić pozwanemu pożyczki refinansującej w kwocie 6.636,55 złotych celem spłaty zobowiązania na rzecz (...) sp. z o.o. Pożyczka refinansująca miała być udzielona na 30 dni, z terminem spłaty w dniu 01.01.2025 r., przy czym warunkiem jej udzielenia było uregulowanie zobowiązania u podmiotu współpracującego z pośrednikiem w zakresie odsetek za opóźnienie oraz odsetek kapitałowych. Pożyczkobiorca powinien przelać wraz z opłatą za refinansowanie, kwotę odsetek kapitałowych oraz odsetek za opóźnienie należnych podmiotowi współpracującemu z pośrednikiem, jeżeli odsetki kapitałowe były naliczane. Opłata za refinansowanie obciążająca pożyczkobiorcę wynosiła 714,09 złotych, zaś całkowita kwota do zapłaty przez konsumenta wynosiła 7.451,28 zł (6.636,55 zł + 714,09 zł + 100,64 zł). Wydruk ten nie został opatrzony podpisem żadnej ze stron lub innym zwyczajowo przyjętym sposobem weryfikacji stron (przelew weryfikacyjny, rozmowa autoryzacyjna itp.).

(dowód: wydruk umowy pożyczki refinansującej - k. 30)

W dniu 2 grudnia 2024 r. została dokonana transakcja - przelew opisany jako (...) refinansowanie pożyczki (...) od I. E.”.

(dowód: szczegóły transakcji zrealizowanej - k. 36)

W dniu 16.02.2025 r. (...) sp. z o.o. w H. zawarła z (...) z siedzibą w K. umowę cesji wierzytelności nr (...), stanowiącą wykonanie zobowiązań wynikających z Potwierdzenia Transakcji Kredytowego Instrumentu Pochodnego Nr (...), która to Transakcja została zawarta 16 stycznia 2025 r. (§1.1 w zw. z preambułą umowy).

(dowód: wydruk umowy cesji wraz z raportem z weryfikacji podpisu - k. 10-11)

W dniu 09.04.2025 r. (...) z siedzibą w K. zawarła z powodem (...) z siedzibą w C. warunkową umowę przelewu wierzytelności. Stosownie do §4 pkt 7 umowy jeśeli uzgodniona cena nabycia wierzytelności nie zostanie spłacona w całości w określonym w umowie terminie, przeniesienie własności straci moc o cedent stanie się z powrotem właścicielem wierzytelności.

(dowód: wydruk umowy przelewu wierzytelności - k. 14-16)

Sąd zważył, co następuje:

Powództwo podlegało oddaleniu z powodu niewykazania przez powoda skutecznego nabycia wierzytelności względem pozwanego. Nadto przedstawione dokumenty stanowiące wydruki poszczególnych dokumentów nie wykazują skuteczności zawarcia umowy pożyczki, w żaden sposób nie potwierdzają wykonania przez pożyczkodawcę świadczenia wynikającego z rzeczonej umowy pożyczki.

Obowiązek przedstawienia dowodów spoczywa na stronach (art. 3 kpc), a zgodnie z ogólną zasadą wyrażoną w art. 6 k.c. ciężar udowodnienia faktu spoczywa na tym, kto z faktu tego wywodzi skutki prawne. Strony zobowiązane są w myśl przepisu art. 232 kpc wskazywać dowody dla stwierdzenia faktów, z których wywodzą skutki prawne. W sprawach cywilnych nie jest rzeczą sądu zarządzenie dochodzeń w celu uzupełnienia lub wyjaśnienia twierdzeń stron i wykrycia środków dowodowych, pozwalających na ich udowodnienie, ani też sąd nie jest zobowiązany do przeprowadzenia z urzędu dowodów, zmierzających do wyjaśnienia okoliczności istotnych dla rozstrzygnięcia sprawy, zwłaszcza w sprawach rozpoznawanych w trybie postępowania uproszczonego. Spoczywający na stronie ciężar udowodnienia roszczenia rozumieć należy z jednej strony jako obarczenie strony procesu obowiązkiem przekonania sądu dowodami o słuszności swoich twierdzeń, a z drugiej konsekwencjami zaniechania realizacji tego obowiązku, lub jego nieskuteczności. Tą konsekwencją jest zazwyczaj niekorzystny dla strony wynik procesu (tak: Sąd Najwyższy w wyroku z 7 listopada 2007 r. (II CSK 293/07)).

