Wyrok z 24 lutego 2026, sygn. IV U 1087/24

WYROK

W IMIENIU RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ

Dnia 24 lutego 2026r.

Sąd Rejonowy dla Wrocławia-Śródmieścia we Wrocławiu Wydział IV Pracy

i Ubezpieczeń Społecznych

w składzie następującym:

Przewodniczący: Sędzia Maja Ambrożek

Protokolant: Maciej Tomaszewski

po rozpoznaniu w dniu 24 lutego 2026r. na rozprawie we Wrocławiu

sprawy z odwołania R. R.

od decyzji Zakładu Ubezpieczeń Społecznych Oddział we I.

z dnia 2 września 2024r. znak: (...)-(...)

w sprawie R. R.

przeciwko Zakładowi Ubezpieczeń Społecznych Oddział we I.

o świadczenie rehabilitacyjne

I.  oddala odwołanie,

II.  koszty postępowania zalicza na rachunek Skarbu Państwa.

Sygn. akt IV U 1087/24

UZASADNIENIE

Ubezpieczona R. R. wniosła odwołanie od decyzji Zakładu Ubezpieczeń Społecznych Oddział we I. z dnia 2 września 2024 r. odmawiającej jej przyznania prawa do świadczenia rehabilitacyjnego. na podstawie orzeczenia Komisji Lekarskiej ZUS z dnia 25 marca 2024 r.

W uzasadnieniu odwołania ubezpieczona podniosła, że decyzja ta jest dla niej krzywdząca, bowiem odbiera możliwość kontynuacji leczenia. Obecnie pozostaje pod opieką siostry, zażywa leki, a dolegliwości somatyczne i psychosomatyczne uniemożliwiają normalne funkcjonowanie.

Odpowiadając na odwołanie, organ rentowy wniósł o jego oddalenie z uwagi na brak podstaw do jego uwzględnienia. Uzasadniając swoje stanowisko organ podtrzymał stanowisko oraz argumentację zaprezentowaną w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji, wskazując, iż wnioskodawczyni po wyczerpaniu świadczenia rehabilitacyjnego otrzymywanego przez 4 miesiące po dniu 22 lipca odzyskała zdolność do pracy.

Sąd Rejonowy ustalił następujący stan faktyczny:

R. R. urodziła się w dniu (...) Ostatnio zatrudniona była w pełnym wymiarze czasu pracy na stanowisku protokolanta sądowego (od dnia 2 lipca 2015r.)

Praca ta zakwalifikowana została przez pracodawcę jako średniociężka, przeważnie siedząca, wymagająca sprawności obydwu rąk, wymuszonej pozycji, samodzielna, wymagająca dobrej ostrości wzroku, dobrego słuchu, z przewagą wysiłku umysłowego.

Dowód: wywiad zawodowy z dn. 6.03.2024 r. – akta organu rentowego.

W okresie od dnia 25 września 2023r. wnioskodawczyni była niezdolna do pracy i z dniem 24 marca 2024r. wykorzystała 182 dni okresu zasiłkowego.

Bezsporne

Orzeczeniem lekarza Orzecznika z dnia 3 kwietnia 2024r. wnioskodawczyni została uznana za niezdolną do pracy z uwagi na leczenie zaburzeń stanu psychicznego i schorzeń neurologicznych. Decyzją z dnia 9 kwietnia 2024r. wnioskodawczyni na okres od dnia 25 marca 2024r. do dnia 22 lipca 2024r. przyznane zostało świadczenie rehabilitacyjne.

Dowód: orzeczenie lekarza orzecznika ZUS z dnia 3.4.2024r. – akta

organu rentowego,

Decyzja ZUS z dnia 9.04.2024r. z dn. 30.05.2023 r. – akta organu

rentowego.

