Uzasadnienie z 24 lutego 2026, sygn. I C 535/25
Pokaż pozostałe podstawy prawne (8)
Sygn. akt I C 535/25
UZASADNIENIE
Pozwem wniesionym w dniu 06 sierpnia 2025 roku powód B. (...) z siedzibą w G. wystąpił przeciwko pozwanej A. W. z powództwem o zasądzenie kwoty 13.861,85zł z odsetkami ustawowymi za opóźnienie naliczanymi od dnia wniesienia pozwu u do dnia zapłaty oraz o zasądzenie na swoją rzecz kosztów procesu. W uzasadnieniu pozwu wyjaśniono, że w dniu 20 października 2014 roku pozwana zawarła z Bankiem umowę kredytu gotówkowego o numerze (...), zgodnie z postanowieniami której pozwanej udzielono kredytu w kwocie 100.000zł. Zważono przy tym, że w wyniku przekształceń Banku zawierającego umowę z pozwaną, wierzycielem stał się (...) S.A. Kwota kredytu została przez bank przekazana na wskazany przez pozwaną numer rachunku bankowego, a pozwana zobowiązała się do spłaty zobowiązania z umowy w 96 miesięcznych równych ratach, w tym ostatniej raty wyrównującej, a poniesione przez pozwaną koszty związane z udzieleniem kredytu zgodne są z obowiązującymi przepisami ustawy o kredycie konsumenckim. W umowie zastrzeżono, że w przypadku niewywiązywania się przez pozwaną z obowiązku spłaty zadłużenia, bank uprawniony jest do naliczania od kwoty nieterminowo spłacanego kapitału odsetek umownych za opóźnienie w wysokości odsetek ustawowych do dnia 31 grudnia 2015 roku, zaś od dnia 01 stycznia 2016 roku w wysokości odsetek ustawowych za opóźnienie z uwagi na zmianę przepisów Kodeksu cywilnego. Pomimo precyzyjnie ustalonych warunków umowy pozwana zaprzestała spłaty zadłużenia z dniem 28 czerwca 2022 roku, a tym samym poczynając od dnia 29 czerwca 2022 roku pozostawała w opóźnieniu w spłacie zadłużenia. W konsekwencji powyższego bank – zgodnie z art. 75c ustawy Prawo bankowe – wezwał pozwaną do spłaty zobowiązania wyznaczając jej 14 dni roboczych na dokonanie spłaty oraz wskazując na możliwość złożenia wniosku o restrukturyzację zadłużenia. W wyznaczonym terminie pozwana nie podjęła żadnych działań, w tym nie dokonała spłaty zadłużenia. Bank wypowiedział umowę ze skutkiem na dzień 28 listopada 2022 roku, a kolejno zbył przysługującą mu wierzytelność na rzecz B. (...) w G. na mocy umowy sprzedaży wierzytelności zawartej w dniu 22 listopada 2023 roku. Poprzedni wierzyciel nabył wierzytelność w łącznej kwocie 11.785,14zł, w tym: kwota 11.100,55zł tytułem niespłaconego kapitału, kwota 387,63zł tytułem odsetek umownych naliczanych przez bank zgodnie z umową oraz kwota 296,96zł tytułem odsetek za opóźnienie naliczonych przez bank od kwoty wymagalnego kapitału zgodnie z umową. Następnie na podstawie przepisów ustawy o funduszach inwestycyjnych i zarządzaniu alternatywnymi funduszami inwestycyjnymi, w dniu 29 stycznia 2025 roku doszło do połączenia funduszy, w konsekwencji czego wierzytelność przysługująca wobec pozwanej weszła do majątku powoda. Podjęte przez powoda czynności zmierzające do pozasądowego rozwiązania sporu okazały się bezskuteczne. Łączna wysokość dochodzonego pozwem roszczenia opiewa na dzień 25 lipca 2025 roku na kwotę 13.861,85zł w tym: kwota 11.100,55zł tytułem kapitału, kwota 2.761,30zł tytułem skapitalizowanych odsetek stanowiących sumę odsetek umownych banku w kwocie 387,63zł oraz odsetek za opóźnienie naliczonych do dnia cesji wierzytelności w kwocie 296,96zł oraz odsetek ustawowych za opóźnienie naliczonych przez powoda od kwoty wymagalnego kapitału od dnia 23 listopada 2023 roku do dnia wystawienia wyciągu z jego ksiąg rachunkowych, tj. 25 lipca 2025 roku w kwocie 2.076,71zł. Powód wyjaśnił, że dokonał – na podstawie art. 482§ 1 kc – kapitalizacji odsetek należnych na dzień 25 lipca 2025 roku, w związku z czym w treści żądania pozwu domaga się zasądzenia na jego rzecz dalszych odsetek: ustawowych za opóźnienie od kwoty kapitału za okres od dnia wniesienia pozwu do dnia zapłaty oraz ustawowych za opóźnienie od skapitalizowanych na dzień wniesienia pozwu odsetek, tj. kwoty 2.761,30zł za okres od dnia wniesienia pozwu do dnia zapłaty.
Nakazem zapłaty wydanym w postępowaniu upominawczym w dniu 05 września 2025 roku, sygn. akt I Nc 620/25, Sąd Rejonowy w Świnoujściu orzekł zgodnie z żądaniem pozwu.
