Wyrok z 24 lutego 2026, sygn. IV U 1080/25
Sygnatura akt IV U 1080/25
gm
WYROK
W IMIENIU RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ
Dnia 24 lutego 2026 roku
Sąd Rejonowy dla Wrocławia-Śródmieścia we Wrocławiu IV Wydział Pracy i Ubezpieczeń Społecznych w składzie:
Przewodniczący: asesor sądowy Katarzyna Grabek
Protokolant: Przemysław Studziński
po rozpoznaniu w dniu 24 lutego 2026 roku we Wrocławiu
na rozprawie
sprawy z odwołania A. E.
od decyzji Zakładu Ubezpieczeń Społecznych Oddziału w E.
z dnia 28 sierpnia 2025 roku znak: (...)
o zasiłek chorobowy
I. zmienia zaskarżoną decyzję w ten sposób, że przyznaje ubezpieczonej A. E. prawo do zasiłku chorobowego za okres od 3 lipca 2025 r. do 7 lipca 2025 r.;
II. orzeka, że nieuiszczone koszty sądowe ponosi Skarb Państwa.
Sygnatura akt IV U 1080/25
UZASADNIENIE
Decyzją z dnia 28 sierpnia 2025 r. znak: (...) Zakład Ubezpieczeń Społecznych Oddział w E. na podstawie art. 17 i art. 68 ustawy z dnia 25 czerwca 1999 r. o świadczeniach pieniężnych z ubezpieczenia społecznego w razie choroby i macierzyństwa, odmówił ubezpieczonej A. E. prawa do zasiłku chorobowego za okres od 03 lipca 2025 r. do 07 lipca 2025 r.
W uzasadnieniu decyzji organ rentowy wskazał, że w dniu 17 lipca 2025 r. wpłynął wniosek o ustalenie uprawnień ubezpieczonej do zasiłku chorobowego za okres od 03 lipca 2025 r. do 07 lipca 2025 r. na podstawie wystawionego zwolnienia lekarskiego. Dalej organ podniósł, że ubezpieczona jest studentką (...) (...) (...) z siedzibą w L. i w piśmie z dnia 29 lipca 2025 r. ww. uczelnia wyższa wskazała, że ubezpieczona uczestniczyła w dwóch egzaminach w dniach 14 czerwca 2025 r. oraz 22 czerwca 2025 r., co ubezpieczona potwierdziła w piśmie z dnia 30 lipca 2025 r. W opinii organu rentowego studiowanie, w tym przystępowanie do egzaminów, jest wykorzystaniem zwolnienia w sposób niezgodny z jego celem, w związku z czym odmówił ubezpieczonej prawa do zasiłku chorobowego za okres od 03 lipca 2025 r. do 07 lipca 2025 r.
W odwołaniu od decyzji ubezpieczona zaskarżyła decyzję w całości i wniosła o jej zmianę poprzez przyznanie prawa do zasiłku chorobowego za okres od 03 lipca 2025 r. do 07 lipca 2025 r.
Uzasadniając swoje stanowisko wyjaśniła, że w dniu 10 czerwca 2025 r. lekarz wystawił jej zwolnienie lekarskie obejmujące okres od 9 czerwca 2025 r. do 7 lipca 2025 r. Przyznała, że w dniach 14 i 22 czerwca 2025 r. przystąpiła do dwóch egzaminów, jednak zaprzeczyła aby w spornym okresie uczestniczyła w jakimkolwiek egzaminie, zajęciach czy innych aktywnościach związanych ze studiami. Podniosła także, że jej uczestnictwo w egzaminach w czerwcu nie było przeciwwskazane ze względu na jej stan zdrowia, nie naruszało zaleceń lekarskich i nie utrudniało procesu leczenia. Zdaniem ubezpieczonej, incydentalny udział w egzaminie za zgodą lekarza prowadzącego nie może być automatycznie uznany za działanie niezgodne z celem zwolnienia lekarskiego.
W odpowiedzi na odwołanie organ rentowy wniósł o jego oddalenie z uwagi na brak podstaw prawnych do jego uwzględnienia, podtrzymując w całości stanowisko wyrażone w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji.