Orzeczeniem z dnia 9 sierpnia 2024 r. Lekarz Orzecznik ZUS stwierdził, że ubezpieczona po dniu 22 lipca 2024r. nie była niezdolna do pracy i brak było okoliczności uzasadniających ustalenie uprawnień do świadczenia rehabilitacyjnego.

Komisja Lekarska ZUS w dniu 28 sierpnia 2024r. podtrzymała powyższe orzeczenie.

Dowód: orzeczenie Lekarza Orzecznika ZUS z dn. 9.08.2024 r. – akta organu rentowego,

orzeczenie Komisji Lekarskiej ZUS z dn. 28.08.2024 r. – akta organu rentowego,

U wnioskodawczyni nie stwierdza się objawów zaburzeń funkcji poznawczych, choroby psychicznej w rozumieniu psychozy, chorób afektywnych ( depresji, manii, choroby dwubiegunowej) ani objawów utrwalonej nerwicy. Wnioskodawczyni ujawnia cechy i mechanizmy obronne typowe dla zaburzeń osobowości, które były stwierdzane podczas leczenia na oddziale dziennym. Charakteryzuje ją niedojrzałość przeżywania, brak samokontroli, oczekiwanie szczególnie korzystnego traktowania, skłonność do somatyzacji, blokowanie wysiłków współdziałania podejmowanych przez inne osoby, niezadowolenie, manifestowanie nadwrażliwości emocjonalnej, zespół zachowań przyciągających. Przebyta psychoterapia wspomagana farmakoterapią przyniosła poprawę stanu wnioskodawczyni. Po zakończeniu psychoterapii w oddziale leczenia nerwic wnioskodawczyni była zdolna do podjęcia pracy na poprzednio zajmowanym stanowisku pracy. Trudności wnioskodawczyni mają przede wszystkim charakter zaburzeń osobowości i somatyzacji, z nasileniem w sytuacji stresu i konfliktu. Wskazane jest dalsze leczenie ambulatoryjne (farmakoterapia, psychoterapia), co nie wymaga dalszej długotrwałej absencji zawodowe. Po dniu 22 lipca 2024r. stan zdrowia psychicznego wnioskodawczyni nie powodował dalszej niezdolności do pracy. Brak było zatem przesłanek do przyznania świadczenia rehabilitacyjnego.

Dowód: Opinia biegłego z dnia 31.03.2025r. k. 30-36,

Opinia biegłego z dnia 2.01.2026r. k. 135-157.

Sąd Rejonowy zważył co następuje:

Odwołanie jako bezzasadne podlegało oddaleniu.

W niniejszej sprawie wnioskodawczyni R. R. domagała się zmiany decyzji Zakładu Ubezpieczeń Społecznych Oddział we I. z dnia 2 września 2024 r. odmawiające mu prawa do świadczenia rehabilitacyjnego poprzez przyznanie jej dalszego prawa do świadczenia rehabilitacyjnego. Z kolei organ rentowy wnosił o oddalenie odwołania.

Ustalając stan faktyczny w niniejszej sprawie Sąd działał w oparciu o zgromadzony w niniejszej sprawie materiał dowodowy wskazany w treści uzasadnienia, tj. o dowody z dokumentów przedłożonych przez strony oraz znajdujące się w aktach organu rentowego, dopuszczonych przez Sąd jako dowód w sprawie na podstawie art. 243 ² k.p.c., których wiarygodność i autentyczność nie budziła wątpliwości stron ani Sądu. Jednocześnie, z uwagi na to, iż podstawowa kwestia sporna w niniejszej sprawie, a więc to czy odwołującej się należało przyznać prawo do świadczenia rehabilitacyjnego, wymagała zasięgnięcia wiadomości specjalnych, Sąd swoje ustalenia faktyczne w tym zakresie oparł na dowodzie z opinii biegłych sądowych z zakresu ortopedii i neurologii, opinii biegłych sądowych z zakresu psychiatrii. Z przyczyn, które zostały szeroko omówione w dalszej części uzasadnienia, Sąd uznał sporządzone na potrzeby sprawy opinie za kompletne, logiczne i w sposób wyczerpujący odpowiadającą na pytania Sądu, a w konsekwencji mogącą stanowić podstawę ustaleń faktycznych w sprawie.

