Wyrok z 25 lutego 2026, sygn. IV U 535/25

WYROK

W IMIENIU RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ

Dnia 25 lutego 2026 roku

Sąd Rejonowy IV Wydział Pracy i Ubezpieczeń Społecznych w Toruniu

w składzie: Przewodniczący: Sędzia Alina Kordus-Krajewska

Protokolant: st. sekr. sąd. Michał Ziółkowski

po rozpoznaniu w dniu 25 lutego 2026 roku

sprawy z odwołania S. L.

przeciwko Zakładowi Ubezpieczeń Społecznych Oddziałowi wN.

o zasiłek opiekuńczy

w związku z odwołaniem od decyzji Zakładu Ubezpieczeń Społecznych Oddziału w N.

z dnia 30 października 2025 roku

I.  Zmienia zaskarżoną decyzję z dnia 30 października 2025 roku w ten sposób, że przyznaje ubezpieczonej S. L. prawo do zasiłku opiekuńczego od dnia 11 września 2025 roku do dnia 17 września 2025 roku.

Sędzia Alina Kordus-Krajewska

Sygn. akt IV U 535/25

UZASADNIENIE

Decyzją z dnia 30 października 2025 roku, nr (...), Zakład Ubezpieczeń Społecznych Oddział w N.(dalej jako ZUS, Zakład, organ rentowy) na podstawie art. 53 ust. 1, art. 55 ust. 1, art. 59 ust 14 ustawy z dnia 25 czerwca 1999 r.
o świadczeniach pieniężnych z ubezpieczenia społecznego w razie choroby i macierzyństwa (Dz. U. z 2025 r. poz. 501), dalej: ustawa zasiłkowa, w związku z §3 ust. 1-3 rozporządzenia Ministra Pracy i Polityki Społecznej z dnia 10 listopada 2015 r. w sprawie trybu i sposobu orzekania o czasowej niezdolności do pracy, wystawiania zaświadczenia lekarskiego i sposobu sprostowania błędu w zaświadczeniu lekarskim (Dz. U. z 2015, poz. 2013), odmówił S. L. prawa do zasiłku opiekuńczego za okres od 11 do 17 września 2025 r. w związku ze sprawowaniem osobistej opieki nad chorym dzieckiem.

W uzasadnieniu organ rentowy wskazał, że wystawia się na okres od dnia, w którym przeprowadzono badanie lub od dnia bezpośrednio następującego po dniu badania. Zaświadczenie lekarskie może być wystawione na okres rozpoczynający się po dniu badania, nie później jednak niż czwartego dnia po dniu badania, jeżeli: a) bezpośrednio po dniu badania przypadają dni wolne od pracy, b) badanie jest przeprowadzane w okresie wcześniej orzeczonej niezdolności do pracy. Nadto, zaświadczenie lekarskie może być wystawione na okres nie dłuższy niż 3 dni poprzedzające dzień, w którym przeprowadzono badanie, jeżeli jego wyniki wykazują, że w tym okresie wystąpiła konieczność sprawowania opieki nad chorym dzieckiem lub innym chorym członkiem rodziny. Z posiadanej przez organ rentowy dokumentacji wynika, że zaświadczenie lekarskie od dnia 11 września 2025 roku do dnia 17 września 2025 roku seria (...) wystawione zostało w dniu 9 września 2025 roku, tym samym nie spełnia ono warunków we skazanych przepisach i w związku z tym nie może stanowić podstawy przyznania zasiłku chorobowego.

S. L. , za pośrednictwem organu rentowego, złożyła do tutejszego Sądu odwołanie od powyższej decyzji zaskarżając ją w całości oraz wnosząc o jej zmianę poprzez przyznanie prawa do zasiłku opiekuńczego za okres sporny. W dalszej części wskazała, że w dniu 9 września 2025 roku syn odwołującej – J. L., na którego była wystawiona opieka, został przyjęty do szpitala, następnie tego samego dnia miał wykonaną operację wycięcia migdała gardłowego, migdałów podniebnych oraz podcięcia wędzidełka. W związku z przeprowadzonym zabiegiem dziecko wymagało hospitalizacji przez okres następnych dwóch dni. Odwołująca wraz z mężem poinformowali lekarza prowadzącego, że na czas pobytu w szpitalu opiekę nad małoletnim będzie sprawował M. L. (tata), zaś od 11 września 2025 roku opiekę sprawować będzie odwołująca. W efekcie lekarz wystawił zwolnienie w dniu 9 września 2025 roku, które miało obowiązywać od dnia 11 września 2025 roku. W toku postępowania wyjaśniającego Zakład kontaktował się z pracodawcą odwołującej w celu zweryfikowania nieobecności. Po kilku dniach odwołująca otrzymała decyzję odmowną.

W odpowiedzi na odwołanie organ rentowy wniósł o jego oddalenie, zaś
w uzasadnieniu powielił argumentację prawną oraz faktyczną zawartą w zaskarżonej decyzji.

