Wyrok z 17 lutego 2026, sygn. V GC 594/25

WYROK

W IMIENIU RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ

Wrocław, dnia 17 lutego 2026 r.

Sąd Rejonowy dla Wrocławia-Fabrycznej we Wrocławiu V Wydział Gospodarczy
w składzie:

Przewodniczący: asesor sądowy Rafał Głuchowski

Protokolant: protokolant sądowy Joanna Matusiak

po rozpoznaniu 17 lutego 2026 r. we Wrocławiu

na rozprawie

z pominięciem przepisów o postępowaniu odrębnym w sprawach gospodarczych

sprawy (...)

(...) (...) w (...)

o zapłatę

I.  oddala powództwo;

II.  zasądza od powoda (...) na rzecz strony pozwanej (...) (...) (...) (...) w (...) 1.817 ( tysiąc osiemset siedemnaście) złotych tytułem zwrotu kosztów procesu z odsetkami w wysokości odsetek ustawowych za opóźnienie liczonymi od dnia uprawomocnienia się wyroku do dnia zapłaty.

UZASADNIENIE

Pozwem z 29 października 2024 r. (data stempla) (...) prowadzący działalność gospodarczą pod firmą (...) (...) (dalej: powód), działając przy pomocy profesjonalnego pełnomocnika, wniósł o zasądzenie od (...) (...) (...) (...) z siedzibą w (...) (dalej: pozwany) 7.051,25 zł z ustawowymi odsetkami za opóźnienie od 22 września 2022 r. do dnia zapłaty oraz zasądzenie zwrotu kosztów postępowania, w tym kosztów zastępstwa wedle norm przepisanych.

Na uzasadnienie żądania powód wskazał, że nabył od poszkodowanego wierzytelność przysługującą zbywcy wobec strony pozwanej z tytułu wynajęcia pojazdu zastępczego w związku ze szkodą komunikacyjną z 22 lipca 2022 r. Sprawca zdarzenia posiadał u pozwanego ubezpieczenie OC. Powód wynajął poszkodowanemu pojazd zastępczy na okres 51 dni. Wskazał, że z tytułu najmu wystawił na rzecz poszkodowanego fakturę VAT opiewającą na 18.756,27 zł brutto. Pozwany kwestionując wysokość roszczenia wypłacił 9.951,38 zł.

Referendarz sądowy uwzględnił żądanie pozwu nakazem zapłaty w postępowaniu upominawczym z 12 grudnia 2024 r.

Pozwany, działając przy pomocy profesjonalnego pełnomocnika, zaskarżył w całości ww. nakaz zapłaty, wnosząc o oddalenie powództwa i zasądzenie od powoda na jego rzecz kosztów procesu, w tym kosztów zastępstwa wedle norm przepisanych.

Pozwany przyznał, że ponosi gwarancyjną odpowiedzialność za sprawcę zdarzenia z 22 lipca 2022 r. Wskazał, że uznał pełny okres najmu pojazdu zastępczego, lecz zweryfikował stawkę dzienną za najem do 175 zł netto z żądanych 299 zł netto. Pozwany w pierwszej kolejności podniósł zarzut braku legitymacji czynnej, wskazując na nieistnienie przedmiotu świadczenia (wierzytelności), uzasadniając, że roszczenie dotyczące kosztów najmu pojazdu zastępczego w sensie prawnym nigdy nie powstało. Zarzucił, że poinformował poszkodowanego o możliwości zorganizowania bezgotówkowo najmu zastępczego podając przykładowe stawki w poszczególnych klasach pojazdów, zatem poszkodowany miał realną możliwość zapoznania się z propozycją skorzystania z najmu oferowanego za pośrednictwem pozwanego. Pozwany zaznaczył, że oferta ta nie wzbudziła zainteresowania poszkodowanego.

Sąd ustalił następujący stan faktyczny:

22 lipca 2022 r. doszło do zdarzenia drogowego, w wyniku którego uszkodzeniu uległ pojazd marki (...) ((...)) o nr rej. (...), będący własnością poszkodowanego (...), prowadzącego działalność gospodarczą pod firmą (...). Szkoda została zgłoszona ubezpieczycielowi i zarejestrowana 27 lipca 2022 r. pod nr (...).01.

bezsporne, nadto dowód:

- przyjęcie zgłoszenia szkody, k. 50-51,

- zeznania świadka (...) z 17 lutego 2026 r., k. 96-96v.

