Wyrok z 24 lutego 2026, sygn. I C 370/25

WYROK

W IMIENIU RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ

Dnia 24 lutego 2026 roku

Sąd Rejonowy w Radomiu I Wydział Cywilny w składzie następującym:

Przewodniczący: Sędzia Anna Zagroda

Protokolant: sekretarz sądowy Paulina Marszałek

po rozpoznaniu w dniu 3 lutego 2026 roku w V.

na rozprawie sprawy

z powództwa S. S.

przeciwko Bank (...) Spółce akcyjnej z siedzibą w I.

o zapłatę

I.

oddala powództwo;

II.

zasądza od S. S. na rzecz Bank (...) Spółki akcyjnej z siedzibą w I. kwotę 3617 zł (trzy tysiące sześćset siedemnaście złotych) tytułem zwrotu kosztów procesu wraz z ustawowymi odsetkami za opóźnienie od dnia uprawomocnienia się wyroku do dnia zapłaty.

Sędzia Anna Zagroda

Sygn. akt I C 370/25

UZASADNIENIE

Pozwem z dnia 7 kwietnia 2025 roku (data nadania w placówce pocztowej operatora publicznego) powód F. F. (1), reprezentowany przez pełnomocnika w osobie radcy prawnego, wniósł o zasądzenie od Bank (...) Spółki akcyjnej z siedzibą w G. kwoty 28621,16 złotych wraz z odsetkami ustawowymi za opóźnienie liczonymi od dnia 18 lutego 2025 do dnia zapłaty tytułem zwrotu nienależnie pobranych kwot wynikających z umowy pożyczki ekspresowej numer (...) z dnia 19 stycznia 2022 roku podlegających zwrotowi z uwagi na złożenie przez powoda oświadczenia o skorzystaniu z sankcji kredytu darmowego na podstawie art. 45 ust. 1 ustawy o kredycie konsumenckim. Powód wniósł o zasądzenie od pozwanego na swoją rzecz kosztów procesu, w tym kosztów zastępstwa procesowego według norm przepisanych oraz opłaty skarbowej od pełnomocnictwa w wysokości 34 zł.

W uzasadnieniu pozwu powód wskazał, że w dniu 19 stycznia 2022 roku zawarł jako konsument z pozwanym bankiem umowę kredytu pożyczki ekspresowej numer (...) na kwotę 90289,81 złotych. Powód przeznaczył kredyt na spłatę innej pożyczki oraz na cele konsumpcyjne, z przeznaczeniem na zaspokojenie własnych potrzeb. W okresie od 19 stycznia 2022 roku do 30 maja 2024 roku Powód zapłacił na rzecz pozwanego banku tytułem rat kapitałowo-odsetkowych kwotę w łącznej wysokości 45192,78 złotych, w tym kwotę 28621,16 zł tytułem odsetek i kwotę (...),27 złotych tytułem kapitału. Powód w dniu 10 lutego 2025 roku skierował do pozwanego wezwanie do zapłaty, które zostało odebrane przez pozwanego w dniu 13 lutego 2025 roku. Przed wysłaniem wezwania, pismem z dnia 23 lipca 2024 roku powód złożył pozwanemu oświadczenie o skorzystaniu z sankcji kredytu darmowego w trybie art. 45 w zw. z art. 30 ustawy o kredycie konsumenckim. Pismem z dnia 19 grudnia 2024 roku, pozwany odmówił uwzględnienia złożonego przez powoda oświadczenia, co spowodowało konieczność wytoczenia powództwa. Zdaniem strony powodowej, pozwany bank naruszył następujące przepisy skutkujące zastosowaniem sankcji kredytu darmowego art. art. 30 ust. 1.pkt 6 u.k.k., art. 30 ust. 1 pkt 10 u.k.k., art. 30 ust.1 pkt 17 u.k.k. Jednocześnie powód złożył wniosek o zawieszenie postępowania do czasu wydania prawomocnych rozstrzygnięć przez Trybunał Sprawiedliwości Unii Europejskiej w sprawach C-677/23 i C-71/24 , z uwagi na fakt, iż odpowiedzi (...) we wskazanych sprawach będą miały kluczowy wpływ na rozstrzygnięcie niniejszej sprawy (pozew k.4-15, pełnomocnictwo k.18).

