Wyrok z 16 lutego 2026, sygn. I C 992/25
Pokaż pozostałe podstawy prawne (4)
Sygn. akt: I C 992/25 upr
WYROK
W IMIENIU RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ
Dnia 16 lutego 2026 r.
Sąd Rejonowy w T. I Wydział Cywilny
w składzie następującym:
|
Przewodniczący: |
asesor sądowy P. K. |
|
Protokolant: |
starszy sekretarz sądowy K. K. |
po rozpoznaniu w dniu 16 lutego 2026 r. w I.
na rozprawie
sprawy z powództwa (...) (...) (...) 4 spółki z ograniczoną odpowiedzialnością w S.
przeciwko (...) w K.
o zapłatę
I. oddala powództwo;
II. zasądza od powoda S. (...) (...) 4 spółki z ograniczoną odpowiedzialnością w S. na rzecz pozwanego (...) Spółki Akcyjnej w K. kwotę 3 733,76 zł (trzy tysiące siedemset trzydzieści trzy złote siedemdziesiąt sześć groszy) tytułem zwrotu kosztów procesu z ustawowymi odsetkami za opóźnienie od dnia uprawomocnienia się wyroku do dnia zapłaty.
UZASADNIENIE
Pozwem z dnia 21 maja 2025 roku (data nadania w placówce operatora pocztowego) powód (...) (...) (...) 4 spółka z ograniczoną odpowiedzialnością w S. (w dacie pozwu powód działał pod nazwą: W. (...) 4 spółka z ograniczoną odpowiedzialnością w S.) wniósł do Sądu Rejonowego w C. pozew o zasądzenie od pozwanego (...) Spółki Akcyjnej w K. kwoty 16 904,33 zł z ustawowymi odsetkami za opóźnienie od dnia 3 maja 2025 roku do dnia zapłaty, a także o zasądzenie od pozwanego kosztów postępowania, w tym kosztów zastępstwa procesowego według norm przepisanych powiększonych o stawkę podatku VAT z odsetkami ustawowymi za opóźnienie od dnia uprawomocnienia się orzeczenia do dnia zapłaty oraz opłaty skarbowej od pełnomocnictwa.
W uzasadnieniu pozwu powód wskazał, że kredytobiorca P. D. zawarł z pozwanym umowę kredytu z dnia 4 grudnia 2023 roku jako konsument. Powód podał, że celem kredytobiorcy było pozyskanie kredytu w walucie polskiej. Powód wskazał, że pozwany przedstawił kredytobiorcy ofertę kredytu złotówkowego, natomiast nie poinformował konsumenta o tym, że koszty kredytu, m. in. prowizja będą kredytowane, a tym samym, że od tego rodzaju kosztów będą naliczane odsetki. Pozwany nie poinformował też kredytobiorcy o tym, że istnieje możliwość, aby koszty te zostały zapłacone ze środków własnych kredytobiorcy, bez konieczności naliczania od nich dodatkowej kwoty odsetek. Kredyt ten przedstawiany był przez bank jako najkorzystniejszy w jego ofercie. Powód podał, że przez długi czas kredytobiorca nie zdawał sobie sprawy z wadliwości zawartej umowy kredytu wykonując ją w dobrej wierze względem banku. Dopiero w momencie zgłoszenia się powoda kredytobiorca uzyskał informację na temat przysługujących mu uprawnień wynikających z sankcji kredytu darmowego. Powód podał, że na mocy umowy przelewu wierzytelności powód nabył od kredytobiorcy wierzytelności pieniężne wynikające z umowy kredytu, obejmujące wierzytelności o zwrot wszelkich nienależnie pobranych opłat, kosztów i odsetek oraz innych wierzytelności mogących wynikać z zastosowania przepisu art. 45 ustawy z dnia 12 maja 2011 r. o kredycie konsumenckim (t.j. Dz.U. z 2025 roku, poz. 1362, dalej: u.k.k.) przewidującego tzw. sankcję kredytu darmowego. Powód wskazał, że wierzytelność powstała w ramach stosunku prawnego łączącego konsumenta z pozwanym bankiem jest zbywalna w świetle art. 57 § 1 k.c. i może być przeniesiona na osobę trzecią, bowiem nie sprzeciwia się temu właściwość zobowiązania wynikająca z umowy kredytu, ani też nie wyklucza tego ustawa, a w przedmiotowej sprawie również postanowienia umowne. Powód wezwał pozwanego do zapłaty, tj. do zwrotu kosztów związanych z kredytem poniesionych przez kredytobiorcę od dnia zawarcia umowy kredytu do dnia zawarcia umowy cesji wierzytelności. Powód zawiadomił też pozwanego o dokonaniu cesji wierzytelności i przesłał kopię oświadczenia konsumenta o zwolnieniu pozwanego z tajemnicy bankowej w zakresie przedmiotowej umowy. Powód wskazał, że w dniu 7 kwietnia 2025 roku kredytobiorca przygotował pisemne oświadczenie o skorzystaniu z sankcji kredytu darmowego, które zostało przesłane pozwanemu w imieniu kredytobiorcy. Powód podał, że poinformował kredytobiorcę o skutkach złożenia oświadczenia o skorzystaniu z sankcji kredytu darmowego. W razie skuteczności oświadczenia o skorzystaniu z sankcji kredytu darmowego powód zobowiązał się do niezwłocznego poinformowania o tym fakcie kredytobiorcy i zaoferował nieodpłatną pomoc w odzyskaniu od banku kosztów kredytu nieobjętych umową cesji, a powstałych po złożeniu oświadczenia o skorzystaniu z sankcji kredytu darmowego. Powód wskazał, że w umowie kredytowej pozwany w niewłaściwy sposób określił rzeczywistą roczną stopę oprocentowania ((...)). Powód podał, że ustawa wymaga od kredytodawcy dopełnienia obowiązku wskazania (...) i naruszeniem wynikającym z ustawy nie jest wyłącznie brak podania tej informacji, ale też podanie tej wartości w sposób nierzetelny lub niewłaściwy. Powód wskazał także, że brak jest podstaw do obciążania kredytobiorcy odsetkami umownymi od kredytowanych kosztów kredytu. Zdaniem powoda dodanie takich odsetek do całkowitego kosztu kredytu powoduje, że wartość (...) w umowie wskazana jest w sposób nieprawidłowy. Zdaniem powoda pozwany naruszył art. 30 ust. 1 pkt 7 u.k.k., bowiem nie wskazał w sposób właściwy w umowie założeń przyjętych do obliczenia całkowitej kwoty do zapłaty przez konsumenta, albowiem nie wyodrębnił od jakiej kwoty obliczane są odsetki, które winny być obliczane jedynie od całkowitej kwoty kredytu, tj. rzeczywiście udostępnionej konsumentowi kwoty bez doliczania kosztów prowizji jak to ma miejsce w przypadku zawartej z P. D. umowy. Powód wskazał też, że w harmonogramie spłaty umowy nie określono jaką częścią każdej z rat jest kwota przeznaczona na spłatę kapitału i spłatę kredytowanych pozaodsetkowych kosztów kredytu, co stanowi naruszenie art. 30 ust. 1 pkt 8 u.k.k. poprzez udzielenie niepełnej i nieprecyzyjnej informacji, ale także ma to znaczenie w kontekście przedterminowej spłaty kredytu i uprawnień konsumenta z tym związanych, wynikających z art. 49 ustawy o kredycie konsumenckim. Powód wskazał, że pozwany w ramach informacji o ratach kredytu poprzestał na ich wysokości oraz na dwóch ich elementach, tj. części „kapitałowej” i „odsetkowej”, choć zdaniem powoda powinien wskazać wszelkie inne koszty kredytu, które kredytobiorca miał obowiązek ponieść w postaci prowizji i składki ubezpieczeniowej. Powód podał, że brak rozdzielenia raty kapitałowej na element faktycznie udostępnionego kapitału oraz kredytowanej prowizji nie pozwala kredytobiorcy na swobodną ocenę skutków złożenia oświadczenia o skorzystaniu z sankcji kredytu darmowego w toku spłaty kredytu. Zdaniem powoda pozwany naruszył w kwestionowanej umowie art. 30 ust. 1 pkt 8 u.k.k. w zw. z art. 30 ust. 1 pkt 16 u.k.k. Powód zarzucił też, że w umowie kredytu nie określono procedury oraz warunków, na jakich koszty kredytu ulegają zmianie, zwłaszcza w momencie wcześniejszej spłaty. Powód wskazał, że w umowie nie zostało wyjaśnione, że całkowity koszt kredytu w przypadku jego wcześniejszej spłaty ulega obniżeniu także o pozaodsetkowe koszty już przez konsumenta poniesione. Zdaniem powoda w umowie nie określono procedury i warunków, na jakich koszty kredytu ulegają zmianie, zwłaszcza w momencie wcześniejszej spłaty. Powód wskazał, że w przedmiotowej umowie zawarto jedynie postanowienie o przysługującym konsumentowi prawie do spłaty kredytu przed terminem i że w takim przypadku bank dokona rozliczenia kredytu, ale brak jest postanowień odnoszących się do procedury spłaty kredytu przed terminem, w tym obniżenia całkowitego kosztu kredytu o te koszty, które dotyczą okresu, o który skrócono czas obowiązywania umowy, chociażby konsument poniósł je przed tą spłatą. Zdaniem powoda brak takiej informacji skutkuje tym, że konsument nie zna swoich praw i obowiązków. Powód wskazał też, że w umowie nie wskazano warunku determinującego zmianę kosztów kredytu w sytuacji określonej w art. 45 ust. 1 u.k.k. Powód zarzucił też, że pozwany naruszył obowiązek określony w art. 30 ust. 1 pkt 16 u.k.k., bowiem umowa kredytu nie zawiera informacji o procedurze spłaty kredytu przed terminem. Powód wskazał, że na skutek zastosowania sankcji kredytu darmowego powinna zostać na jego rzecz kwota odpowiadająca odsetkom oraz wartości prowizji. Powód wskazał, że umowa kredytu konsumenckiego powinna być sformułowana w sposób jednoznaczny i zrozumiały. Powód wskazał, że warunki te nie zostały zachowane przez kredytodawcę, bowiem postanowienia umowne zastosowane we wzorcu umowy narzuconym przez kredytodawcę, którego treść nie podlega indywidualnym negocjacjom ewidentnie mogą wprowadzać w błąd kredytobiorców, także co do ich uprawnień. Zdaniem powoda przywołane przez niego w pozwie uchybienia powinny prowadzić do zastosowania sankcji kredytu darmowego, o której mowa w art. 45 u.k.k. Kwota 16 904,33 zł dochodzona przez powoda została przez niego wyliczona na podstawie zaświadczenia wydanego przez bank. Uzasadniając roszczenie odsetkowe powód wskazał, że naliczono je od daty wymagalności roszczenia. Jako, że roszczenie dochodzone pozwem ma charakter bezterminowy, świadczenie powinno być spełnione niezwłocznie po wezwaniu dłużnika do wykonania (k. 3-11).
Postanowieniem z dnia 6 czerwca 2025 roku wydanym w sprawie XII C (...) upr Sąd Rejonowy w C. stwierdził swą niewłaściwość miejscową i przekazał sprawę do rozpoznania do Sądu Rejonowego w T. (k. 45). Postanowienie to stało się prawomocne w dniu 18 czerwca 2025 roku.
W Sądzie Rejonowym w T. sprawie nadano sygnaturę akt I C 992/25 upr.
W odpowiedzi na pozew wniesionej w dniu 19 sierpnia 2025 roku pozwany (...) Kasa (...) Bank (...) Spółka Akcyjna w K. wniósł o oddalenie powództwa w całości i zasądzenie od powoda na jego rzecz zwrotu kosztów procesu wraz z odsetkami w wysokości odsetek ustawowych za opóźnienie w spełnieniu świadczenia pieniężnego za czas od dnia uprawomocnienia się wyroku do dnia zapłaty, w tym kosztów zastępstwa procesowego w wysokości określonej normami przepisanymi oraz zwrotu wydatku w kwocie 17 zł poniesionego tytułem opłaty skarbowej od pełnomocnictwa. Powód zakwestionował legitymację czynną do występowania z roszczeniem wyrażonym w pozwie. Pozwany zaprzeczył, że powód zawarł z pożyczkobiorcą ważną umowę cesji. Zdaniem pozwanego umowa przelewu wierzytelności została zawarta bez przyczyn prawnych (kauzy) wskutek czego jest bezwzględnie nieważna. Pozwany zaprzeczył jakoby umowa nie spełniała wymogów wskazanych w ustawie z dnia 12 maja 2011 r. o kredycie konsumenckim. Zdaniem pozwanego zawarł z pożyczkobiorcą ważną i zgodną z prawem oraz spełniającą wymogi określone w art. 30 u.k.k. umowę pożyczki. Pozwany zaprzeczył jakoby kredytowane koszty nie stanowiły kwoty udostępnionej pożyczkobiorcy w ramach zawartej umowy. Pozwany zakwestionował roszczenie co do zasady, jak i co do wysokości. Pozwany wskazał też, że nie naruszył obowiązków informacyjnych wskazanych w ustawie o kredycie konsumenckim, a co za tym idzie nie zachodziły podstawy do skorzystania z sankcji kredytu darmowego. Pozwany wskazał, że w umowie całkowity koszt kredytu, całkowita kwota do zapłaty i rzeczywista roczna stopa oprocentowania były podane prawidłowo. Zdaniem pozwanego kredytowane koszty stanowiły kwotę udostępnioną pożyczkobiorcy w ramach zawartej umowy. Pozwany wskazał, że w sposób jasny, zrozumiały i wyczerpujący poinformował pożyczkobiorcę o rzeczywistej rocznej stopie oprocentowania, całkowitej kwocie do zapłaty oraz o kosztach, które jest zobowiązany ponieść w związku z umową. Pozwany wskazał też, że przekazał pożyczkobiorcy informacje o zasadach naliczania odsetek od zadłużenia przeterminowanego. Pozwany wskazał też, że naliczanie odsetek od kredytowanych kosztów pożyczki jest prawnie dopuszczalne i nie stanowiło obejścia przepisów o maksymalnych pozaodsetkowych kosztach kredytu. Pozwany wskazał, że poinformował też w sposób jasny, zrozumiały i wyczerpujący o prawie do spłaty kredytu przed terminem oraz o procedurze spłaty kredytu przed terminem oraz rozliczenia umowy przy jej wcześniejszej spłacie. Pozwany zaprzeczył też jakoby umowa wprowadzała konsumenta w błąd co do wysokości kosztów i kwoty kredytu oraz charakteru ponoszonego kosztu. Pozwany bank zaprzeczył też, że pobiera podwójne odsetki czy też odsetki od odsetek. Pozwany wskazał, że oświadczenie w przedmiocie skorzystania z sankcji kredytu darmowego zostało złożone po upływie ustawowego terminu na jego złożenie. Pozwany wskazał, że przedmiot umowy cesji wierzytelności zawartej przez pożyczkobiorcę z powodem jest sformułowany tak szeroko, że nie pozwala na określenie zakresu i kręgu wierzytelności będących przedmiotem umowy. Postanowienia umowy cesji dotyczą zwrotu m. in. wszelkich nienależnie pobranych opłat, kosztów i odsetek. Zdaniem pozwanego konsument prawdopodobnie nie był świadomy skutków zawarcia umowy cesji. Pozwany wskazał, że powód jako przedsiębiorca skupujący wierzytelności od konsumentów obowiązany jest przestrzegać podwyższonych obowiązków informacyjnych, zapewniających konsumentom możliwość należytego zrozumienia treści umowy, wartości zbywanej wierzytelności oraz skutków prawnych z tym związanych. Pozwany zaznaczył też, że uprawnienie do należności z tytułu sankcji kredytu darmowego jest ściśle związane ze statusem konsumenta, co powoduje, że przelew przez konsumenta na rzecz przedsiębiorcy wierzytelności z umowy kredytu konsumenckiego jest niedopuszczalny z uwagi na specyficzny i osobisty charakter wierzytelności. Uzyskanie bowiem przyznanych przez art. 45 u.k.k. preferencyjnych warunków kredytu konsumenckiego uzależnione jest od posiadania przez kredytobiorcę statusu konsumenta, zaś przedsiębiorcom ustawa takich uprawnień nie przyznaje. Poza tym, wskazał pozwany, przedmiotem cesji były