Powód nie sprostał obowiązkowi udowodnienia nabycia wierzytelności wobec pozwanego, a w konsekwencji swojej legitymacji czynnej w niniejszym procesie. Istnienie legitymacji procesowej Sąd bada z urzędu orzekając co do istoty sprawy. Kwestia legitymacji czynnej powódki wymaga odniesienia się w pierwszym rzędzie albowiem ustalenie legitymacji stron procesu poprzedza materialne badanie powództwa. Legitymacja procesowa to uprawnienie wypływające z prawa materialnego (konkretnego stosunku prawnego) do występowania z konkretnym roszczeniem przeciwko innemu konkretnemu podmiotowi, zwłaszcza w sytuacji, gdy jak w niniejszej sprawie powództwo zostało wytoczone przez podmiot, który nie zawierał bezpośrednio z pozwaną umowy, z której wywodzony jest obowiązek zapłaty.

Nie można było również w przedmiotowej sprawie uznać, że pozwany nie przedstawiając swojego stanowiska w rzeczywistości uznała powództwo. W świetle art. 339 § 2 k.p.c. Sąd jest zobligowany do uznania twierdzeń powoda przy bezczynności pozwanej jedynie w razie braku wątpliwości, co do zasadności pozwu. Przywołany przepis nie przewiduje prawnego domniemania prawdziwości twierdzeń powoda. W omawianym przypadku sąd ocenia, czy okoliczności podane w pozwie, nie budzą uzasadnionych wątpliwości, albo nie zostały przytoczone w celu obejścia prawa. Przyjęcie za prawdziwe twierdzeń powoda dotyczy wyłącznie okoliczności faktycznych i nie zwalnia sądu orzekającego od obowiązku rozważenia, czy oświadczenia te uzasadniają należycie i w całości żądania pozwu i czy uwzględnienie tych żądań nie narusza obowiązujących przepisów. Stanowisko takie nie budzi wątpliwości w nauce prawa, znalazło także wyraz w orzecznictwie Sądu Najwyższego (por. wyroki: z dnia 15 września 1967 r. - III CRN 175/97, OSNCP 1968, nr 8-9, poz. 142; z dnia 31 marca 1999 r., I CKU 176/97, Prok.i Pr.-wkł. 1999/9/30).

Powód wywodzi swoje roszczenie z umów cesji wierzytelności, zawieranych kolejno 16 lutego 2025 r., i następnie 9 kwietnia 2025 r. na rzecz powoda, na podstawie której powód miał nabyć wierzytelność wobec pozwanego z tytułu umowy pożyczki refinansującej, nr (...), zawartej 2 grudnia 2024 roku.

W myśl art. 509 § 1 k.c., wierzyciel może bez zgody dłużnika przenieść wierzytelność na osobę trzecią (przelew), chyba, że sprzeciwiałoby się to ustawie, zastrzeżeniu umownemu albo właściwości zobowiązania. Przelew wierzytelności jest umową między wierzycielem (cedentem), a osobą trzecią (cesjonariuszem), która co do zasady nie wymaga ani udziału, ani zgody dłużnika. Na mocy tej umowy osoba trzecia nabywa od dotychczasowego wierzyciela przysługującą mu wierzytelność. Dotychczasowy wierzyciel przestaje być stroną stosunku zobowiązaniowego na skutek utraty wierzytelności. W jego miejsce do stosunku tego wstępuje nabywca wierzytelności, który uzyskuje pozycję wierzyciela. Umowa przelewu prowadzi do singularnego i translatywnego nabycia prawa podmiotowego przez cesjonariusza (tak np. K. Zawada, w: SPP, t. 6, 2018, s. 1395; K. Zagrobelny, w: E. Gniewek, P. Machnikowski, Komentarz KC, 2017, art. 509, Nb 1; W. Kurowski, w: M. Habdas, M. Fras, Komentarz KC, t. 3, 2018, art. 509, Nt 1). Podnieść również należy, że wierzytelność, która ma stanowić przedmiot rozporządzenia, powinna być w dostateczny sposób oznaczona (zindywidualizowana). Dotyczy to przede wszystkim wyraźnego oznaczenia stosunku zobowiązaniowego, którego elementem jest zbywana wierzytelność, a zatem oznaczenia stron tego stosunku, świadczenia oraz przedmiotu świadczenia. Strony stosunku, świadczenie oraz przedmiot świadczenia muszą być oznaczone, bądź przynajmniej możliwe do oznaczenia (oznaczalne) w momencie zawierania umowy, przenoszącej wierzytelność. (por. Kodeks cywilny. Komentarz pod red. A. Kidyby, Tom III, Zobowiązania – część ogólna, Lex 2010 r.)