Pozwany Bank (...) Spółka akcyjna z siedzibą w G., reprezentowana przez pełnomocnika w osobie radcy prawnego, wniosła o oddalenie powództwa w całości oraz o zasądzenie od powoda na swoją rzecz kosztów procesu wraz z odsetkami w wysokości odsetek ustawowych za opóźnienie w spełnieniu świadczenia pieniężnego od dnia uprawomocnienia się wyroku do dnia zapłaty, w tym kosztów zastępstwa procesowego według norm przepisanych oraz zwrotu kwoty 17 zł poniesionej tytułem opłaty od pełnomocnictwa. Pozwany wniósł o oddalenie wniosku powoda o zawieszenie postępowania.

W uzasadnieniu strona pozwana zarzuciła powodowi nieskuteczność złożenia oświadczenia zgodnie z art. 45 u.k.k. wskazując na uchybienie art. 45 § 5 u.k.k. poprzez złożenie oświadczenia po upływie roku od dnia wykonania umowy. Zdaniem strony pozwanej, dniem wykonania umowy jest dzień uruchomienia kredytu, czyli data jego wypłaty. Tym samym powód naruszył ustawowy termin na złożenie powyższego oświadczania o skorzystaniu z sankcji kredytu darmowego, który upłynął w dniu 19 stycznia 2023 roku. W odniesieniu do pozostałych zarzutów pozwany wskazał, że podczas zawierania umowy z powodem udzielił mu pełnej informacji dotyczącej zawieranego kredytu, tym samym nie naruszył obowiązków wymienionych w art. 30 u.k.k (odpowiedź na pozew k. 77-94, pełnomocnictwo k. 95).

Sąd Rejonowy ustalił następujący stan faktyczny:

F. F. (1) składał wniosek o udzielenie mu pożyczki przez internet w innym banku. Wniosek ten został odrzucony. Poszedł do Oddziału Bank (...) SA celem ustalenia, czy zostanie mu udzielona pożyczka. Otrzymał informację, że zostanie mu udzielona pożyczka, ale w niższej wysokości niż chciał. Wówczas nie szukał już innych ofert w innych bankach (d: przesłuchanie powoda k. 160v).

W dniu 19 stycznia 2022 roku w V. F. F. (2), działający jako konsument zawarł z Bank (...) Spółką akcyjną z siedzibą w G. umowę pożyczki ekspresowej nr (...). Na jej podstawie został udzielona pożyczka przez bank w wysokości (...),81 złotych na okres od 19 stycznia 2022 roku do 15 stycznia 2030 roku. Pożyczka została udzielona na: cel konsumpcyjny – przelewem w kwocie 10827,81 złotych na rachunek wskazany w umowie oraz na spłatę innej pożyczki (kredytu) w kwocie 79462 złotych na rachunek wskazany w umowie. Całkowity koszt pożyczki wyniósł 43339,75 złotych, który stanowiły odsetki, a całkowita kwota do zapłaty wynosiła 133629,56 złotych. Bank nie pobrał prowizji za udzielenie pożyczki ani innych pozaodsetkowych kosztów. Spłata zobowiązania miała nastąpić w równych miesięcznych ratach, w dniu zawarcia umowy w wysokości po 1392 złotych płatnych do 15 dnia każdego miesiąca, przy czym ostatnia jest ratą wyrównującą. Rzeczywista roczna stopa oprocentowania ((...)) wynosiła 11,02 %. Kwota pożyczki była oprocentowana według zmiennej stopy oprocentowania, czy sumy zmiennej stopy bazowej pożyczki oraz marży. W dniu zawarcia umowy oprocentowanie wynosiło 10,49 % w stosunku rocznym, w tym stała marża wynosząca 8,95% oraz stopa bazowa wynosząca 1,54%. Zasady ustalania wysokości stopy bazowej zostały wskazane w §4 umowy. Pożyczka została uruchomiona w dniu 19 stycznia 2022 roku i przelana zgodnie z dyspozycją pożyczkobiorcy na spłatę wierzytelności w kwocie 79462 złotych na rachunek bankowy (...) oraz (...),81 złotych na rachunek bankowy (...) (okoliczność bezsporna - umowa k. 20-27, zaświadczenie z banku k. 49). Pracownik banku nie odmówił udzielenia F. F. (1) odpowiedzi na jakiekolwiek pytanie (d: (d: przesłuchanie powoda k. 160v).