Sąd ustalił następujący stan faktyczny:
Ubezpieczona A. E., urodzona (...), była zatrudniona na podstawie umowy o pracę na stanowisku opiekun dzienny dzieci do lat 3 w pełnym wymiarze czasu pracy u płatnika składek (...) Ś. Ł. w okresie od 6 grudnia 2024 r. do 5 grudnia 2025 r. i z tego tytułu podlegała ubezpieczeniom społecznym, w tym ubezpieczeniu chorobowemu.
Ubezpieczona jest studentką Uniwersytetu (...) (...) (...) z siedzibą w L.. Zajęcia i egzaminy odbywają we L..
Bezsporne, a nadto dowód:
zaświadczenie płatnika składek Z-3, akta organu rentowego,
przesłuchanie ubezpieczonej A. E. na rozprawie w dniu 24.02.2026 r., protokół skrócony k. 45-45v.
W okresie od 9 czerwca do 5 sierpnia 2025 r. ubezpieczona była niezdolna do pracy z powodu reakcji na ciężki stres oraz zaburzeń adaptacyjnych (nr stat. choroby (...)). Odczuwała lęk i stres wywołany sytuacją w pracy.
W dniu 10 czerwca 2025 r. otrzymała zaświadczenie lekarskie o niezdolności do pracy w okresie od 9 czerwca do 7 lipca 2025 r. Lekarz zalecił jej psychoterapię, farmakoterapię, a także przerwę od pracy, celem odcięcia się od bodźca stresowego.
W okresie orzeczonej niezdolności do pracy ubezpieczona nie podejmowała działalności zarobkowej.
W dniu 14 czerwca 2025 r. w godzinach pomiędzy 17:00-18:30 ubezpieczona wzięła udział w egzaminie z przedmiotu Psychopatologia osobowości.
W dniu 22 czerwca 2025 r. w godzinach pomiędzy 17:00-18:30 w egzaminie z przedmiotu Wprowadzenie do terapii poznawczo-behawioralnej.
Egzaminy odbyły się we L., ubezpieczoną przywiózł na uczelnie samochodem jej partner. Egzaminy miały formę testową i trwały około 35 minut. Po wypełnieniu arkusza ubezpieczona opuściła uczelnie, a jej partner odwiózł ją do domu.
Ubezpieczona konsultowała udział w egzaminach z lekarzem psychiatrą prowadzącym jej leczenie. Lekarz psychiatra nie widział przeciwskazań dla wzięcia przez ubezpieczoną udziału w egzaminach.
Głównym stresorem, będącym najbardziej prawdopodobnym czynnikiem spustowym wystąpienia objawów u ubezpieczonej, była sytuacja w miejscu pracy. Brak możliwości uczestniczenia w egzaminach na studiach wiązałby się z bardzo silnym stresem dla ubezpieczonej, co z dużym prawdopodobieństwem nasiliłoby dolegliwości i utrudniło powrót do zdrowia.
Bezsporne, a nadto dowód:
zestawienia zaświadczeń z dn.17.11.2025 r., k. 32,
zaświadczenie lekarskie seria (...) z dn. 10.06.2025 r., k. 33,
zaświadczenie lekarskie z dnia 29.07.2025 r., k. 17,
przesłuchanie ubezpieczonej A. E. na rozprawie w dniu 24.02.2026 r., protokół skrócony k. 45-45v.
W okresie niezdolności do pracy ubezpieczona uczęszczała na psychoterapię. Poza egzaminami ubezpieczona nie podejmowała innych czynności związanych ze studiowaniem. Zdarzały się incydentalne wyjścia z domu np. po zakupy spożywcze lub na krótki spacer.
Dowód: przesłuchanie ubezpieczonej A. E. na rozprawie w dniu 24.02.2026 r., protokół skrócony k. 45-45v.
Za okres od 9 czerwca do 2 lipca 2025 r. ubezpieczona otrzymała wynagrodzenie za czas choroby. Dnia 17 lipca 2025 r. płatnik składek wystąpił z wnioskiem o przyznanie ubezpieczonej zasiłku chorobowego za okres od 3 lipca do 7 lipca 2025 r.
Dowód: zaświadczenie płatnika składek Z-3, akta organu rentowego.
Zakład Ubezpieczeń Społecznych w lipcu 2025 r. wszczął z urzędu postępowanie mające na celu weryfikację prawidłowości wykorzystywania zwolnienia lekarskiego od pracy przez ubezpieczoną w okresie od 9 czerwca do 7 lipca 2025 r.
