Wyrok z 26 lutego 2026, sygn. I C 30/25

WYROK

W IMIENIU RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ

Dnia 26 lutego 2026r.

Sąd Rejonowy w Kaliszu w I Wydziale Cywilnym, w składzie:

Przewodniczący: sędzia Michał Włodarek

Protokolant: Paulina Sroka

po rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym w dniu 26 lutego 2026r. w R.

sprawy z powództwa X. G. ( uprzednio (...) ) (PESEL (...))

przeciwko pozwanemu (...) Towarzystwu (...) S.A. (...) z/s w V. (KRS (...))

o zapłatę

i

sprawy z powództwa V. G. (PESEL (...))

przeciwko pozwanemu (...) Towarzystwu (...) S.A. (...) z/s w V. (KRS (...))

o zapłatę

I.  zasądza od pozwanego (...) Towarzystwa (...) S.A. (...) z/s w V. na rzecz:

1.  powódki X. G. kwotę 2.000,00zł (dwa tysiące złotych 00/100) wraz z odsetkami ustawowymi za opóźnienie liczonymi od dnia 24 lipca 2024r. do dnia zapłaty,

2.  powoda V. G. kwotę 2.000,00zł (dwa tysiące złotych 00/100) wraz z odsetkami ustawowymi za opóźnienie liczonymi od dnia 24 lipca 2024r. do dnia zapłaty,

II.  nakazuje pobrać na rzecz Skarbu Państwa – Sądu Rejonowego w Kaliszu tytułem zwrotu części nieuiszczonych wydatków od pozwanego (...) Towarzystwa (...) S.A. (...) z/s w V. łącznie kwotę 2.546,59zł (dwa tysiące pięćset czterdzieści sześć złotych 59/100),

III.  zasądza od pozwanego (...) Towarzystwa (...) S.A. (...) z/s w V. na rzecz:

1.  powódki X. G. kwotę 1.917,00zł (jeden tysiąc dziewięćset siedemnaście złotych 00/100) tytułem zwrotu kosztów procesu, w tym kwotę 900,00zł (dziewięćset złotych 00/100) tytułem zwrotu kosztów zastępstwa procesowego wraz z odsetkami w wysokości w stosunku rocznym odsetek ustawowych za opóźnienie w spełnieniu świadczenia pieniężnego, za czas od dnia uprawomocnienia się orzeczenia do dnia zapłaty,

2.  powoda V. G. kwotę 1.917,00zł (jeden tysiąc dziewięćset siedemnaście złotych 00/100) tytułem zwrotu kosztów procesu, w tym kwotę 900,00zł (dziewięćset złotych 00/100) tytułem zwrotu kosztów zastępstwa procesowego wraz z odsetkami w wysokości w stosunku rocznym odsetek ustawowych za opóźnienie w spełnieniu świadczenia pieniężnego, za czas od dnia uprawomocnienia się orzeczenia do dnia zapłaty.

sędzia Michał Włodarek

Sygn. akt I C 30/25

UZASADNIENIE

W dniu 8 stycznia 2025r. powodowie X. G., poprzednio Biesiada, oraz V. G. wnieśli przeciwko pozwanemu (...) S.A. (...) z siedzibą w V. o zasądzenie:

- na rzecz powódki X. G. kwoty 2.000,00zł wraz z ustawowymi odsetkami za opóźnienie, liczonymi od dnia następującego po dniu wydania przez pozwanego decyzji, tj. od dnia 24 lipca 2024r., do dnia zapłaty, tytułem częściowego zadośćuczynienia za doznaną krzywdę, ból i cierpienie pozostające w związku ze zdarzeniem komunikacyjnym z dnia 3 marca 2024 r.,

- na rzecz powoda V. G. kwoty 2.000,00zł wraz z ustawowymi odsetkami za opóźnienie, liczonymi od dnia następującego po dniu wydania przez pozwanego decyzji, tj. od dnia 24 lipca 2024r., do dnia zapłaty, tytułem częściowego zadośćuczynienia za doznaną krzywdę, ból i cierpienie pozostające w związku ze zdarzeniem komunikacyjnym z dnia 3 marca 2024r.