W piśmie datowanym na dzień 23 lipca 2024 roku F. F. (1) złożył Bankowi (...) Spółce akcyjnej z siedziba w G. oświadczenie o skorzystaniu z sankcji kredytu darmowego w związku z zawartą umową pożyczki ekspresowej o numerze (...) z 19 stycznia 2022 roku. W uzasadnieniu zarzucił bankowi naruszenie art. 30 ust. 1 pkt 5, 6,10,15 i 16 u.k.k. podczas zawarcia umowy (dowód: oświadczenie k. 52).

Pismem datowanym na dzień 19 grudnia 2024 roku Bank (...) Spółka akcyjna z siedziba w G. poinformował F. F. (1), że reklamacja została rozpatrzona negatywnie. Bank wskazał, że podczas zawierania umowy nie doszło do naruszenie obowiązków spoczywających na kredytodawcy i tym samym przesłanki z art. 45 u.k.k. nie znajdują zastosowania (okoliczność bezsporna - pismo k. 58-59v).

W dniu 30 grudnia 2024 roku F. F. (1) dokonał całkowitej spłaty pożyczki ekspresowej z dnia 19 stycznia 2022 roku o nr (...) (dowód: zaświadczenie k.113-113v).

Pismem datowanym na 10 lutego 2025 roku F. F. (1) wezwał Bank (...) Spółkę akcyjną z siedzibą w G. do zapłaty na jego rzecz kwoty 28621,51 złotych obejmującej sumę odsetek oraz pozaodsetkowych kosztów kredytu zapłaconych bankowi na podstawie umowy pożyczki ekspresowej nr (...) z dnia 19 stycznia 2022 roku, jako świadczenia należnego z uwagi na złożone oświadczenie w trybie art. 45 z zw. z art. 30 u.k.k. Został wyznaczony termin 3 dni od dnia otrzymania wezwania. Wezwanie zostało odebrane w dniu 13 lutego 2025 roku przez pracownika banku (okoliczność bezsporna - oświadczenie k. 60, potwierdzenie odbioru k. 62-63).

Pismem datowanym na dzień 13 lutego 2025 roku Bank (...) Kasa (...) Spółka akcyjna z siedzibą w G. poinformował F. F. (1), iż reklamacja została rozpatrzona negatywnie. Bank uznał oświadczenie o skorzystaniu z sankcji kredytu darmowego za nieskuteczne (okoliczność bezsporna - pismo k.64-66).

W niniejszej sprawie Sąd ustalił stan faktyczny w oparciu o zgromadzony w aktach materiał dowodowy. Sąd uwzględnił złożone dokumenty, gdyż ich prawdziwość i wiarygodność w świetle wszechstronnego rozważenia zebranego materiału nie nasuwa żadnych wątpliwości i nie była kwestionowana przez żadną ze stron.

Sąd Rejonowy zważył, co następuje:

W niniejszej sprawie dochodzone roszczenie powód oparł o treść art. 45 ust. 1 ustawy z dnia 12 maja 2011 roku o kredycie konsumenckim. Zgodnie z tym przepisem w przypadku naruszenia przez kredytodawcę art. 29 ust. 1, art. 30 ust. 1 pkt 1-8, 10, 11, 14-17, art. 31-33, art. 33a i art. 36a-36c konsument, po złożeniu kredytodawcy pisemnego oświadczenia, zwraca kredyt bez odsetek i innych kosztów kredytu należnych kredytodawcy w terminie i w sposób ustalony w umowie. Uprawnienie to wygasa po upływie roku od dnia wykonania umowy (art. 45 ust. 5). W niniejszej sprawie pozwany wskazał, że powód uchybił powyższemu terminowi. W orzecznictwie i literaturze występują w tym zakresie rozbieżności i wątpliwości, jak należy rozumieć pojęcie "wykonanie umowy". Zanim kwestia ta nie zostanie w sposób jednolity ustalona, choćby przez Sąd Najwyższy w sprawach III CZP 3/25 i CZP 15/25 czy (...) choćby w sprawie C (...)/24 i dopóki występują wątpliwości w tym zakresie, Sąd uznaje, że należy przyjąć koncepcję korzystaną dla konsumenta, którym był powód. Zatem Sąd uznaje, że "wykonanie umowy" stanowi realizację wszystkich świadczeń przez obie strony umowy, a nie jedynie wypłatę środków przez bank. Przyjęcie takiej koncepcji oznacza, że powód złożył w terminie oświadczenie o skorzystaniu z sankcji kredytu darmowego. W niniejszej sprawie powód dokonał spłaty pożyczki w całości w dniu 30 grudnia 2024 roku, a oświadczenie o skorzystaniu z sankcji kredytu darmowego złożył pozwanemu jeszcze w trakcie spłaty kredytu tj. 23 lipca 2024, tym samym ustawowy termin zawity na złożenie tego oświadczenia został zachowany.

Między stronami nie był sporny fakt zawarcia umowy pożyczki. Do akt sprawy została złożona umowa wraz z załącznikami. Istotą sporu była kwestia oceny zgodności postanowień zawartej umowy z ustawą o kredycie konsumenckim.

W rozpoznawanej sprawie powód zarzucił, że doszło do naruszenia art. 30 ust. 1 pkt 4, art. 30 ust. 1.pkt 6, art. art. 30 ust. 1 pkt 10, art. 30 ust.1 pkt 17 ustawy o kredycie konsumenckim. Tymczasem zgodnie z art. 45 ust. 1 ustawy – w przypadku naruszenia przez kredytodawcę art. 29 ust. 1, art. 30 ust. 1 pkt 1-8, 10, 11, 14-17, art. 31-33, art. 33a i art. 36a-36c konsument, po złożeniu kredytodawcy pisemnego oświadczenia, zwraca kredyt bez odsetek i innych kosztów kredytu należnych kredytodawcy w terminie i w sposób ustalony w umowie. Nie budzi sporu, że całkowity brak powyższych elementów powoduje możliwość skorzystania z sankcji o kredycie darmowym. W ocenie Sądu, możliwość taka istnieje również, gdy elementy te są określone wadliwie, przy czym nie każda wadliwość powoduje możliwość skorzystania z sankcji kredytu darmowego. Zwrócić należy uwagę, że art. 29 ust. 3 u.k.k. przewiduje, że umowa powinna być sformułowana w sposób jednoznaczny i zrozumiały. Natomiast art. 45 ust. 1 u.k.k. nie przewiduje, że naruszenie tego przepisu uzasadnia skorzystanie z sankcji kredytu darmowego. Z powyższego należy wywieść wniosek, że dopiero gdy stopień niepewności co do znaczenia postanowienia umownego wprowadza kredytobiorcę w błąd, którego rozsądny konsument nie jest w stanie uniknąć, można mówić o tym, że zachodzą podstawy do skorzystania z sankcji z art. 45 ust. 1 u.k.k.

Wskazać w tym miejscu należy, iż wskazane przez powoda w pozwie naruszenia art. 30 u.k.k. różnią się od wskazanych przez niego naruszeń z art. 30 u.k.k. w złożonym oświadczeniu o skorzystaniu z sankcji kredytu darmowego. W pozwie bowiem powód zarzucał pozwanemu naruszenie art. 30 ust. 1 pkt 6, 10 i 17 u.k.k., zaś w złożonym oświadczeniu zarzucał naruszenie art. 30 ust. 1 pkt 5, 6 i 10 u.k.k.. W ocenie Sądu, zasadnym zatem jest rozpatrywanie powództwa w zakresie naruszeń wskazanych w złożonym przez powoda oświadczeniu o skorzystaniu z sankcji kredytu darmowego.

