Zarządzenie z 25 lutego 2026, sygn. XI GC 20/26

UZASADNIENIE

Pozwem z dnia 22 stycznia 2025 r. (...) spółka akcyjna z siedzibą w H. wniosła przeciwko X. J. o zapłatę kwoty 2497,02 zł wraz z odsetkami za opóźnienie liczonymi od kwot: 832,34 zł od dnia 16 czerwca 2023 r., 832,34 zł od dnia 16 lipca 2023 r., kwoty 832,34 od dnia 16 sierpnia 2023 r. oraz kosztami postępowania, tytułem kar umownych za opóźnienie w zwrocie lokalu powódki po wyjaśnieniu najmu pomiędzy stronami.

Nakazem zapłaty z dnia 12 lutego 2025 r. Sąd orzekł zgodnie z żądaniem pozwu.

Na skutek niemożności doręczenia nakazu zapłaty pozwanemu, postanowieniem z dnia 24 listopada 2025 r. ustanowiono dla nieznanego z miejsca pobytu pozwanego kuratora procesowego w osobie r.pr. G. F..

Kurator pozwanego wniósł sprzeciw od ww. nakazu zapłaty, zaskarżając nakaz w całości, wnoszą co oddalenie powództwa w całości, zasądzenie kosztów procesu oraz przyznanie mu wynagrodzenia według norm przepisanych.

W toku procesu strony podtrzymały swoje dotychczasowe stanowiska.

Sąd ustalił następujący stan faktyczny:

W dniu 12 listopada 2013 roku powódka (...) spółka akcyjna z siedzibą w H. zawarła z pozwanym X. J. umowę (...).612.759.2013.BŚ/S, części nieruchomości położonej w Ł. przy (...), o nr (...), tj. lokalu magazynowego (...) o powierzchni 67 m2. Umowa została zawarta na czas określony od dnia 1 grudnia 2013 roku do dnia 30 listopada 2018 roku. Strony ustaliły, iż czynsz i wskazane w umowie opłaty są płatne miesięcznie. Zgodnie z zawartą umową stawka za 1 m ² powierzchni przedmiotu najmu za okres płatności wyniosła 5 zł za m ² (netto), co przy uwzględnieniu wynajmowanej powierzchni daje kwotę 335 zł miesięcznie. Przedmiot umowy najmu został wydany pozwanemu w dniu 1 grudnia 2013 roku.

Strony postanowiły (§ 21 ust. 3 pkt a) umowy), iż w przypadku opóźnienia najemcy z zapłatą całości lub części czynszu za dwa okresy płatności, po bezskutecznym upływie jednomiesięcznego dodatkowego terminu wyznaczonego na piśmie przez wynajmującego na uiszczenie zaległości, wynajmujący może rozwiązać umowę bez wypowiedzenia przed terminem, na jaki została zawarta.

W razie opóźnienia w zwrocie przedmiotu najmu (§ 23 ust. 2) pozwany zobowiązany był zapłacić powódce karę umowną w wysokości 200% miesięcznej stawki czynszu brutto obowiązującego w ostatnim okresie rozliczeniowym. Kara miała być naliczana za każdy rozpoczęty miesiąc bezprawnego zajmowania przedmiotu najmu do momentu jego opuszczenia przez najemcę.

Bezsporne, a nadto dowód:

- umowa z dnia 12 listopada 2013 roku k. 21-54;

Pismem z dnia 19 lutego 2018 roku powódka (...) spółka akcyjna z siedzibą w H. w związku z naruszeniem warunków umowy z dnia 12 listopada 2013 roku polegającej na zwłoce z zapłatą czynszu za okres co najmniej dwóch okresów płatności pomimo udzielenia dodatkowego terminu na zapłatę wypowiedziała pozwanemu umowę najmu ze skutkiem na dzień 31 marca 2018 roku.

Powódka wezwała jednocześnie pozwanego do niezwłocznego przekazania uporządkowanego przedmiotu najmu, a przypadku braku realizacji powyższego obowiązku poinformowała o karze za bezumowne korzystanie z nieruchomości za każdy rozpoczęty miesiąc opóźnienia w oddaniu przedmiotu umowy.

Dowód:

- wypowiedzenie umowy z dnia 19 lutego 2018 roku z potwierdzeniem odbioru k. 55-57

Pozwany nie wydał powódce przedmiotu najmu wskazanego w zawartej umowie, po jej zakończeniu.

Dowód:

- notatka służbowa z 4 kwietnia 2018 roku k. 58-59;

Wyrokiem zaocznym z dnia 2 kwietnia 2019 r. Sąd Rejonowy Szczecin-Prawobrzeże i Zachód w Szczecinie I Wydział Cywilny nakazał pozwanemu, aby wydał powódce lokal magazynowy będący przedmiotem niniejszej umowy najmu w stanie wolnym od osób i rzeczy. Wyrokowi został nadany rygor natychmiastowej wykonalności.

Po uprawomocnieniu tego orzeczenia sąd dnia 1 sierpnia 2019 roku wydał pełnomocnikowi powoda tytuł wykonawczy – prawomocny wyrok zaopatrzony w klauzulę wykonalności.