Ponadto powodowie wnieśli o zasądzenie od pozwanego na rzecz każdego z nich kosztów procesu, w tym kosztów zastępstwa procesowego, według norm przepisanych.

W uzasadnieniu pozwu powodowie podali, że w dniu 3 marca 2024r. w miejscowości M. kierujący motocyklem marki G. o nr rej. (...) spowodował zagrożenie bezpieczeństwa w ruchu drogowym, uderzając w lewy bok samochodu osobowego, którym kierował powód V. G.. W wyniku uderzenia pojazd powodów wjechał do rowu.

W dacie zdarzenia pojazd sprawcy był objęty obowiązkowym ubezpieczeniem odpowiedzialności cywilnej posiadaczy pojazdów mechanicznych, zawartym z (...) S.A. (...) z/s w V..

Powodowie podali, że bezpośrednio po zdarzeniu powódka X. G. nie odczuwała większych dolegliwości bólowych, jednak kilka godzin później, z uwagi na ból kręgosłupa szyjnego, zgłosiła się na Szpitalny Oddział Ratunkowy w R., gdzie została poddana badaniom obrazowym i diagnostycznym. Powódka, poza ogólnymi potłuczeniami, nie doznała poważniejszych obrażeń ciała, jednak przedmiotowy wypadek wywołał u niej lęk przed jazdą samochodem, problemy ze snem oraz obniżenie nastroju. W związku z powyższym korzystała ona z psychoterapii, a lekarz psychiatra rozpoznał u niej zaburzenia lękowe i zalecił stosowanie środków przeciwlękowych. Powódka poniosła z tego tytułu również koszty leczenia.

Bezpośrednio po wypadku powód V. G. także nie odczuwał większych dolegliwości bólowych i nie wyraził zgody na przewiezienie do szpitala. Jednak kilka godzin później, po ustąpieniu początkowych emocji, zaczął uskarżać się na ból kręgosłupa szyjnego oraz prawej łopatki. W związku z tym zgłosił się na Szpitalny Oddział Ratunkowy w R.. Przeprowadzone badania nie wykazały zmian urazowych, jednak u powoda pojawiły się napady lęku, a nadto stał się on drażliwy i wybuchowy. Nie mogąc sobie poradzić z tym stanem, powód zgłosił się na konsultację do lekarza psychiatry, który rozpoznał zaburzenia adaptacyjne oraz zalecił stosowanie leków przeciwdepresyjnych. Po ich wdrożeniu nastąpiła jedynie nieznaczna poprawa. Powód poniósł z tego tytułu również koszty leczenia.

Powodowie zgłosili pozwanemu roszczenia o zapłatę zadośćuczynienia. Przeprowadzone przez pozwanego postępowania likwidacyjne zakończyły się uznaniem odpowiedzialności za zdarzenie i wypłatą na rzecz powódki X. G. kwoty 1.000,00zł tytułem zadośćuczynienia oraz kwoty 140,00zł tytułem zwrotu kosztów leczenia, a na rzecz powoda V. G. kwoty 1.000,00zł tytułem zadośćuczynienia oraz kwoty 220,00zł tytułem zwrotu kosztów leczenia. Powodowie nie zgodzili się z tymi decyzjami. W ich ocenie przyznane kwoty zadośćuczynienia nie odpowiadają rozmiarowi doznanej krzywdy i uszczerbkowi na zdrowiu, albowiem nie powrócili oni do stanu zdrowia sprzed wypadku.

W odpowiedzi na pozew, pozwany (...) Towarzystwo (...) S.A. (...) z/s w V. wniósł o oddalenie powództw w całości oraz o zasądzenie od powodów na jego rzecz kosztów procesu, w tym kosztów zastępstwa procesowego według norm przepisanych.