W umowie przelewu wierzytelności, zawartej 16 lutego 2025 r. (k.10), stwierdzono, że jej zawarcie jest powiązane z Potwierdzeniem Transakcji Kredytowego Instrumentu pochodnego Nr (...) z 16 stycznia 2025 r., której powód w żaden sposób nie udokumentował. Częściowe udokumentowanie czynności przelewu wierzytelności nie pozwoliło na stwierdzenie skuteczności tej czynności.

Z kolei umowa przelewu wierzytelności zawarta 9 kwietnia 2025 r. (k.14-16), zawiera warunek utraty mocy przelewu wierzytelności w sytuacji braku zapłaty całości ceny sprzedaży w uzgodnionym terminie (§4 pkt 7 umowy). Uzgodniona cena 3 399 999 zł miała zostać uiszczona w terminie do 15 kwietnia 2025 r. na konkretnie wskazany rachunek bankowy. Powód w żaden sposób nie wykazał wykonania tego obowiązku, w związku z czym należało przyjąć wypełnienie się warunku utraty mocy obowiązującej przelewu wierzytelności i zwrot własności wierzytelności na rzecz cedenta.

Warto też zauważyć, że załączniki każdej z umów przelewu zostały przedstawione w formie wydruków komputerowych zawierających tytuł załącznika, tytuł poszczególnych kolumien oraz jedną pozycję zawierającą dane wskazujące na pozwanego(dowód: wydruk k.12 i 25). W tym miejscu wskazać należy, że wygenerowane elektronicznie pisma, nie zawierające podpisu, nie mogą być uznane za dokumenty prywatne w rozumieniu art. 245 k.p.c. Elementem konstytutywnym dokumentu prywatnego i urzędowego jest m.in. podpis. Wydruki komputerowe mogą stanowić dowód w postępowaniu cywilnym jako „inny środek dowodowy”, przewidziany w art. 308 k.p.c. i art. 309 k.p.c. Brak jednak podstaw do uznania, że treść zawarta w takim wydruku jest zgodna z rzeczywistym stanem rzeczy. Dokumenty te nie wskazują, aby były wypisem rzeczywistego załącznika, nie zawierają potwierdzenia złożenia pod nim podpisów osób reprezentujących strony poszczególnych umów cesji.

Wobec niewykazania skuteczności przelewu wierzytelności powództwo należało oddalić.

Jedynie na marginesie warto również odnotować, że powód nie sprostał obowiązkowi wykazania faktycznego zadłużenia pozwanego z tytułu umowy pożyczki od (...) sp. z o.o. nr (...). Powód nie przedstawił na umowy pożyczki, ani dowodu jej wykonania przez wskazanego pożyczkodawcę. Załączony dokument potwierdzenia przelewu (k.36) nie zawiera jednoznacznych powiązań z wierzytelnością dochodzoną w niniejszej sprawie. Właścicielem rachunku jest nieznany podmiot (...) sp. z o.o., a określenie tytułu nie identyfikuje dochodzonego w niniejszej sprawie roszczenia. Co istotne kwota przelewu jest całkowicie niezgodna z dochodzoną w niniejszej sprawie.

Zauważyć również należy, że przedstawione okoliczności zawierania umowy refinansującej wskazują na jej nieważność, jako zmierzającą do obejścia przepisów ustawy o kredycie konsumenckim (art. 58 § 1 k.c.).

Z postanowień ogólnych zawartych w umowie pożyczki refinansującej można mniemać, iż refinansowanie dotyczyło pożyczki zawartej z (...) sp. z o.o., ale brak jest jakichkolwiek innych danych dotyczących tej umowy.

Zgodnie z art. 36b u.k.k., w przypadku odroczenia spłaty zadłużenia wynikającego z umowy o kredyt konsumencki w okresie 120 dni od dnia wypłaty tego kredytu całkowitą kwotę kredytu dla celów ustalenia maksymalnej wysokości pozaodsetkowych kosztów kredytu, o której mowa w art. 36a, stanowi kwota udzielonego i wypłaconego kredytu, którego spłata została następnie odroczona, zaś do pozaodsetkowych kosztów kredytu dolicza się wszystkie koszty i opłaty, które kredytobiorca jest obowiązany ponieść w związku z odroczeniem spłaty kredytu, naliczone w okresie 120 dni od dnia wypłaty kredytu. Analogicznie uregulowane zostały zasady udzielania kolejnego kredytu konsumentowi, który nie dokonał pełnej spłaty kredytu w art. 36c u.k.k. Celem przedmiotowych regulacji jest zapobieżenie omijaniu limitów kosztów pozaodsetkowych w razie udzielania kredytów na krótkie okresy i pobierania wysokich opłat za ich przedłużanie.