W sprzeciwie od nakazu zapłaty (k. 43-44) pozwana zaskarżyła ww. nakaz zapłaty w całości oraz wniosła o zasądzenie od powoda na swoją rzecz kosztów procesu według norm przepisanych. Pozwana podniosła zarzut powagi rzeczy osądzonej wskazując, że tożsame roszczenie było już przedmiotem postępowania w sprawie toczącej się przez Sądem Rejonowym w Świnoujściu pod sygn. akt IC 645/24 zakończonego prawomocnym postanowieniem z dnia 31 marca 2025 roku o umorzeniu postępowania. Wniesienie ponownego powództwa w tej samej sprawie jest niedopuszczalne. Kolejno pozwana podniosła zarzut przedawnienia roszczenia wskazując, że skoro roszczenie stało się wymagalne w dniu 29 czerwca 2022 roku, to wynoszący 3 lata termin przedawnienia upłynął z końcem czerwca 2025 roku, podczas gdy pozew został wniesiony dopiero w sierpniu 2025 roku. Zważyła nadto, że powód nie wykazał wysokości żądanej kwoty, a w aktach sprawy brak rzetelnego rozliczenia spłat, naliczenia odsetek i podstaw do kapitalizacji, zaś załączone tabelki i wydruki stanowią wyłącznie dane pochodzące z wewnętrznych rejestrów powoda, które jednak nie mogą być poczytywane za dowód istnienia wierzytelności wobec pozwanej. Wreszcie pozwana wskazała, że choć powód powołuje się na wezwanie do zapłaty z dnia 25 listopada 2024 roku, to jednak owego dokumentu nie przedłożył, zaprzeczając przy tym by takie wezwanie zostało jej kiedykolwiek doręczone. W ocenie pozwanej powód w sposób oczywisty nadużywa prawa procesowego kierując wobec pozwanej kolejne, tożsame pozwy dotyczące tej samej wierzytelności, a działanie to ma charakter masowy, schematyczny i służący jedynie próbom wywarcia presji na pozwaną, mimo, że roszczenie jest już przedawnione, a nadto było już przedmiotem wcześniejszego postępowania. Powód narusza zatem zasadę rzetelnego procesu.
W piśmie procesowym z dnia 20 października 2025 roku (k. 56) powód podtrzymał żądanie pozwu wyjaśniając, że stosownie do treści art. 230 kpc gdy strona nie wypowie się co do twierdzeń strony przeciwnej o faktach, sąd mając na uwadze wyniki całej rozprawy, może fakty te uznać za przyznane, a pozwana nie zaprzeczyła, że zawarła umowę kredytu, z której powód wywodzi roszczenie objęte pozwem. Nie zaprzeczyła także, że otrzymała kwotę kredytu, a wreszcie, że roszczenie objęte pozwem posiada przymiot wymagalności, a powód nabył wierzytelność w sposób skuteczny. Należy zatem uznać fakty te za przyznane przez pozwaną, a w konsekwencji udowodnione przez powoda. Podkreślił, że brak jest powagi rzeczy osądzonej, bowiem toczące się uprzednio między stronami postępowanie zostało umorzone, a zatem zakończyło się w sposób formalny, a nie merytoryczny, co oznacza, że pozew w sprawie niniejszej nie może zostać odrzucony na podstawie art. 199§ 1 pkt 2 kpc.
Pismem procesowym z dnia 03 grudnia 2025 roku (k. 67-70) pozwana podtrzymała zaprezentowane uprzednio stanowisko procesowe i kwestionując roszczenie co do wysokości wniosła o oddalenie powództwa w całości. Wyjaśniła, że choć nie kwestionuje zawarcia umowy kredytu gotówkowego z dnia 20 października 2014 roku o numerze (...), to jednak utwierdzona była – i nadal jest – w przekonaniu, że zobowiązanie wynikające z rzeczonej umowy zostało w całości uregulowane wobec banku, w szczególności że przez cały okres trwania umowy nie otrzymywała od banku żadnych wezwań do zapłaty, monitów czy informacji o zaległościach. Dodatkowo pozwana zakwestionowała legitymację procesową powoda wskazując, że nie wykazał w sposób należyty, że doszło do skutecznego przelewu ewentualnie przysługującej wobec niej wierzytelności pierwotnemu wierzycielowi wierzytelności na jego rzecz. Mimo wskazania w załącznikach do pozwu wyciągu z umowy sprzedaży wierzytelności z dnia 22 listopada 2023 roku, dokument ten nie został załączony faktycznie do pozwu, zaś dokument stanowiący załącznik do umowy cesji został przedłożony w formie całkowicie nieczytelnej, a dodatkowo nie wskazuje on jednoznacznie, że obejmuje wierzytelności wynikające z umowy kredytu zawartej przez pozwaną. Co więcej, dokument ten nie został opatrzony żadnym podpisem czy pieczęcią, brak na nim również informacji z jakiego systemu lub źródła został wygenerowany, a także kto i w jakim charakterze go sporządził. Wobec tego nie sposób ocenić jego wiarygodności i wartości dowodowej w kontekście skuteczności przelewu wierzytelności, której dochodzi powód, w szczególności jeśli pod uwagę weźmie się że został on dołączony w oderwaniu od umowy sprzedaży wierzytelności. Przedłożone przez powoda dokumenty uniemożliwiają jednocześnie ustalenie jaka cześć