Pismem z dnia 30 lipca 2025 r. ubezpieczona złożyła wyjaśnienia w sprawie postępowania kontrolnego, potwierdzając fakt wzięcia udziału w egzaminach w dniach 14 czerwca 2025 r. i 22 czerwca 2025 r.
Dowód:
zawiadomienie z dnia 18.07.2025 r., akta organu rentowego.
wyjaśnienia w sprawie z dnia 30.07.2025 r., akta organu rentowego.
Hipotetyczna wysokość zasiłku chorobowego należnego ubezpieczonej za okres od 03 lipca 2025 r. do 07 lipca 2025 r. wynosi 575,30 zł.
Bezsporne
Stan faktyczny sprawy Sąd ustalił na podstawie powołanych powyżej dowodów z dokumentów znajdujących się w aktach sprawy oraz dołączonych aktach organu rentowego. Wiarygodność i autentyczność dowodów z dokumentów nie była kwestionowana przez żadną ze stron, nie wzbudziła również wątpliwości Sądu. Uwzględnienie dowodów z dokumentów złożonych do akt oraz w dołączonych aktach rentowych nie wymagało przy tym wydawania postanowienia (art. 243 2 k.p.c.).
Sąd dał wiarę w całości także dowodowi z przesłuchania ubezpieczonej A. E.. Ubezpieczona spójnie i logicznie opisała okoliczności związane z przebiegiem zwolnienia lekarskiego oraz jej uczestnictwem w egzaminach na studiach.
Sąd Rejonowy zważył, co następuje:
Odwołanie jako zasadne podlegało uwzględnieniu.
Ubezpieczona zaskarżyła w całości decyzję z dnia 28 sierpnia 2025 r. znak: (...) odmawiającej jej prawa do zasiłku chorobowego od 3 lipca 2025 r. do 7 lipca 2025 r., wnosząc o przyznanie jej prawa do zasiłku za ww. okres.
Organ rentowy wniósł o oddalenie odwołania.
Zgodnie z art. 1 ust. 1 ustawy z dnia 25 czerwca 1999 roku o świadczeniach pieniężnych z ubezpieczenia społecznego w razie choroby i macierzyństwa (Dz. U. 2020 r., poz. 870; dalej jako ustawa zasiłkowa), świadczenia pieniężne na warunkach i wysokości określonych ustawą, przysługują osobom objętym ubezpieczeniem społecznym w razie choroby i macierzyństwa określonym w ustawie z dnia 13.10.1998 r. o systemie ubezpieczeń społecznych. W myśl art. 6 ust. 1 ustawy zasiłkowej zasiłek chorobowy przysługuje ubezpieczonemu, który stał się niezdolny do pracy z powodu choroby w czasie trwania ubezpieczenia chorobowego.
Zgodnie z art. 11 ust. 1 i 2 ustawy z dnia 13 października 1998 roku o systemie ubezpieczeń społecznych (Dz.U.2024.497 t.j. z dnia 2024.04.03; dalej jako ustawa systemowa) obowiązkowo ubezpieczeniu chorobowemu podlegają osoby wymienione w art. 6 ust. 1 pkt 1, 3, 12 i 23; dobrowolnie ubezpieczeniu chorobowemu podlegają na swój wniosek osoby objęte obowiązkowo ubezpieczeniami emerytalnym i rentowymi, wymienione w art. 6 ust. 1 pkt 2, 4-5a, 7b, 8 i 10.
W okolicznościach sprawy bezsporne pozostawało, że ubezpieczona stała się niezdolna do pracy w okresie podlegania obowiązkowo ubezpieczeniu chorobowemu jako pracownik.
Kluczowe znaczenie dla oceny prawidłowości zaskarżonej decyzji organu rentowego ma wykładnia art. 17 ust. 1 ustawy zasiłkowej. Zgodnie z tym przepisem ubezpieczony wykonujący w okresie orzeczonej niezdolności do pracy pracę zarobkową lub wykorzystujący zwolnienie od pracy w sposób niezgodny z celem tego zwolnienia traci prawo do zasiłku chorobowego za cały okres tego zwolnienia.