25 lipca 2022 r. poszkodowany zawarł z powodem umowę najmu pojazdu zastępczego – samochodu (...) nr rej. (...) ((...)). Strony ustaliły wynagrodzenie za każdą dobę najmu w wysokości 299 zł netto. Poszkodowany otrzymał pojazd zastępczy 25 lipca 2022 r. Pojazd został zwrócony powodowi 13 września 2022 r., tj. po 51 dniach.

25 lipca 2022 r. poszkodowany upoważnił powoda do podejmowania czynności wobec ubezpieczyciela w związku ze szkodą. Powód zgłosił szkodę ubezpieczycielowi tego samego dnia, z powołaniem na udzielone mu pełnomocnictwo.

Poszkodowany nie dysponował innym pojazdem, który mógłby wykorzystywać w ten sam sposób, co pojazd uszkodzony. Samochód poszkodowanemu niezbędny do załatwiania spraw związanych z prowadzoną działalnością gospodarczą. Wybór wypożyczalni poszkodowanemu był obojętny. Poszkodowany nie miał szczególnych wymagań przy wyborze pojazdu zastępczego. Zainteresowany był tym, aby samochód był podobnej klasy do uszkodzonego.

Poszkodowany miał możliwość odliczenia 50% VAT od faktury za najem pojazdu zastępczego.

dowód:

- umowa wynajmu pojazdu zastępczego, k. 16,

- protokół zdawczo-odbiorczy w aktach szkody na płycie CD, k. 52, plik „dok dotyczące wynajmu pz”,

- oświadczenie poszkodowanego w aktach szkody na płycie CD, k. 52, plik „dok dotyczące wynajmu pz”,

- zeznania świadka (...) z 17 lutego 2026 r., k. 96-96v,

- zgłoszenie szkody w aktach szkody na płycie CD, k. 52, plik „zgłoszenie szkody (...)”.

27 lipca 2022 r. ubezpieczyciel wystosował do powoda wiadomość, w której wskazał na swoją gotowość do zorganizowania nieodpłatnego wynajmu pojazdu zastępczego. Ubezpieczyciel wskazał, że samochód zostanie dostarczony do wskazanego miejsca bez dodatkowych kosztów, najpóźniej następnego dnia po zgłoszeniu zapotrzebowania telefonicznie. Najem pojazdu za pośrednictwem ubezpieczyciela miał nie generować dodatkowych kosztów. Ubezpieczyciel wskazywał, że zapewnia dostępność wszystkich klas pojazdów, nadto że najem auta spoza jego sieci wiąże się z ryzykiem weryfikacji stawki oraz długości okresu najmu do maksymalnie 250 złotych netto w przypadku pojazdu z tego samego segmentu. W razie zaś najmu pojazdu w niższym segmencie weryfikacja stawek miała być dokonana do stawki właściwej dla tego segmentu. Ubezpieczyciel wskazywał, że stawka najmu pojazdów w segmencie (...) wynosiła 250 złotych a dla segmentu(...)175 złotych netto.

dowód:

- korespondencja e-mail oraz pismo pozwanego z 27 lipca 2022 r., k. 48-51

9 sierpnia powód poinformował mailowo pozwanego, że poszkodowany wynajmuje od niego pojazd zastępczy za 500 złotych netto. Poprosił o organizację pojazdu zastępczego, jeśli ubezpieczyciel jest w stanie zorganizować poszkodowanemu pojazd zastępczy bez udziału własnego, kaucji oraz za stawkę podaną w mailu.

Powód kontaktował się z pozwanym również telefonicznie 23 sierpnia 2022 r. zgłaszając zainteresowanie najmem pojazdu zastępczego. Podczas rozmowy wskazano powodowi, że dla najmu konieczne są dane kontaktowe bezpośrednio do poszkodowanego.

dowód:

- mail z 9 sierpnia 2022 r., k. 27, i 28,

- nagranie rozmowy telefonicznej z 23 sierpnia 2022 r. w aktach szkody na płycie CD, k. 52, plik (...).