wierzytelności mogące wynikać z zastosowania przepisu art. 45 u.k.k., natomiast uprawnienie przewidziane w art. 45 u.k.k. nie jest równoznaczne z roszczeniem konsumenta o zwrot zapłaconych przez niego odsetek i kosztów, ponieważ w tym przepisie nie ma mowy o takim roszczeniu. Tym samym, zdaniem pozwanego, nie sposób uznać, że ewentualna wierzytelność została skutecznie przelana na rzecz powoda. Pozwany zaznaczył też, że powód nie wykazał aby doszło do skutecznego zawarcia umowy cesji z uwagi na to, że nie określono ceny sprzedaży wierzytelności. Pozwany wskazał, że do essentialia negotii umowy sprzedaży wierzytelności oprócz wskazania wierzytelności będącej przedmiotem przelewu zalicza się też cena wierzytelności. Umowa cesji odsyła w zakresie ceny i terminu jej zapłaty do załącznika do umowy, ale do akt sprawy nie złożono tego załącznika i w związku z tym nie da się zweryfikować czy doszło do określenia ceny jako elementu koniecznego umowy cesji. Pozwany wskazał, że konsekwencją braku przedstawienia załącznika jest także brak możliwości weryfikacji czy do uiszczenia ceny na rzecz pożyczkobiorcy doszło, a co za tym idzie powód nie wykazał, aby skutecznie nabył wierzytelność objętą żądaniem pozwu. Pozwany podniósł też, że roczny termin na złożenie oświadczenia o skorzystaniu z sankcji kredytu darmowego liczony jest od dnia wykonania umowy rozumianego jako dzień uruchomienia kredytu/pożyczki. Po jego upływie kształtujące uprawnienie konsumenta wygasa. Pozwany wskazał, że umowa pożyczki została wykonana w dniu 4 grudnia 2023 roku, a termin zawity na złożenie oświadczenia upłynął bezskutecznie. Pozwany zaznaczył także, że w umowie w sposób wyraźny określono wszystkie wymagane w ustawie o kredycie konsumenckim elementy, większość w § 1 umowy. Pozwany wskazał, że określił całkowitą kwotę pożyczki bez kredytowanych kosztów, zaś kwota całej udzielonej pożyczki wyniosła 114 912,38 zł, natomiast w § 1 ust. 6 umowy wskazano, że całkowita kwota do zapłaty wynosi 191 902,75 zł. Pozwany wskazał też, że wskazał poprawnie całkowitą kwotę pożyczki, całkowity koszt pożyczki oraz całkowitą kwotę do zapłaty. W związku z tym również rzeczywista roczna stopa oprocentowania została wskazana poprawnie. Pozwany podał, że prawidłowo naliczał odsetki od kwoty pożyczki, tj. od kwoty wskazanej w § 1 ust. 1 umowy, na którą składała się całkowita kwota pożyczki oraz kwota przeznaczona na zapłatę kosztów związanych z udzieleniem pożyczki, czyli wskazana kwota prowizji. Wszystko to wynikało wprost z umowy pożyczki. Powód zaznaczył, że naliczanie odsetek od kredytowanych kosztów jest dopuszczalne. Pozwany wskazał też, że jeśli powód twierdzi, że rzeczywista roczna stopa oprocentowania podana w umowie jest błędna, to powinien wskazać prawidłowe jej wyliczenie. Pozwany podniósł także, że w umowie ustalono, że wpłaty na rachunek zaliczane są na poczet należności w następującej kolejności: prowizje i opłaty, odsetki od zadłużenia przeterminowanego, odsetki zaległe, zadłużenie przeterminowane z tytułu pożyczki, odsetki bieżące, zadłużenie z tytułu kwoty pożyczki (§ 5 ust. 6 umowy). Ponadto w umowie wskazano, że wcześniejsza spłata kwoty pożyczki powoduje skrócenie okresu kredytowania lub zmniejszenie wysokości rat kapitałowo-odsetkowych przy zachowaniu dotychczasowego okresu kredytowania (§ 6 ust. 2 umowy). Pozwany podkreślił też, że w § 6 umowy przewidziano warunki spłaty przed terminem. Wcześniejsza spłata miała zostać rozliczona zgodnie z dyspozycją pożyczkobiorcy. Wcześniejsza częściowa spłata powoduje zaś zmniejszenie wysokości rat przy zachowaniu dotychczasowego okresu kredytowania. Pozwany bank zaznaczył też, że nawet w przypadku przyjęcia, że doszło do naruszeń po stronie banku, to w niniejszej sprawie zastosowanie sankcji kredytu darmowego byłoby nadmiernym, a przez to nieproporcjonalnym środkiem reakcji w sytuacji, gdy umowa pożyczki spełnia wymogi przewidziane w art. 30 u.k.k. Pozwany podkreślił, że o możliwości zastosowania sankcji kredytu darmowego nie przesądzają wszystkie naruszenia reguł przewidzianych w art. 29 ust. 1, art. 30 ust. 1 pkt 1-8, 10, 11, 14-17, art. 31-33, art. 33a i art. 36a-36c u.k.k., a jedynie takich, które naruszając ochronę konsumentów przed niewłaściwym sformułowaniem umowy. Z tego względu naruszenie przepisów musi być na tyle poważne, że sformułowana umowa o treści przedstawionej konsumentowi przed związaniem się nią uniemożliwia zweryfikowanie przez konsumenta jakie zobowiązania wobec banku zaciąga. Zdaniem pozwanego w przedmiotowej sprawie takich okoliczności nie wykazano. Pozwany wskazał też, że podnoszone przez powoda zarzuty są tak ogólne, że nie jest możliwe ich uwzględnienie. Pozwany podniósł, że zarzuty powoda stanowią w dużej mierze twierdzenia, których uwzględnienie musiałoby prowadzić do nieprawidłowego w swojej interpretacji rozumienia ochrony wynikającej z art. 45 u.k.k. i do obowiązku informowania konsumenta przez kredytodawcę o okolicznościach, które nawet hipotetycznie nie dotyczyłyby konkretnej umowy bądź do przytaczania obszernych wyciągów z aktów prawnych prezentujących nie tyle kwestie związane ze zmianami w umowie, lecz niezwiązanego bezpośrednio z jej treścią dochodzenia wynikających z niej świadczeń. Pozwany podniósł, że powód nie udowodnił w jaki sposób występujące jego zdaniem wadliwości umowy przekładały się na brak ochrony konsumenta, a także że umowa w istocie nie przedstawia treści zobowiązania konsumenta (k. 65-79).
Zarządzeniem z dnia 21 września 2025 roku przewodniczący na podstawie art. 130 1a § 1 k.p.c. zwrócił odpowiedź na pozew z uwagi na to, że do pisma nie został dołączony jeden z wymienionych w nim załączników – załącznik nr 6 (k. 96). Odpis zarządzenia został doręczony pełnomocnikowi pozwanego w dniu 7 października 2025 roku. W dniu 13 października 2025 roku pozwany wniósł pismo procesowego, do którego załączył odpowiedź na pozew wolną od braków (k. 101-139).
Zarządzeniem z dnia 9 grudnia 2025 roku przewodniczący zlecił Komornikowi Sądowemu przy Sądzie Rejonowym w T. M. K. doręczenie świadkowi P. D. przesyłki zawierającej wezwanie świadka na rozprawę w dniu 16 lutego 2026 roku (k. 166). Koszty doręczenia korespondencji świadkowi przez komornika ustalone zostały w postanowieniach wydanych w sprawie Kmn 98/25 przez Komornika Sądowego przy Sądzie Rejonowym w T. L. A. z dnia 19 stycznia 2026 roku (k. 191) i z dnia 27 stycznia 2026 roku (k. 199). Koszty te wyniosły 127,52 zł i zostały pokryte z zaliczki uiszczonej przez pozwanego w kwocie 116,76 zł (k. 180) oraz z zaliczki powoda w kwocie 10,76 zł (k. 197).
Na dalszym etapie postępowania, aż do zamknięcia rozprawy stanowiska stron pozostały bez zmian.
Sąd ustalił, co następuje:
W dniu 4 grudnia 2023 roku P. D. zawarł (...) Bank (...) Spółka Akcyjna w K. umowę pożyczki nr (...) z ubezpieczeniem ochrona dla ciebie. Umowa została zawarta w formie elektronicznej w placówce banku w B.. Bank udzielił pożyczki w kwocie 114 912,38 zł na dowolny cel i na zapłatę kosztu związanego z udzieleniem pożyczki (§ 1 ust. 1 umowy).
Zgodnie z § 1 ust. 2 umowy na pożyczkę składała się całkowita kwota pożyczki w wysokości 80 000 zł oraz koszt związany z udzieleniem pożyczki w wysokości 34 912,38 zł, na który składały się prowizja w wysokości 6 012,26 zł oraz składki na ubezpieczenie w wysokości 28 900,12 zł - za cały okres ubezpieczenia. Okres ubezpieczenia trwa tyle, ile okres spłacania pożyczki. Składki dotyczą „Umowy ubezpieczenia na życie zawartej na podstawie Warunków Ubezpieczenia Ochrona dla Ciebie” oraz „Umowy ubezpieczenia na wypadek Utraty Źródła Dochodu, Poważnego Zachorowania i Pobytu w Szpitalu w następstwie Nieszczęśliwego Wypadku”. Odsetki za cały okres kredytowania wyliczone na dzień 2 grudnia 2003 roku wynosiły 76 990,37 zł (§1 ust. 4 umowy). Całkowita koszt pożyczki wynosił 111 902,75 zł (§1 ust. 5 umowy), zaś całkowita kwota do zapłaty 191 902,75 zł (§1 ust. 6 umowy).
W umowie wyjaśniono, iż całkowita kwota pożyczki to kwota, którą pożyczkodawca ma do dyspozycji lub którą spłacane są inne jego zobowiązania (w przypadku pożyczki konsolidacyjnej). Całkowita kwota pożyczki nie zawiera kosztu udzielania pożyczki, czyli prowizji ani spadek ubezpieczeniowych. Całkowity koszt pożyczki to suma kosztu udzielania pożyczki oraz odsetek, które ponosi pożyczkobiorca w okresie spłacania pożyczki. Całkowita kwota do zapłaty to suma całkowitego kosztu pożyczki oraz całkowitej kwoty pożyczki.
Rzeczywista roczna stopa oprocentowania ((...)) wynosiła 29,47%. W umowie wyjaśniono, że (...) stanowi całkowity koszt pożyczki, który ponosił pożyczkobiorca jako konsument, wyrażany jako procent całkowitej kwoty pożyczki w stosunku rocznym (§1 ust. 7 umowy). W § 1 ust. 8 umowy pożyczki wyjaśniono, że do obliczenia kwot podanych w § 1 ust. 4-7 umowy bank przyjął, że umowa będzie obowiązywać przez czas, na który umowa została zawarta, że obie strony będą wypełniać obowiązki wynikające z umowy, że wysokość oprocentowania z dnia zawarcia umowy będzie obowiązywać przez cały okres jej trwania, a także że obowiązują pozostałe założenia z pkt 3 załącznika nr 4 do ustawy o kredycie konsumenckim.
Zgodnie z § 2 ust. 1 umowy, bank miał prawo pobierać opłaty i prowizje według „Taryfy prowizji i opłat bankowych w (...) Banku (...) SA dla osób fizycznych”. Wskazano w nim także za co bank pobiera prowizje i opłaty. Pożyczkobiorcę obowiązuje taryfa z dnia zawarcia umowy. Od tej zasady jest jednak wyjątek na jego korzyść. Bank może w każdej chwili zrezygnować z opłat lub prowizji albo je obniżyć (§ 2 ust. 2 umowy). W okresie trwania umowy bank może wprowadzać nowe produkty i usługi (jako dodatkowe) i opłaty za nie. Skorzystanie z nich przez pożyczkobiorcę jest dobrowolne. Wprowadzenie nowych opłat nie zmienia jednak poprzednich, zapisanych już w taryfie (§ 2 ust. 3 umowy).
Zgodnie z § 3 ust. 1 umowy wypłata pożyczki miała odbyć się jednorazowo do 30 dni od 4 grudnia 2023 roku przelewem na konto (...).
Zgodnie z § 4 ust. 1 umowy oprocentowanie pożyczki było zmienne. W dniu zawarcia umowy oprocentowanie wynosiło 13,99% w skali roku. Kwota pożyczki to 114 912,38 zł. Zmiana oprocentowania pożyczki w trakcie umowy zależy od zmiany wysokości stopy referencyjnej Narodowego Banku Polskiego (NBP) w wyniku decyzji Rady Polityki Pieniężnej. Jeśli Rada Polityki Pieniężnej podwyższy stopę referencyjną NBP, bank powyższy oprocentowanie pożyczki. Jeśli Rada Polityki Pieniężnej obniży stopę referencyjną NBP – bank obniży oprocentowanie (§4 ust. 2 umowy). Zgodnie z § 4 ust. 3 umowy w dniu zawarcia umowy stopa referencyjna NBP wynosi 5,75%. Aby zmienić oprocentowanie pożyczki w trakcie umowy, bank wykonuje następujące działania:
1) sprawdza wysokość stopy referencyjnej NBP obowiązującej 31 stycznia, 30 kwietnia, 31 lipca i 30 października każdego roku: a) kiedy sprawdza wysokość stopy referencyjnej NBP pierwszy raz, porównuje ją ze stopą referencyjną NBP z dnia, w którym pożyczkobiorca zawarł z bankiem umowę, b) kiedy sprawdza wysokość stopy referencyjnej NBP kolejny raz, porównuje ją z ostatnią sprawdzaną wysokością stopy referencyjnej NBP (z 31 stycznia, 30 kwietnia, 31 lipca, 30 października),
2) jeśli w dniu sprawdzenia (31 stycznia, 30 kwietnia, 31 lipca, 30 października) stopa referencyjna NBP nie zmieni się w porównaniu do jej wysokości z poprzedniego sprawdzenia - oprocentowanie pożyczki także się nie zmieni - do dnia kolejnego sprawdzenia. Wyjątkiem jest sytuacja opisana w ust. 4,
3) jeśli w dniu sprawdzenia stopa referencyjna NBP zmieni się w porównaniu do jej wysokości z poprzedniego sprawdzenia, bank przeliczy oprocentowanie pożyczki: obniży je lub podwyższy o wartość zmiennej stopy referencyjnej NBP zgodnie z kierunkiem tej zmiany. Zmiana obowiązuje od 1 lutego, 1 maja, 1 sierpnia, 31 października - w zależności od tego, kiedy wypadł dzień sprawdzenia.
Zgodnie z § 4 ust. 4 umowy jeśli wysokość oprocentowania pożyczki ustalonego zgodnie z zasadami z ust. 3 przekroczyłaby wysokość odsetek maksymalnych, które podaje Kodeks cywilny, bank będzie mógł przez okres przekroczenia pobierać odsetki w wysokości odsetek maksymalnych. Odsetki maksymalne na dzień zawarcia umowy zgodnie z Kodeksem cywilnym były równe dwukrotności sumy stopy referencyjnej Narodowego Banku Polskiego i 3,5 punktów procentowych. Jeśli zmieni się oprocentowanie pożyczki, bank powiadamia pożyczkobiorcę o: 1) zmienionym oprocentowaniu, 2) dacie wejścia w życie tej zmiany. Powiadomienie bank wysyła na adres wskazany do kontaktu lub w inny uzgodniony sposób (§ 4 ust. 5 umowy). W trakcie trwania umowy bank może zmienić sposób ustalania oprocentowania - jednak tylko wtedy, gdy zmienia się przepis prawa w tym zakresie. W takim przypadku wyśle pożyczkobiorcy informację o tej zmianie (§ 4 ust. 6 umowy). Pożyczkobiorca może wypowiedzieć bankowi umowę, jeśli nie zgadza się na zmianę oprocentowania lub zmianę sposobu ustalania oprocentowania - ma na to 30 dni od otrzymania informacji o tej zmianie. W takim przypadku nowe oprocentowanie nie będzie go dotyczyło, a umowa rozwiąże się po 30 dniach od dnia, w którym pożyczkobiorca złoży bankowi wypowiedzenie. Jeśli natomiast pożyczkobiorca nie wypowie umowy, zmiana ta wejdzie w życie w podanym przez bank terminie (§ 4 ust. 7 umowy). Jeśli pożyczkobiorca wypowie bankowi umowę, do końca okresu wypowiedzenia ma obowiązek spłacić pozostałą kwotę pożyczki, odsetki i jej inne należne na podstawie umowy koszty. Kwotę do spłaty znajdzie w ostatnim planie spłaty (§ 4 ust. 8 umowy). Odsetki banki liczy od kwoty pożyczki pozostałej do spłaty za okres, w którym faktycznie pożyczkobiorca będzie korzystać z pożyczki (§ 4 ust. 9 umowy). Zmiana wysokości oprocentowania powoduje odpowiednio wzrost lub obniżenie wysokości raty pożyczki (§4 ust. 10 umowy).