Dowód:

- wyrok Sądu Rejonowego Szczecin-Prawobrzeże i Zachód w Szczecinie I Wydział Cywilny (sygn. I C 1523/18) wraz z klauzulą, k. 60-61;

Powódka po wygaśnięciu umowy wystawiała na rzecz pozwanego szereg not obciążeniowych, tytułem bezumownego korzystania z lokalu, m.in.:

- dnia 1 czerwca 2023 r. notę księgową nr (...), na kwotę 832,34 zł, tytułem odszkodowania za bezumowne korzystanie z nieruchomości położonej w Ł. w okresie od 1 maja-31 maja 2023 r. Termin płatności przedmiotowej noty upływał w dniu 15 czerwca 2023 r.;

- dnia 3 lipca 2023 r. notę księgową nr (...), na kwotę 832,34 zł, tytułem odszkodowania za bezumowne korzystanie z nieruchomości położonej w Ł. w okresie od 1 czerwca -30 czerwca 2023 r. Termin płatności przedmiotowej noty upływał w dniu 15 lipca 2023 r.;

- dnia 3 sierpnia 2023 r. notę księgową nr (...), na kwotę 832,34 zł, tytułem odszkodowania za bezumowne korzystanie z nieruchomości położonej w Ł. w okresie od 1 lipca- 31 lipca 2023 r. Termin płatności przedmiotowej noty upływał w dniu 15 sierpnia 2023 r.;

Dowód:

- noty księgowe k. 66-68

W dniu 22 września 2023 roku Komornik Sądowy przy Sądzie Rejonowym Szczecin-Prawobrzeże i Zachód w Szczecinie B. E. w postępowaniu egzekucyjnym z wniosku powódki przeciwko pozwanemu dokonał opróżnienia lokalu i wprowadzenia powódki w posiadanie lokalu magazynowego (...). Na miejscu czynności nie zastano dłużnika, w lokalu znajdowały się bezwartościowe zniszczone ruchomości podlegające utylizacji.

Dowód:

- zawiadomienie z 3.08.2023 r. k. 62-63;

- protokół, k. 62-65;

Pismem z dnia 21 listopada 2023 roku powódka bezskutecznie wezwała pozwanego do zapłaty zaległych not księgowych.

Dowód:

- wezwanie do zapłaty, k. 69-71.

Stan faktyczny w sprawie w spornym zakresie Sąd ustalił w oparciu o przedłożone dokumenty, w szczególności o umowę najmu, korespondencję stron oraz dokumenty z postępowania o wydanie lokalu i z postępowania egzekucyjnego. Autentyczność i wiarygodność tych dokumentów nie budziły wątpliwości Sądu.

Sąd zważył, co następuje:

Powództwo nie zasługiwało na uwzględnienie.

Powódka niniejszym pozwem dochodziła należności za trzy miesiące bezumownego korzystania z lokalu w 2023 r. (maj, czerwiec, lipiec 2023 r.). Podstawę prawną żądania stanowiły postanowienia umowy z dnia 12 listopada 2013 r. (w szczególności § 23 ust. 2) w zw. z art. 659 i nast. k.c. oraz art. 675 § 1 k.c. Zgodnie z art. 675 § 1 k.c. po zakończeniu najmu najemca obowiązany jest zwrócić rzecz wynajmującemu w stanie niepogorszonym. Obowiązek zwrotu przedmiotu najmu ma charakter niepieniężny.

Na mocy § 23 ust. 2 umowy strony zastrzegły na wypadek opóźnienia w zwrocie przedmiotu najmu karę umowną w wysokości 200% miesięcznej stawki czynszu brutto obowiązującego w ostatnim okresie rozliczeniowym, naliczaną za każdy rozpoczęty miesiąc bezprawnego zajmowania lokalu do momentu jego opuszczenia Zastrzeżenie to odpowiada dyspozycji art. 483 § 1 k.c., albowiem dotyczy niewykonania bądź nienależytego wykonania zobowiązania niepieniężnego (zwrotu lokalu).

Bezspornym pozostawało, że najem ustał najpóźniej z upływem czasu, na jaki został zawarty (30 listopada 2018 r.), a nadto, że pozwany nie wydał powódce lokalu w dacie wskazanej w wypowiedzeniu (31 marca 2018 r.). W tym stanie rzeczy pozwany pozostawał w opóźnieniu w zwrocie przedmiotu najmu, co aktualizowało co do zasady obowiązek zapłaty kary umownej zastrzeżonej w § 23 ust. 2 umowy. Zgodnie z umową kara umowna była naliczana za każdy rozpoczęty miesiąc bezprawnego zajmowania lokalu, na co powódka wystawiała noty księgowe po 832,34 zł za każdy miesiąc. Niniejszym pozwem powódka domagała się zapłaty kar umownych za maj, czerwiec, lipiec 2023 r., podnosząc, że pozwany w tym czasie nadal zajmował lokal do czasu przymusowego opróżnienia lokalu przez komornika w dniu 22 września 2023 r.