zobowiązania wynikającego z umowy kredytu miałaby wchodzić w skład roszczenia dochodzonego pozwem, a także w jaki sposób powód ustalił poszczególne składniki tej kwoty – powód nie przedstawił żadnego zestawienia spłat rat udzielonego kredytu, wobec czego pozwana nie ma możliwości zweryfikowania sposobu wyliczenia jak i wysokości dochodzonego od niej roszczenia. Na potwierdzenie zasadności dochodzonej kwoty powód przedkłada wyłącznie wyciąg z ksiąg rachunkowych funduszu, który jako dokument prywatny nie korzysta z domniemania zgodności z prawdą i nie ma waloru dokumentu urzędowego. Wyciąg z ksiąg rachunkowych podmiotu prywatnego, jakim jest powód, nie jest dowodem braku dokonania spłat, lecz jedynie potwierdzać może, że osoba, która się pod dokumentem podpisała potwierdziła, że w księgach jest określona wierzytelność. Powód poza samą umową kredytu z dnia 20 października 2014 roku nie przedstawił żadnych dokumentów pochodzących od pierwotnego wierzyciela, które pozwalałyby ustalić rzeczywisty przebieg wykonywania umowy, wysokość dokonanych spłat oraz wysokość ewentualnego zadłużenia na dzień cesji wierzytelności oraz na dzień wniesienia pozwu. Choć na dochodzoną kwotę składa się roszczenie główne oraz odsetki, a od łącznej kwoty powód dochodzi dalszych odsetek, to jednak powód nie wykazał jakimkolwiek dokumentem w jaki sposób wyliczył swoje roszczenie odsetkowe, tj. nie wiadomo od jakich kwot, za jaki okres i w jakiej wysokości procentowej odsetki naliczył. W uzupełnienie pozwana zważyła, że powód nie przedstawił dowodów na fakt wysłania oraz odebrania przez pozwaną korespondencji w zakresie dokonania cesji wierzytelności oraz wezwać do zapłaty – korespondencja wskazywana przez powoda kierowana była do pozwanej na adres ul. (...), (...), pod którym pozwana co najmniej od 2015 roku nie zamieszkuje, a właściwym adresem pozwanej jest adres wskazany w umowie kredytowej. Z ostrożności procesowej pozwana podniosła zarzut przedawnienia roszczenia, wskazując, że termin przedawnienia roszczenia biegnie dla każdego świadczenia okresowego oddzielnie, co oznacza, że każda rata kredytu przedawnia się odrębnie, począwszy od dnia jej wymagalności.
Pismem procesowym z dnia 30 grudnia 2025 roku (k. 79-81) powód podtrzymując żądanie pozwu wskazał, iż wykazał swoją legitymację procesową przedkładając umowę cesji wierzytelności oraz wyciąg z załącznika do niej, w którym wskazane są wszystkie informacje przedmiotowo oraz podmiotowo istotne z punktu widzenia zindywidualizowania wierzytelności. Odnosząc się do kwestii nieudowodnienia roszczenia co do wysokości zważył, iż dowodem na przysługiwanie mu wierzytelności jest wyciąg z ksiąg rachunkowych funduszu, który zawiera wszystkie elementy istotne wykazujące przejście praw do wierzytelności, a pozwana choć kwestionuje wysokość dochodzonego roszczenia, to nie przedstawiła żadnych dowodów świadczących o tym, iż aktualna wysokość roszczenia jest inna aniżeli wynika to z pozwu. Tymczasem zestawienie rachunku kredytowego z wykazaniem wpłat, uwzględniające wszystkie kwoty zaksięgowane na poczet zobowiązania i potwierdza sposób ich rozliczenia na kapitał i odsetki umowne kapitałowe. Z dowodów tych wynika, że pozwana początkowo spłacała pożyczkę, co potwierdza, że związała się z bankiem umową, a dodatkowo dowodzi przekazania pozwanej środków, albowiem nie sposób przyjąć, że pozwana spłacałaby zobowiązanie, z którego środków nie otrzymała. Ciężar udowodnienia spłaty zobowiązania w wyższym aniżeli w podanym przez powoda zakresie ciąży zaś na pozwanej. Powód zważył, że w sprawie zastosowanie znajduje trzyletni termin przedawnienia roszczenia, którego bieg rozpoczął się od dnia wypowiedzenia umowy, podkreślając, że zarówno ostateczne wezwanie do zapłaty, jak i wypowiedzenie umowy skierowane zostały na adres korespondencyjny wskazany przez pozwaną w umowie, a pozwana nie zawiadamiała pierwotnego wierzyciela o zmianie adresu do korespondencji. Choć korespondencja zawierająca ostateczne wezwanie do zapłaty nie została podjęta w terminie, to już wypowiedzenie wysłane na ten sam adres zostało odebrane osobiście przez pozwaną, a zatem nawet jeśli w rzeczywistości nie doszło do odebrania lub odczytania przesłanego oświadczenia, to ryzyko z tym związane obciąża adresata, bowiem Kodeks cywilny stanowi o możliwości zapoznania się z treścią oświadczenia.
Sąd ustalił, co następuje:
Pozwana A. W. zawarła w dniu 20 października 2014 roku umowę kredytu gotówkowego na cel konsumpcyjny nr (...) z (...) w W.. W przedmiotowej umowie A. W. wskazała adres zamieszkania: ul. (...) w Ś..