Sąd ustalił, co następuje:

Syn ubezpieczonej J. L. w dniu 9 września 2025 roku został przyjęty do szpitala. Tego samego dnia miał wykonaną operację wycięcia migdała gardłowego, migdałów podniebnych oraz podcięcia wędzidełka. W związku z przeprowadzonym zabiegiem dziecko wymagało hospitalizacji przez okres następnych dwóch dni i następnie co najmniej 7 dni w miejscu zamieszkania.

S. L. wraz z mężem poinformowali lekarza prowadzącego, że na czas pobytu w szpitalu opiekę nad małoletnim będzie sprawował M. L. (tata), zaś od 11 września 2025 roku opiekę sprawować będzie odwołująca. Lekarz wystawił zwolnienie w dniu 9 września 2025 roku, które miało obowiązywać od dnia 11 września 2025 roku.

Dowód: przesłuchanie ubezpieczonej S. L. -protokół elektroniczny z dnia 25.02.2026r. od 00:05:32, zaświadczenie lekarskie k.15 akt ZUS

W toku postępowania wyjaśniającego Zakład kontaktował się z pracodawcą odwołującej w celu zweryfikowania nieobecności. Po kilku dniach odwołująca otrzymała decyzję odmowną.

Dowód: notatka służbowa k.12 akt ZUS decyzja organu rentowego k.13 akt ZUS

Sąd zważył, co następuje:

Powyższy stan faktyczny Sąd ustalił na podstawie dowodów z dokumentów znajdujących się w aktach zasiłkowych oraz zgromadzonych w toku niniejszego postępowania. Ich prawdziwość i autentyczność nie była kwestionowana przez żadną ze stron. Sąd również nie znalazł podstaw do podważenia ich wiarygodności. Nadto Sąd oparł się na dowodzie z przesłuchania ubezpieczonej, której zeznania jako spójne wewnętrznie, konsekwentne i logiczne, poczytał za wiarygodne.

Przechodząc do rozważań prawnych, pierwszej kolejności należało wskazać,
że zgodnie z art. 53 ust. 1 ustawy zasiłkowej, przy ustalaniu prawa do zasiłków i ich wysokości dowodami stwierdzającymi czasową niezdolność do pracy z powodu konieczności osobistego sprawowania opieki nad chorym członkiem rodziny są zaświadczenia lekarskie,
o których mowa w art. 55 ust. 1 i art. 55a ust. 7, albo wydruk zaświadczenia lekarskiego,
o którym mowa w art. 55a ust. 6 tej ustawy. Na podstawie §7 ust. 1-3 rozporządzenia Ministra Pracy i Polityki Społecznej z dnia 10 listopada 2015 r. w sprawie trybu i sposobu orzekania
o czasowej niezdolności do pracy, wystawiania zaświadczenia lekarskiego oraz trybu
i sposobu sprostowania błędu w zaświadczeniu lekarskim (Dz. U. poz. 2013), zwanego dalej rozporządzeniem wydanego na podstawie delegacji ustawowej zawartej w art. 59a cytowanej ustawy, zaświadczenie lekarskie wystawia się na okres od dnia, w którym przeprowadzono badanie, lub od dnia bezpośrednio następującego po dniu badania. Może ono być wystawione na okres rozpoczynający się po dniu badania, nie później jednak niż 4 dnia po dniu badania, jeżeli:1) bezpośrednio po dniu badania przypadają dni wolne od pracy;2) badanie jest przeprowadzane w okresie wcześniej orzeczonej czasowej niezdolności do pracy. Okres orzeczonej czasowej niezdolności do pracy może obejmować okres nie dłuższy niż 3 dni poprzedzające dzień, w którym przeprowadzono badanie, jeżeli jego wyniki wykazują, że ubezpieczony w tym okresie niewątpliwie był niezdolny do pracy.

W tym miejscu należało również wskazać, że zgodnie z § 2 orzekanie o czasowej niezdolności do pracy z powodu choroby, pobytu w szpitalu albo innym przedsiębiorstwie podmiotu leczniczego wykonującego działalność leczniczą w rodzaju stacjonarne i całodobowe świadczenia zdrowotne, albo konieczności osobistego sprawowania przez ubezpieczonego opieki nad chorym członkiem rodziny, następuje po przeprowadzeniu postępowania diagnostyczno-leczniczego, w trakcie którego należy brać pod uwagę wszystkie okoliczności istotne dla oceny stanu zdrowia i upośledzenia funkcji organizmu powodujące czasową niezdolność do pracy ubezpieczonego, ze szczególnym uwzględnieniem rodzaju i warunków pracy (§ 3).