Zgodnie z art. 1 ust. 1 ustawy z dnia 25 czerwca 1999 r. o świadczeniach pieniężnych z ubezpieczenia społecznego w razie choroby i macierzyństwa (Dz.U. z 2025 r. poz. 501, t.j.; dalej jako ustawa zasiłkowa) świadczenia pieniężne na warunkach i w wysokości określonych ustawą przysługują osobom objętym ubezpieczeniem w razie choroby i macierzyństwa określonym w ustawie z dnia 13 października 1998 r. o systemie ubezpieczeń społecznych (Dz. U. z 2025 r. poz. 350, t.j.; dalej jako ustawa systemowa).

Zgodnie z art. 18 ust. 1 ustawy zasiłkowej świadczenie rehabilitacyjne przysługuje ubezpieczonemu, który po wyczerpaniu zasiłku chorobowego jest nadal niezdolny do pracy, a dalsze leczenie lub rehabilitacja lecznicza rokują odzyskanie zdolności do pracy. Świadczenie rehabilitacyjne przysługuje przez okres niezbędny do przywrócenia zdolności do pracy, nie dłużej jednak niż przez 12 miesięcy (art. 18 ust. 2). O okolicznościach, o których mowa w ust. 1 i 2, orzeka lekarz orzecznik Zakładu Ubezpieczeń Społecznych (ust. 3). Od orzeczenia lekarza orzecznika ubezpieczonemu przysługuje sprzeciw do komisji lekarskiej Zakładu Ubezpieczeń Społecznych w terminie i na zasadach przewidzianych w przepisach o emeryturach i rentach z Funduszu Ubezpieczeń Społecznych (ust. 4). Od decyzji Zakładu Ubezpieczeń Społecznych przysługuje odwołanie wniesione za pośrednictwem Oddziału ZUS do Sądu Rejonowego – Sądu Pracy i Ubezpieczeń Społecznych właściwego według miejsca zamieszkania, w terminie miesiąca od doręczenia decyzji.

Celem świadczenia rehabilitacyjnego jest umożliwienie osobie niezdolnej do pracy kontynuowania leczenia lub rehabilitacji w sytuacji, gdy okres zasiłku chorobowego jest zbyt krótki do odzyskania pełnej zdolności do pracy - a lekarz orzecznik Zakładu Ubezpieczeń Społecznych stwierdzi, że dalsze leczenie lub rehabilitacja lecznicza rokują odzyskanie zdolności do pracy.