Zgodnie z § 5 ust. 1 umowy pożyczkobiorca miał obowiązek spłacić pożyczkę razem z odsetkami do terminu spłaty ostatniej raty. Pożyczka miała być spłacona w 96 miesięcznych, równych ratach kapitałowo-odsetkowych. Pierwsza i ostatnia rata były tzw. ratami wyrównującymi. W § 5 ust. 2 umowy podany plan spłaty na dzień zawarcia umowy. Wysokość pierwszej raty wynosiła 2 260,82 zł, a termin jej spłaty przypadał na 10 stycznia 2024 roku. Wysokość drugiej raty i kolejnych, aż do przedostatniej raty wynosiła 1 996,55 zł i są one płatne do 10 dnia każdego miesiąca. Wysokość ostatniej raty wynosi 1 966,23 zł i jest ona płatna do 10 grudnia 2031 roku. Wysokość rat lub terminy ich spłaty mogły się zmienić, jeśli wystąpi któraś z poniższych sytuacji: 1) zmieni się oprocentowanie pożyczki lub oprocentowanie zadłużenia przeterminowanego, 2) pożyczkobiorca częściowo spłaci pożyczkę przed terminem, 3) rata pożyczki zostanie spłacona po terminie i bank naliczy odsetki od zadłużenia przeterminowanego, 4) bank pozytywnie rozpatrzy wniosek pożyczkobiorcy o zmianę warunków umowy - jeśli wpływa to no wysokość rat lub terminy spłaty. Jeśli zmieni się wysokość raty lub termin spłaty, do pożyczkobiorcy przesłane zostanie zawiadomienie o zmianie oprocentowania lub nowy plan spłaty (§ 5 ust. 3 umowy). Pierwsza i ostatnia rata są ratami wyrównującymi, czyli mogą być: 1) w wyższej wysokości niż pozostałe raty, jeśli rata obejmuje okres dłuższy niż miesiąc, ale nie dłuższy niż dwa miesiące, 2) w niższej wysokości niż pozostałe raty, jeśli rata obejmuje okres krótszy niż miesiąc (§ 5 ust. 4 umowy). Wymagalne raty są potrącane z konta osobistego pożyczkobiorcy o numerze (...). Pożyczkobiorca ma obowiązek zapewnić na tym rachunku odpowiednią kwotę w dniu spłaty raty. Pożyczkobiorca może zmienić sposób spłaty i spłacać raty na nieoprocentowany rachunek bankowy. W tym celu pożyczkobiorca musi złożyć wniosek o tę zmianę najpóźniej w terminie 3 dni roboczych przed dniem płatności raty, a bank wskaże mu numer rachunku do spłat. Jeśli umowa rachunku bankowego zostanie rozwiązana, pożyczkobiorca spłaca raty z innego konta, które wskaże. Jeśli zaś tego nie zrobi, bank wskaże mu numer rachunku do spłat (§ 5 ust. 5 umowy). Zgodnie z § 5 ust. 6 umowy, wpłaty na poczet spłaty pożyczki są zaliczane na poczet poniższych należności w następującej kolejności: 1) opłaty i prowizje, 2) odsetki od zadłużenia przeterminowanego, 3) zaległe odsetki, 4) zadłużenie przeterminowane z tytułu pożyczki, 5) odsetki bieżące, 6) bieżące raty pożyczki. Na życzenie pożyczkobiorcy bank wydaje w każdym czasie i bezpłatnie plan spłaty pożyczki (§ 5 ust. 7 umowy).
Zgodnie z § 6 ust. 1 umowy, pożyczkobiorca ma prawo przed terminem z § 5 ust. 2 spłacić całość lub część pożyczki. Wcześniejsza spłata rozliczona zostaje przez bank zgodnie z dyspozycją pożyczkobiorcy. Bank pouczył także, że wcześniejsza spłata nie zwalnia z obowiązku spłaty pozostałej części pożyczki zgodnie z planem spłat, ale będzie to nowy plan – bank zaktualizuje go o dokonaną nadpłatę. Bank pouczył także, że za wcześniejszą spłatę nie pobiera prowizji. Wcześniejsza częściowa spłata powodowała, że raty były niższe, ale nie ulega skróceniu okresu kredytowania (§ 6 ust. 2 umowy). Jeśli nastąpiłaby wcześniejsza spłata pożyczki, całkowity koszt pożyczki zostałby obniżony się o koszty dotyczące okresu, o który skrócił się czas obowiązywania umowy (§ 6 ust. 3 umowy). Zgodnie z § 6 ust. 4 umowy, wcześniejsza spłata zaliczona zostaje przez bank na spłatę pożyczki w następującej kolejności: 1) zaległe opłaty i prowizje, 2) odsetki od zadłużenia przeterminowanego, 3) zaległe odsetki, 4) zadłużenie przeterminowane z tytułu pożyczki, 5) odsetki bieżące, 6) pożyczka (kapitał pożyczki). Pożyczka ma zostać rozliczona w terminie 14 dni od dnia dokonania wcześniejszej spłaty pożyczki w całości (§ 6 ust. 5 umowy).
Zgodnie z § 7 ust. 1 umowy, jeśli w terminie nie zostałaby przez pożyczkobiorcę uiszczona cała rata, od następnego dnia: 1) niezapłaconą kwotę bank traktuje jako zadłużenie przeterminowane i wymagalne oraz bank nalicza od niezapłaconej kwoty (z wyłączeniem kwoty naliczonych odsetek) odsetki od zadłużenia przeterminowanego. Odsetki od zadłużenia przeterminowanego bank nalicza według zmiennego oprocentowania zadłużenia przeterminowanego. Jest to wartość odsetek maksymalnych za opóźnienie, które podaje Kodeks cywilny. W dniu zawarcia umowy to 22,50% w skali roku (§ 7 ust. 2 umowy). Odsetki maksymalne za opóźnienie na dzień zawarcia umowy zgodnie z Kodeksem cywilnym były równe dwukrotności sumy stopy referencyjnej Narodowego Banku Polskiego i 5,5 punktów procentowych (§ 7 ust. 3 umowy). Zmiana odsetek maksymalnych za opóźnienie automatycznie zmienia oprocentowanie zadłużenia przeterminowanego o taką samą wartość. Jeśli odsetki maksymalne za opóźnienie wzrosną, oprocentowanie zadłużenia przeterminowanego także wzrośnie. Jeśli zmaleją - oprocentowanie zadłużenia przeterminowanego także zmaleje. W takim przypadku bank wyśle pożyczkobiorcy informację o zmienionym oprocentowaniu zadłużenia przeterminowanego lub nowy plan spłaty (§ 7 ust. 4 umowy). Bank pouczył dodatkowo pożyczkobiorcę, że wysokość oprocentowania zadłużenia przeterminowanego może znaleźć na stronie internetowej www.pkobp.pl oraz w oddziałach i agencjach banku. W trakcie trwania umowy bank może zmienić sposób ustalania oprocentowania zadłużenia przeterminowanego - jednak tylko wtedy, gdy zmienią się przepisy prawa w tym zakresie. W takim przypadku bank wyśle pożyczkobiorcy informację o tej zmianie (§ 7 ust. 5 umowy). Jeśli pożyczkobiorca nie zgadza się na zmianę oprocentowania lub zmianę sposobu ustalania oprocentowania zadłużenia przeterminowanego, może wypowiedzieć umowę na zasadach określonych w § 4 ust. 7 i 8 (§ 7 ust. 6 umowy). Za każdym razem, gdy wystąpi opóźnienie w spłacie pożyczki lub zmiana sposobu ustalania oprocentowania, bank ma prawo wykonywać poniższe czynności, aby powiadomić o tym opóźnieniu i domagać się jak najszybszej spłaty. Bank może: 1) wysyłać SMS-y,, 2) wysyłać wiadomości w serwisie internetowym i w aplikacji mobilnej, 3) wysyłać e-maile, 4) dzwonić, 5) wysyłać przypomnienia i monity pocztą tradycyjną, 6) odbyć interwencyjną wizytę u pożyczkobiorcy. Czynności te bank będzie wykonywać w odstępach czasu, które umożliwią spłatę zadłużenia (§ 7 ust. 7 umowy). Jeśli wystąpi opóźnienie w spłacie, bank wezwie pożyczkobiorcę do spłaty zaległości. Termin, który bank wyznaczy na spłatę, nie może być krótszy niż 14 dni roboczych. W tym czasie pożyczkobiorca ma prawo złożyć wniosek o restrukturyzację zadłużenia. Bank przeanalizuje sytuację finansową i gospodarczą pożyczkobiorcy oraz podejmie decyzję w sprawie restrukturyzacji (§ 7 ust. 8 umowy).
Zgodnie z § 8 ust. 1 umowy, umowa ulega rozwiązaniu: 1) jeśli pożyczkobiorca lub bank wypowie umowę i minie okres wypowiedzenia, 2) w wyniku zgodnego porozumienia stron, 3) jeśli pożyczkobiorca odstąpi od umowy, 4) w przypadkach przewidzianych przepisami prawa, 5) w przypadku śmierci jedynego pożyczkobiorcy lub ostatniego z pożyczkobiorców. Pożyczkobiorca ma prawo wypowiedzieć umowę, gdy zmieni się oprocentowanie pożyczki. W takim przypadku okres wypowiedzenia umowy wynosi 30 dni. Jeśli termin spłaty pożyczki jest dłuższy niż rok, pożyczkobiorca ma prawo także wypowiedzieć umowę z innych powodów. W takim przypadku okres wypowiedzenia wynosi 3 miesiące (§ 8 ust. 2 umowy). Bank ma prawo obniżyć kwotę pożyczki albo wypowiedzieć umowę, jeśli: 1) pożyczkobiorca nie będzie dotrzymywać warunków umowy - w tym przypadku okres wypowiedzenia umowy wynosi 30 dni, 2) pożyczkobiorca utraci zdolność kredytową - w tym przypadku okres wypowiedzenia umowy wynosi 30 dni, 3) pożyczkobiorcy zagraża upadłość - w tym przypadku okres wypowiedzenia umowy wynosi 7 dni. Informacja o wypowiedzeniu wysyłana jest przez bank na piśmie na ostatni wskazany przez pożyczkobiorcę adres. Okres wypowiedzenia liczy się od następnego dnia po złożeniu wypowiedzenia czyli po dniu, w którym pożyczkobiorca mógł zapoznać się z jego treścią (§ 8 ust. 3 umowy). W przypadku śmierci jedynego pożyczkobiorcy lub ostatniego z pożyczkobiorców bank przestaje naliczać odsetki od zadłużenia (§ 8 ust. 4 umowy). Następnego dnia po upływie terminu wypowiedzenia umowy, zadłużenie z tytułu pożyczki staje się przeterminowane i wymagalne. Od tego zadłużenia (z wyłączeniem kwoty naliczonych odsetek) bank nalicza odsetki według zasad opisanych w § 7 (§ 8 ust. 5 umowy). Od chwili powstania zadłużenia przeterminowanego i wymagalnego bank ma prawo podjąć działania, aby odzyskać to zadłużenie - włącznie z postępowaniem sądowym i egzekucyjnym (§ 8 ust. 6 umowy).
Zgodnie z § 11 ust. 1 umowy, pożyczkobiorca miał prawo odstąpić od umowy w ciągu 14 dni od jej zawarcia albo w ciągu 14 dni od jej wypłaty - jeśli termin wypłaty jest późniejszy. Aby to zrobić, pożyczkobiorca miał obowiązek złożyć oświadczenie w tej sprawie. Mógł skorzystać ze wzoru oświadczenia, który dołączony został do umowy. Ustawa o kredycie konsumenckim przewiduje jednak, że jeśli umowa nie zawiera wszystkich elementów, które wymienia art. 30 tej ustawy, 14 dni na odstąpienie jest liczone od dostarczenia konsumentowi wszystkich elementów. Bank pouczył dodatkowo pożyczkobiorcę, że adres, pod który może wysłać pocztą lub kurierem odstąpienie znajduje się we wzorze oświadczenia dołączonego do umowy. Jeśli pożyczkobiorca odstąpi od umowy: ma obowiązek zwrócić całkowitą kwotę pożyczki i odsetki na konto/rachunek nr: (...). Odsetki naliczane są od następnego dnia po wypłacie pożyczki do dnia jej spłaty włącznie. Na zwrot pieniędzy pożyczkobiorca ma 30 dni od dnia złożenia oświadczenia o odstąpieniu, natomiast poniesione przez pożyczkobiorcę koszty udzielenia pożyczki zostają zwrócone przez bank. Z kolei zakłady ubezpieczeń za pośrednictwem banku zwrócą, w przypadku odstąpienia od umowy, składki ubezpieczeniowe (§ 11 ust. 2 umowy). W dniu zawarcia umowy wysokość odsetek za każdy dzień korzystania z całkowitej kwoty pożyczki do dnia jej spłaty wynosi 30,66 zł. Dzienna wysokość tych odsetek zmieni się, nawet jeśli zmieni się oprocentowanie samej pożyczki (§ 11 ust. 3 umowy).
W § 15 umowy wskazano, że jeśli umowy ubezpieczenia, o których mowa w § 1 ust. 2 rozwiążą się, pożyczkobiorcy przysługuje zwrot składek za okres niewykorzystanej ochrony. Zwrot nastąpi w sposób uzgodniony z pożyczkobiorcą.
Zawarcie umowy pożyczki nr (...) z ubezpieczeniem ochrona dla ciebie nastąpiło poprzez zaakceptowanie treści dokumentu umowy w drodze złożenia przez P. D., na podstawie art. 7 ustawy Prawo bankowe, oświadczenia woli w postaci elektronicznej.
P. D. oświadczył przy zawarciu umowy, że (...) Bank (...) przed zawarciem umowy przekazał mu w formacie (...): 1) formularz informacyjny, 2) wzór umowy, 3) wzór oświadczenia o odstąpieniu od umowy, 4) pisemną „Informację o ryzyku stopy procentowej i ryzyku walutowym dla Pożyczkobiorców”, 5) informacje niezbędne do podjęcia decyzji w zakresie zaciąganej pożyczki, 6) wyjaśnienia do jego ewentualnych wątpliwości. Pożyczkobiorca oświadczył także, że bank przed zawarciem umowy poinformował go, że: 1) jego rata może wzrosnąć, jeśli oprocentowanie wzrośnie i że ma świadomość tego ryzyka stopy procentowej, 2) jeśli nie będzie spłacać pożyczki w terminie, (...) Bank (...) ma prawo potrącić zaległą kwotę z jego kont osobistych prowadzonych w tym banku – jest to umowne prawo potrącenia. Pożyczkobiorca oświadczył też, że jeśli odstąpi od umowy musi zwrócić (...) Bankowi (...) całkowitą kwotę pożyczki i odsetki (od następnego dnia po wypłacie pożyczki do dnia jej spłaty włącznie). P. D. oświadczył też, że składa dyspozycję zapłaty kosztu związanego z udzieleniem pożyczki z kwoty pożyczki.
W dniu 4 grudnia 2023 roku P. D. zawarł także z (...) Spółką Akcyjną w K. umowę ubezpieczenia na życie oraz umowę ubezpieczenia na wypadek Utraty Źródła Dochodu, Poważnego Zachorowania i Pobytu w Szpitalu w następstwie Nieszczęśliwego Wypadku z (...) Towarzystwem (...) Spółką Akcyjną w K.. Agentem ubezpieczeniowym pośredniczącym przy zawarciu tych umów był pozwany – (...) Kasa (...) Bank (...) Spółka Akcyjna w K.. Umowy zostały zawarte w związku z zawarciem umowy pożyczki gotówkowej nr (...). Wysokość łączna składek ubezpieczeniowych wynosiła 28 900,12 zł, w tym składka z tytułu umowy ubezpieczenia na życie 19 569,51 zł oraz 9 330,61 zł z tytułu umowy na wypadek Utraty Źródła Dochodu, Poważnego Zachorowania i Pobytu w Szpitalu w następstwie Nieszczęśliwego Wypadku. Podstawą do obliczenia składek ubezpieczeniowych była kwota pożyczki gotówkowej w wysokości 86 012,26 zł (ust. 5 wnioskopolisy nr (...)). W umowach ubezpieczenia P. D. upoważnił (...) SA do pobrania w dniu postawienia pożyczki gotówkowej do jego dyspozycji z kwoty udzielonej pożyczki gotówkowej jednorazowej składki ubezpieczeniowej na poczet umowy ubezpieczenia na życie oraz umowy na wypadek Utraty Źródła Dochodu, Poważnego Zachorowania i Pobytu w Szpitalu w następstwie Nieszczęśliwego Wypadku. Składki ubezpieczeniowe zostały pobrane z góry za cały okres ochrony (ust. 8 pkt 1 wnioskopolisy nr (...)).