W uzasadnieniu tego kwalifikowanego pisma procesowego pozwany podniósł, że kwestionuje zgłoszone roszczenia co do wysokości, a ponadto wskazał, że w toku postępowania likwidacyjnego ustalił rodzaj, charakter i rozległość uszkodzeń ciała i uszczerbku na zdrowiu każdego z powodów oraz przyznał zadośćuczynienia w wysokości po 1.000,00zł, które odpowiadają rozmiarom krzywdy każdego powodów i je rekompensują w całości.

Sąd Rejonowy ustalił, następujący stan faktyczny.

W dniu 3 marca 2024r. w m. M., pow. (...) kierujący motocyklem m – ki G. o nr rej. (...) wytworzył stan niebezpieczeństwa w ruchu drogowym i nie zachowując szczególnej ostrożności doprowadził do zderzenia z pojazdem m – ki T. o nr rej. (...), który prowadził powód V. G., a którego pasażerką była powódka X. G., powodując u nich powstanie obrażeń ciała. Podczas wypadku powodowie korzystali i posiadali zapięte pasy bezpieczeństwa.

Na miejsce zdarzenia został zadysponowany patrol policji.

Sprawca wypadku, kierujący motocyklem m – ki G. o nr rej. (...), został ukarany w postępowaniu mandatowym za wykroczenie stypizowane w art. 86 § 1 kw.

( informacja policji k. 11, dokumenty akt szkodowych – płyta Cd. k. 41, przesłuchanie powódki X. G. k. 52 00:02:30-00:12:41, przesłuchanie powoda V. G. k. 52 00:12:41-00:23:21)

W wyniku opisanego zdarzenia powodowie V. G. i X. G. byli konsultowani w Szpitalnym Oddziale Ratunkowym Wojewódzkiego Szpitala (...) w R., gdzie udzielono im pomocy ambulatoryjnej.

U powódki X. G. rozpoznano stan po urazie komunikacyjnym – powierzchowny uraz szyi, część nieokreślona.

U powoda V. G. rozpoznano stan po urazie komunikacyjnym – powierzchowny uraz szyi, część nieokreślona.

Powodowie kontynuowali leczenie, w tym konsultowali się psychiatrycznie.

Powodowie nadal odczuwają negatywne skutki zdarzenia w obszarze zdrowia fizycznego i psychicznego.

( karta informacyjna leczenia szpitalnego k. 12, 16, historia choroby k. 13-15, 17-19, dokumenty akt szkodowych – płyta Cd. k. 41, przesłuchanie powódki X. G. k. 52 00:02:30-00:12:41, przesłuchanie powoda V. G. k. 52 00:12:41-00:23:21)

Pod kątem ortopedycznym na skutek zdarzenia komunikacyjnego z dnia 3 marca 2024r. powód V. G. doznał powierzchownego urazu szyi.

Obrażenia organizmu powoda na skutek tego urazu nie doprowadziły do powstania u niego trwałego lub długotrwałego uszczerbku na jego zdrowiu.

Pod kątem ortopedycznym na skutek zdarzenia komunikacyjnego z dnia 3 marca 2024r. powódka X. G. doznała powierzchownego urazu szyi.

Obrażenia organizmu powoda na skutek tego urazu nie doprowadziły do powstania u niej trwałego lub długotrwałego uszczerbku na jego zdrowiu.

( opinia biegłego ortopedy k. 59-62, 63-66)

W zakresie zdrowia psychicznego powódki X. G. wskazano, że w następstwie zdarzenia z dnia 3 marca 2024r. doszło u niej do wystąpienia zaburzeń adaptacyjnych o nieznacznym nasileniu. Rozpoznano u niej zaburzenia adaptacyjne oraz niepowikłaną żałobę.