Wykładnia językowa omawianego przepisu prowadzi do wniosku, że określa on alternatywnie dwa przypadki, w których ubezpieczony traci prawo do zasiłku. Pierwszy dotyczy wykonywania pracy zarobkowej w okresie orzeczonej niezdolności do pracy, a drugi wykorzystania zwolnienia od pracy w sposób niezgodny z jego celem.
Zgodnie z art. 17 ust. 3 ustawy zasiłkowej okoliczności, o których mowa w ust. 1, ustala się w trybie określonym w art. 68 ustawy. Ten z kolei przepis stanowi, że Zakład Ubezpieczeń Społecznych jest uprawniony do kontrolowania ubezpieczonych co do prawidłowości wykorzystywania zwolnień od pracy zgodnie z ich celem oraz jest upoważniony do formalnej kontroli zaświadczeń lekarskich. Zgodnie zaś z brzmieniem art. 66 ust. 1 wypłatę zasiłku wstrzymuje się, jeżeli powstaną okoliczności uzasadniające ustanie prawa do zasiłku; okaże się, że prawo do zasiłku nie istniało; zasiłek nie może być doręczony z przyczyn niezależnych od Zakładu Ubezpieczeń Społecznych, a jeżeli świadczenie zostało pobrane nienależnie z winy ubezpieczonego lub wskutek okoliczności, o których mowa w art. 15-17 i art. 59 ust. 6 i 7, wypłacone kwoty podlegają potrąceniu z należnych ubezpieczonemu zasiłków bieżących oraz z innych świadczeń z ubezpieczeń społecznych lub ściągnięciu w trybie przepisów o postępowaniu egzekucyjnym w administracji lub egzekucji sądowej (ust. 2).
Pod pojęciem pracy w rozumieniu art. 17 ustawy zasiłkowej rozumieć należy pracę w potocznym tego słowa znaczeniu, w tym wykonywanie czynności na podstawie różnych stosunków prawnych - stosunku pracy, stosunków o charakterze cywilnoprawnym, a także prowadzenie własnej działalności gospodarczej, samozatrudnienie. Za pracę zarobkową uważa się wszelką aktywność ludzką, która zmierza do uzyskania zarobku, nawet gdyby miała ona polegać na czynnościach nieobciążających organizmu ubezpieczonego w istotny sposób. Przy czym przy określeniu "zarobkowego" charakteru pracy wskazuje się także, że przepisy nie wymagają, aby praca była podjęta "w celu zarobkowym". Wystarczy zatem podjęcie jakiejkolwiek czynnej działalności, zmierzającej do uzyskania wynagrodzenia lub dochodu, by mówić o pracy zarobkowej rodzącej skutek w postaci utraty prawa do zasiłku chorobowego przez ubezpieczonego, który korzystając ze zwolnienia lekarskiego pracę taką podejmuje. Tym samym, wykonywanie pracy zarobkowej, niezależnie od jej wpływu na stan zdrowia ubezpieczonego, stanowi samodzielną negatywną przesłankę (podstawę) utraty prawa do zasiłku chorobowego (por. wyrok Sądu Najwyższego z 2008-10-03 sygn. akt II UK 26/08, wyrok Sądu Najwyższego z 2018-05-09 sygn. akt III UK 72/17).
Odnośnie drugiej z przesłanek wskazanych w analizowanym przepisie, jako wykorzystywanie zwolnienia lekarskiego w sposób niezgodny z jego celem zdefiniować można takiego typu postępowanie, które w powszechnym odczuciu jest nieodpowiednie dla osoby chorej i może nasuwać wątpliwości co do rzeczywistego stanu jej zdrowia. Podstawowym celem zwolnienia lekarskiego jest dążenie osoby przebywającej na nim do uzyskania pełnej sprawności i zdolności do pracy. Wykonywanie zatem jakichkolwiek czynności, mogących przedłużyć okres niezdolności do pracy zawsze stanowi wykorzystywanie zwolnienia niezgodnie z jego celem, przy czym w jego osiągnięciu przeszkodą może być zarówno wykonywanie pracy zarobkowej, jak i inne zachowania chorego utrudniające proces leczenia i rekonwalescencję. Podkreślić przy tym trzeba, że nie chodzi tu jedynie o odzyskanie pełnej zdolności do pracy, gdyż zdrowie może być traktowane nie tylko jako stan braku objawów patologicznych, ale także jako stan pełnej sprawności fizycznej, psychicznej i społecznej, a więc pełnej zdolności organizmu do utrzymywania równowagi między nim a środowiskiem zewnętrznym. W piśmiennictwie wskazuje się także, że zachowania niezgodne z celem zwolnienia to nieprzestrzeganie wskazań lekarskich, na przykład nakazu leżenia w łóżku, zakazu wykonywania różnych prac domowych, praca w ogrodzie lub gospodarstwie rolnym, a także wręcz wykorzystywanie tego zwolnienia dla innych celów niż leczenie (Z. Salwa, Nowe przepisy o zasiłkach chorobowych, (...) 1999 nr 9, s. 16).