21 września 2022 r. powód wystawił w ciężar poszkodowanego fakturę VAT nr (...) na 15.249 zł netto (18.756,27 zł brutto) tytułem: wynajem samochodu zastępczego (...), o nr. rejestracyjnym (...), nr umowy (...) . Termin płatności określono na 21 września 2022 r.

dowód:

- faktura (...) nr (...), k. 17.

Poszkodowany przelał na rzecz powoda wierzytelność dotyczącą kosztów najmu pojazdu zastępczego, związaną ze szkodą z 22 lipca 2022 r.

dowód:

- u mowa cesji wierzytelności, k. 15.

Pozwany decyzją z 28 września 2022 r. przyznał odszkodowanie w wysokości 9.951,38 zł z 50% VAT, weryfikując stawkę dobową najmu do 175 zł netto.

dowód:

- decyzja z dnia 28 września 2022 r., w aktach szkody na płycie CD, k. 52, plik „decyzja pz”.

5 marca 2024 r. powód wystąpił do pozwanego o wypłatę dalszego odszkodowania w zakresie kosztów wynajmu pojazdu zastępczego w wysokości 7.051,25 zł. Pismo zostało nadane 6 marca 2024 r.

dowód:

- pismo z dnia 5 marca 2024 r. wraz z potwierdzeniem nadania, k.31-32.

26 marca 2024 r. pozwany w odpowiedzi na ww. pismo poinformował powoda, że ponowna analiza akt sprawy nie pozwoliła uznać zasadności żądania dopłaty tytułem refundacji kosztów najmu pojazdu zastępczego.

dowód:

- pismo z dnia 26 marca 2024 r., w aktach szkody na płycie CD, k. 52, plik „odp na reklamacje pz”.

Zaznaczenia wymaga, że zgodnie z art. 243 ² k.p.c. dokumenty znajdujące się w aktach sprawy lub do nich dołączone stanowią dowody bez wydawania odrębnego postanowienia. Pomijając dowód z takiego dokumentu, sąd wydaje postanowienie. Sąd oceniając zebrany w sprawie materiał dowodowy dał wiarę w całości przedstawionym w sprawie dowodom z dokumentów nie znajdując podstaw, by odmówić im waloru wiarygodności w zakresie właściwym dla dokumentów prywatnych, tj. że osoby, które dokumenty podpisały, złożyły oświadczenia w nich zawarte. Również żadna ze stron nie podważyła w toku procesu skutecznie autentyczności i wiarygodności dokumentów.

Zgodnie zaś z art. 245 k.p.c. dokument prywatny sporządzony w formie pisemnej albo elektronicznej stanowi dowód tego, że osoba, która go podpisała, złożyła oświadczenie zawarte w dokumencie. Słusznie wskazuje się przy tym w doktrynie, że „dowód z dokumentu prywatnego jest środkiem dowodowym, którego moc sąd ocenia zgodnie z zasadą swobodnej oceny dowodów przewidzianą w art. 233 § 1 KPC. Podobnie jak w wypadku innych dowodów, sąd ocenia, czy dowód ten ze względu na jego indywidualne cechy i okoliczności obiektywne zasługuje na wiarę, czy nie. Wynikiem tej oceny jest przyznanie lub odmówienie dowodowi z dokumentu waloru wiarygodności, ze stosownymi konsekwencjami w zakresie jego znaczenia dla ustalenia podstawy faktycznej orzeczenia (wyr. SN z 2.4.2008 r., III CSK 299/07, Legalis; zob. również wyr. SN z 13.12.2013 r., III CSK 66/13, Legalis)” ( T. Szanciło (red.), Kodeks postępowania cywilnego. Komentarz. Art. 1–458 ¹⁶. Tom I, wyd. 2, 2023). Przedstawione dokumenty prywatne stanowiły podstawę dokonywanych ustaleń. Sąd nie znalazł podstaw do zakwestionowania ich wiarygodności.

Art. 308 k.p.c. przewiduje, że dowody z innych dokumentów niż wymienione w art. 243 ¹ , w szczególności zawierających zapis obrazu, dźwięku albo obrazu i dźwięku, sąd przeprowadza, stosując odpowiednio przepisy o dowodzie z oględzin oraz o dowodzie z dokumentów. Sąd uznał, że pliki zapisane na płycie CD przedstawionej przez pozwanego są właśnie takimi środkami z art. 308 k.p.c. i należy stosować do nich przede wszystkim odpowiednio przepisy o dowodzie z dokumentów. W tym wypadku Sąd uznał, że odpowiednie stosowanie przepisów o dowodzie z dokumentów winno oznaczać zastosowanie ich wprost, w szczególności zaś art. 243 ² i 245 k.p.c.