Zaburzenia te miały typowy dla tego rodzaju sytuacji przebieg i przejawiały się wzrostem napięcia emocjonalnego, drażliwością, nadpobudliwością, zaburzeniami rytmu dobowego oraz reminiscencjami samego zdarzenia. Powódka odczuwała również lęk i niepokój, w szczególności w sytuacjach kojarzących się ze zdarzeniem lub z nim związanych. Dolegliwości te były uciążliwe i obniżały jakość jej życia, nie powodowały jednak istotnych zaburzeń w codziennym funkcjonowaniu.

Przed przedmiotowym zdarzeniem powódka korzystała z leczenia psychiatrycznego od około listopada 2023 r. Występujące wówczas dolegliwości wiązały się z odczuwanym lękiem, niepokojem oraz natręctwami. Leczenie obejmowało farmakoterapię oraz oddziaływania psychoterapeutyczne. Powódka korzystała również ze zwolnienia lekarskiego w końcowym okresie leczenia, które zostało zakończone w lutym 2024 r.

Pomimo wcześniejszych pozytywnych doświadczeń związanych z leczeniem psychiatrycznym i psychologicznym, po zdarzeniu z dnia 3 marca 2024 r. powódka nie uznała za konieczne ponownego podjęcia leczenia w związku z dolegliwościami powstałymi po wypadku. Odbyła jedną konsultację psychiatryczną, podczas której lekarz potwierdził zasadność poczynionych ustaleń, jednak nie kontynuowała leczenia, uznając, że nie jest ono potrzebne. Nieznaczne nasilenie dolegliwości potwierdza również fakt szybkiego powrotu powódki do wcześniejszych obowiązków i normalnego funkcjonowania, co wiązało się między innymi z podjęciem nowych obowiązków zawodowych. Pomimo występujących dolegliwości funkcjonowanie powódki nie uległo istotnemu zaburzeniu ani w sferze zawodowej, ani społecznej.

Powódka X. G. szybko powróciła do obowiązków zawodowych, a w niedługim czasie po zdarzeniu zawarła związek małżeński oraz podjęła starania o dziecko. Również kolejne traumatyczne przeżycie, związane ze stratą dziecka, nie doprowadziło u niej do zaburzeń stanu psychicznego wymagających leczenia. Obecnie obserwuje się u niej niepowikłany proces żałoby po stracie dziecka, pozostający jednak bez związku przyczynowego ze zdarzeniem z dnia 3 marca 2024r.

Okres naruszenia czynności psychicznych i rozstroju zdrowia psychicznego powódki X. G. był nieznaczny i nie przekraczał dwóch miesięcy. Stwierdzone zaburzenia adaptacyjne pozostawały w związku z przedmiotowym zdarzeniem. Jednocześnie powódka już przed tym zdarzeniem miała rozpoznane zaburzenia lękowe.

W wyniku zdarzenia nie doznała ona długotrwałego ani trwałego uszczerbku na zdrowiu psychicznym.

Jej obecny stan psychiczny jest dość dobry i wyrównany, przy czym obserwowane elementy procesu żałoby mają prawidłowy przebieg.

Przedmiotowe zdarzenie nie będzie miało istotnego wpływu na stan psychiczny powódki ani na jej funkcjonowanie w przyszłości.

W związku z tym zdarzeniem powódka nie wymagała także pomocy osób trzecich z uwagi na zaburzenia stanu psychicznego.

W zakresie zdrowia psychicznego powoda V. G. wskazano, że na skutek zdarzenia z dnia 3 marca 2024r. rozpoznano u niego zaburzenia adaptacyjne oraz niepowikłaną reakcję żałoby.

W następstwie tego zdarzenia wystąpiły u powoda zaburzenia adaptacyjne o nieznacznym nasileniu.

Obecnie u powoda występuje niepowikłany proces żałoby, który jednak nie pozostaje w związku przyczynowym z przedmiotowym zdarzeniem.

Poziom nasilenia, charakter oraz czas trwania dolegliwości były nieznaczne i nie spowodowały u powoda istotnych zaburzeń w codziennym funkcjonowaniu.