Przekładając powyższe na realia niniejszej sprawy, w ocenie Sądu ubezpieczonej przysługiwało prawo do zasiłku opiekuńczego z tytułu opieki nad synem w spornym okresie. Zgodnie z treścią art. 32 ust. 1 pkt 2 ustawy zasiłkowej zasiłek opiekuńczy przysługuje ubezpieczonemu zwolnionemu od wykonywania pracy z powodu konieczności osobistego sprawowania opieki nad chorym dzieckiem w wieku do ukończenia 14 lat. Organ rentowy nie kwestionował, że w przypadku S. L. istniała konieczność osobistego sprawowania opieki nad chorym dzieckiem. Nie podnosił również, by występowały inne okoliczności skutkujące brakiem prawa do zasiłku opiekuńczego. Niemniej organ ten odmówił prawa do zasiłku opiekuńczego ubezpieczonej wyłącznie z uwagi na nieprawidłowy sposób wystawienia przez lekarza zaświadczenia o niezdolności do pracy z tytułu opieki nad dzieckiem, która miała nastąpić od 11 września 2025 r. Doszło bowiem do naruszenia § 7 ust. 1 ww. rozporządzenia, albowiem badanie lekarskie miało miejsce we wtorek 9 września 2025 roku, zaś zwolnienie wydano na okres rozpoczynający się – nie tego samego dnia lub dzień później – lecz po dwóch dniach od dnia badania tj. od czwartku 11 września 2025 roku. Jednocześnie nie ziściły się przesłanki, o których mowa w § 7 ust. 2, gdyż wskazana różnica dwóch dni nie była spowodowana przypadającymi bezpośrednio po dniu badania dniami wolnymi od pracy, jak również z uwagi na fakt, ze stosowne badanie nie zostało przeprowadzane w okresie wcześniej orzeczonej czasowej niezdolności do pracy.

W ocenie Sądu powyższe okoliczności nie mogły doprowadzić do odmowy przyznania ubezpieczonej prawa do zasiłku opiekuńczego, skoro ubezpieczona spełniła przesłanki nabycia stosownego świadczenia określone w ustawie zasiłkowej. Sporne zaświadczenie lekarskie potwierdzało konieczność osobistego sprawowania w spornym okresie opieki nad chorym dzieckiem, czego organ rentowy nie kwestionował. Ponadto oceniając przepisy cytowanego Rozporządzenia to zwolnienie może być wystawione na okres rozpoczynający się po dniu badania, nie później jednak niż 4 dnia po dniu badania, jeżeli:1) bezpośrednio po dniu badania przypadają dni wolne od pracy;2) badanie jest przeprowadzane w okresie wcześniej orzeczonej czasowej niezdolności do pracy.

W tej sprawie nie było niezdolności do pracy matki, lecz konieczność sprawowania opieki nad dzieckiem, zatem w/w przepisy należy wziąć pod uwagę ze zwróceniem uwagi na odmienność analizowanego stanu faktycznego. Badanie syna ubezpieczonej i zabieg odbyły się 9 września 2025r. Zwolnienie lekarskie wystawiono w dniu 9 września 2025r. tj. w dniu badania syna ubezpieczonej. Niewątpliwie w tej dacie lekarz miał wiedzę co do stanu zdrowia syna i konieczności sprawowania nad nim opieki i okresu tej opieki a brak opieki od tej daty wiązał się wyłącznie z korzystaniem z urlopu przez ojca J. L.

Nawet nie podzielając tego stanowiska to należy wyjaśnić, że zgodnie z orzecznictwem Sądu Najwyższego prawo do zasiłku chorobowego nie jest uzależnione od tego, czy zakład służby zdrowia wystawił na właściwym formularzu zaświadczenie o czasowej niezdolności do pracy z powodu choroby. W uzasadnieniu podkreślono, że powstanie niezdolności do pracy w okresie zatrudnienia oraz nieprzerwany okres niezdolności do pracy, powinny być dla organu rentowego całkowicie wystarczającą podstawą do wypłaty zasiłku. Wskazano, że nie do przyjęcia jest stanowisko kasacji, iż pracownik, który stał się niezdolny do pracy z powodu choroby, mógłby zostać pozbawiony prawa do zasiłku chorobowego ze względu na stwierdzenie faktu niezdolności do pracy na niewłaściwym druku. Również brak zaświadczenia lekarskiego, przy bezspornym fakcie niezdolności ubezpieczonego do pracy, nie stanowi wystarczającej podstawy do odmowy przyznania prawa do świadczenia (por. postanowienie SN z 8 lipca 2021 r., II USK 250/21, LEX nr 3391025, czy wyrok SN z 17 listopada 2000 r., II UKN 53/00, OSNAPiUS 2002 nr 11, poz. 277).

Powyższe rozważania są adekwatne także w zakresie ustalenia uprawnień do zasiłku opiekuńczego. Ubezpieczona była przekonana co do prawidłowości udzielonego jest zwolnienia od wykonywania pracy z powodu konieczności sprawowania opieki nad synem.

Tym samym na podstawie art. 477 ¹⁴ § 2 k.p.c. Sąd zmienił zaskarżoną decyzję
i przyznał ubezpieczonej prawo do zasiłku opiekuńczego za sporny okres, o czym orzeczono
w sentencji wyroku.

Sędzia Alina Kordus-Krajewska