Sąd oparł się również na zeznaniach świadka (...), uznając je w całości za logiczne i spójne. Sąd miał na uwadze, że do uszkodzenia pojazdu doszło w 2022 r., a rozprawa na której zeznawał świadek odbyła się w 2026 r., a zatem za naturalne należało uznać, iż świadek części okoliczności nie pamięta z uwagi na upływ czasu. Podstawę dokonywanych ustaleń stanowiły, co należy przy tym podkreślić, przede wszystkim dowody z dokumentów.

Sąd zważył, co następuje:

Powództwo nie zasługiwało na uwzględnienie.

Bezspornym w niniejszej sprawie było to, że 22 lipca 2022 r. miało miejsce zdarzenie, w wyniku którego doszło do uszkodzenia pojazdu marki (...) o nr rej. (...), należącego do (...). Poza sporem pozostawało również przyjęcie przez stronę pozwaną odpowiedzialności za szkodę powstałą w wyniku ww. zdarzenia, dokonanie wypłaty odszkodowania tytułem zwrotu kosztów najmu pojazdu zastępczego w wysokości 9.951,38 zł oraz zasadny okres najmu pojazdu zastępczego. Sporna natomiast była uzasadniona stawka najmu.

Na początku należało odnieść się do zarzutu braku legitymacji czynnej. Legitymację czynną do występowania z roszczeniem przeciwko pozwanemu powód wywodził z zawartej z poszkodowanym umowy cesji wierzytelności. Instytucja cesji wierzytelności została unormowana przede wszystkim w art. 509 § 1 k.c., który stanowi, że wierzyciel może bez zgody dłużnika przenieść wierzytelność na osobę trzecią (przelew), chyba że sprzeciwiałoby się to ustawie, zastrzeżeniu umownemu albo właściwości zobowiązania. Zgodnie zaś z art. 509 § 2 k.c. wraz z wierzytelnością przechodzą na nabywcę wszelkie związane z nią prawa, w szczególności roszczenie o zaległe odsetki. Legitymację procesową Sąd przy tym badał z urzędu, nie dopatrując się jednak w załączonej do pozwu umowie cesji żadnych wad, które skutkowałyby jej nieważnością lub bezskutecznością. Na marginesie zaznaczenia wymaga, że pozwany na etapie postępowania likwidacyjnego dokonał wypłaty odszkodowania na rzecz powoda.

Odpowiedzialność ubezpieczyciela wynikała z art. 805 § 1 i art. 822 § 1 k.c., które stanowią, że przez umowę ubezpieczenia ubezpieczyciel zobowiązuje się, w zakresie działalności swego przedsiębiorstwa, spełnić określone świadczenie w razie zajścia przewidzianego w umowie wypadku, a ubezpieczający zobowiązuje się zapłacić składkę (art. 805 § 1 k.c.). Przez umowę ubezpieczenia odpowiedzialności cywilnej ubezpieczyciel zobowiązuje się do zapłacenia określonego w umowie odszkodowania za szkody wyrządzone osobom trzecim, wobec których odpowiedzialność za szkodę ponosi ubezpieczający albo ubezpieczony (art. 822 § 1 k.c.).

Zgodnie zaś z art. 34 ust. 1 z dnia 22 maja 2003 r. o ubezpieczeniach obowiązkowych, Ubezpieczeniowym Funduszu Gwarancyjnym i Polskim Biurze Ubezpieczycieli Komunikacyjnych (t.j. Dz. U. z 2025 r. poz. 367 z późn. zm.) z ubezpieczenia OC posiadaczy pojazdów mechanicznych przysługuje odszkodowanie, jeżeli posiadacz lub kierujący pojazdem mechanicznym są obowiązani do odszkodowania za wyrządzoną w związku z ruchem tego pojazdu szkodę, będącą następstwem śmierci, uszkodzenia ciała, rozstroju zdrowia bądź też utraty, zniszczenia lub uszkodzenia mienia.