Zdarzenie z dnia 3 marca 2024r. nie doprowadziło u powoda do powstania trwałego ani długotrwałego uszczerbku na zdrowiu psychicznym.

Przedmiotowe zdarzenie nie wiązało się z koniecznością podjęcia przez powoda leczenia psychiatrycznego ani stosowania farmakoterapii. Taka potrzeba nie występuje również obecnie. Zdarzenie to nie spowodowało także konieczności korzystania przez powoda z pomocy osób trzecich w związku z jego stanem psychicznym.

( opinia biegłego lekarza psychiatry k. 95-103, 104-112)

W momencie zdarzenia sprawca wypadku posiadał zawartą z pozwanym (...) S.A. (...) z/s w V. umowę odpowiedzialności cywilnej z tytułu obowiązkowego ubezpieczenia odpowiedzialności cywilnej posiadaczy pojazdów mechanicznych w związku z ruchem tych pojazdów.

Powodowie dokonali zgłoszenia u pozwanego zaistnienia szkody na osobie i mieniu w celu przeprowadzenia postępowania szkodowego w ramach odpowiedzialności gwarancyjnej Ubezpieczyciela sprawcy szkody z tytułu umowy obowiązkowego ubezpieczenia odpowiedzialności cywilnej posiadaczy pojazdów mechanicznych w związku z ruchem tych pojazdów. Postępowanie szkodowe zostało zarejestrowane pod numerami (...) i (...).

W związku ze zgłoszeniem pozwany przeprowadził postępowania szkodowe i decyzjami z dnia 23 lipca 2024r. przyznał powodom zadośćuczynienie w kwocie po 1.000,00zł na rzecz każdego z nich oraz dokonał zwrotu wydatków poniesionych na leczenie – na rzecz powódki X. G. w wysokości 140,00zł i na rzecz powoda V. G. w wysokości 220,00zł., a także odmówił dalszego zrekompensowania krzywdy na osobie.

( zgłoszenie szkody k. 20, 21, decyzja k. 22, 23, dokumenty akt szkodowych – płyta Cd. k. 41, przesłuchanie powódki X. G. k. 52 00:02:30-00:12:41, przesłuchanie powoda V. G. k. 52 00:12:41-00:23:21)

Sąd, dla ustalenia okoliczności wymagających wiadomości specjalnych, dopuścił dowód z opinii biegłych sądowych z zakresu ortopedii oraz psychiatrii, w szczególności na okoliczność rodzaju i rozmiaru doznanych przez powodów obrażeń i następstw zdrowotnych, przebiegu i czasu leczenia, utrwalonych następstw zdrowotnych, rokowań na przyszłość, związku przyczynowego pomiędzy stwierdzonymi następstwami a zdarzeniem, a także wpływu skutków wypadku na funkcjonowanie powodów w życiu codziennym, w tym w sferze psychicznej.

Sąd uznał sporządzone w sprawie opinie za w pełni przydatne do ustalenia stanu faktycznego, albowiem są one pełne, jasne, zrozumiałe, wyczerpujące, kompleksowe oraz wewnętrznie spójne. Biegli udzielili odpowiedzi na wszystkie pytania objęte tezą dowodową, a sformułowania zawarte w opiniach pozwalają na odtworzenie toku rozumowania i sposobu dochodzenia do przedstawionych wniosków. Jednocześnie biegli wskazali materiał, na którym się oparli, w tym dokumentację medyczną, a także przedstawili zastosowane metody oceny, adekwatne do reprezentowanych przez nich specjalności. Wnioski końcowe obu opinii są zwięzłe, precyzyjne, logiczne i znajdują oparcie w zgromadzonym materiale dowodowym, nie budząc zastrzeżeń co do ich trafności w świetle całokształtu okoliczności sprawy.

Istotne jest przy tym, że żadna ze stron nie kwestionowała opinii biegłego z zakresu ortopedii ani opinii biegłego z zakresu psychiatrii.