Zaznaczyć przy tym trzeba, iż przesłanka wykorzystywania zwolnienia w sposób niezgodny z jego celem oznaczona została w powołanym przepisie bardzo ogólnie, co może powodować trudności w ocenie poszczególnych zachowań ubezpieczonego podejmowanych przez niego w okresie stwierdzonej niezdolności do pracy. Niewątpliwie wykorzystywaniem zwolnienia od pracy w sposób niezgodny z celem tego zwolnienia będzie zawsze wykonywanie czynności mogących przedłużyć okres niezdolności do pracy a zatem proces leczenia i rekonwalescencję (por. wyrok Sądu Najwyższego z dnia 14 grudnia 2005 r., III UK 120/05, OSNP 2006, nr 21-22, poz. 338). Niemniej jednak w każdym przypadku, dokonując oceny zachowań ubezpieczonego, winny być uwzględnione okoliczności danego przypadku, ich ewentualny wpływ na proces leczenia oraz stan świadomości ubezpieczonego co do skutków podejmowanych przez niego działań. Nie budzi bowiem wątpliwości, że nie wszystkie czynności podejmowane w okresie orzeczonej niezdolności do pracy mogą być kwalifikowane jako czynności niezgodne z celem zwolnienia. Celem zwolnienia lekarskiego jest niewątpliwie odzyskanie przez ubezpieczonego zdolności do pracy, w konsekwencji czego winien on postępować zgodnie z zaleceniami lekarskimi i ustalonym leczeniem (np. chodzić na zalecone spacery wyznaczone przy leczeniu schorzenia miażdżycy) a także unikać sytuacji mogących przedłużyć proces leczenia. Nie oznacza to jednak, aby nie mógł wykonywać prostych czynności życia codziennego, np. udać się po niezbędne zakupy czy też, aby za sytuację taką należało uznać brak możliwości przeprowadzenia kontroli zaświadczenia lekarskiego, zwłaszcza, gdy ubezpieczony nie ma zamiaru uniemożliwienia przeprowadzenia takiej kontroli.
Biorąc pod uwagę materiał dowodowy zgromadzony w sprawie, Sąd ustalił, iż w niniejszej sprawie nie doszło do ziszczenia się przesłanek określonych w art. 17 ustawy zasiłkowej, powodujących utratę prawa do zasiłku chorobowego przez ubezpieczoną za sporny okres. Bezspornym, a nadto potwierdzonym podczas przesłuchania ubezpieczonej, pozostawało, że w okresie orzeczonej niezdolności do pracy ubezpieczona nie wykonywała pracy zarobkowej. Do utraty przez ubezpieczoną prawa do zasiłku mogło zatem dojść jedynie w przypadku stwierdzenia, że ubezpieczona wykorzystywała zwolnienie lekarskie niezgodnie z jego celem, co organ rentowy wiązał z wzięciem udziału przez ubezpieczoną w dwóch egzaminach na studiach w dniach 14 i 22 czerwca 2025 r.