W dniu 4 grudnia 2023 roku pozwany bank dokonał przelewu kwoty 114 912,38 zł na rachunek bankowy o (...) prowadzony dla P. D.. Tego samego dnia pobrał z tego rachunku bankowego kwotę prowizji w wysokości 6 012,26 zł oraz składki ubezpieczeniowe w kwocie 28 900,12 zł.
dowód : wydruk umowy pożyczki nr (...) z ubezpieczeniem ochrona dla ciebie z dnia 4 grudnia 2023 r. - k. 16-19v, formularz informacyjny dotyczący kredytu konsumenckiego - k. 20-22v, zaświadczenie z dnia 4 kwietnia 2025 r. – k. 23-23v, wydruk harmonogramu spłaty kredytu z dnia 1 kwietnia 2025 r. - k. 24-25v, wydruk wniosko–polisy nr (...) z dnia 4 grudnia 2023 r. - k. 119-120v, warunki ubezpieczenia „ochrona dla ciebie” - k. 121-129, wzór oświadczenia o odstąpieniu od umowy pożyczki – k. 129v, informacja o ryzyku stopy procentowej i ryzyku walutowym - k. 130-130v, zestawienie operacji za okres 4.12.2023 – 4.12.2023 - k. 131
P. D. otrzymał od pozwanego banku kwotę kredytu, którą chciał uzyskać. Nie miał żadnych wolnych środków na pokrycie kosztów związanych z zawarciem umowy. W chwili zawarcia umowy znajdował się w ciężkiej sytuacji finansowej. Przeznaczył kwotę udzielonej pożyczki na zakup samochodu i bieżące wydatki życiowe. P. D. nie przeczytał w umowie pożyczki zawartej z bankiem nic poza przepisami dotyczącymi pieniędzy i terminów spłaty pożyczki. P. D. zdecydował się na zaciągnięcie pożyczki w (...) Kasie (...) Banku (...), ponieważ korzysta z usług tego banku od wielu lat i sądził, że tak będzie najbezpieczniej. Przed podpisaniem umowy korzystał z pomocy doradcy kredytowego. Pożyczkobiorca spłaca pożyczkę regularnie, zgodnie z harmonogramem, czasami kilka dni po terminie, zależnie od jego sytuacji finansowej. P. D. nie myślał o spłacie przedterminowej pożyczki - rata pożyczki jest zbyt wysoka, by mógł dokonywać nadpłat. P. D. nie tłumaczono co oznacza (...). P. D. nie zadawał pytań dotyczących umowy pożyczki pracownikowi banku, który w imieniu pozwanego zawierał z nim umowę, ani nie negocjował warunków umowy.
dowód : zeznania świadka P. D. złożone na rozprawie w dniu 16 lutego 2026 r. – k. 206v-207, znacznik czasowy od 00:08:06 do 00:25:38
P. D. w dniu 7 kwietnia 2025 roku udzielił W. (...) 4 spółce z ograniczoną odpowiedzialnością z siedzibą w S. pełnomocnictwa do doręczenia (złożenia) (...) Kasie (...) Spółce Akcyjnej w K. w jego imieniu oświadczenia o skorzystaniu z sankcji kredytu darmowego.
Pismem z dnia 7 lipca 2025 roku P. D. upoważnił także W. (...) 4 spółkę z ograniczoną odpowiedzialnością w S. do uzyskiwania wszelkich informacji, jak również dokumentów, kserokopii, wyjaśnień i innych podobnych dotyczących umowy pożyczki nr (...) z dnia 4 grudnia 2023 roku. Pismem tym pożyczkobiorca upoważnił także powoda do dokonywania wszelkich czynności prawnych i faktycznych w zakresie niezbędnym dla realizacji upoważnienia, a także zwolnił kredytodawcę z tajemnicy bankowej względem pełnomocnika w zakresie niezbędnym do realizacji upoważnienia.
W dniu 11 kwietnia 2025 roku do (...) Kasy (...) Bank (...) Spółka Akcyjna w K. wysłane zostało przesyłką kurierską podpisane przez P. D. pismo zawierające o oświadczenie w trybie art. 45 ustawy o kredycie konsumenckim o skorzystaniu z sankcji kredytu darmowego w odniesieniu do umowy pożyczki nr (...) z dnia 4 grudnia 2023 roku. Pismo to zostało wysłane wraz z pismem przewodnim powoda z dnia 11 kwietnia 2025 roku. Przesyłka została doręczona pozwanemu w dniu 14 kwietnia 2025 roku.
Fakty bezsporne, a nadto dowód: kopia pełnomocnictwa nr (...) z dnia 7 kwietnia 2025 r. - k. 26, kopia pisma przewodniego z oświadczeniem w trybie art. 45 ustawy z dnia 12 maja 2011 r. o kredycie konsumenckim o skorzystaniu z sankcji kredytu darmowego z dnia 11 kwietnia 2025 r. - k. 27, kopia zwolnienia z tajemnicy bankowej wraz z pełnomocnictwem nr (...) z dnia 7 kwietnia 2025 r. – k. 28, protokół nadania przesyłek z dnia 11 kwietnia 2025 r. - k. 29-29v, wiadomości e-mailowe z dnia 29 kwietnia 2025 r. i z dnia 30 kwietnia 2025 r. - k. 36-38
Dnia 7 kwietnia 2026 roku P. D. jako cedent zawarł (...) spółką z ograniczoną odpowiedzialnością z siedzibą w S. (cesjonariuszem) umowę cesji (warunkową) nr (...) na podstawie której zbył odpłatnie wierzytelności pieniężne przysługującemu mu od (...) Kasy (...) Bank (...) Spółka Akcyjna (oraz ewentualnych jego następców prawnych) wynikające z umowy kredytu konsumenckiego nr (...) z dnia 4 grudnia 2023 roku obejmujące wierzytelności o zwrot nienależnie pobranych opłat, kosztów i odsetek uiszczonych przez kredytobiorcę do momentu złożenia oświadczenia o skorzystaniu z sankcji kredytu darmowego oraz inne wierzytelności mogące wynikać z zastosowania art. 45 ustawy o kredycie konsumenckim lub z uznania postanowień umowy kredytowej za nieważne lub niedozwolone, wraz ze wszystkimi związanymi z tymi wierzytelnościami prawami, w tym należnościami ubocznymi. Umowa została zawarta pod warunkiem zawieszającym doręczenia do banku podpisanego przez cedenta oświadczenia o skorzystaniu z sankcji kredytu darmowego. Z chwilą spełnienia się tego warunku umowa weszła w życie i powstał obowiązek uiszczenia ceny sprzedaży wierzytelności przez cesjonariusza. Cena sprzedaży wierzytelności i termin jej płatności zostały określone w załączniku nr 1 do umowy cesji. Za zawarcie umowy cesji P. D. otrzymał około 1 500 złotych tytułem ceny sprzedaży wierzytelności. P. D. z własnej inicjatywy skontaktował się z powodem bazując na informacjach dostępnych w Internecie. Pożyczkobiorca zainicjował kontakt z powodem sądząc, że płaci zbyt dużo na podstawie zawartej z pozwanym umowy pożyczki z dnia 4 grudnia 2023 roku i że umowa jest wadliwa. W załączniku nr 4 do umowy cesji P. D. oświadczył, że nie ma żadnych zaległości względem banku, raty były spłacane zgodnie z postanowieniami umowy, bank rozliczył ubezpieczenie bądź prowizję, kredyt nie był nadpłacany, a także że nie zlecał podmiotowi trzeciemu dochodzenia roszczeń wynikających z zastosowania sankcji kredytu darmowego. P. D. oświadczył też, że został poinformowany i przyjmuje do wiadomości, że wartość zbywanych wierzytelności, które zostaną wskazane w umowie cesji stanowić będą równowartość zapłaconych odsetek i innych kosztów z tytułu umowy kredytu uiszczonych do momentu złożenia oświadczenia o skorzystaniu z sankcji kredytu darmowego, tj. 16 904,33 zł. P. D. złożył w dniu 7 kwietnia 2025 roku oświadczenie, że został pouczony o wymienionych w tym oświadczeniu konsekwencjach złożenia oświadczenia o skorzystaniu z sankcji kredytu darmowego oraz o konsekwencjach decyzji podjętych na skutek złożenia takiego oświadczenia. P. D. nie zgłaszał reklamacji, ani zastrzeżeń co do umowy zawartej z powodem.
dowód : kopia umowy cesji (warunkowej) nr (...) z dnia 7 kwietnia 2025 r. - k. 30-30v, informacja dla kredytobiorcy o skutkach złożenia oświadczenia o skorzystaniu z sankcji kredytu darmowego z dnia 7 kwietnia 2025 r. – k. 40, załącznik nr 4 do umowy cesji nr (...) z dnia 7 kwietnia 2025 r. – k. 41, zeznania świadka P. D. złożone na rozprawie w dniu 16 lutego 2026 r. – k. 206v-207, znacznik czasowy od 00:08:06 do 00:25:38
Pismem z dnia 29 kwietnia 2025 r. (...) spółka z ograniczoną odpowiedzialnością z siedzibą w S. wezwała (...) Bank (...) Spółkę Akcyjną w K. do zapłaty kwoty 16 904,33 zł wraz z zawiadomieniem o cesji. W uzasadnieniu wezwania wskazano, że kredytobiorca złożył oświadczenie o skorzystaniu z sankcji kredytu darmowego w związku z naruszeniem:
- art. 30 ust. 1 pkt 16 ustawy o kredycie konsumenckim z polegającym na braku określenia w sposób przejrzysty i szczegółowy procedury i warunków przedterminowej spłaty kredytu,
- art. 30 ust. 1 pkt 10 ustawy o kredycie konsumenckim w zw. z art. 30 ust. 1 pkt 16 ustawy o kredycie konsumenckim w zw. z art. 49 ust. 1 ustawy o kredycie konsumenckim polegającym na braku określenia procedury i warunków na jakich koszty kredytu ulegają zmianie,
- art. 30 ust. 1 pkt 7 ustawy o kredycie konsumenckim ponieważ na skutek nieuprawnionego pobierania odsetek od pozaodsetkowych kosztów kredytu (takich jak prowizja) w umowie kredytowej błędnie wskazano wysokość rzeczywistej rocznej stopy oprocentowania oraz całkowitą kwotę do zapłaty przez konsumenta ustaloną w dniu zawarcia umowy z podaniem wszystkich założeń przyjętych do jej obliczenia,
- art. 30 ust 1 pkt 8 ustawy o kredycie konsumenckim w zw. z art. 30 ust. 1 pkt 16 ustawy o kredycie konsumenckim poprzez brak określenia w harmonogramie spłaty jaka część każdej raty przeznaczona jest na spłatę kapitału, a jaka na spłatę kredytowanych, pozaodsetkowych kosztów kredytu.
Do wezwania do zapłaty powód dołączył pismo P. D. z dnia 7 kwietnia 2025 roku zawierające upoważnienie dla powoda do uzyskiwania wszelkich informacji, jak również dokumentów, kserokopii, wyjaśnień i innych podobnych dotyczących umowy pożyczki nr (...) z dnia 4 grudnia 2023 roku.
Pismem z dnia 30 kwietnia 2025 roku (...) Kasa (...) Bank (...) Spółka Akcyjna w K. odmówiła udzielenia powodowi informacji podając, że przekaże swoje stanowisko osobie zainteresowanej. Pozwany nie zapłacił też żądanej przez powoda w wezwaniu do zapłaty sumy pieniężnej.
Fakty bezsporne, a nadto dowód : wezwanie do zapłaty z dnia 29 kwietnia 2025 r. - k. 31-32, kopia zwolnienia z tajemnicy bankowej wraz z pełnomocnictwem nr (...) z dnia 7 kwietnia 2025 r. – k. 33, protokół nadania przesyłek - k. 34
P. D. nie spłacił dotychczas zobowiązania wynikającego z umowy pożyczki nr (...) z dnia 4 grudnia 2023 roku. W okresie od 4 grudnia 2023 roku do 3 kwietnia 2025 roku spłacił 8 529,19 zł tytułem kapitału oraz 15 955,67 zł tytułem odsetek umownych.
W dniu 1 kwietnia 2025 roku (...) Kasa (...) Spółka Akcyjna w K. wystawił harmonogram spłaty pożyczki udzielonej w dniu 4 grudnia 2023 roku. Harmonogram zawiera m.in. informacje o kwocie udzielonego kredytu (114 912,38 zł), aktualnym oprocentowaniu wynoszącym 13,99 %, okresie kredytowania (96 miesięcy), sumie pozostałych rat kapitałowych (106 383,19 zł), sumie pozostałych rat odsetkowych (62 303,97 zł), sumie wszystkich pozostałych rat (168 687,16 zł), o numerach rat, terminach płatności poszczególnych rat, wysokości raty kapitałowej, wysokości raty odsetkowej, wysokości całkowitej kwoty raty stanowiącej sumę raty kapitałowej i raty odsetkowej oraz kwotę kapitału pozostałą do spłaty po uiszczeniu danej raty.
Fakty bezsporne, a nadto dowód : zaświadczenie z dnia 4 kwietnia 2025 r. - k. 23, harmonogram spłaty kredytu z dnia 1 kwietnia 2025 r. – k. 24-25v
Powód W. F. 4 spółka z ograniczoną odpowiedzialnością zmienił w dniu 29 września 2025 roku nazwę na (...) spółka z ograniczoną odpowiedzialnością. Zmiana ta została odnotowana w rejestrze przedsiębiorców Krajowego Rejestru Sądowego na mocy wpisu z dnia 29 września 2025 roku. Od tej daty nazwa pozwanego banku to (...) spółka z ograniczoną odpowiedzialnością, zaś siedzibą powoda jest S..
Fakty bezsporne, a nadto dowód : odpis zupełny KRS powoda (...) spółki z ograniczoną odpowiedzialnością - dostępny w rejestrze publicznym na stronie internetowej - https://wyszukiwarka-krs.ms.gov.pl
Sąd zważył, co następuje:
T. faktyczny Sąd ustalił w oparciu o okoliczności bezsporne, przedłożone przez strony dokumenty oraz zeznania świadka. Sąd przyznał walor wiarygodności dowodom w postaci dokumentów zgromadzonych w toku procesu, albowiem były kompletne i jasne, wraz z pozostałymi dowodami obrazowały dokładny stan faktyczny sprawy. Ich prawdziwość nie budziła, w ocenie Sądu, jakichkolwiek wątpliwości. Co więcej, wiarygodność i autentyczność przedłożonych dokumentów oraz kopii nie była kwestionowana przez żadną ze stron. Sąd nie wykorzystał do dokonania ustaleń faktycznych opinii prawnej dr T. z dnia 18 lipca 2024 roku, której kopia została załączona do odpowiedzi na pozew. Dokument ten nie zawierał bowiem żadnych treści pozwalających na ustalenia faktyczne w niniejszej sprawie o przedstawiał określony pogląd prawny autora opinii. Przedmiotem ustaleń faktycznych są natomiast fakty, a nie poglądy prawne przedstawicieli doktryny prawniczej. Pozwany zresztą choć wniósł o przeprowadzenie dowodu z tego dokumentu na fakty wydania przez T. opinii dotyczącej zasdadności naliczenia odsetek od kredytowanych kosztów kredytu oraz stosowania kryterium proporcjonalności w odniesieniu do sankcji kredytu darmowego oraz przyjęcia przez autora opinii określonych wniosków w powyższych kwestiach, to w istocie rzeczy w ocenie sądu nie zmierzał tym dokumentem do wykazania faktów, lecz do wzmocnienia przedstawianej przez siebie argumentacji prawnej.
Dokonując oceny zeznań świadka P. D. Sąd obdarzył je wiarą w takim zakresie w jakim nie były one ze sobą sprzeczne bądź korespondowały z pozostałym zgromadzonym w sprawie materiałem dowodowym, w tym zwłaszcza dowodami z dokumentów. Świadek potwierdził, iż zawarł z powodem umowę cesji. Podał, iż sam skontaktował się z powodem, przesłał mu umowę wraz z harmonogramem spłat. Świadek uczynił to sądząc, bazując na informacjach pozyskanych w Internecie, że umowa pożyczki zawarta z pozwanym w dniu 4 grudnia 2023 roku była wadliwa. Powód informował P. D., iż odsetki i prowizja wynikająca z umowy pożyczki były nadmierne i może odzyskać nadpłatę. Za zawarcie umowy cesji otrzymał cenę sprzedaży w wysokości 1 500 zł. W pozostałym zakresie zeznania świadka okazały się dowodem nieprzydatnym dla ustalenia istotnych dla rozstrzygnięcia sprawy faktów – powód powoływał się wszak na uchybienia obowiązkom informacyjnym w zawartej z pozwanym umowie pożyczki nr (...) z ubezpieczeniem ochrona dla ciebie z dnia 4 grudnia 2023 roku. Do dokonania niezbędnych ustaleń faktycznych w tym zakresie w zupełności wystarczające były dowody z dokumentów złożonych przez strony, w szczególności z samej umowy pożyczki nr (...) z ubezpieczeniem ochrona dla ciebie, bo to co do jej treści zastrzeżenia zgłosił powód. Celem ustalenia okoliczności dotyczące informacji przekazywanych przy zawarciu umowy, świadomościowości kredytobiorcy co do mechanizmu kredytowania kosztów kredytu, pobierania odsetek od kredytowanych kosztów kredytu w zupełności wystarczające było przeprowadzenie dowodu z dokumentów. Zeznania świadka były w znacznej mierze spójne z materiałem dowodowym z dokumentów zaoferowanym przez obie strony.