Zgodnie z treścią łączącej strony umowy Bank przyznał pozwanej kredyt gotówkowy w kwocie 100.000zł, a kredytobiorczyni zobowiązała się dokonać całkowitej spłaty kredytu wraz z odsetkami do dnia 20 października 2022 roku, w równych miesięcznych ratach przez cały okres kredytowania, w terminach i kwotach określonych w harmonogramie spłat stanowiącym integralną część umowy, z tym zastrzeżeniem, że odsetki naliczane są za kolejne okresy miesięczne od faktycznego zadłużenia w danym okresie (§13-14 umowy). Spłata kredytu następowała w formie obciążenia należną kwotą kredytu i odsetek w terminach płatności konta osobistego kredytobiorcy prowadzonego w banku (...) nr (...) do wysokości wolnych środków, bez odrębnej w tym zakresie dyspozycji kredytobiorcy (§15 umowy). W przypadku stwierdzenia, że warunki udzielenia kredytu nie zostały dotrzymane, a między innymi w przypadku, gdy kredytobiorca nie zapłaci w terminie określonym w umowie rat, za co najmniej dwa okresy płatności, po uprzednim wezwaniu kredytobiorcy do zapłaty zaległych rat lub ich części w terminie nie krótszym niż 7 dni od otrzymania wezwania, pod rygorem wypowiedzenia umowy Bank mógł wypowiedzieć umowę. Wypowiedzenie umowy wymagało formy pisemnej pod rygorem nieważności, a okres wypowiedzenia wynosił 30 dni, a w razie zagrożenia upadłością kredytobiorcy 7 dni. W przypadku niedokonania przez kredytobiorcę spłaty odsetek lub kredytu w terminach płatności ustalonych w umowie, Bank wysłać miał kredytobiorcy za pośrednictwem poczty pisemne wezwanie do zapłaty, z tym zastrzeżeniem, że kolejne wezwania do zapłaty można było wysłać dopiero wówczas, gdy kredytobiorca nie dokonał spłaty należności w terminie wskazanym w poprzednio doręczonym wezwaniu do zapłaty, który nie może być krótszy niż 7 dni od dnia jego otrzymania (§20 ust.1-4 umowy). Wszelką korespondencję do kredytobiorcy bank przesyłać miał na wskazany przez kredytobiorcę adres do korespondencji, a jeżeli kredytobiorca nie wskazał takiego adresu – na adres miejsca jego zamieszkania, a w przypadku braku jego podania – na adres zameldowania kredytobiorcy. Kredytobiorca zobowiązany był do pisemnego powiadomienia banku o każdej zmianie adresu, na który Bank – zgodnie z postanowieniami umowy – wysyła do kredytobiorcy korespondencję, a dwukrotne awizowanie przesyłki poleconej zawierającej korespondencję do kredytobiorcy wysłanej na ostatni podany przez kredytobiorcę adres stwarzało domniemanie faktyczne możliwości zapoznania się kredytobiorcy z jego treścią, chyba że treść dokonanej na przesyłce adnotacji uniemożliwia przyjęcie takiego domniemania (§21 ust. 1 -3 umowy).
Dowód: umowa kredytu gotówkowego z dnia 20.10.2014 r. – k. 18-21, terminarz spłaty kredytu i odsetek – k. 22-23
Pismem z dnia 06 września 2022 roku kredytodawca wystosował kierowane do pozwanej – na adres ul. (...) w S. - wezwanie do zapłaty na swoją rzecz tytułem spłaty zadłużenia kwoty 6.177,05zł – wraz z niespłaconymi opłatami i prowizjami - w terminie 14 dni od dnia otrzymania pisma. Jednocześnie Bank zastrzegł sobie, na wypadek nieuregulowania zadłużenia w wyznaczonym terminie, prawo do wypowiedzenia umowy nr (...), informując przy tym o możliwości złożenia w terminie 14 dni od otrzymania wezwania wniosku o restrukturyzację zadłużenia.
Pismem z dnia 04 października 2022 roku (...) (...) z siedzibą w W. – następca prawny pierwotnego kredytodawcy – skierował do pozwanej wypowiedzenie umowy kredytu nr (...) z zachowaniem 30-dniowego okresu wypowiedzenia, wskazując na zadłużenie w kwocie 11.459,91zł. Pismo to przesłane na adres przy ul. (...) w S. zostało odebrane przez pozwaną.
Dowód: wypowiedzenie umowy kredytu z dnia 04.10.2022 r. – k. 24 i k. 93, wydruk z systemu Poczty Polskiej – k. 85, wydruk z systemu Poczty Polskiej – k. 24 odwrót i k. 93 odwrót, ostateczne wezwanie do zapłaty z dnia 06.09.2022 r. – k. 96.
W dniu 22 listopada 2023 roku (...) (...) w W. zawarł z B. (...)w G. umowę przelewu wierzytelności.
W dniu 29 stycznia 2025 roku doszło do połączenia funduszy, w ramach którego majątek B. (...) w G. został przeniesiony na powoda.
Dowód: wyciąg z rejestru funduszy – k. 10, wyciąg z umowy przelewu wierzytelności z dnia 22.11.2023 r. z załącznikami – k. 11- 16 oraz k. 86-91, wyciąg z załącznika nr (...) do umowy cesji – k. 35 i k. 92.
W księgach rachunkowych B. (...) w G. widnieje zapis o nabyciu od (...)w W. wierzytelności w kwocie 13.861,85zł mającej przysługiwać wobec A. W. z tytułu umowy o kredyt gotówkowy zawartej w dniu 20 października 2014 roku.
Dowód: wyciąg z ksiąg rachunkowych funduszu – k. 28.
Pomiędzy powodem B. (...)w G. a pozwaną A. W. toczyło się przed Sądem Rejonowym w Świnoujściu postępowanie zarejestrowane pod sygn. akt IC 645/24 przedmiotem, którego była zapłata kwoty 12.219,66 zł tytułem należności wynikającej z umowy kredytu gotówkowego zawartej przez pozwaną z (...) w W. w dniu 20 października 2014 roku nr (...) stanowiąca przedmiot niniejszego postępowania. Postanowieniem z dnia 31 marca 2025 roku Sąd Rejonowy w Świnoujściu umorzył rzeczone postępowanie.
Bezsporne.
Sąd zważył, co następuje:
Powództwo nie zasługiwało na uwzględnienie.
Powód B. (...) z siedzibą w G. domagał się od pozwanej A. W. zapłaty należności, która miała wynikać z umowy o kredyt gotówkowy zawartej w dniu 20 października 2014 roku z (...)w W., wskazując, iż dochodzoną wierzytelność miał nabyć na podstawie umowy przelewu wierzytelności zawartej w dniu 22 listopada 2023 roku z następcą prawnym pierwotnego wierzyciela.