Odnosząc się do zarzutu naruszenia art. 30 ust. 1 pkt 5 u.k.k., podnieść należy, iż termin i sposób wypłaty kredytu został określony w § 1 ust. 2 Umowy. Z treści § 1 ust. 2 umowy wprost wynika, iż pożyczka zostanie wypłacona w ciągu do 5 dni od zawarcia umowy, gdy pożyczkobiorca ustanowi wszystkie prawne zabezpieczenia spłaty pożyczki. Zgodnie z § 1 ust. 4 umowy - prawne zabezpieczenie spłaty to pełnomocnictwo do dysponowania przez bank rachunkiem oszczędnościowo- rozliczeniowym (...).

Uruchomienia kredytu nastąpiło w dniu podpisania umowy, tj. 19 stycznia 2022 roku. Umowa zawarta została pod warunkiem zawieszającym, a do chwili jego ziszczenia się, zawarta umowa nie rodziła skutków prawnych. W niniejszej sprawie poza sporem była okoliczność, iż doszło do ziszczenia się warunków i do wydania przedmiotu umowy kredytobiorcy. Powód zeznał (k. 160), że sam wskazał numer rachunku bankowego, na który miała mu zostać przekazana kwota pożyczki.

Zarzut naruszenia art. 30 ust. 1 pkt. 6 u.k.k. powód uzasadniał niejasnym i nierzetelnym określeniem stopy oprocentowania kredytu, wskazując, iż treść § 2.1 w zw. z § 4 umowy nie wskazuje w sposób skonkretyzowany przesłanek, których zaistnienie warunkować będzie zmianę wysokości oprocentowania. Ponadto powód podnosił, że umowa w swej treści nie wskazuje na algorytmy, czy sposób obliczenia ostatecznej wysokości oprocentowania, a nadto umowa wskazuje, że publikacja aktualnych wysokości wskaźnika referencyjnego ogłaszana jest w placówce Banku. W ocenie Sądu, nie doszło do naruszenia art. 30 ust. 1 pkt 6 u.k.k. z uwagi na to, że w §2 umowy bank wskazał sposób ustalenia oprocentowania według zmiennej stopy procentowej. Marża była stała i wynosiła 8,95%, zmienna była stopa bazowa, która została opisana w §4 umowy. Powód wskazał, że posiał aplikację bankową, w której znajdowały się wszystkie informacje odnośnie pożyczki, w tym wysokość raty i wysokość oprocentowania. Ponadto oprocentowanie nie mogło przekroczyć ustawowych odsetek maksymalnych jako dwukrotności sumy stopy referencyjnej NBP oraz 3.5 punktu procentowego, a informacja o stopie referencyjnej NBP jest jawna i łatwo dostępna dla każdego i z łatwością każdy zainteresowany może sprawdzić na stronie NBP wysokość stopy referencyjnej i w związku z tym może samodzielnie ustalić wysokość ustawowych odsetek maksymalnych. Ponadto, w ocenie Sądu, Bank w sposób jasny wykazał sposób wyliczenia oprocentowania, składniki, jakie składają się na wskazywane oprocentowanie, a także w sposób szczegółowy wskazał w umowie, w jaki sposób wyliczana jest stopa bazowa. Powód zeznał, że nie był nastawiony na konkretne oprocentowanie, czy to na stałe, czy zmienne. Wiedział, że będą pobierane odsetki, nie porównywał stałego oprocentowania ze zmiennym, nie ustalał w tym zakresie różnicy. Zatem powód sam nie był zainteresowany posiadaniem wiedzy w tym zakresie, nawet nie wiedział, co składało się na oprocentowanie, a umowy pożyczki nie analizował w tym zakresie. Powód przyznał, że otrzymywał w aplikacji bankowej informację, że zmieniło się oprocentowania pożyczki ze wskazaniem wysokości raty (k. 160).