Sąd na rozprawie w dniu 24 listopada 2025 roku oraz na rozprawie w dniu 16 lutego 2026 roku oddalił wnioski powoda zgłaszane na tych rozprawach o zawieszenie postępowania do czasu rozstrzygnięcia sprawy z pytania prejudycjalnego przez Trybunał Sprawiedliwości Unii Europejskiej. Zgodnie z jednolitym stanowiskiem Sądu Rejonowego w T. jak i Sądu Okręgowego w T. brak jest podstaw do zawieszenia postępowania z uwagi prowadzone postępowania zainicjowane na skutek zadanych przez sądy krajowe pytań prejudycjalnych. Pytania prejudycjalne dotyczą wszak różnych zagadnień i były zadane w innych stanach faktycznych aniżeli stan faktyczny ustalony w niniejszym postępowaniu. Wskazać należy, iż rozstrzygniecie niniejszej sprawy nie zależy od wyniku postępowania toczącego się przez Trybunałem Sprawiedliwości Unii Europejskiej.
Sąd nie znalazł podstaw, by uwzględnić sformułowany w punkcie VIII pozwu wniosek powoda o rozpoznanie sprawy z pominięciem przepisów o postępowaniu uproszczonym z uwagi na stopień skomplikowania i nieszablonowość roszczenia. Sprawy z powództw analogicznych do tego, z którym wystąpił powód w przedmiotowej sprawie doczekały się już bardzo bogatego orzecznictwa i w ocenie sądu sprawa niniejsza nie charakteryzuje się ani wysokim stopniem skomplikowania, ani nieszablonowości. Poza tym postępowanie dowodowe oparte zostało na dowodach z dokumentów i dowodzie z zeznań jednego świadka. Procedura nie była zatem skomplikowana i nie uzasadniała odstąpienia od rozpoznania sprawy w postępowaniu uproszczonym (art. 505 1 § 1 k.p.c.).
Na wstępie należy odnieść się do zarzutu pozwanego dotyczącego nieważności bądź bezskuteczności umowy cesji zawartej przez P. D. (pożyczkobiorcę) z powodem. Zdaniem Sądu za dopuszczalne należy uznać nabywanie przez przedsiębiorcę wierzytelności przysługujących konsumentom – obowiązujące przepisy Kodeksu cywilnego i ustaw szczególnych nie przewidują żadnych ograniczeń w tym zakresie, nie sprzeciwia się również temu właściwość zobowiązania.
Zgodnie z treścią art. 509 § 1 k.c., wierzyciel może bez zgody dłużnika przenieść wierzytelność na osobę trzecią (przelew), chyba że sprzeciwiałoby się to ustawie, zastrzeżeniu umownemu albo właściwości zobowiązania. Przelew wierzytelności to umowa, na podstawie której dotychczasowy wierzyciel (cedent) przenosi wierzytelność ze swojego majątku do majątku osoby trzeciej (cesjonariusza). Zatem przelew wierzytelności z art. 509 k.c. w relacji: dłużnik cedowanej wierzytelności i jej cesjonariusz, powoduje zmianę podmiotu, któremu dłużnik powinien spełnić świadczenie. Dlatego też z chwilą dokonania cesji nabywca wierzytelności uzyskuje status wierzyciela. Przy czym nie można pomijać, że cesjonariusz nabywa w drodze przelewu tylko tyle praw, ile przysługiwało jego poprzednikowi prawnemu - cedentowi. Istotnym jest również, że wraz z wierzytelnością przechodzą na nabywcę wszelkie związane z nią prawa, w szczególności o zaległe odsetki, jak również, że wierzytelność przechodzi na cesjonariusza w takim stanie, w jakim dotychczas istniała. Zatem zasadniczo cesja nie wpływa na kształt wierzytelności, zmienia się jedynie podmiot uprawniony do żądania świadczenia. Istotnym jest również, że przejście takie może być albo następstwem umowy albo bezpośrednim skutkiem działania ustawy. Ponadto warunkiem skutecznego zawarcia umowy przelewu i rozporządzenia wierzytelnością jest to, aby była ona zindywidualizowana. Dlatego też winien zostać określony stosunek prawny, z którego ona wynika. Ważne jest także wskazanie stron tego stosunku, świadczenia jak również przedmiotu (por. wyrok Sądu Najwyższego z dnia 11 maja 1999 r., III CKN 423/98, LEX nr 38867). Podkreślić należy także, że przedmiotem przelewu co do zasady może być wierzytelność istniejąca, którą cedent może swobodnie rozporządzać. Konieczne jest jednak wyraźne określenie stosunku zobowiązaniowego, którego elementem jest zbywana wierzytelność. Skuteczne jest także zbycie wierzytelności nieoznaczonej dokładnie w umowie przelewu, jeżeli można ją jednak określić na podstawie treści stosunku zobowiązaniowego, z którego ona wynika (por. wyrok Sądu Apelacyjnego w Białymstoku - I Wydział Cywilny z dnia 25 lutego 2021 r., I ACa 252/20, LEX nr 3518065).
Zważyć należy, iż roszczenie powoda wywodzi się z tzw. ochrony konsumenckiej. Istotą i celem uprawnień przyznanych konsumentowi m.in. na podstawie ustawy o kredycie konsumenckim jest zagwarantowane mu skutecznej ochrony przed nieuczciwymi praktykami rynkowymi stosowanym przez przedsiębiorców (w tym wypadku przez bank). W niniejszym przypadku powództwo oparte na przepisach o ochronie konsumenckiej wytoczył przedsiębiorca, który uprzednio nabył uprawnienie do jego dochodzenia w drodze przelewu wierzytelności. W świetle zeznań świadka P. D. brak jest zdaniem sądu podstaw do stwierdzenia, iż powód wykorzystał niewiedzę czy też brak dostatecznego rozeznania konsumenta. Świadek sam znalazł powoda za pośrednictwem Internetu i przesłał do niego umowę jak i harmonogram spłat. Po analizie powód poinformował go o możliwości otrzymania zwrotu nadpłaconej sumy. Świadek potwierdził, iż w związku z zawarciem umowy cesji otrzymał cenę sprzedaży wierzytelności w wysokości 1 500 zł. Świadek podpisał także dokumenty wskazujące, że został poinformowany o konsekwencji zarówno złożenia oświadczenia o sankcji kredytu darmowego, jak i zawarcia umowy cesji. W załączniku nr 4 do umowy cesji P. D. oświadczył również, że ma świadomość, iż wartość zbywanych wierzytelności wynosi 16 904,33 zł, czyli dokładnie tyle ile wynosi wysokość dochodzonego w sprawie roszczenia głównego. Z powyższego wynika, iż świadek w chwili podpisania umowy orientował się co do przedmiotu umowy, jak i jej skutków, a także zgodził się na warunki umowy cesji.
Sąd nie podzielił zarzutu strony pozwanej dotyczącego braku elementów przedmiotowo istotnych ( essentialia negotii) umowy cesji w postaci ceny. Należy wskazać, że cena stanowi w umowie przelewu wierzytelności świadczenie główne, w związku z czym – na mocy art. 385 ( 1) § 1 zd. 2 k.c. – postanowienie ją określające mogłoby zostać uznane za abuzywne wyłącznie w przypadku jego niejednoznaczności. Pozwany nie wykazał, aby postanowienia umowy cesji dotyczące ceny były sformułowane w sposób niejasny. Również analiza całościowej treści umowy, mimo braku bezpośredniego ujawnienia kwoty w samym dokumencie, nie pozwala uznać tego mechanizmu za niejednoznaczny – także z subiektywnego punktu widzenia konsumenta. W doktrynie i orzecznictwie przyjmuje się, że dla zachowania ważności umowy odpłatnej nie jest konieczne kwotowe wskazanie ceny w samym tekście dokumentu, o ile strony uzgodniły mechanizm jej ustalenia lub cena wynika z całokształtu okoliczności towarzyszących złożeniu oświadczeń woli. Brak wpisania konkretnej sumy nie oznacza braku porozumienia co do essentialia negotii, lecz stanowi jedynie kwestię dowodową. Fakt odpłatności oraz konkretna wysokość ceny zostały potwierdzone w toku postępowania dowodowego. Świadek P. D. zeznał, iż za przelew wierzytelności otrzymał cenę sprzedaży w kwocie około 1 500 zł, co ostatecznie potwierdza, że umowa zawierała wszystkie niezbędne elementy. Oczywiście wątpliwości może nasuwać stosunek ceny wierzytelności do wartości zbywanych wierzytelności – cena ta jest bowiem ponad dziesięciokrotnie niższa aniżeli wartość zbywanych wierzytelności, co powoduje, że rozwadze należy poddać czy umowa cesji zawierająca tak skrajnie niekorzystne warunki z perspektywy konsumenta nie jest czynnością prawną sprzeczną z zasadami współżycia społecznego (art. 58 § 1 k.c.). W ocenie sądu jednak odpowiedź na to pytanie jest przecząca. Świadek zgodził się na takie warunki umowy cesji mając najprawdopodobniej w polu widzenia ryzyko poniesienia kosztów procesu, poświęcenia czasu na jego zainicjowanie i prowadzenie oraz ewentualnej przegranej w tym procesie. Skorzystanie z oferty powoda musiało zatem być z perspektywy P. D. atrakcyjnym i mniej ryzykownym rozwiązaniem. Sąd jest także zdania, że choć należy przyznać rację pozwanemu, że prawo skorzystania z sankcji kredytu darmowego ma charakter specyficzny wyłącznie dla konsumenta, to jednak żaden przepis prawa nie zakazuje obrotu wierzytelnościami powstałymi na skutek skorzystania z sankcji kredytu darmowego. Wierzytelność taka może być przedmiotem obrotu, jak i dochodzenia w sądzie.
Nie zmienia to jednak w żaden sposób faktu, że w ocenie sądu skorzystanie z sankcji kredytu darmowego przez P. D. w odniesieniu do umowy pożyczki nr (...) z ubezpieczeniem ochrona dla ciebie z dnia 4 grudnia 2023 roku było bezskuteczne i nie spowodowało powstania jakichkolwiek wierzytelności przysługujących świadkowi od banku. Świadek nie przeniósł zatem na mocy umowy cesji z dnia 7 kwietnia 2025 roku żadnych wierzytelności na rzecz powoda, gdyż takimi wierzytelnościami nie dysponował. Powód nie nabył jakichkolwiek wierzytelności od pożyczkobiorcy, których mógłby skutecznie dochodzić przed sądem.
Mając na uwadze całokształt zebranego w sprawie materiału dowodowego oraz po dokonaniu oceny prawnej umowy zawartej pomiędzy poprzednikiem prawnym powoda a pozwanym, w ocenie Sądu, powództwo nie zasługiwało na uwzględnienie.
Zgodnie z treścią art. 22 1 k.c., za konsumenta uważa się osobę fizyczną dokonującą z przedsiębiorcą czynności prawnej niezwiązanej bezpośrednio z jej działalnością gospodarczą lub zawodową. Nie ulega wątpliwości, ani nie było sporne pomiędzy stronami, że P. D. w stosunku zobowiązaniowym z pozwanym bankiem wynikającym z umowy pożyczki nr (...) z ubezpieczeniem ochrona dla ciebie z dnia 4 grudnia 2023 roku jest konsumentem.
Podstawę prawną powództwa stanowił art. 410 § 1 k.c. w zw. z art. 405 k.c. Jak stanowi ten ostatni, kto bez podstawy prawnej uzyskał korzyść majątkową kosztem innej osoby, obowiązany jest do wydania korzyści w naturze, a gdyby to nie było możliwe, do zwrotu jej wartości. Przepis ten stosuje się w szczególności do świadczenia nienależnego. Powód opierał swoje powództwo na jednej podstawie faktycznej – na fakcie złożenia przez pożyczkobiorcę oświadczenia o skorzystaniu z sankcji kredytu darmowego. Fakty dotyczące zawarcia umowy, treści umowy i dołączonych do niej załączników oraz złożenia przez pożyczkobiorcę pozwanemu oświadczenia o skorzystaniu z sankcji kredytu darmowego wraz z wezwaniem do zapłaty nie były sporne. Istota sporu sprowadzała się natomiast do oceny prawnej zasadności powództwa, czyli ustalenia czy złożone przez P. D. oświadczenie jest skuteczne.
Zgodnie z art. 3 ust. 1 u.k.k., kredytem konsumenckim jest kredyt w wysokości nie większej niż 255 550 zł albo równowartość tej kwoty w walucie innej niż waluta polska, który kredytodawca w zakresie swojej działalności udziela lub daje przyrzeczenie udzielenia konsumentowi. Przez umowę o kredyt konsumencki rozumie się także umowę o kredyt niezabezpieczony hipoteką, który jest przeznaczony na remont domu albo lokalu mieszkalnego, w tym w wysokości większej niż wysokość określona w ust. 1 (ust. 1a). Za umowę o kredyt konsumencki uważa się w szczególności: 1) umowę pożyczki, 2) umowę kredytu w rozumieniu przepisów prawa bankowego, 3) umowę o odroczeniu konsumentowi terminu spełnienia świadczenia pieniężnego, jeżeli konsument jest zobowiązany do poniesienia jakichkolwiek kosztów związanych z odroczeniem spełnienia świadczenia, 4) umowę o kredyt, w której kredytodawca zaciąga zobowiązanie wobec osoby trzeciej, a konsument zobowiązuje się do zwrotu kredytodawcy spełnionego świadczenia, 5) umowę o kredyt odnawialny (ust. 2). Zawarta przez P. D. z pozwanym (...) Kasą (...) Bankiem (...) Spółką Akcyjną w K. umowa pożyczki nr (...) z ubezpieczeniem ochrona dla ciebie z dnia 4 grudnia 2023 roku jest niewątpliwie umową o kredyt konsumencki.
Zgodnie z art. 45 ust. 1 u.k.k. w przypadku naruszenia przez kredytodawcę art. 29 ust. 1, art. 30 ust. 1 pkt 1-8, 10, 11, 14-17, art. 31-33, art. 33a i art. 36a-36c konsument, po złożeniu kredytodawcy pisemnego oświadczenia, zwraca kredyt bez odsetek i innych kosztów kredytu należnych kredytodawcy w terminie i w sposób ustalony w umowie. Zgodnie z ust. 5 tego przepisu uprawnienie to wygasa po upływie roku od dnia wykonania umowy.
Jak stanowi przepis art. 45 ust. 1 u.k.k., w przypadku naruszenia przez kredytodawcę art. 29 ust. 1, art. 30 ust. 1 pkt 1-8, 10, 11, 14-17, art. 31-33, art. 33a i art. 36a-36c konsument, po złożeniu kredytodawcy pisemnego oświadczenia, zwraca kredyt bez odsetek i innych kosztów kredytu należnych kredytodawcy w terminie i w sposób ustalony w umowie. Sankcja kredytu darmowego polega zatem na uprawnieniu konsumenta do spłaty kredytu bez odsetek i innych kosztów kredytu należnych kredytodawcy. Art. 45 u.k.k. implementuje art. 23 dyrektywy Parlamentu Europejskiego i Rady 2008/48/WE z dnia 23 kwietnia 2008 roku w sprawie umów o kredyt konsumencki oraz uchylająca dyrektywę Rady 87/102/EWG (Dz.U.UE L z dnia 22 maja 2008 r.), który nakazuje stosowanie skutecznych, proporcjonalnych i odstraszających sankcji, mających zastosowanie w przypadku naruszenia przepisów krajowych przyjętych zgodnie z tą dyrektywą.
Należy zaznaczyć, że art. 45 u.k.k. jest przepisem o charakterze sankcyjnym, wysoce restrykcyjnym wobec kredytodawców i dlatego nie może być poddany wykładni rozszerzającej. Celem sankcji kredytu darmowego jest pozbawienie kredytodawcy prawa do pobierania odsetek i innych opłat określonych w umowie z tytułu udzielonego kredytu za naruszenie obowiązków informacyjnych. Sankcja ta w daleko idący sposób modyfikuje treść stosunku prawnego łączącego kredytodawcę z konsumentem na niekorzyść tego pierwszego. Co do zasady zatem przepisy sankcjonujące dane postępowanie powinny być możliwie ściśle interpretowane nie pozwalając na pojawienie się obszarów niepewności prawnej.