Pozwana A. W. choć nie kwestionowała faktu zawarcia umowy o kredyt wskazywanej jako źródło roszczenia powoda, to jednak podniosła zarzut powagi rzeczy osądzonej, zarzut nieistnienia roszczenia wobec jego zaspokojenia, zarzut przedawnienia roszczenia dochodzonego pozwem, zarzut braku legitymacji procesowej czynnej powoda, a wreszcie zarzut nieudowodnienia wysokości dochodzonego roszczenia.
Odnosząc się do kwestii powagi rzeczy osądzonej zważyć należało na treść art. 365 § 1 kpc oraz art. 366 kpc. Stosownie do treści pierwszego z przepisów orzeczenie prawomocne wiąże nie tylko strony i sąd, który je wydał, lecz również inne sądy oraz inne organy państwowe i organy administracji publicznej, a w wypadkach przewidzianych w ustawie także inne osoby. Na uwadze należy mieć, iż prawomocność materialna aktualizuje się w innym postępowaniu niż to, w którym wydano orzeczenie. Z powagą rzeczy osądzonej (art. 366 kpc) mamy do czynienia wtedy, gdy przedmiot prawomocnie zakończonego procesu oraz przedmiot kolejnego procesu są identyczne, przy jednoczesnej tożsamości obu stron postępowań. Stosownie zaś do dyspozycji art. 199§1 pkt 2 kpc sąd odrzuci pozew jeśli o to samo roszczenie pomiędzy tymi samymi stronami sprawa jest w toku albo została już prawomocnie osądzona.
Taka sytuacja nie zachodzi w badanej sprawie, gdyż nie zostały spełnione wszystkie przesłanki przewidziane przywołanymi przepisami. Wprawdzie przed Sądem Rejonowym w Świnoujściu toczyło się postępowanie w sprawie I C 645/24 pomiędzy tymi samymi stronami dotyczące roszczenia stanowiącego przedmiot postępowania w niniejszej sprawie, ale w tamtym postępowaniu nie doszło do merytorycznego rozpoznania sprawy. Podstawą kończącego tamto postępowanie postanowienia o umorzeniu postępowania było niewykonanie przez powoda zarządzeń Sądu, na skutek czego nie można było nadać sprawie dalszego biegu. Postanowienia takie - skutkujące niemerytoryczną formułą zakończenia postępowania - mają jednak charakter deklaratoryjny i nie korzystają z powagi rzeczy osądzonej, a co za tym idzie, nie są przeszkodą do wystąpienia ponownie z żądaniem tej samej treści.
Przechodząc zaś do merytorycznego rozstrzygnięcia zgłoszonego powództwa wskazać należy, że zgodnie z treścią łączącej strony umowy Bank przyznał pozwanej kredyt gotówkowy w kwocie 100.000zł, a kredytobiorczyni zobowiązała się dokonać całkowitej spłaty kredytu wraz z odsetkami do dnia 20 października 2022 roku, w równych miesięcznych ratach przez cały okres kredytowania, w terminach i kwotach określonych w harmonogramie spłat stanowiącym integralną część umowy, z tym zastrzeżeniem, że odsetki naliczane są za kolejne okresy miesięczne od faktycznego zadłużenia w danym okresie (§13-14 umowy). Spłata kredytu następowała w formie obciążenia należną kwotą kredytu i odsetek w terminach płatności konta osobistego kredytobiorcy prowadzonego w banku (...) nr (...) do wysokości wolnych środków, bez odrębnej w tym zakresie dyspozycji kredytobiorcy (§15 umowy). Nie sposób przy tym nie zważyć, że choć w uzasadnieniu pozwu powód wskazywał jakoby rzeczona umowa, wobec nieregulowania przez pozwaną ciążącego na niej zobowiązania w sposób i w terminach przewidzianych treścią stosunku obligacyjnego, została pozwanej wypowiedziana, a pierwotny wierzyciel podjął działania windykacyjne zmierzające do zaspokojenia roszczenia, to twierdzeń tych nie udowodnił.
W tym kontekście zważyć należy na dwa aspekty. Po pierwsze bowiem powód wskazał, że oświadczenie o wypowiedzeniu umowy zostało złożone pozwanej w 04 października 2022 roku, ze skutkiem na dzień 28 listopada 2022 roku (vide: k. 6 verte) podczas gdy – a o czym wspominano już powyżej – umowa zawarta w dniu 20 października 2014 roku obowiązywać miała do dnia 22 października 2022 roku. Za sprzeczną z zasadami logiki i doświadczenia życiowego należy poczytywać sytuację, w której Bank wypowiada stosunek prawny ze skutkiem, który nastąpić ma już po upływie terminu, na który umowy została zawarta. Całokształt tych okoliczności implikuje zdaniem Sądu wniosek, że łączący strony stosunek umowny, którego materialną egzemplifikacją jest załączona do pozwu umowa kredytu gotówkowego musiałby zostać poddany modyfikacji w toku wykonywania tejże umowy, przy czym nie sposób nie zważyć, że stosownie do zapisów umowy (§32 umowy) jej zmiana mogła nastąpić poprzez złożenie przez jej strony zgodnych oświadczeń woli w formie pisemnej lub na wniosek kredytobiorcy w postaci elektronicznej z wykorzystaniem środków identyfikacji bankowości elektronicznej lub innych uzgodnionych przez Bank (...) i kredytobiorcę – w zakresie określonym w aktualnej ofercie kredytu gotówkowego Banku (...). Powód nie przedłożył jednak w poczet materiału dowodowego ewentualnego aneksu do tej umowy.