Za umowę zmierzającą do obejścia prawa w rozumieniu art. 58 § 1 k.c. uznaje się takie czynności, które nie są wprost zakazane i ich treść nie zawiera elementów sprzecznych z ustawą, ale zmierzają do wywołania rezultatu, któremu miała zapobiec obchodzona norma.

Raz jeszcze podkreślić należy, że powód nie dostarczył materiału dowodowego pozwalającego przyjąć, że pozwany zawarł z poprzednikiem powoda jakąkolwiek umowę. Zakładając jednak dla potrzeb niniejszych rozważań, że doszło do zawarcia przez pozwaną umowy pożyczki refinansującej, której wydruk dołączono do pozwu, to w dalszym ciągu ani z twierdzeń pozwu ani z załączonych dokumentów nie wynika, ile takich umów i na jakich warunkach zawarto wcześniej, ani jakiej pożyczki oraz na jakich zasadach udzielono pozwanemu w ramach umowy pierwotnej.

Z załączonych dokumentów wynika, iż sporna pożyczka udzielona przez poprzednika prawnego powoda, miała służyć refinansowaniu pożyczki udzielonej przez (...) sp. z o.o., a nie A. F.. Nie wiadomo jakie były warunku tej umowy, ani też nie wiadomo czy jej przedmiotem nie było również refinansowanie pożyczki. Nie wiadomo jaka była liczba refinansowanych i refinansujących pożyczek. Konstrukcja umowy pożyczki refinansującej budzi zastrzeżenia z punktu widzenia sposobu precyzowania pożyczki, która ma być refinansowana. Z umowy nie wynikają nawet dane poprzedniego pożyczkodawcy (poza jego nazwą), data zawarcia umowy, jej numer, czy pozostała do spłaty wartość zobowiązania.

W ocenie Sądu powyższe okoliczności świadczą jednoznacznie o tym, że mechanizm refinansowania pożyczki wykorzystywany był w realiach niniejszej sprawy do obejścia przepisów chroniących konsumentów oraz obciążania ich kosztami przewyższającymi wartości dopuszczone przez ustawodawcę. Refinansowanie służyć miało naliczeniu kolejnej prowizji. Taki mechanizm tylko udaje refinansowanie pożyczki, będąc w istocie sposobem "rolowania" długów i tworzenia spirali zadłużenia konsumenta.

Podobne praktyki były przedmiotem rozpoznania przez Sąd Rejonowy dla W. Ś. w W. VI Wydział Cywilny. Wyrokiem z 9 czerwca 2022 r., w sprawie o sygn. akt VI C 1926/21, Sąd uznał za nieuczciwe praktyki rynkowe polegające na udzielaniu przez spółkę kolejnych pożyczek konsumentowi, który nie dokonał pełnej spłaty pierwszej pożyczki udzielonej mu przez spółkę lub innego kredytodawcę, gdzie koszty pierwszej pożyczki zaliczane są do całkowitej kwoty kolejnej pożyczki (tzw. rolowania pożyczki), co powoduje przekroczenie ustawowych limitów dla pozaodsetkowych kosztów pożyczki nałożonych na konsumenta i jest sprzeczne z art. 36a w związku z art. 36b i art. 36c ustawy z dnia 12 maja 2011 r. o kredycie konsumenckim (Dz. U. z 2019 r. poz. 1083 ze zm.), w sytuacji gdy spółka oraz inni kredytodawcy są spółkami zależnymi w rozumieniu art. 4 § 1 pkt 4 ustawy z dnia 15 września 2000 r. Kodeks spółek handlowych (Dz. U. z 2020 . poz. 1526 ze zm.) od tego samego podmiotu.

Na podkreślenie zasługuje również fakt, że w 2021 r. Prezes (...) postawił spółkom (...), (...) i „(...), udzielającym pożyczek refinansujących, zarzuty naruszania zbiorowych interesów konsumentów. Zgodnie z zarzutami Prezesa udzielały one naprzemiennie konsumentom pożyczek refinansujących na spłatę poprzednich zobowiązań, pobierając za to wysokie prowizje. W ocenie Prezesa (...) mogła to być próba obejścia przepisów o maksymalnych kosztach pozaodsetkowych kredytów konsumenckich. Narażając przez to konsumentów na niezgodne z prawem wysokie opłaty i prowizje, a także ryzyko wpadnięcia w spiralę zadłużenia.

Z tych wszystkich względów Sąd oddalił powództwo w całości.

ZARZĄDZENIE

1.  (...);

2.  (...).

3.  (...)

P., 30 marca 2026 r.