Zgodnie z przepisem art. 45 ust. 5 u.k.k. uprawnienie do skorzystania z sankcji kredytu darmowego wygasa po upływie roku od dnia wykonania umowy. Ustawodawca nie sprecyzował, co rozumie pod pojęciem „wykonania” umowy, co doprowadziło do powstania różnych interpretacji tego terminu w orzecznictwie sądów powszechnych. Pojawiła się koncepcja, w myśl której moment, od którego zaczyna biec roczny termin na wygaśnięcie uprawnienia konsumenta do złożenia oświadczenia o sankcji kredytu darmowego, oznacza przede wszystkim stan, w którym wszelkie zobowiązania obu stron umowy o kredyt konsumencki zostały w pełni wykonane, nie można odnosić tego wyłącznie do wykonania zobowiązania po stronie kredytodawcy. Nie ma przy tym znaczenia, czy zostały one wykonane w terminie, dobrowolnie, czy też przymusowo, np. w drodze egzekucji komorniczej. Należy przy tym zaznaczyć, że chodzi tutaj o zobowiązania określone treścią umowy o kredyt konsumencki bez uwzględnienia skutków sankcji kredytu darmowego (por. wyrok Sądu Rejonowego w S. (...) z dnia 28 września 2017 r., sygn. akt I C 531/17, LEX nr 2374797 i wyrok Sądu Rejonowego w G. z dnia 7 lipca 2017 r., sygn. akt X C 615/17, LEX nr 2491273).
Zgodnie z inną koncepcją zwrot „wykonanie umowy” użyty w art. 45 ust. 5 u.k.k., od którego zaczyna biec roczny termin na wygaśnięcie uprawnienia konsumenta do złożenia oświadczenia o sankcji kredytu darmowego, oznacza dzień wykonania umowy przez pożyczkodawcę, czyli dzień przekazania kwoty pożyczki. Przemawiać ma za tym fakt, że w przeciwnym wypadku unicestwiony byłby cel tego przepisu. Ma on za zadanie ograniczyć uprawnienie konsumenta krótkim terminem prekluzyjnym, tak aby ustabilizować stosunek prawny i aby pożyczkodawca nie pozostawał w nieskończoność w niepewności co do zakresu swojej wierzytelności. Gdyby zaś wygaśniecie uprawnienia zależało od wykonania umowy przez pożyczkobiorcę (konsumenta), mógłby on przez jej celowe niewykonywanie odwlekać upływ tego terminu. Niedopuszczalne jest, aby jedna ze stron stosunku prawnego mogła według własnej woli regulować rozpoczęcie biegu (wyrok Sądu Okręgowego w P. z dnia 13 czerwca 2018 roku, sygn. XIV C 1375/17, LEX nr 2515155).
Sąd Rejonowy w T. jest zdania, że termin, o którym mowa w art. 45 ust. 5 u.k.k. rozpoczyna swój bieg z chwilą wykonania umowy przez kredytodawcę, a zatem z chwilą spełnienia przez bank świadczenia charakterystycznego dla tej umowy, czyli w dacie uruchomienia kredytu i zawarcia umowy (por. M. Grochowski (w:) Ustawa o kredycie konsumenckim. Komentarz. Red. K. Osajda, V. 2024, uwagi do art. 45, teza 18-21). Po jego upływie uprawnienie konsumenta wygasa. W ocenie Sądu od tej chwili należy liczyć termin do złożenia prawokształtującego oświadczenia o skorzystaniu z sankcji kredytu darmowego. Obliczanie terminu prekluzyjnego a tempore facti, nie zaś a tempore scientiae (od chwili, w której konsumentowi można byłoby przypisać wiedzę o naruszeniu obowiązku informacyjnego) działa, ujmując rzecz generalnie, na korzyść przedsiębiorcy – zdecydowanie skracając czas, po którym możliwość skorzystania z sankcji kredytu darmowego traci na znaczeniu. Rozwiązanie to upraszcza zarazem sam sposób kalkulowania terminu, odnosząc go do daty możliwej do stwierdzenia w oczywisty sposób. Równocześnie, biorąc pod uwagę charakter obowiązku podlegającego sankcjonowaniu – regulacji ustawowej, objętej fikcją powszechnej znajomości – w typowych sytuacjach factum oraz scientia (jako możliwość przypisania wiedzy, nie zaś wiedza rzeczywista) będą istniały w tej samej chwili (tak M. (...) (w:) Ustawa o kredycie konsumenckim. Komentarz. Red. K. Osajda, V. 2024, uwagi do art. 45, teza 18-21). W realiach przedmiotowej sprawy ten sposób obliczania terminu z art. 45 ust. 5 u.k.k. jest natomiast tym bardziej celowy, gdyż wszystkie zarzuty, które podnosi powód mogły być podniesione na etapie zawierania umowy. Obejmują one bowiem wyłącznie naruszenie obowiązków informacyjnych, które winny zostać wykonane poprzez zawarcie stosownych informacji w umowie. Omawiany termin ma charakter prekluzyjny i jest dość krótki – roczny. Termin ten powinien być jednak w zupełności wystarczający, by zapoznać się dokładnie z treścią umowy, a także by ustalić czy jakichkolwiek wymaganych przez ustawę informacji w niej brakuje. W przekonaniu sądu ratio legis takiego uregulowania sprowadza się do konieczności uniknięcia stanu niepewności prawnej po stronie kredytodawcy co do tego czy może, czy też nie może liczyć na zysk związany z zawartą umową. Z perspektywy podmiotów takich jak banki, trudniących się udzielaniem kredytów i pożyczek, których zysk opiera się na pobieraniu odsetek od udzielanych produktów jest to kluczowe z uwagi na konieczność ustalenia czy w długiej perspektywie spłaty kredytu może liczyć na zysk czy nie. W dalszej kolejności decyduje to o globalnej polityce banku względem klientów w zakresie m. in. kosztów związanych z kredytami i pożyczkami. Ponieważ przepis, jak zaznaczono na początku, ma charakter bardzo restrykcyjny w stosunku do kredytodawców i stanowi wyjątek od reguły odpłatności umów kredytowych, musi być on również interpretowany ściśle i restrykcyjnie. Dlatego nie można uznać, że termin do złożenia oświadczenia woli o skorzystaniu z sankcji kredytu darmowego nie rozpoczyna biegu do czasu wykonania zobowiązania po stronie kredytobiorcy. Środki pieniężne z tytułu umowy kredytu zostały wypłacone P. D. w dniu 4 grudnia 2023 roku, a zatem od tego dnia rozpoczął swój bieg termin z art. 45 ust. 5 u.k.k. Upływał on z dniem 4 grudnia 2024 roku.
Warto zaznaczyć, że pogląd ten znajduje swoje oparcie także w orzecznictwie Sądu Okręgowego w T.. W uzasadnieniu wyroku z dnia 2 października 2024 roku wydanego w sprawie VIII Ca 373/24, Sąd Okręgowy w T. wskazał, że „do wykonania umowy doszło z chwilą spełnienia przez bank świadczenia, to jest z chwilą uruchomienia pożyczki. Sąd Okręgowy stoi na stanowisku, że wykonanie umowy w tym przypadku nie może być rozumiane jako wykonanie przez jedną, czy też obie strony wszystkich wynikających z niej świadczeń, gdyż wtedy końcowy termin na skorzystanie z uprawnienia przewidzianego w art. 45 Ustawy w niektórych przypadkach mógłby stać się niedookreślony. (…) Należy zatem przyjąć, że termin przewidziany w powołanym art. 45 ust. 5 Ustawy rozpoczyna swój bieg od daty wykonania umowy kredytu, za którą należy uznać datę spełnienia głównego świadczenia stanowiącego o istocie tej umowy, to jest świadczenie kredytodawcy polegającego na pozostawieniu do dyspozycji kredytobiorcy umówionych środków pieniężnych. Przyjęcie odmiennego stanowiska byłoby sprzeczne z celem przepisu art. 45 ust. 5 tej Ustawy, skoro faktycznie mogłoby prowadzić do tego, że w niektórych przypadkach ograniczenie realizacji uprawnienia konsumenta tym terminem byłoby iluzoryczne. Ponadto zdaniem Sądu Okręgowego okres jednego roku od uruchomienia środków przez bank jest wystarczający, aby konsument dokonał oceny, czy zaszły okoliczności stanowiące podstawę do złożenia takiego oświadczenia”.
W przedmiotowej sprawie P. D. złożył oświadczenie o skorzystaniu z sankcji kredytu darmowego pozwanemu bankowi wraz z pismem przewodnim z dnia 11 kwietnia 2025 roku. Pozwany miał natomiast możliwość zapoznania się z nim dopiero w dniu wpływu oświadczenia, czyli 14 kwietnia 2025 roku, zaś umowa pożyczki nr (...) z ubezpieczeniem ochrona dla ciebie została zawarta 4 grudnia 2023 roku i tego samego dnia środki zostały przelane przez pozwanego. Z tych względów Sąd uznał, iż roszczenie kredytobiorcy wygasło, a powództwo wniesione po upływie terminu, o którym mowa w art. 45 ust. 5 u.k.k. Już ta okoliczność uzasadniała przyjęcie, że powództwo jest niezasadne i podlega oddaleniu.
Niezależnie od przekroczenia terminu do złożenia oświadczenia o skorzystaniu z sankcji kredytu darmowego, powództwo i tak nie zasługiwałoby na uwzględnienie, albowiem w ocenie Sądu brak jest przesłanek do realizacji sankcji kredytu darmowego w odniesieniu do umowy pożyczki z dnia 4 grudnia 2023 roku, która łączy P. D. i (...) Spółkę Akcyjną w K..
W pierwszej kolejności należy wskazać, że pozwany nie naruszył art. 30 ust. 1 pkt 4 u.k.k. w zw. z art. 29 ust. 3 u.k.k. poprzez niejasne sformułowanie informacji o całkowitej kwocie kredytu. Zgodnie z art. 30 ust. 1 pkt 4 u.k.k., umowa o kredyt konsumencki powinna określać całkowitą kwotę kredytu, zaś zgodnie z art. 29 ust. 3 u.k.k. umowa powinna być sformułowana w sposób jednoznaczny i zrozumiały. W ocenie sądu umowa jest jasno sformułowana zarówno w zakresie określenia całkowitej kwoty kredytu, jak również w zakresie kwoty kredytu, od której pozwany bank naliczał odsetki. W § 1 umowy wyraźnie wskazano, że kwota pożyczki wynosi 114 912,38 zł i jest to suma całkowitej kwoty pożyczki 80 000 zł, oraz kosztów związanych z udzieleniem pożyczki w wysokości 34 912,38 zł, na które to koszty składały się prowizja w wysokości 6 012,26 zł oraz składki ubezpieczeniowe za cały okres ubezpieczenia w wysokości 28 900,12 zł (§ 1 ust. 2 umowy). Od tej kwoty bank naliczał odsetki (§ 4 ust. 1 umowy). Jeśli chodzi o całkowitą kwotę kredytu została ona określona zgodnie z art. 5 pkt 7 u.k.k., który przewiduje, iż jest to maksymalna kwota wszystkich środków pieniężnych nieobejmujących kredytowanych kosztów kredytu, które kredytodawca udostępnia konsumentowi na podstawie umowy o kredyt, a w przypadku umów, dla których nie przewidziano tej maksymalnej kwoty, suma wszystkich środków pieniężnych nieobejmujących kredytowanych kosztów kredytu, które kredytodawca udostępnia konsumentowi na podstawie umowy o kredyt.
Powód podniósł, iż oprocentowanie pozaodsetkowych kosztów kredytu stanowi wyraz wykorzystywania silniejszej pozycji kredytodawcy, a przy tym nie pozwala w sposób przejrzysty i prosty zweryfikować konsumentowi prawdziwej stopy oprocentowania. Powód twierdził również, że brak jest podstaw do obciążania konsumenta odsetkami od kosztów kredytu, nawet w wypadku udzielenia kredytu w celu sfinansowania tych kosztów. To stanowisko nie znajduje jednak uzasadnienia w świetle przepisów prawa. Zgodnie bowiem z art. 5 pkt 10 u.k.k., stopa oprocentowania kredytu wyrażona jest jako stałe lub zmienne oprocentowanie stosowane do wypłaconej kwoty na podstawie umowy o kredyt w stosunku rocznym. Zgodnie z dominującym w literaturze poglądem, dopuszczalnym jest finansowanie kosztów kredytu udzielonego przez bank oraz naliczanie odsetek od kwoty przeznaczonej na ten cel. Brak jest podstaw do przyjęcia w przepisach ustawy o kredycie konsumenckim odmiennych zasad pobierania odsetek od wykorzystanego kredytu, zależnych w szczególności od tego, czy celem kredytowania są koszty udzielanego kredytu (J. (...), M. (...), Problematyka odsetek od kredytowanych kosztów bankowego kredytu konsumenckiego, „Monitor Prawa Bankowego” z 2022 r., nr 6, s. 59-74). Podobnie T. (w: Kredyt konsumencki. Komentarz, wyd. II, Warszawa 2018 r., art. 5) wskazuje, że pojęcie „wypłaconej kwoty”, o której mowa w art. 5 pkt 10 u.k.k., obejmuje także część kapitału kredytu przeznaczoną na sfinansowanie kosztów związanych z tym kredytem. Za przyjęciem takiego stanowiska przemawia dodatkowo wykładnia językowa omawianego przepisu – nie wymaga on bowiem, aby wypłata nastąpiła do rąk konsumenta. Wypłata może być bowiem również dokonana, podobnie jak w niniejszej sprawie, w celu pokrycia zobowiązań konsumenta (w tym zobowiązań do zapłacenia kosztów związanych z kredytem). Podobnie w przypadku kredytów konsolidacyjnych kredytobiorcy nie są udostępniane środki tytułem udzielonego kredytu, lecz służą spłacie wcześniejszych jego zobowiązań, lecz nie powoduje to, że kredytodawca nie ma prawa naliczania od udzielonego na taki cel kredytu odsetek. Wniosek ten potwierdza również wykładania systemowa – na tle przepisów o kredycie bankowym przyjmuje się, że odsetki nalicza się od całości kapitału kredytu, niezależnie od sposobu jego wypłacenia.
Należy zauważyć, ze wyrażenie „wypłacona kwota” różni się w sposób istotny od sformułowania „udostępnia”, którym ustawodawca posługuje w art. 5 pkt 7 u.k.k., definiując całkowitą kwotę kredytu. Prowadzi to do wniosku, iż nie są to pojęcia tożsame w rozumieniu ustawy o kredycie konsumenckim, a co za tym idzie, że należy nadawać im odmienne znaczenie. W umowie posłużono się terminami odpowiadającymi nazwą i definicją terminom wskazanym w ustawie o kredycie konsumenckim. Nie sposób w tej sytuacji twierdzić, że umowa wprowadza w błąd albo zawiera postanowienia, które są niejasne, skoro cytuje bądź odwołuje się do postanowień, które do polskiego porządku prawnego wprowadził polski ustawodawca. Pożyczkobiorca miał możliwość samodzielnego ustalenia rzeczywistej kwoty kredytu, bowiem kwestię tę ustalić można jedynie posiłkując się definicjami zawartymi w ustawie. Tekst ustawy nie jest bowiem żadną tajemnicą i każdy, również konsument, może zapoznać się z jej tekstem, a definicja całkowitej kwoty kredytu zawarta w ustawie nie jest skomplikowana. Nie jest również żadnym narzędziem do wprowadzenia w błąd konsumenta posłużenie się ustawowymi definicjami całkowitej kwoty pożyczki bądź całkowitej kwoty do zapłaty. Nie wymaga również nadmiernego wysiłku ustalenie co oznaczają poszczególne terminy wykorzystane w umowie, skoro posługuje się nimi także ustawodawca. Należy podkreślić, że świadek P. D. miał obiektywną możliwość zapoznania się z treścią umowy przed jej podpisaniem. Świadek nie zadawał jednak żadnych pytań dotyczących umowy pracownikowi banku, a ponadto złożył oświadczenie, że bank przekazał mi przed zawarciem umowy informacje niezbędne do podjęcia decyzji w zakresie zaciąganej pożyczki oraz wyjaśnienia do jego ewentualnych wątpliwości. Fakt, iż z własnej woli ograniczył się wyłącznie do zapisów dotyczących terminów spłaty i wypłaty środków, stanowi przejaw niedbalstwa, którego skutki prawne obciążają bezpośrednio świadka. Osoba podpisująca dokument bez uprzedniego zapoznania się z jego pełną treścią, nie może skutecznie uchylić się od skutków prawnych złożonego oświadczenia woli.