Niezdolność do pracy oceniana jako przesłanka nabycia prawa, zarówno do zasiłku chorobowego, jak i do świadczenia rehabilitacyjnego, musi dotyczyć pracy (stanowiska), w zakresie której została orzeczona, a nie do jakiejkolwiek innej pracy. Innymi słowy, chodzi o niezdolność do pracy wskutek choroby odnoszonej do pracy (stanowiska) wykonywanej przed zachorowaniem (por. wyrok Sądu Najwyższego z dnia 13 stycznia 2015 r., II UK 118/14, LEX nr 1652389). Sąd Najwyższy w powołanej uchwale uznał więc, że niezdolność do pracy jako przesłanka prawa do świadczeń z ubezpieczenia chorobowego przewidzianych ustawą zasiłkową, to będący skutkiem choroby stan organizmu odbiegający od stanu zapewniającego mu normalne funkcjonowanie, powodujący czasową niemożność wykonywania dotychczasowej pracy, to znaczy pracy wykonywanej przed zachorowaniem. Pojęcie to ma autonomiczny charakter i odnosi się do wszystkich świadczeń z "ubezpieczenia chorobowego", których warunkiem przyznania jest niezdolność do pracy z powodu choroby. Należy też powtórzyć za wywodem Sądu Najwyższego zawartym w uzasadnieniu powołanej wyżej uchwały z dnia 2 lutego 2016 r., sygn. akt III UZP 16/15, że świadczenie rehabilitacyjne jest kolejnym (krótkoterminowym) świadczeniem pieniężnym przysługującym z tytułu czasowej niezdolności do pracy. Świadczenie rehabilitacyjne wypełnia lukę pomiędzy okresem po wyczerpaniu okresu zasiłkowego a przed stwierdzeniem trwałej niezdolności do pracy. Jest więc swego rodzaju świadczeniem przejściowym pomiędzy zasiłkiem chorobowym a rentą z tytułu niezdolności do pracy (I. Jędrasik-Jankowska: Pojęcia i konstrukcje prawne ubezpieczenia społecznego, Warszawa 2013, s. 362). Stanowi przedłużenie zasiłku chorobowego, zapewniając ubezpieczonemu pomoc pieniężną w sytuacjach wymagających dłuższego leczenia. Przy czym, jako świadczenie na dokończenie leczenia, pozostaje związane z kontynuacją leczenia schorzenia, które było podstawą do stwierdzenia niezdolności do pracy dla potrzeb ustalenia prawa do zasiłku chorobowego. Świadczenie rehabilitacyjne chroni tę samą rodzajowo sytuację co zasiłek chorobowy - czasową niezdolność do pracy dotychczasowej i ma takie samo zadanie jak zasiłek chorobowy. Prawo do świadczenia rehabilitacyjnego różni się zaś tym od prawa do renty z tytułu niezdolności do pracy, że wymaga stwierdzenia niezdolności czasowej, ale jednocześnie niezdolność ta nie może stanowić trwałej przeszkody w wykonywaniu pracy. Wobec tego, że celem świadczenia rehabilitacyjnego jest dokończenie leczenia rozpoczętego w okresie zasiłkowym, świadczenie to ma charakter swoistego przedłużenia zasiłku chorobowego.

W sprawie sporne pozostawało to, czy po dniu 22 lipca 2024r. , kiedy to wyczerpane zostało przyznane uprzednio wnioskodawczyni świadczenie rehabilitacyjne była ona nadal niezdolna do pracy i spełniała przesłanki do uzyskania świadczenia rehabilitacyjnego. Stwierdzenie okoliczności istotnych dla rozpoznania niniejszej sprawy wymagało wiadomości specjalnych i musiało znaleźć oparcie w dowodzie z opinii biegłego sądowego. Pełne wyjaśnienie spornych okoliczności wymagało bowiem wiadomości specjalnych, jakimi Sąd nie dysponował.

Na okoliczność ustalenia, czy odwołująca się po dniu 22 lipca 2024 r. była nadal niezdolna do pracy, a dalsze leczenie i rehabilitacja rokowały nadzieję odzyskania zdolności do pracy na dotychczasowym stanowisku protokolanta sądowego Sąd dopuścił dowód z opinii biegłego sądowego lekarza psychiatry, z uwagi na to, iż w odwołaniu od decyzji odmawiającej przyznania prawa do świadczenia rehabilitacyjnego wnioskodawczyni upatrywała swojej niezdolności do pracy w stanie zdrowia psychicznego. Tego rodzaju schorzenia były również przyczyną niezdolności do pracy w okresie pobierania przez wnioskodawczynie zasiłku chorobowego oraz pierwszych 4 miesięcy świadczenia rehabilitacyjnego. Następnie , z uwagi na złożone przez wnioskodawczynię obszerne zastrzeżenia wraz z dalszą dokumentacją medyczną Sąd dopuścił dowód z opinii innego biegłego tej samej specjalności.