Prawo do odszkodowania z tytułu ubezpieczenia odpowiedzialności cywilnej posiadaczy pojazdów mechanicznych ustalane jest zasadniczo przy uwzględnieniu zasad odpowiedzialności wyrażonych art. 436 § 1 i 2 k.c. Przepisy te stanowią, że odpowiedzialność przewidzianą w artykule poprzedzającym ponosi samoistny posiadacz mechanicznego środka komunikacji poruszanego za pomocą sił przyrody. Jednakże gdy posiadacz samoistny oddał środek komunikacji w posiadanie zależne, odpowiedzialność ponosi posiadacz zależny. W razie zderzenia się mechanicznych środków komunikacji poruszanych za pomocą sił przyrody wymienione osoby mogą wzajemnie żądać naprawienia poniesionych szkód tylko na zasadach ogólnych. Przepis art. 436 § 1 odwołuje się do regulacji z art. 435 § 1 k.c., który przewiduje odpowiedzialność za szkodę na osobie lub mieniu, wyrządzoną komukolwiek przez ruch przedsiębiorstwa lub zakładu, chyba że szkoda nastąpiła wskutek siły wyższej albo wyłącznie z winy poszkodowanego lub osoby trzeciej, za którą nie ponosi odpowiedzialności. Odpowiedzialność ta ukształtowana jest na zasadzie ryzyka i uwolnienie się od niej możliwe jest jedynie przy wykazaniu wskazanych w przepisie okoliczności.

Szkoda ustalana jest natomiast zgodnie z ogólnymi regułami, określonymi w art. 361 § 1 i 2 k.c., które stanowią że zobowiązany do odszkodowania ponosi odpowiedzialność tylko za normalne następstwa działania lub zaniechania, z którego szkoda wynikła (§ 1). W powyższych granicach, w braku odmiennego przepisu ustawy lub postanowienia umowy, naprawienie szkody obejmuje straty, które poszkodowany poniósł, oraz korzyści, które mógłby osiągnąć, gdyby mu szkody nie wyrządzono (§ 2).

Przesłankami odpowiedzialności są zatem:

1)  ruch mechanicznego środka komunikacji,

2)  powstanie szkody,

3)  adekwatny związek przyczynowy między szkodą a ruchem pojazdu,

4)  wina, w razie gdy dochodzi do zderzenia mechanicznych środków komunikacji.

Zaznaczenia wymaga, że „szkodą jest powstała wbrew woli poszkodowanego różnica między jego obecnym stanem majątkowym a takim stanem, jaki zaistniałby, gdyby nie nastąpiło zdarzenie wywołujące szkodę (tak w szczególności w orzeczeniu SN z dnia 11 lipca 1957 r., 2 CR 304/57, OSN 1958, nr III, poz. 76, oraz w uchwale składu siedmiu sędziów SN z dnia 22 listopada 1963 r., III PO 31/63)(T. Wiśniewski [w:] Kodeks cywilny. Komentarz. Tom III. Zobowiązania. Część ogólna, wyd. II, red. J. Gudowski, Warszawa 2018, art. 361). Podstawową funkcją odszkodowania jest przywrócenie w majątku poszkodowanego stanu rzeczy sprzed zdarzenia szkodzącego. Nie może ono jednak przewyższać wysokości faktycznie poniesionej szkody. Odszkodowanie nie może bowiem być źródłem bezpodstawnego wzbogacenia po stronie poszkodowanego.

Zgodnie ze stanowiskiem Sądu Najwyższego wyrażonym w uchwale z 17 listopada 2011 r., III CZP 5/11 odpowiedzialność ubezpieczyciela z tytułu umowy obowiązkowego ubezpieczenia odpowiedzialności cywilnej posiadaczy pojazdów mechanicznych za uszkodzenie albo zniszczenie pojazdu mechanicznego nie służącego do prowadzenia działalności gospodarczej, obejmuje celowe i ekonomicznie uzasadnione wydatki na najem pojazdu zastępczego. Według tego poglądu, utrata możliwości korzystania z pojazdu stanowi negatywne następstwo majątkowe, a wydatki, które służą ograniczeniu (wyłączeniu) tego negatywnego następstwa należy kwalifikować jako szkodę majątkową podlegającą naprawieniu w ramach odpowiedzialności gwarancyjnej ubezpieczyciela wynikającej z ubezpieczenia odpowiedzialności cywilnej posiadaczy pojazdów mechanicznych.