Sprzeciwiając się żądaniu pozwu kurator pozwanego zakwestionował roszczenie co do zasady jak i wysokości, a także podniósł zarzut naruszenia zasad współżycia społecznego. Kurator pozwanego zarzucił, iż powódka na mocy tytułu wykonawczego w postaci wyroku zaocznego o wydanie lokalu już w sierpniu 2019 r. mogła wystąpić do właściwego komornika o egzekucję z nieruchomości, tymczasem powódka tego przez cztery lata nie uczyniła i celowo systematycznie obciążała pozwanego kosztem bezumownego korzystania z lokalu, podczas gdy nie było przeszkód prawnych i faktycznych, aby podjąć działania egzekucyjne i objąć lokal we władanie.

Zarzut naruszenia zasad współżycia społecznego okazał się zasadny. Zgodnie z art. 5 k.c. nie można czynić ze swego prawa użytku, który by był sprzeczny ze społeczno-gospodarczym przeznaczeniem tego prawa lub z zasadami współżycia społecznego. Takie działanie lub zaniechanie uprawnionego nie jest uważane za wykonywanie prawa i nie korzysta z ochrony.

Sąd ustalił, że powódka po wygaśnięciu umowy najmu wystąpiła przeciwko pozwanemu z powództwem eksmisyjnym, a następnie sąd wydał przeciwko pozwanemu wyrok zaoczny z dnia 2 kwietnia 2019 r. nakazujący pozwanemu wydanie lokalu (k. 61-62). Zwraca uwagę, że temu orzeczeniu sąd nadał w pkt III sentencji rygor natychmiastowej wykonalności, co już uprawniało powódkę do wystąpienia do sądu o klauzulę wykonalności na swoją rzecz bez oczekiwania na uprawomocnienie wyroku. Niezależnie od tego powódka dysponowała tytułem wykonawczym - prawomocnym wyrokiem zaocznym Sądu Rejonowego Szczecin Prawobrzeże i Zachów w Szczecinie I Wydziału Cywilnego, nakazującemu pozwanemu opróżnienie objętego umową lokalu, albowiem postanowieniem z dnia 1 sierpnia 2019 r. nadano ww. orzeczeniu klauzulę wykonalności i doręczono tytuł wykonawczy pełnomocnikowi powódki.

Tym samym powódka już w sierpniu 2019 r. (a nawet w kwietniu 2019 roku, gdyby wystąpiła do sądu ze stosownym wnioskiem o nadanie klauzuli) mogła wszcząć postępowanie egzekucyjne, po przeprowadzeniu którego weszłaby w posiadanie lokalu w stanie wolnym od osób i mienia. Sąd podzielił argumentację kuratora pozwanego, iż w takiej sytuacji nie sposób przyznać powódce ochrony jej roszczenia o zapłatę kary umownej, skoro powódka nie podjęła żadnych czynności w tym kierunku do 2023 r., obciążając pozwanego karami umownymi za kolejne okresy bezumownego korzystania z lokalu. Sąd nie traci z pola widzenia, że powódka oprócz wystawiania not na pozwanego i składania szeregu powództw o zapłatę w tut. Sadzie, obejmujących kary umowne za kolejne kwartały po rozwiązaniu umowy, przez 4 lata nie czyniła starań w kierunku wejścia w posiadanie przedmiotu najmu z udziałem komornika sądowego, co generowało koszty bezumownego korzystania z lokalu i kolejne koszty procesu, które obciążają pozwanego. Powódka w związku z zarzutem kuratora pozwanego nie wykazała, iżby istniały przeszkody faktyczne czy prawne uniemożliwiające wcześniejsze wszczęcie egzekucji na podstawie uzyskanego w 2019 roku tytułu wykonawczego i wprowadzenie powódki w faktyczne posiadanie lokalu. Co więcej, z protokołu komorniczego (k. 64 - 65) wynika, że na miejscu prowadzonych we wrześniu 2023 roku czynności komornik sądowy nie zastał dłużnika, który mógłby ewentualnie tamować egzekucję, a w lokalu znajdowały się bezwartościowe nieliczne ruchomości podlegające utylizacji (kolokwialnie mówiąc: „śmieci”).

W tych okolicznościach działanie powódki polegające na wystawianiu na pozwanego not obciążeniowych za okres maj, czerwiec, lipiec 2023 r. stanowiło w ocenie sądu typowe nadużycie prawa. Bierna postawa powódki wobec dysponowania tytułem wykonawczym nakazującym wydanie lokalu i obciążanie pozwanego kolejnymi karami z tytułu bezumownego korzystania, nie służyło ochronie interesów powódki, a czystemu zyskowi. Zwłaszcza iż na kanwie spraw rozpoznawanych przez Sąd, zarówno Sądowi jak i powódce wiadomym jest, iż dla kuratora ustanawiani są kuratorzy procesowi, wobec czego pozwany osobiście nie bierze udziału w postępowaniach, co generuje dodatkowe koszty.

Takie postępowanie powódki nie może zasługiwać na ochronę prawną, dlatego powództwo podlegało oddaleniu w całości, o czym orzeczono w sentencji wyroku.

ZARZĄDZENIE

1.  (...)

2.  (...)

3.  (...)

4.  (...)