Z ustaleń dokonanych w sprawie wynika, że ubezpieczona w całym okresie orzeczonej niezdolności do pracy postępowała w sposób zgodny z celem zwolnienia lekarskiego. Niezdolność do pracy spowodowana była zaburzeniami adaptacyjnymi. Ubezpieczona przedstawiła w toku postępowania zaświadczenie lekarskie wystawione przez lekarza psychiatrę, z którego wynikało, że powodem wystąpienia u niej zaburzeń była sytuacja w miejscu pracy. Co więcej, w opinii lekarza prowadzącego brak uczestnictwa w egzaminach na studiach wiązałby się z bardzo silnym stresem dla ubezpieczonej, co z dużym prawdopodobieństwem nasiliłoby jej dolegliwości i utrudniło powrót do zdrowia. W konsekwencji powyższego stwierdzić należy – wbrew argumentacji organu rentowego, że ubezpieczona, biorąc udział w egzaminach, postępowała zgodnie z zaleceniami lekarskimi, a więc zgodnie z celem zwolnienia lekarskiego. Z dokumentów zgromadzonych w sprawie oraz z dowodu z przesłuchania ubezpieczonej wynika przy tym, że egzaminy, w których uczestniczyła ubezpieczona miały formę testową, trwały krótko (około 35 minut) i nie były dla chorej źródłem stresu. Ubezpieczona została zawieziona na egzaminy samochodem przez swojego partnera, a później w ten sam sposób, od razu po napisaniu testu, wróciła do domu. Powyższe przemawiało za uznaniem, że udział w egzaminach nie wiązał się z dużym wysiłkiem ubezpieczonej i nie prowadził do pogorszenia się stanu jej zdrowia.
Sąd ustalił ponadto, że ubezpieczona nie podejmowała w okresie orzeczonej niezdolności do pracy, w tym w okresie spornym, żadnych innych czynności, które mogłyby świadczyć o wykorzystywaniu przez ubezpieczoną zwolnienia lekarskiego w sposób niezgodny z jego celem. W trakcie zwolnienia ubezpieczona jedynie incydentalnie wychodziła z domu, podejmując czynności życia codziennego, takie jak zakupy spożywcze lub krótki spacer, poza udziałem w egzaminach nie podejmowała żadnych innych czynności związanych ze studiowaniem, a nadto uczęszczała na zaleconą przez lekarza psychiatrę psychoterapię. W konsekwencji Sąd uznał, że zachowanie ubezpieczonej w trakcie zwolnienia lekarskiego nie zaszkodziło jej zdrowiu, ani procesowi rekonwalescencji, a zatem nie zachodziły przesłanki do odmowy przyznania ubezpieczonej prawa do zasiłku chorobowego za sporny okres.
W tym miejscu Sąd przypomina, że zgodnie z art. 6 k.c. ciężar udowodnienia faktu spoczywa na podmiocie, który z faktu tego wywodzi skutki prawne. Powyższa reguła ma zastosowanie również w sprawach z zakresu ubezpieczeń społecznych (por. wyroki Sądu Najwyższego z dnia 10 grudnia 1997 r. II UKN 394/97; z dnia 16 grudnia 1997 r., II UKN 406/97). Odrębny charakter postępowania z zakresu ubezpieczeń społecznych nie wyłącza zasady kontradyktoryjności w tych sprawach, w tym ciężaru dowodzenia swych twierdzeń przez ubezpieczonego i pozwany organ (por. wyroki Sądu Najwyższego z dnia 8 stycznia 2008 r., I UK 193/07, Lex nr 447681; z dnia 8 lipca 2008 r., II UK 344/07, Lex nr 497701; z dnia 11 lutego 2011 r., II UK 269/10, Lex nr 794791 i z dnia 9 sierpnia 2011 r., I UK 52/11, Lex nr 1084706). Organ rentowy nie udowodnił, by odwołująca się w spornym okresie wykorzystywała zwolnienie lekarskie niezgodnie z przeznaczeniem. Ubezpieczona podjęła zaś stosowaną inicjatywę w sprawie, pozwalającą Sądowi na ocenę jej zachowania w czasie choroby.
Mając na uwadze powyższe rozważania Sąd w punkcie I sentencji wyroku na podstawie art. 477 14 § 2 k.p.c. zmienił zaskarżoną decyzję w ten sposób, że przyznał ubezpieczonej prawo do zasiłku chorobowego za sporny okres.
O kosztach sądowych, jak w punkcie II sentencji wyroku, orzeczono w oparciu o art. 96 ust. 1 pkt 4 ustawy z dnia 28 lipca 2005 r. o kosztach sądowych w sprawach cywilnych (Dz.U.2024.959 t.j.), zgodnie z którym nie ma obowiązku uiszczenia kosztów sądowych strona wnosząca odwołanie do sądu pracy i ubezpieczeń społecznych. Zgodnie zaś z art. 98 u.k.s.c. w toku postępowania w sprawach z zakresu ubezpieczeń społecznych wydatki ponosi Skarb Państwa.