W uchwale z 22 listopada 2013 r., III CZP 76/13 Sąd Najwyższy wskazał natomiast, że odpowiedzialność ubezpieczyciela z tytułu umowy obowiązkowego ubezpieczenia odpowiedzialności cywilnej posiadaczy pojazdów mechanicznych obejmuje celowe i ekonomicznie uzasadnione wydatki na najem pojazdu zastępczego poniesione przez poszkodowanego w okresie niezbędnym do nabycia innego pojazdu mechanicznego, jeżeli odszkodowanie ustalone zostało w wysokości odpowiadającej różnicy pomiędzy wartością pojazdu mechanicznego sprzed zdarzenia powodującego szkodę, a wartością pojazdu w stanie uszkodzonym, którego naprawa okazała się niemożliwa lub nieopłacalna (tzw. szkoda całkowita).

Za wydatek niezbędny (celowy) należy uznać wydatek poniesiony na korzystanie z innego pojazdu w takim zakresie, w jakim poszkodowany korzystałby ze swojego środka lokomocji, gdyby mu szkody nie wyrządzono. Wydatki ekonomicznie uzasadnione to wydatki na najem pojazdu zasadniczo o podobnej klasie do pojazdu uszkodzonego lub zniszczonego, poniesione w oparciu o stawki czynszu najmu, które obowiązują na danym rynku lokalnym (ceny rynkowe za tego typu usługi) i w czasie naprawy pojazdu mechanicznego lub do czasu nabycia nowego pojazdu (w przypadku szkody całkowitej). Są to wydatki poniesione w następstwie zdarzenia szkodzącego, które nie powstałyby bez tego zdarzenia, prowadzące do powypadkowego zmniejszenia majątku poszkodowanego.

W toku postępowania dowodowego ustalono, że co do zasady najem pojazdu był konieczny i zasadny. Poszkodowany nie poosiadał innego pojazdu, przy pomocy którego mógłby, bez konieczności najmu innego pojazdu, zaspokoić swoją potrzebę wynikającą z braku możliwości korzystania z dotychczas użytkowanego pojazdu. Sąd podzielił jednak stanowisko prezentowane przez stronę pozwaną, że istotne znaczenie dla określenia ram odpowiedzialności ubezpieczyciela mają przede wszystkim przepisy art. 354 § 2 w zw. z § 1 k.c. (...) one, że dłużnik powinien wykonać zobowiązanie zgodnie z jego treścią i w sposób odpowiadający jego celowi społeczno-gospodarczemu oraz zasadom współżycia społecznego, a jeżeli istnieją w tym zakresie ustalone zwyczaje - także w sposób odpowiadający tym zwyczajom (§ 1). W taki sam sposób powinien współdziałać przy wykonaniu zobowiązania wierzyciel (§ 2).

Sąd uznał za słuszne zapatrywanie wyrażone w uchwale 7 sędziów Sądu Najwyższego z 17 listopada 2011 r., III CZP 5/11, że nie wszystkie wydatki pozostające w związku przyczynowym z wypadkiem komunikacyjnym mogą być refundowane, istnieje bowiem obowiązek wierzyciela zapobiegania szkodzie i zmniejszania jej rozmiarów (art. 354 § 2, art. 362 i 826 § 1 k.c.). Na dłużniku ciąży w związku z tym obowiązek zwrotu wydatków celowych i ekonomicznie uzasadnionych, pozwalających na wyeliminowanie negatywnych dla poszkodowanego następstw, niedających się wyeliminować w inny sposób, z zachowaniem rozsądnej proporcji między korzyścią wierzyciela a obciążeniem dłużnika. Nie jest celowe nadmierne rozszerzanie odpowiedzialności odszkodowawczej i w konsekwencji - gwarancyjnej ubezpieczyciela, co mogłoby prowadzić do wzrostu składek ubezpieczeniowych.