Nie ulega przy tym wątpliwości, że to strona powodowa, która domaga się zapłaty należności na drodze sądowej, winna co do zasady wykazać, iż należność ta – oznaczona co do wysokości, tytułu oraz daty płatności – mimo, iż była wymagalna, to nie została przez jej przeciwnika procesowego uiszczona. W polskim systemie prawnym obowiązuje zasada, iż między stronami stosunku cywilnoprawnego obowiązek udowodnienia (ciężar dowodu) faktów mających znaczenie dla rozstrzygnięcia sprawy spoczywa na osobie, która z tego faktu wywodzi skutki prawne (art. 6 k.c.). Zasada kontradyktoryjności i dyspozycyjności zobowiązuje strony do wskazania dowodów dla stwierdzenia faktów, z których wywodzą skutki prawne (art. 232 k.p.c.). Stosownie do zasady wyrażonej w art. 3 k.p.c., a rozwiniętej m.in. w art. 232 zd. 1 k.p.c., strony są obowiązane przedstawiać dowody, a rozkład ciężaru dowodu wynikający także z art. 6 k.c. powoduje to, że strona, która chce dochodzić roszczeń wymagających dowodzenia środkami dowodowymi, z których może skorzystać, powinna liczyć się z koniecznością przedstawienia takich dowodów, gdyż w przeciwnym razie jej powództwo może być oddalone.
Po wtóre zaś nawet gdyby pominąć wskazaną powyżej argumentację i oprzeć się wyłącznie na twierdzeniach powoda w zakresie wymagalności roszczenia wynikającej ze złożenia oświadczenia o wypowiedzeniu umowy kredytu, to należałoby owe wypowiedzenie umowy ocenić jako bezskuteczne. Zgodnie bowiem z postanowieniami umowy w przypadku stwierdzenia, że warunki udzielenia kredytu nie zostały dotrzymane, a między innymi w przypadku, gdy kredytobiorca nie zapłaci w terminie określonym w umowie rat, za co najmniej dwa okresy płatności, po uprzednim wezwaniu kredytobiorcy do zapłaty zaległych rat lub ich części w terminie nie krótszym niż 7 dni od otrzymania wezwania, pod rygorem wypowiedzenia umowy Bank mógł wypowiedzieć umowę. Wypowiedzenie umowy wymagało formy pisemnej pod rygorem nieważności, a okres wypowiedzenia wynosił 30 dni, a w razie zagrożenia upadłością kredytobiorcy 7 dni. W przypadku niedokonania przez kredytobiorcę spłaty odsetek lub kredytu w terminach płatności ustalonych w umowie, Bank wysłać miał kredytobiorcy za pośrednictwem poczty pisemne wezwanie do zapłaty, z tym zastrzeżeniem, że kolejne wezwania do zapłaty można było wysłać dopiero wówczas, gdy kredytobiorca nie dokonał spłaty należności w terminie wskazanym w poprzednio doręczonym wezwaniu do zapłaty, który nie może być krótszy niż 7 dni od dnia jego otrzymania. Wszelką korespondencję do kredytobiorcy bank przesyłać miał na wskazany przez kredytobiorcę adres do korespondencji, a jeżeli kredytobiorca nie wskazał takiego adresu – na adres miejsca jego zamieszkania, a w przypadku braku jego podania – na adres zameldowania kredytobiorcy. Kredytobiorca zobowiązany był do pisemnego powiadomienia banku o każdej zmianie adresu, na który Bank – zgodnie z postanowieniami umowy – wysyła do kredytobiorcy korespondencję, a dwukrotne awizowanie przesyłki poleconej zawierającej korespondencję do kredytobiorcy wysłanej na ostatni podany przez kredytobiorcę adres stwarzało domniemanie faktyczne możliwości zapoznania się kredytobiorcy z jego treścią, chyba że treść dokonanej na przesyłce adnotacji uniemożliwia przyjęcie takiego domniemania.
Tymczasem zgromadzony w sprawie materiał dowodowy nie tylko nie daje podstaw do ustalenia, że ziściły się przesłanki, od spełnienia których uzależnione było uprawnienie Banku do złożenia oświadczenia o wypowiedzeniu umowy, tj. istnienia zadłużenia za co najmniej dwa okresy płatności, ale również że zachowana została niezbędna dla skuteczności wypowiedzenia umowy procedura.
W tym kontekście wskazać należy, że przedłożona w poczet akt tabela (k. 94-95) stanowi wydruk komputerowy nie poddający się właściwie żadnej weryfikacji pod kątem prawdziwości i autentyczności widniejących na nim danych. Choć z przepisu art. 309 kpc wynika wprawdzie, że możliwe jest przeprowadzenie dowodu także innymi środkami niż wymienione w kodeksie, o ile są one nośnikami informacji o faktach istotnych dla rozstrzygnięcia sprawy, a ich wykorzystanie nie pozostaje w sprzeczności z przepisami prawa, zaś katalog "innych środków dowodowych" o których mowa w art. 308-309 kpc, ma charakter otwarty i mieszczą się w nim także wydruki komputerowe, to jednak przedmiotowy środek dowodowy świadczy właściwie wyłącznie o istnieniu zapisu komputerowego określonej treści w chwili dokonywania wydruku. Oczywiście każdy dokument, czy też dowód wymieniony w art. 308 kpc, może ulec modyfikacjom i choć fakt ten sam w sobie nie pozbawia go mocy dowodowej, a dowód takiej modyfikacji obciąża stronę, która z faktu tego wywodzi skutki prawne (por. wyrok Sądu Apelacyjnego w Szczecinie z dnia 8 października 2020 r., sygn. akt I ACa 894/19), a więc w tym przypadku pozwaną, to jednak w okolicznościach faktycznych niniejszej sprawy przyjąć należało, że to powód – wobec całokształtu podniesionych przez pozwaną zarzutów – winien był wykazać, iż dane zgromadzone w systemie komputerowym odpowiadają prawdzie, którego to ciężaru nie udźwignął. Sama zaś okoliczność, iż w wydruku komputerowym widnieje numer umowy o kredyt zawartej przez pozwaną nie pozwala na poczynienie żadnych miarodajnych ustaleń faktycznych. Nie można przy tym nie zważyć i na to, że spłata kredytu następowała w formie obciążenia należną kwotą kredytu i odsetek w terminach płatności konta osobistego kredytobiorcy prowadzonego w banku (...) nr (...) do wysokości wolnych środków, bez odrębnej w tym zakresie dyspozycji kredytobiorcy (§15 umowy), podczas gdy przedłożoną tabelę nie sposób poczytywać za zestawienie transakcji na rachunku bankowym, którego numer nie został nawet w rzeczonym wydruku wskazany.