Niezasadny jest też zarzut naruszenia przez pozwanego art. 30 ust. 1 pkt 10 u.k.k. Z tego przepisu wynika obowiązek zawarcia w umowie o kredyt konsumencki informacji o innych kosztach, które konsument jest zobowiązany ponieść w związku z umową, w szczególności o opłatach, w tym opłatach za prowadzenie jednego lub kilku rachunków, na których są zapisywane zarówno transakcje płatności, jak i wypłaty, łącznie z opłatami za korzystanie ze środków płatniczych zarówno dla transakcji płatności, jak i dla wypłat, prowizjach, marżach oraz kosztach usług dodatkowych, w szczególności ubezpieczeń, jeżeli są znane kredytodawcy, oraz warunki, na jakich koszty te mogą ulec zmianie. Wskazać należy, że powód nie ponosił żadnych kosztów pozaodsetkowych, w tym ani prowizji ani opłat za prowadzenie rachunku bankowego w trakcie trwania umowy pożyczki. Powód zeznał, że opłaty za prowadzenie rachunku bankowego pojawiły się dopiero po całkowitej spłacie pożyczki. Powód podczas przesłuchania przedstawił warunki, jakie musiał spełniać, aby nie ponosił opłat w związku z założonym w tym banku rachunkiem bankowym, w zakresie wypłaci i wpłat na ten rachunek. Zatem posiadał w tym zakresie wiedzę z informacji przekazanych przez bank.

Wskazać należy, że rola art. 30 ust. 1 pkt 10 u.k.k. nie może być rozumiana jako obowiązek kredytodawcy do dokonania abstrakcyjnego, rozbudowanego wyliczenia wszelkich możliwych sytuacji, w których może dojść do zmiany wysokości poszczególnych opłat, a jedynie do tych, które mogą przy konkretnej umowie ulec aktualizacji (por. wyrok Sądu Apelacyjnego w Białymstoku z dnia 28 czerwca 2019 r., I ACa 281/19, LEX nr 2712576). Ponadto ustawodawca nawet pośrednio nie wskazał jak szczegółowe muszą być informacje przekazane konsumentowi odnośnie poruszanej problematyki. W ocenie Sądu, informacje zawarte w § 6 uznać należy za wystarczające. Podkreślić trzeba, że sam powód nie wskazuje, jak bardzo szczegółowe, a zwłaszcza jaka powinna być konkretna treść informacji zawartych w umowie. Mając na uwadze, że przepisy o sankcji kredytu darmowego mają charakter przynajmniej w części penalny, nie można ich wykładać w sposób rozszerzający i nakładać na kredytodawcę dodatkowych obowiązków, nieprzewidzianych wprost przepisami ustawy o kredycie konsumenckim (podobnie wyrok Sądu Okręgowego w Sieradzu z dnia 3 lutego 2020 r., sygn. akt I C 46/19, LEX nr (...)).

Nie jest zasadnym zarzut powoda naruszenia art. 30 ust. 1 pkt 17 ustawy – dotyczy on informacji o prawie do otrzymania prowizji za spłatę kredytu przed terminem i o sposobie jej ustalenia. Wskazać należy, że przy zawarciu przedmiotowej umowy nie została pobrana prowizja.

Mając powyższe na uwadze, w rozpoznawanej sprawie nie zaktualizowały się określone w art. 45 ust. 1 u.k.k. przesłanki do złożenia przez powoda oświadczenia o skorzystaniu z sankcji kredytu darmowego, a w związku z tym Sąd oddalił powództwo, o czym orzekł w punkcie I wyroku.

O kosztach procesu Sąd orzekł w punkcie II wyroku zgodnie z zasadą odpowiedzialności za wynik procesu wyrażoną w art. 98 § 1 i 3 k.p.c. i art. 108 kpc. Powód jako strona przegrywająca sprawę obowiązany był zwrócić przeciwnikowi na jego żądanie koszty niezbędne do celowego dochodzenia praw i celowej obrony. Z tych też względów Sąd zasądził od powoda na rzecz pozwanego kwotę 3617 zł, na którą składały się: opłata skarbowa od pełnomocnictwa w kwocie 17 zł, wynagrodzenie zawodowego pełnomocnika w wysokości 3600 zł zgodnie z art. 2 § 5 rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 22 października 2015 r. w sprawie opłat za czynności radców prawnych.

Na podstawie art. 98 § 1 ¹ k.p.c. od kwoty zasądzonej tytułem zwrotu kosztów procesu Sąd zasądził odsetki ustawowe za opóźnienie liczone od daty uprawomocnienia się wyroku do dnia zapłaty.

Sędzia Anna Zagroda