Ponadto Sąd uznał za uzasadnione ugruntowane już w orzecznictwie stanowisko, że wydatki na najem pojazdu zastępczego poniesione przez poszkodowanego, przekraczające koszty zaproponowanego przez ubezpieczyciela skorzystania z takiego pojazdu są objęte odpowiedzialnością z tytułu umowy obowiązkowego ubezpieczenia odpowiedzialności cywilnej posiadaczy pojazdów mechanicznych, jeżeli ich poniesienie było celowe i ekonomicznie uzasadnione (uchwała SN z 24 sierpnia 2017r., III CZP 20/17).

Zgodnie z art. 6 k.c. ciężar udowodnienia faktu spoczywa na osobie, która z faktu tego wywodzi skutki prawne. Procesowym odzwierciedleniem tej materialnoprawnej regulacji jest przepis art. 232 k.p.c. stanowiący, że strony są obowiązane wskazywać dowody dla stwierdzenia faktów, z których wywodzą skutki prawne. Sąd może dopuścić dowód niewskazany przez stronę. Sąd uznał, że ciężar udowodnienia celowości i ekonomicznego uzasadnienia (szczególnych racji) dla poniesienia kosztów najmu pojazdu w kwocie wyższej niż wynikająca ze stawek zaproponowanych przez stronę pozwaną obciążał powoda.

W niniejszej sprawie, na podstawie zebranego materiału dowodowego a także w oparciu o zeznania świadka (...), Sąd uznał, że powód nie wykazał realnych i uzasadnionych podstaw dla których poszkodowany odstąpił od weryfikacji propozycji najmu pojazdu wystosowanej przez ubezpieczyciela. Pozwany ubezpieczyciel realnie i niezwłocznie wskazał na możliwość organizacji poszkodowanemu najmu pojazdu zastępczego tej samej klasy co pojazd uszkodzony, a poszkodowany taką propozycję zignorował. Zeznając w sprawie jako świadek wskazywał wprost, że było mu obojętne od kogo wynajmie pojazd zastępczy. Istotne znaczenie miała natomiast kwestia zbliżonej do pojazdu uszkodzonego klasy pojazdu najmowanego. Rzeczywiście poszkodowanemu powód wynajął pojazd klasy niższej niż uszkodzony, co zaspokoiło oczekiwania poszkodowanego. poszkodowany, pomimo faktu, że pojazd uszkodzony marki (...) należał do segmentu(...), skorzystał z pojazdu zastępczego należącego do segmentu (...), dając tym samym wyraz temu, że taki pojazd kompensował niedogodność poszkodowanego wynikłą z braku możliwości korzystania z uszkodzonego pojazdu w skutek zaistniałego zdarzenia 22 lipca 2022 r.

Co istotny poszkodowany najął pojazd zastępczy od powoda 25 lipca 2022 r., tj. w dniu zgłoszenia szkody ubezpieczycielowi. Zgłoszenia dokonywał przy tym upoważniony przez poszkodowanego powód (wynajmujący pojazd) w dniu zawarcia umowy najmu. Poszkodowany pozostawał obojętny wobec propozycji ubezpieczyciela. Na etapie przedstawienia przez pozwanego propozycji najmu należało wymagać od poszkodowanego, aby tę propozycję zweryfikował sprawdzając, czy może przy jej pomocy wyeliminować negatywne skutki zdarzenia drogowego. Nie oznacza to, ze poszkodowany miał obowiązek skorzystania z propozycji ubezpieczyciela, miał jednak obowiązek się z nią zapoznać i liczyć się, ze jeśli bez uzasadnienia ją zignoruje, ubezpieczyciel pokryje koszty najmu pojazdu jedynie do wysokości kosztów najmu, który poszkodowanemu zaoferował. Gdyby istniały realne okoliczności wskazujące na celowość skorzystania z najmu organizowanego przez podmiot trzeci (np. ubezpieczyciel nie dysponuje w swojej sieci pojazdem tej samej klasy lub też pojazdem specjalistycznym, proponowane warunki najmu są mniej dogodne w porównaniu z warunkami oferowanymi przez podmiot trzeci) to koszty takiego najmu mogłyby być uznane za uzasadnione. Skoro zaś w niniejszej sprawie powód nie udowodnił żadnych okoliczności uzasadniających droższy najem niż wynikający z propozycji pozwanego to należało uznać, że odpowiedzialnością ubezpieczyciela objęte są jedynie koszty do pułapu przezeń wskazanego.