Powód podniósł także zarzut naruszenia przez pozwanego art. 30 ust. 1 pkt 7 u.k.k. poprzez naliczenie odsetek umownych od kredytowanych kosztów kredytu, a w konsekwencji nieprawidłowe wyliczenie całkowitych kosztów kredytu stanowiącej podstawę wyliczenia (...). Zarzut ten także nie zasługiwał na uwzględnienie. Zgodnie z przytoczonym wcześniej art. 5 pkt 10 u.k.k., stopa oprocentowania kredytu stosowana do wypłaconej kwoty na podstawie umowy o kredyt w stosunku rocznym. W ocenie powoda, wobec tak sformułowanej definicji stopy oprocentowania kredytu, odsetki winny być naliczane od kwoty rzeczywiście udostępnionej pożyczkobiorcy. Z tym stanowiskiem nie sposób się jednak zgodzić. Nie ulega wątpliwości, jak wyjaśniono już wyżej, że kredytodawcy oprócz odsetek przysługuje również prawo do pobierania wynagrodzenia w postaci kosztów związanych z zawarciem umowy, czy prowadzeniem przedsiębiorstwa, najczęściej jest to prowizja. Ideałem byłoby, gdyby pożyczkobiorca dysponował środkami na pokrycie kosztów związanych z umową, w praktyce rzadko tak jednak bywa. Również w przedmiotowej sprawie pożyczkobiorca P. D. nie dysponował środkami pozwalającymi na pokrycie kosztów związanych z umową. Powszechną praktyką jest zatem udzielanie kredytu w wysokości obejmującej również koszty kredytu. Należy w tym miejscu zauważyć, że praktyka ta nie stoi w sprzeczności z obowiązującymi przepisami, gdyż ustawodawca w art. 5 pkt 7 u.k.k. posługuje się pojęciem „kredytowane koszty kredytu”. Z taką sytuacją mamy również do czynienia w przypadku umowy łączącej strony. P. D. w dniu podpisania umowy wydał dyspozycję przekazania środków z tytułu składek ubezpieczeniowych oraz prowizji na rachunek kredytowy. Dlatego też, choć kwota 34 912,38 zł nie została mu udostępniona o swobodnego rozporządzenia – to w ocenie Sądu stanowi ona „kwotę wypłaconą na podstawie umowy”, z tym jednak zastrzeżeniem, że jest przeznaczona na zapłatę składek ubezpieczeniowych (28 900,12 zł oraz prowizji (6 012,36 zł), na co zgodził się sam kredytobiorca. Z tego względu pobieranie oprocentowania od kosztów kredytu nie stoi w sprzeczności z istotą odsetek kapitałowych, które zgodnie z przepisami kodeksu cywilnego (art. 359 k.c.) stanowić mają wynagrodzenie za korzystanie z kapitału. P. D. skorzystał z kwoty 34 912,38 zł w tym sensie, że kwota ta została przeznaczona na zapłatę składek ubezpieczeniowych i prowizji.
W ocenie Sądu aktualnie żaden przepis prawa nie zabrania pobierania odsetek od kredytowanych kosztów kredytu, w szczególności z art. 5 pkt. 10 u.k.k. nie wynika zakaz naliczania odsetek od kredytowanych kosztów kredytu. Tym samym za całkowicie chybiony należy uznać zarzut naruszenia art. 30 ust. 1 pkt 7 u.k.k.
Podobnie Sąd nie dopatrzył się uchybień w sposobie oznaczenia (...) w umowie. W myśl art. 5 pkt 12 u.k.k., rzeczywista roczna stopa oprocentowania to całkowity koszt kredytu ponoszony przez konsumenta, wyrażony jako wartość procentowa całkowitej kwoty kredytu w stosunku rocznym, zaś jak wskazuje pkt 6 tego artykułu, pod pojęciem całkowitego kosztu kredytu należy rozumieć wszelkie koszty, które konsument jest zobowiązany ponieść w związku z umową o kredyt, w szczególności: odsetki, opłaty, prowizje, podatki i marże jeżeli są znane kredytodawcy oraz koszty usług dodatkowych, w tym ubezpieczeń, w przypadku gdy ich poniesienie jest niezbędne do uzyskania kredytu lub do uzyskania go na oferowanych warunkach. Istota omawianego w tym miejscu zagadnienia została wyjaśniona w wyroku (...) z dnia 21 kwietnia 2016 roku, C-377/14 ((...) 2016/4/I-283). Sprowadza się ona, najogólniej rzecz ujmując, do tego, że włączenie jakiejkolwiek kwoty należącej do całkowitego kosztu kredytu do całkowitej kwoty kredytu może mieć wpływ na obliczenie rzeczywistej rocznej stopy oprocentowania i w konsekwencji może wpłynąć na prawidłowość informacji, które kredytodawca powinien wskazać w danej umowie o kredyt. Bank winien więc dokonywać wyliczenia (...) w oparciu nie o kwotę udzielonego kredytu, lecz kwotę realnie udostępnioną kredytobiorcom. Pozwany zastosował się do powyższych reguł ustalając (...) jako całkowity koszt kredytu wyrażony jako procent całkowitej kwoty kredytu w stosunku rocznym. W konsekwencji przyjąć należy, że w umowie zawartej przez strony prawidłowo wskazano zarówno rzeczywistą roczną stopę oprocentowania, jak i całkowitą kwotę do zapłaty (191.902,75 zł - § 1 ust. 6 umowy) ustaloną w dniu zawarcia umowy kredytu, wraz z podaniem wszystkich założeń przyjętych do jej obliczenia (§ 1 ust. 7 i 8 umowy). (...) zostało obliczone zgodnie ze wzorem określonym w załączniku nr 4 do ustawy o kredycie konsumenckim. Z tych też względów, należy uznać, że pozwany prawidłowo obliczył (...) i nie doszło w tym zakresie do naruszenia obowiązku informacyjnego. Pozwany w umowie prawidłowo określił także całkowitą kwotę do zapłaty. Sąd uznał, że założenia przyjęte do obliczenia (...) są podane w sposób jasny, zwięzły i wyraźny w umowie o kredyt, a informacje podane w umowie pozwalają odtworzyć proces określania rzeczywistej rocznej stopy oprocentowania na podstawie zawartych w umowie danych. Rzeczywista roczna stopa oprocentowania to całkowity koszt kredytu ponoszony przez konsumenta, wyrażony jako wartość procentowa całkowitej kwoty kredytu w stosunku rocznym. Dla wzoru matematycznego wskazanego w załączniku nr 4 do ustawy o kredycie konsumenckim istotne znaczenie w kontekście terminów spłat mają parametry w postaci okresu, wyrażonego w latach lub ułamkach lat, między dniem pierwszej wypłaty a dniem każdej kolejnej wypłaty oraz okres, wyrażony w latach lub ułamkach lat, między dniem pierwszej wypłaty a dniem każdej spłaty lub wniesienia opłat. Wysokość rat wprost wynika z harmonogramu spłat, choć ona ma się nijak do kwestii obliczenia rzeczywistej rocznej stopy oprocentowania. Zarówno sama umowa, jak i harmonogram nie pozostawiają pola do błędu czy nadmiernej interpretacji w zakresie elementów koniecznych do podstawienia do wzoru matematycznego służącego do obliczenia rzeczywistej rocznej stopy oprocentowania. Tym samym w ocenie sądu bank nie dopuścił się zarzucanego przez powoda naruszenia art. 30 ust. 1 pkt 7 u.k.k.
Poza tym powód – oprócz naliczania odsetek od kredytowanych kosztów – nie wskazał żadnych okoliczności pozwalających na przyjęcie, że wskazane przez pozwanego przy obliczeniu rzeczywistej rocznej stopy oprocentowania parametry były nieprawidłowe. Powód nie wskazał także jaka powinna być jego zdaniem wysokość rzeczywistej rocznej stopy oprocentowania, ani czy pozwany ją zawyżył bądź zaniżył, ani nawet jakie znaczenie praktyczne miało takie określenie (...), jak uczynił to pozwany w umowie pożyczki z dnia 4 grudnia 2023 roku. Pozwany bank wyjaśnił w § 1 ust. 7 i 8 umowy wysokość rzeczywistej rocznej stopy oprocentowania, wskazał co oznacza ta stopa oznacza, a także określił parametry, które wykorzystał do obliczeń oraz założenia, które przyjął przy ustaleniu (...). Wbrew również twierdzeniom powoda, w świetle nakreślonych powyżej uwag to na nim spoczywał ciężar wykazania twierdzeń jakoby pozwany został wprowadzony w błąd, a przyjęte przez pozwanego założenia i zmienne w ramach równania matematycznego, na podstawie którego obliczana jest rzeczywista roczna stopa oprocentowania zostały podstawione i zastosowane nieprawidłowo (art. 6 k.c.). Powód takiemu ciężarowi dowodu zaś nie sprostał.
Godzi się również zauważyć, że nawet gdyby podzielić zapatrywanie powoda co do nieprawidłowości naliczenia (...), to w wyroku z 13 lutego 2025 r. wydanym w sprawie C-472/23 Trybunał Sprawiedliwości Unii Europejskiej wskazał, że artykuł 10 ust. 2 lit. g) dyrektywy Parlamentu Europejskiego i Rady 2008/48/WE z dnia 23 kwietnia 2008 r. w sprawie umów o kredyt konsumencki oraz uchylającej dyrektywę Rady 87/102/EWG należy interpretować w ten sposób, że: okoliczność, iż w umowie o kredyt wskazano rzeczywistą roczną stopę oprocentowania, która okazuje się zawyżona ze względu na to, że niektóre warunki tej umowy zostały następnie uznane za nieuczciwe w rozumieniu art. 6 ust. 1 dyrektywy Rady 93/13/EWG z dnia 5 kwietnia 1993 r. w sprawie nieuczciwych warunków w umowach konsumenckich, a tym samym za niewiążące dla konsumenta, nie stanowi sama w sobie naruszenia obowiązku informacyjnego ustanowionego w tym przepisie dyrektywy 2008/48.
Bezzasadny jest też zarzut naruszenia przez pozwanego art. 30 ust. 1 pkt 8 u.k.k. zw. z art. 30 ust. 1 pkt 16 u.k.k. poprzez brak wskazania w poszczególnych ratach kredytu w harmonogramie spłaty kosztów okołokredytowych w postaci składek ubezpieczeniowych i prowizji. Zgodnie z treścią art. 30 ust. 1 pkt 8 u.k.k., umowa o kredyt konsumencki z zastrzeżeniem art. 31-33 powinna określać zasady i terminy spłaty kredytu, w szczególności kolejność zaliczania rat kredytu konsumenckiego na poczet należności kredytodawcy, w tym informację o prawie, o którym mowa w art. 37 ust. 1; jeżeli w ramach kredytu stosuje się różne stopy oprocentowania dla różnych należności kredytodawcy, należy także podać kolejność zaliczania rat kredytu konsumenckiego na poczet różnych należnych sald, dla których stosuje się różne stopy oprocentowania. Z kolei w myśl art. 37 ust. 2 pkt 1 u.k.k. harmonogram spłaty winien zawierać określenie terminu, wysokości raty kredytu z wyodrębnieniem jej poszczególnych składników, w szczególności kapitału, odsetek oraz wszelkich innych kosztów kredytu, które konsument jest zobowiązany ponieść. W umowie zawarto natomiast zasady i terminy spłaty pożyczki (§ 5 ust. 1-5 umowy), jak również kolejność zaliczania rat pożyczki na poczet należności pożyczkodawcy (por. § 5 ust. 6 umowy). W harmonogramie spłaty wyraźnie wskazano jaką część raty stanowi kapitał kredytu, a jaką odsetki. Należy bowiem pamiętać, że zgodnie z treścią zawartej umowy kwota udostępniona kredytobiorcom na zapłatę składek ubezpieczeniowych stanowi część kapitału kredytu. Pozwany w umowie pouczył także kredytobiorcę, że w trakcie trwania umowy ma prawo do otrzymania na wniosek w każdym czasie bezpłatnie harmonogramu spłat (§ 5 ust. 7 umowy). Należy też zauważyć, że nawet gdyby pozwany naruszył art. 37 ust. 2 pkt 1 u.k.k., (a w przedmiotowej sprawie nie miało to miejsca) to kredytobiorca i tak nie mógłby skorzystać z sankcji kredytu darmowego, ponieważ art. 37 u.k.k. nie jest jednym z wymienionych przez ustawodawcę w art. 45 ust. 1 u.k.k. przepisów, których naruszenie przez kredytodawcę uprawnia do skorzystania z sankcji kredytu darmowego. Wbrew twierdzeniom powoda z art. 30 ust. 1 pkt 8 u.k.k. nie wynika obowiązek kredytodawcy polegający na wyszczególnieniu jaka część raty jest przeznaczona na zapłatę prowizji, jaka na skredytowaną składki ubezpieczeniowe, a jaka na całkowitą kwotę pożyczki. Należy bowiem zauważyć, że każdy z tych elementów stanowi część pożyczki w wysokości 114 912,38 zł i stanowi element kapitału. Brak jest w ocenie sądu konieczności rozdzielania tej kwoty w harmonogramie spłaty wyłącznie na tej podstawie, że poszczególne jej części posłużyły do sfinansowania innych celów. Kredytowane koszty w postaci prowizji i składek ubezpieczeniowych podlegają w umowie tym samym zasadom co całkowita kwota pożyczki co do oprocentowania i obowiązku spłaty, a kwoty na ich opłacenie zostały pożyczkobiorcy pożyczone, podobnie jak całkowita kwota pożyczki. Tym samym jako bezzasadne jawią się twierdzenia powoda o rzekomym ukryciu tych kosztów w ratach kapitałowych. W związku z tym również i ten zarzut powoda nie zasługiwał na uwzględnienie. Powód wskazał, że rzekome naruszenie art. 30 ust. 1 pkt 8 u.k.k. przez pozwanego ma istotne znaczenie w kontekście przedterminowej spłaty kredytu i uprawnień konsumenta z tym związanych wynikających z art. 49 u.k.k., lecz nie rozwinął tej myśli. Powód podał też, że brak opisanego rozdzielenia raty kapitałowej na element faktycznie udostępnionego kapitału oraz kredytowanej prowizji nie pozwala kredytobiorcy na swobodną ocenę skutków złożenia oświadczenia o sankcji kredytu darmowego w toku spłaty kredytu. Nie jest to jednak argument, który ma jakiekolwiek znaczenie dla oceny skutków złożenia tego oświadczenia, poza tym sąd uznał wspomniane oświadczenie złożone przez P. D. za bezskuteczne. W ocenie sądu, jako że bank nie naruszył art. 30 ust. 1 pkt 8 u.k.k., dalsze rozważania na ten temat są już bezcelowe.
Bezzasadny jest też zarzut naruszenia przez pozwanego art. 30 ust. 1 pkt 10 u.k.k. Z tego przepisu wynika obowiązek zawarcia w umowie o kredyt konsumencki informacji o innych kosztach, które konsument jest zobowiązany ponieść w związku z umową, w szczególności o opłatach, w tym opłatach za prowadzenie jednego lub kilku rachunków, na których są zapisywane zarówno transakcje płatności, jak i wypłaty, łącznie z opłatami za korzystanie ze środków płatniczych zarówno dla transakcji płatności, jak i dla wypłat, prowizjach, marżach oraz kosztach usług dodatkowych, w szczególności ubezpieczeń, jeżeli są znane kredytodawcy, oraz warunki, na jakich koszty te mogą ulec zmianie. Wskazać należy, iż rodzaj, wysokość i precyzyjne zasady dotyczące zmiany opłat pobieranych przez bank zostały określone w Taryfie prowizji i opłat bankowych w (...) S.A. dla osób fizycznych – taryfa (§ 2 ust 1 umowy). W § 2 ust. 1 wskazano także wysokość poszczególnych opłat i prowizji. W § 2 ust. 2 umowy natomiast wskazano, że pożyczkobiorcę obowiązuje taryfa z dnia zawarcia umowy. Od tej zasady jest jednak wyjątek na korzyść pożyczkobiorcy. W każdej chwili bank może całkowicie zrezygnować z opłat lub prowizji albo je obniżyć. W § 2 ust. 3 umowy wskazano natomiast, że w trakcie trwania umowy bank może wprowadzić nowe produkty lub usługi jako dodatkowe i opłaty za nie. Skorzystanie z nich jest jednak czysto opcjonalne i zależy od pożyczkobiorcy. W ocenie Sądu, wskazane w umowie wskaźniki zmiany kosztów kredytu są jednoznaczne i weryfikowalne. Ustawodawca w art. 30 ust. 1 pkt 10 u.k.k. in fine nakazuje udzielenia informacji o warunkach, na jakich inne koszty mogą ulec zmianie. Ten obowiązek jest spełniony, poza tym umowa wyraźnie wskazuje, że pożyczkobiorca może ponieść dodatkowe koszty związane z umowy pożyczki wyłącznie w przypadku jego własnej inicjatywy powodującej powstanie takich kosztów.