Dalej wskazać należy, iż zgodnie z treścią art. 75c ustawy Prawo bankowe jeżeli kredytobiorca opóźnia się ze spłatą zobowiązania z tytułu udzielonego kredytu, bank wzywa go do dokonania spłaty, wyznaczając termin nie krótszy niż 14 dni roboczych (§1). W wezwaniu tym, bank informuje kredytobiorcę o możliwości złożenia, w terminie 14 dni roboczych od dnia otrzymania wezwania, wniosku o restrukturyzację zadłużenia (§2). Bank winien, na wniosek kredytobiorcy, umożliwić restrukturyzację zadłużenia poprzez zmianę określonych w umowie warunków lub terminów spłaty kredytu, jeżeli jest uzasadniona dokonaną przez bank oceną sytuacji finansowej i gospodarczej kredytobiorcy (§3). Bank, w przypadku odrzucenia wniosku kredytobiorcy o restrukturyzację zadłużenia, przekazuje kredytobiorcy – bez zbędnej zwłoki – szczegółowe wyjaśnienia w formie pisemnej, dotyczące przyczyny odrzucenia wniosku o restrukturyzację. Na uwadze należy mieć, iż choć w orzecznictwie stanowisko co do konsekwencji jakie niesie za sobą niezachowanie procedury przewidzianej w art. 75c Prawa bankowego ewoluowało, to jednak niezależnie od tego, które z nich uznane zostanie za godne aprobaty skutek niezachowania wspomnianej procedury sprowadza się do bezskuteczności oświadczenia o wypowiedzeniu umowy kredytu.
Uwadze Sądu nie mogło ujść zatem to, że choć w poczet materiału dowodowego załączone zostało ostateczne wezwanie do zapłaty z dnia 06 września 2022 roku (k. 96), to jednak skierowane ono zostało na adres ul. (...), (...), podczas gdy zgodnie z zapisami umowy o kredyt adresem pozwanej była ul. (...) w Ś.. W konsekwencji tegoż, skoro powód nie wykazał, iż pierwotny wierzyciel w sposób prawidłowy przeprowadził wymaganą nie tylko zapisami umowy, ale i przepisami prawa procedury wypowiedzenia umowy o kredyt, to niedopuszczalnym jest uznanie, iż pismem z dnia 04 października 2022 roku złożone zostało pozwanej oświadczenie o wypowiedzeniu umowy kredytu nr (...).
Konkludując tą część rozważań wskazać należy, że wobec braków dowodowych Sąd nie jest w stanie ustalić wysokości dochodzonego przez powoda roszczenia, w tym zasadności naliczenia należności odsetkowej w dochodzonej przez powoda wysokości. Choć zatem mając na względzie datę końcową obowiązywania umowy o kredyt, która przypadała na październik 2022 roku i nawet przy założeniu modyfikacji treści tejże umowy, z dozą prawdopodobieństwa graniczącego z pewnością można by przyjąć, że zadłużenie z niej wynikające stało się w całości wymagalne, to żaden z dokumentów przedłożonych przez stronę powodową nie dał możliwości ustalenia nie tylko wysokości tegoż zadłużenia, ale nawet faktu jego istnienia.
Oceny prawnej w tymże zakresie nie może zmienić przedłożenie przez powoda na poparcie swego roszczenia wyciągu z ksiąg rachunkowych funduszu sekurytyzacyjnego (k. 28), który to jako dokument prywatny w rozumieniu art. 245 kpc stanowi dowód wyłącznie tego iż osoba, która go podpisała, złożyła zawarte w dokumencie oświadczenie. Zgodnie z treścią art. 194 ust. 2 ustawy z 27 maja 2004 roku o funduszach inwestycyjnych i zarządzaniu alternatywnymi funduszami inwestycyjnymi (Dz. U. z 2026 r., poz. 60) wyciąg z ksiąg rachunkowych funduszu sekurytyzacyjnego pozbawiony jest mocy prawnej dokumentów urzędowych w postępowaniu cywilnym. Samo dokonanie zapisu w księgach funduszu o istnieniu wierzytelności nie wiąże się bowiem z domniemaniem prawnym, iż wierzytelność istnieje, brak bowiem jakiegokolwiek sposobu kontroli prawidłowości podstaw dokonywanych wpisów, poza ich prawidłowością formalną. O ile wyciąg z ksiąg rachunkowych funduszu może potwierdzać fakt dokonania cesji (nabycia wierzytelności), o tyle do wykazania skuteczności tego nabycia w świetle prawa cywilnego lub szerzej - do wykazania istnienia wierzytelności konieczne jest przedstawienie przez fundusz odpowiednich dowodów. Domniemanie zgodności z prawdą treści dokumentu w postaci wyciągu z ksiąg rachunkowych funduszu sekurytyzacyjnego nie obejmuje faktu istnienia wierzytelności nabytej przez fundusz sekurytyzacyjny w drodze przelewu.