Biegli dokonali zbieżnych rozpoznań i jednoznacznie, niezależnie od siebie wskazali, że po dniu 22 lipca 2024r. wnioskodawczyni odzyskała zdolność do pracy. Biegli w pełni podzielili zasadność opinii Lekarza Orzecznika ZUS oraz Komisji Lekarskiej ZUS, jak również wskazali, że nie ma potrzeby powoływania biegłych innych specjalizacji.

Biegli oceniając niezależnie stan zdrowia wnioskodawczyni i jej zdolność do pracy zgodnie wskazali na dobre efekty leczenia terapeutycznego i farmakotarapii. Obie opinie były spójne, logiczne, wyczerpujące i oparte na rzetelnej analizie dokumentacji medycznej oraz bezpośrednim badaniu odwołującej się. Z tych względów Sąd uznał opinie te za wiarygodne i na ich podstawie dokonał w sprawie ustaleń faktycznych w sprawie.

Wniosek odwołującej się o dopuszczenie dowodu z opinii uzupełniającej biegłego sądowego z zakresu psychiatrii z dnia 2 stycznia 2026r. nie zasługiwał na uwzględnienie. Zastrzeżenia do opinii stanowiły bowiem wyłącznie polemikę z szerokim uzasadnieniem stanowiska biegłej.

Jednocześnie Sąd nie znalazł podstawy do dopuszczenia dowodu z opinii biegłych innych specjalności. Biegli opiniujący w sprawie, nie wskazali takiej konieczności, natomiast sama wnioskodawczyni, jak wyżej wskazano, upatrywała dalszej niezdolności do pracy w schorzeniach natury psychiatrycznej.

Jak trafnie zauważył Sąd Najwyższy w postanowieniu z dnia 24 stycznia 2025 r., sygn. akt I USK 307/23, specyfika dowodu z opinii biegłego polega między innymi na tym, że jeżeli taki dowód został już przez Sąd dopuszczony, to opinii dodatkowego biegłego można żądać jedynie „w razie potrzeby”. Nie można przyjąć, że Sąd zobowiązany jest do dopuszczenia dowodu z kolejnych biegłych w każdym przypadku, gdy złożona opinia jest niekorzystna dla strony, gdyż nie odpowiada jej stanowisku procesowemu. Potrzeba powołania innego biegłego powinna wynikać z okoliczności sprawy, a nie z samego niezadowolenia strony z dotychczas złożonej opinii. Potrzebą taką nie może być przy tym przeświadczenie strony, że dalsze opinie pozwolą na udowodnienie korzystnej dla niej tezy. Samo niezadowolenie strony z oceny przedstawionej przez biegłych nie uzasadnia potrzeby dopuszczenia przez Sąd dowodu z opinii innych biegłych (LEX nr 3821858).

Całokształt zgromadzonego w sprawie materiału dowodowego, w szczególności opinia biegłych sądowych psychiatrów oraz dokumentacja medyczna, pozwoliły Sądowi na dokonanie ustaleń, zgodnie z którymi stan zdrowia wnioskodawczyni nie uzasadniał przyznanie jej prawa do świadczenia rehabilitacyjnego.

Mając powyższe na uwadze, Sąd w punkcie I. sentencji wyroku, na mocy przepisu art. 477 ¹⁴ § 1 k.p.c., oddali odwołanie w całości.

Zgodnie z art. 96 ust. 1 pkt 4 ustawy z dnia 28 lipca 2005 r. o kosztach sądowych w sprawach cywilnych (Dz. U. z 2024 r. poz. 959 t.j.), strona wnosząca odwołanie do sądu pracy i ubezpieczeń społecznych nie ma obowiązku uiszczenia kosztów sądowych (tj. opłat sądowych i wydatków). Zgodnie zaś z art. 98 u.k.s.c., w toku postępowania z zakresu ubezpieczeń społecznych wydatki ponosi Skarb Państwa. Wobec powyższego w punkcie II. sentencji wyroku Sąd koszty postępowania zaliczył na rachunek Skarbu Państwa.

Mając na uwadze powyższe, orzeczono jak w wyroku.