Wobec powyższego w ocenie Sądu pozwany ubezpieczyciel zasadnie zweryfikował koszt najmu do dobowej stawki właściwej dla segmentu (...), tj. ze stawki 299 zł netto do 175 zł netto. Poszkodowany zeznał, że nie miał specjalnych zapotrzebowani. Najęty przez niego pojazd pozwolił mu na wyeliminowanie negatywnych skutków zdarzenia drogowego polegających na braku możliwości użytkowania pojazdu uszkodzonego. Wobec powyższego za zasadne należało uznać stanowisko ubezpieczyciela o kompensacie kosztów najmu do stawki 175 złotych netto za dzień, tj. stawki właściwej dla klasy pojazdu najętego przez poszkodowanego, wedle propozycji ubezpieczyciela.

Sąd ocenił, że próby uzyskania przez powoda od pozwanego informacji o możliwości organizacji najmu pojazdu miały charakter pozorny, a powód nie był rzeczywiście zainteresowany organizacją takiego najmu przez ubezpieczyciela. Wniosek taki wynikał z tego, że umowa najmu pojazdu została zawarta przez powoda z poszkodowanym 25 lipca 2022 r., tj. w dniu zgłoszenia szkody pozwanemu, a zatem bez oczekiwania na propozycję najmu ze strony pozwanego. Gdy pozwany przedstawił 27 lipca 2022 r. propozycję organizacji najmu pojazdu ze wskazaniem warunków najmu i zasadami kontaktu powód nie zwrócił się do niego bezzwłocznie celem weryfikacji takiej propozycji. Powód skontaktował się natomiast z pozwanym dopiero 9 sierpnia 2022 r. i w odpowiedzi na zapytanie ubezpieczyciela o dane kontaktowe poszkodowanego takich danych już nie podał. Analiza rozmowy telefonicznej z 23 sierpnia 2022 r. (potwierdzonej mailem z tego samego dnia) między stronami również wskazywała na to, że celem działania powoda nie było uzyskanie najmu od pozwanego, lecz jedynie pozorowanie takiego zainteresowania. Powód bowiem nadal nie podał pozwanemu danych poszkodowanego, wskazując na udzielone mu przez poszkodowanego pełnomocnictwo. Nie bez znaczenia pozostawało, że powód nie miał również ekonomicznego interesu w tym, aby realnie skontaktować ubezpieczyciela z poszkodowanym. Sam bowiem na rzecz poszkodowanego świadczył usługę najmu. Sąd ocenił, że tak drobna niedogodność jak umożliwienie bezpośredniego kontaktu z poszkodowanym nie stanowi wystarczającej podstawy dla uznania, iż ubezpieczyciel de facto nie jest w stanie zorganizować najmu. Ubezpieczyciel wskazał powodowi, że wymóg ten związany jest z zasadami stosowanymi przez wypożyczalnie współpracujące z pozwanym.

O kosztach Sąd orzekał na podstawie art. 98 § 1 k.p.c., tj. zgodnie z zasadą odpowiedzialności za wynik procesu. Przepis ten stanowi, że strona przegrywająca sprawę obowiązana jest zwrócić przeciwnikowi na jego żądanie koszty niezbędne do celowego dochodzenia praw i celowej obrony (koszty procesu). Mając na uwadze, że powództwo oddalono w całości, należało zasądzić od powoda na rzecz strony pozwanej całość poniesionych kosztów, tj. 1.817 złotych, na które złożyło się jedynie 1.800 złotych kosztów zastępstwa procesowego zgodnie z § 4 pkt 4 Rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 22 października 2015 r. w sprawie opłat za czynności radców prawnych (t.j. Dz. U. z 2026 r. poz. 118) wraz z opłatą skarbową od pełnomocnictwa 17 złotych.

O odsetkach od kosztów Sąd orzekał na podstawie art. 98 § 1 ¹ k.p.c., zgodnie z którym od kwoty zasądzonej tytułem zwrotu kosztów procesu należą się odsetki, w wysokości odsetek ustawowych za opóźnienie w spełnieniu świadczenia pieniężnego, za czas od dnia uprawomocnienia się orzeczenia, którym je zasądzono, do dnia zapłaty.