Sąd nie podzielił stanowiska strony powodowej w przedmiocie naruszenia art. 30 ust. 1 pkt 10 u.k.k. oraz art. 30 ust. 1 pkt 16 u.k.k. w zw. z art. 49 ust. 1 u.k.k. Powód upatrywał uchybienia w braku wyraźnego wskazania w umowie, że obniżeniu w przypadku wcześniejszej spłaty podlegają również koszty pozaodsetkowe już poniesione, co w jego ocenie mogłoby prowadzić do bezpodstawnego wzbogacenia banku. Zgodnie z art. 30 ust. 1 pkt 16 u.k.k., umowa o kredyt konsumencki powinna określać prawo konsumenta do spłaty kredytu przed terminem oraz procedurę spłaty kredytu przed terminem. W ocenie Sądu, analizowana umowa w pełni czyni zadość wymogom ustawowym, zawierając w § 6 niezbędne informacje o prawie konsumenta do spłaty kredytu przed terminem oraz stosownej procedurze. Wcześniejsza częściowa spłata spowoduje, że raty będą niższe, ale nie skraca okresu kredytowania (§ 6 ust 2 umowy). W przypadku wcześniejszej spłaty pożyczki, całkowity jej koszt obniży się o koszty dotyczące okresu, o który skrócił się czas obowiązywania umowy(§ 6 ust 3 umowy). Umowa zawiera informacje o wszystkich kosztach, które pożyczkobiorca jest obowiązany ponieść w związku z umową, jak również o warunkach, na jakich koszty te mogą ulec zmianie (§ 1 ust. 2-5 oraz § 2 ust. 1-3 umowy). Umowa zawiera także informacje dotyczące prawa przedterminowej spłaty pożyczki i procedurę jej dokonania. Należy podkreślić, że art. 30 ust. 1 pkt 16 u.k.k. nakłada obowiązek poinformowania o samym uprawnieniu do spłaty kredytu przed terminem oraz procedurze jego realizacji, nie formułując przy tym wymogu zamieszczania szczegółowych instrukcji dotyczących technicznego sposobu rozliczania kosztów pozaodsetkowych czy powielania wykładni zawartej w orzecznictwie. Kluczowe znaczenie ma fakt, że uprawnienie do proporcjonalnej redukcji całkowitego kosztu kredytu – obejmujące wszystkie jego składniki, w tym koszty poniesione przed spłatą – wynika bezpośrednio z bezwzględnie obowiązujących przepisów prawa (art. 49 ust. 1 i 2 u.k.k.). Dokonanie wcześniejszej spłaty nie powoduje, iż poszczególne koszty doznają zmiany, lecz jedynie, iż część ustalonych kosztów nie może zostać pobrana przez bank lub, jeżeli już została pobrana, winna być zwrócona.
Jeśli chodzi o naruszenie art. 30 ust. 1 pkt 16 u.k.k., powód wskazał, że w umowie pożyczki z dnia 4 grudnia 2023 roku nie zostało wyjaśnione, że całkowity koszt kredytu w przypadku jego wcześniejszej spłaty ulega obniżeniu także o pozaodsetkowe koszty już przez konsumenta poniesione, a także że nie określono w niej procedury spłaty kredytu przed terminem. Pozwany w umowie zawarł informację o prawie do spłaty kredytu przed terminem w całości lub w części (§ 6 ust. 1-5 umowy). Kredytodawca przedstawił także procedurę spłaty kredytu przed terminem wyszczególniając zasady, terminy i sposób dokonania rozliczenia przedterminowej spłaty kredytu. Pozwany bank wskazał także w umowie na poczet jakich należności zaliczana zostaje wcześniejsza spłata i w jakiej kolejności. W ocenie sądu postanowienia umowne sformułowane w § 6 umowy w zupełności wyczerpują obowiązek wskazany w art. 30 ust. 1 pkt 16 u.k.k. Przepis ten nie przewiduje po stronie kredytodawcy obowiązku przedstawiania informacji o wysokości zwrotu całkowitych kosztów kredytu w postaci przedstawionej przez powoda.
Sąd dokonując analizy postanowień umowy pożyczki nr (...) z ubezpieczeniem ochrona dla ciebie z dnia 4 grudnia 2023 roku nie doszukał się naruszeń innych przepisów ustawy o kredycie konsumenckim wymienionych w art. 45 ust. 1 u.k.k., których naruszenie mogłoby skutkować zastosowaniem sankcji kredytu darmowego.
Niezależnie od powyższych uwag należy też zauważyć, że powołane przez powoda rzekome naruszenia przepisów ustawy o kredycie konsumenckim wymienionych w art. 30 ust. 1 pkt 7, pkt 8, pkt 10 i pkt 16 dotyczą naruszenia obowiązku informacyjnego, a zatem mogłyby mieć zastosowanie gdyby pozwany nie zamieścił w ogóle wymienionych w tych przepisach informacji. Sankcja kredytu darmowego nie odnosi się bowiem do sytuacji, w której elementy umowy zostaną sformułowane w sposób niejednoznaczny lub niezrozumiały, gdyż art. 45 ust. 1 u.k.k. nie wymienia naruszenia wymogów wskazanych w art. 29 ust. 3 u.k.k., który to przepis wymaga sformułowania umowy o kredyt w sposób jednoznaczny i zrozumiały. Bank tymczasem, jak wskazano we wcześniejszej części uzasadnienia wyroku, zamieścił w umowie informacje wymienione we wspomnianych przepisach. Fakt, że treść tych informacji nie odpowiada powodowi bądź, że powód uważa, że powinny one przybrać inną treść nie oznacza, że doszło do uchybienia przez bank obowiązkom informacyjnym.
Poza tym powód nie wykazał także, że rzekome nieprawidłowe obliczenie rzeczywistej rocznej stopy oprocentowania oraz inne naruszenia ustawy o kredycie konsumenckim zarzucane pozwanemu miały dla pożyczkobiorcy jakiekolwiek znaczenie praktyczne. Powód powołuje się na orzecznictwo Trybunału Sprawiedliwości Unii Europejskiej wskazujące, że wskazanie w umowie o kredytu założeń przyjętych do obliczenia (...) ma istotne znaczenie dla konsumenta. Z orzecznictwa Trybunału Sprawiedliwości Unii Europejskiej wynika, że zawarcie (...) w umowie o kredyt ma zasadnicze znaczenie, w szczególności ponieważ umożliwia ono konsumentowi dokonanie oceny zakresu jego zobowiązania (tak wyrok z dnia 9 listopada 2016 r., (...), C-42/15, EU:C:2016:842, pkt 67, 70). Powód nie zadał sobie jednak trudu by wyjaśnić jakie znaczenie właściwie miało dla pożyczkobiorcy wskazanie takiej, a nie innej rzeczywistej rocznej stopy oprocentowania. Rzeczywista roczna stopa oprocentowania jest finalnym efektem podstawienia określonych wartości figurujących w umowie. Stanowi wartość końcową. Nie ona jednak decyduje o tym jaki jest faktyczny zakres zobowiązania kontraktowego pożyczkobiorcy. Nie ma żadnego znaczenia w kontekście postanowień umownych przewidujących sposób naliczania odsetek. (...) obrazuje całkowity koszt kredytu ponoszony przez konsumenta wyrażony jako wartość procentowa całkowitej kwoty kredytu w stosunku rocznym, ale powód nie dowiódł, że prawidłowe bądź nieprawidłowe określenie tej wartości miało dla P. D. jakiekolwiek znaczenie przy procesie zawierania umowy o kredyt. Nie przedstawił nawet w tym zakresie jakichkolwiek twierdzeń. Brak jest podstaw na tle przedmiotowej sprawy, by sądzić, że rozważał kwestię wysokości (...) bądź to w jaki sposób została obliczona na etapie poprzedzającym zawarcie umowy albo że miało to decydujący wpływ na proces decyzyjny towarzyszący zawieraniu z pozwanym bankiem umowy. W świetle przedstawionego stanu faktycznego okoliczności te nie miały żadnego znaczenia dla właściwego poinformowania P. D. o zakresie jego zobowiązań kontraktowych. Świadek na rozprawie w dniu 16 lutego 2026 roku zeznał, że nie wytłumaczono mu co oznacza (...), a ponadto, że nie przeczytał w umowie pożyczki nic oprócz ustępów dotyczących pieniędzy i terminów spłaty, ani nie zadawał pytań dotyczących umowy pracownikowi banku. Świadek przy zawieraniu umowy złożył także oświadczenie, że pozwany bank przekazał mu przed zawarciem umowy informacje niezbędne do podjęcia decyzji w zakresie zaciąganej pożyczki oraz wyjaśnienia do jego ewentualnych wątpliwości. Jakie w takim razie znaczenie dla niego miał fakt wskazania (...) w takiej, a nie innej wysokości? Jakie znaczenie dla pożyczkobiorcy miało takie, a nie inne określenie sposobu naliczania odsetek, skoro nawet nie przeczytał postanowień umownych traktujących o tej materii? Jakie znaczenie miał dla P. D. sposób określenia zasad i procedury związanej ze wcześniejszą spłatą kredytu, skoro nawet nie myśli o tym, by dokonywać jakichkolwiek wcześniejszych spłat z uwagi na wysokość miesięcznej raty? Sankcja kredytu darmowego służy ochronie słabszej strony stosunku obligacyjnego. Nie ma na celu prowadzenia poszukiwań zmierzających do ustalenia jakie teoretycznie przepisy naruszył bank przy formułowaniu umowy. Jak słusznie wskazuje (...): „celem sankcji kredytu darmowego powinna być przede wszystkim ochrona ekonomicznego interesu konsumenta. Dziś instytucja (...) przypomina czasami próbę poszukiwania pomniejszych braków w umowie, aby nie płacić kosztów i odsetek” ((...), Umowa kredytu konsumenckiego, str. 250, K. Kluwer, K. 2025). Wszystkie podnoszone przez powoda rzekome naruszenia, których dopuścić się miał pozwany bank sprawiają wrażenie jakby były poszukiwanymi, pomniejszymi brakami w umowie mającymi wspierać stanowisko o istotnych wadliwościach procedury zawierania niniejszej umowy kredytu i uzasadniać skorzystanie z sankcji kredytu darmowego z art. 45 ust. 1 u.k.k., a nie rzeczywistymi, poważnymi uchybieniami pozwanego banku, mającymi wpływ na jakiekolwiek procesy decyzyjne P. D. czy możność ustalenia zakresu jego zobowiązań kontraktowych.
Na marginesie sąd zaznacza, że z art. 23 dyrektywy 2008/48, w związku z jej motywem 47 wynika, że o ile wybór systemu sankcji mających zastosowanie w przypadku naruszenia przepisów krajowych przyjętych zgodnie z tą dyrektywą pozostaje w gestii państw członkowskich, o tyle przewidziane w ten sposób sankcje powinny być skuteczne, proporcjonalne i odstraszające. Oznacza to, że sankcje powinny być odpowiednio surowe w stosunku do wagi naruszeń, które są przez nie karane, zwłaszcza z zapewnieniem rzeczywiście odstraszającego skutku i przy poszanowaniu ogólnej zasady proporcjonalności.
W ocenie Sądu, nawet gdyby podzielić stanowisko powoda co do tego, że pozwany nienależycie wywiązał się z obowiązku informacyjnego, zastosowanie sankcji kredytu darmowego byłoby w realiach niniejszej sprawie nieproporcjonalne. Sąd stoi bowiem na stanowisku, że dla zastosowania sankcji kredytu darmowego, naruszenie przepisów musi być na tyle poważne, że sformułowana umowa o treści przedstawionej konsumentowi przed związaniem się nią, uniemożliwia zweryfikowanie przez konsumenta jakie zobowiązania wobec banku zaciąga. Oznacza to zatem, że przesłanki „naruszenia” nie spełniają wszystkie wadliwości umowy związane z przepisami wymienionymi w art. 45 ust. 1 u.k.k., a jedynie te nieprawidłowości, które naruszają cel ochrony konsumenckiej oraz które uniemożliwiają upewnienie się przez konsumenta co do treści zobowiązania. Sam (...) w cytowanym wyżej wyroku C-472/23 wskazał, że pozbawienie kredytodawcy prawa do odsetek i kosztów może być uznane za proporcjonalne do naruszenia obowiązku informacyjnego, o ile naruszenie to może podważyć możliwość oceny przez konsumenta zakresu jego zobowiązania. Taka sytuacja nie miała miejsca na kanwie niniejszej sprawy. W ocenie Sądu przeciętnie uważny konsument po zapoznaniu się z treścią umowy oraz dokumentacją około kredytową, dysponował pełnią informacji niezbędnych dla właściwej oceny skutków zawieranej umowy i ich wpływu na swoją sytuację prawną i majątkową.
Nie sposób w świetle okoliczności przedmiotowej sprawy oraz zarzucanych przez powoda naruszeń (niezależnie od braku zasadności tychże zarzutów) uznać, że sankcja kredytu darmowego byłaby odpowiednią i proporcjonalną sankcją.
Należy również podkreślić, że gdyby poprzednik prawny powoda rzeczywiście miał wątpliwości co do jasności i precyzyjności podstaw do zmiany opłat bądź co do abuzywnego charakteru poszczególnych postanowień umowy, to zgodnie z zawartą umową, istniała możliwość jej wypowiedzenia, a także możliwość ewentualnego roszczenia wynikającego z art. 385 1 k.c., czy art. 385 § 2 k.c. (por. wyrok Sądu Okręgowego w Warszawie z dnia 8 maja 2019 r., XXVII Ca 1306/18, V.). Sama polemika z informacjami przekazanymi przez bank, w sytuacji, gdy nie są one nieprawdziwe i nie wprowadzają konsumenta w błąd, nie może uzasadniać zastosowania sankcji z art. 45 u.k.k. Informacje zawarte w spornej umowie zostały przekazane w sposób zgodny z przepisami ustawy, a konsument był w stanie zrozumieć strukturę kosztów kredytu, ich wpływ na zobowiązanie oraz warunki i sposób ewentualnej zmiany kosztów w postaci opłat i prowizji.
Podsumowując, w ocenie sądu postanowienia umowy pożyczki nr (...) z ubezpieczeniem ochrona dla ciebie z 4 grudnia 2023 roku nie były dotknięte wadami stanowiącymi podstawę do skorzystania z sankcji kredytu darmowego.
Mając na uwadze powyższe, Sąd uznał roszczenie powoda za nienależne, a powództwo za bezzasadne i w efekcie orzekł jak w punkcie I sentencji wyroku.
O kosztach procesu Sąd orzekł w punkcie II wyroku na podstawie art. 98 § 1, § 1 1 i § 3 k.p.c. w zw. z art. 99 k.p.c. zgodnie z zasadą odpowiedzialności za wynik procesu. Powód przegrał sprawę w całości, wobec czego jest obowiązany zwrócić pozwanemu poniesione przez niego koszty procesu w całości. Zasądzona tytułem zwrotu kwota stanowi koszty zastępstwa procesowego udzielonego pozwanemu przez reprezentującego go pełnomocnika (radcę prawnego) ustalone na podstawie § 2 pkt 5 rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 22 października 2015 r. w sprawie opłat za czynności radców prawnych (t.j. Dz.U. z 2026 r. poz. 118) w kwocie 3 600 zł, powiększone o opłatę skarbową od pełnomocnictwa w kwocie 17 zł oraz wydatki związane z doręczeniem pism sądowych (wezwanie do stawiennictwa na rozprawie w dniu 16 lutego 2026 roku wraz z pouczeniem) przez komornika (art. 5 ust. 2 ustawy z dnia 28 lipca 2005 r. o kosztach sądowych w sprawach cywilnych – t.j. Dz.U. z 2025 r., poz. 1228 ze zm.) świadkowi P. D. w wysokości 116,76 zł. Łącznie poniesione przez pozwanego koszty procesu wyniosły 3 733,76 zł.
Kwota 3 733,76 zł tytułem zwrotu kosztów procesu została od powoda na rzecz pozwanego zasądzona wraz z odsetkami ustawowymi za opóźnienie od dnia uprawomocnienia się wyroku do dnia zapłaty, zgodnie z brzmieniem art. 98 § 1 1 k.p.c., w myśl którego, od kwoty zasądzonej tytułem zwrotu kosztów procesu należą się odsetki, w wysokości odsetek ustawowych za opóźnienie w spełnieniu świadczenia pieniężnego, za czas od dnia uprawomocnienia się orzeczenia, którym je zasądzono, do dnia zapłaty.
asesor sądowy P. K.