Już tylko z tej przyczyny roszczenie powoda – jako nieudowodnione co do wysokości – podlegało oddaleniu.
Na marginesie jedynie można dodać, iż w ocenie Sądu powód nie wykazał także, że przysługuje mu legitymacja procesowa czynna. Wskazać trzeba, że z samej treści przedłożonego przez powoda wyciągu umowy przelewu wierzytelności nie wynika, jakie konkretnie wierzytelności zostały tą umową objęte, gdyż miały być one szczegółowo określone w Załączniku do umowy. Natomiast owego Załącznika powód nie przedłożył. Strona powodowa przedłożyła jedynie fragmentaryczny wydruk – „wyciąg” z bliżej nieokreślonego załącznika, potwierdzony za zgodność z oryginałem przez występującego w sprawie radcę prawnego. Zważyć wobec tego należy, iż przedłożony przez powodowy fundusz „wyciąg” z dokumentu – jakoby załącznika do umowy przelewu wierzytelności z dnia 22 listopada 2023 roku stanowiącego wykaz wierzytelności nie może być uznany za odpis dokumentu, który zgodnie z art. 129 kpc mógł zostać potwierdzony za zgodność z oryginałem przez występującego w sprawie radcę prawnego, gdyż warunkiem potraktowania pisma jako odpisu dokumentu jest ustalenie, że stanowi on odwzorowanie oryginału, a więc w całości jest zgodny co do treści z oryginałem dokumentu. Innymi słowy, do pozwu dołączono nie odpis dokumentu w postaci wykazu przelanych wierzytelności, a jedynie jego wyciąg, mający stanowić powtórzenie treści określonego fragmentu tych dokumentów. W takiej zaś sytuacji, zgodnie z art. 96 pkt 2 ustawy z dnia 14 lutego 1991 r. Prawo o notariacie, zgodność wyciągu z okazanym dokumentem mógł poświadczyć jedynie notariusz. Wynika to z faktu, że to notariusz jako osoba zaufania publicznego czuwa nad tym, aby nie dopuścić do zniekształcenia sensu dokumentu, gdyż pominięcie pewnych fragmentów treści dokumentu może wprowadzić osoby trzecie w błąd co do jego znaczenia. Ocena, jakie elementy dokumentu musi zawierać wyciąg, aby nie prowadziło to do zniekształcenia jego treści, należy do notariusza, a nie do strony, choćby reprezentowanej w sprawie przez profesjonalnego pełnomocnika, który może poświadczyć za zgodność jedynie odpis dokumentu, a nie jego wyciąg. Istota czynności poświadczenia określonego w art. 96 pkt 2 Prawa o notariacie polega na potwierdzeniu, że wyciąg jest zgodny z okazanym notariuszowi dokumentem pod względem treściowym. Stąd wykazanie, że doszło do skutecznego nabycia przez powoda wierzytelności przeciwko pozwanej co do zasady wymagało przedłożenia wyciągu wierzytelności z "klauzulą poświadczeniową" sporządzoną przez notariusza, ewentualnie dołączenia całych załączników do umowy (ewentualnie ich odpisów - kserokopii poświadczonych za zgodność z oryginałem przez występującego w sprawie adwokata), czego strona powodowa nie uczyniła.
Dodatkowo należy zaznaczyć, że postępowanie w przedmiotowej sprawie prowadzone było w trybie art. 458 14 - 458 16 k.p.c., czyli w trybie postępowania z udziałem konsumentów. Zgodnie z treścią art. 458 15 §1 k.p.c., przedsiębiorca będący powodem jest obowiązany powołać wszystkie twierdzenia i dowody w pozwie, a będący pozwanym - w odpowiedzi na pozew. Zgodnie z kolei z art. 458 15 §4 k.p.c., twierdzenia i dowody powołane z naruszeniem §1 i 3 podlegają pominięciu, chyba że strona będąca przedsiębiorcą uprawdopodobni, że ich powołanie nie było możliwe albo że potrzeba ich powołania wynikła później. W takim przypadku dalsze twierdzenia i dowody na ich poparcie powinny być powołane w terminie dwóch tygodni od dnia, w którym ich powołanie stało się możliwe lub wynikła potrzeba ich powołania. Powód już w pozwie powinien zatem powołać wszystkie twierdzenia i dowody, bowiem ich przytoczenie powinno wystarczyć do tego, by przedstawić stan faktyczny w sposób niebudzący wątpliwości. Powód tego nie uczynił.
Stan faktyczny sprawy Sąd ustalił na podstawie dokumentów, których ocena została przedstawiona przez Sąd w rozważaniach prawnych.
Uwzględniając powyższe, Sąd orzekł jak w punkcie I. sentencji wyroku.
O kosztach procesu Sąd orzekł w punkcie II. sentencji wyroku na podstawie art. 98 § 1, 1 1 i 3 kpc w zw. z art. 99 kpc w zw. z art. 108 § 1 kpc i obciążył nimi powoda jako stronę przegrywającą niniejszy proces w całości, zasądzając od niego na rzecz pozwanej kwotę 3.617zł obejmującą wynagrodzenie pełnomocnika pozwanego będącego radcą prawnym stosownie do treści § 2 pkt 5 rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 22 października 2015 r. w sprawie opłat za czynności radców prawnych (Dz.U. z 2023 r., poz. 1935), podwyższone o opłatę skarbową od pełnomocnictwa opiewającą na 17 zł.
Zarządzenia:
1. (...)
2. (...)
3. (...)
4. (...)
Dnia 24 lutego 2026 roku SSR Magdalena Sarzyńska