W tych warunkach Sąd oparł ustalenia dotyczące następstw zdrowotnych wypadku oraz ich wpływu na funkcjonowanie powodów, zarówno w aspekcie somatycznym, jak i psychicznym, na opiniach biegłych z zakresu ortopedii i psychiatrii, uznając je za miarodajne i wystarczające dla rozstrzygnięcia o żądaniu zadośćuczynienia.

Za wiarygodne należało uznać zaliczone w poczet materiału dowodowego dokumenty zgromadzone w postępowaniu albowiem zostały one sporządzone przez uprawnione organy w ramach przysługujących im kompetencji, w sposób rzetelny i fachowy. Ich prawdziwość i autentyczność nie wzbudziła w ocenie Sądu wątpliwości.

Sąd Rejonowy zważył, co następuje.

Na podstawie art. 436 § 1 kc odpowiedzialność przewidzianą w art. 435 kc ponosi samoistny posiadacz mechanicznego środka komunikacji poruszanego za pomocą sił przyrody. Jednakże, gdy posiadacz samoistny oddał środek komunikacji w posiadanie zależne, odpowiedzialność ponosi posiadacz zależny.

Na podstawie art. 34 ust. 1 ustawy z dnia 22 maja 2003r. o ubezpieczeniach obowiązkowych, Ubezpieczeniowym Funduszu Gwarancyjnym i Polskim Biurze Ubezpieczycieli Komunikacyjnych (Dz. U. 2025.367 – t.j.) z ubezpieczenia OC posiadaczy pojazdów mechanicznych przysługuje odszkodowanie, jeżeli posiadacz lub kierujący pojazdem mechanicznym są obowiązani do odszkodowania za wyrządzoną w związku z ruchem tego pojazdu szkodę, będącą następstwem śmierci, uszkodzenia ciała, rozstroju zdrowia bądź też utraty, zniszczenia lub uszkodzenia mienia.

W celu przypisania odpowiedzialności cywilnej posiadaczowi pojazdu – musi zaistnieć adekwatny związek przyczynowy łączący ruch pojazdu ze szkodą (art. 361 § 1 kc).

Opisana w cyt. powyżej przepisach odpowiedzialność jest to odpowiedzialność na zasadzie ryzyka, która oparta jest na założeniu, że sam ruch mechanicznego środka komunikacji stwarza zwiększone ryzyko dla otoczenia, niebezpieczeństwo wyrządzenia szkody, niezależnie od działania lub zaniechania podmiotu prowadzącego taki pojazd.

Odpowiedzialność taką uchylają jedynie okoliczności egzoneracyjne. Posiadacz pojazdu może się uwolnić od odpowiedzialności wyłącznie przez wykazanie, że szkoda powstała na skutek: siły wyższej, wyłącznej winy poszkodowanego, wyłącznej winy osoby trzeciej, za którą posiadacz nie ponosi odpowiedzialności.

Wina poszkodowanego zachodzi wówczas, gdy można mu postawić zarzut niedokładania należytej staranności wymaganej od osoby rozważnej w konkretnych okolicznościach. Wyłącza ona odpowiedzialność, gdy jako jedyna, w świetle wskazań nauki i doświadczenia życiowego, jest na tyle poważna, że może być uwzględniana, pochłaniając przy tym inne poboczne okoliczności.

Odpowiedzialność posiadacza pojazdu wykluczona jest także w sytuacji wyłącznej winy osoby trzeciej, za którą ten nie ponosi odpowiedzialności. Wyłączenie odpowiedzialności z tytułu ryzyka z art. 436 § 1 kc następuje nie tylko wówczas, gdy szkoda nastąpiła wyłącznie z winy poszkodowanego lub osoby trzeciej, lecz także wtedy, gdy szkoda jest wyłącznie następstwem zawinionych działań (zaniechań) poszkodowanego i osoby trzeciej (tak SN w wyr. z dnia 6 lipca 1973r. w sprawie o sygn. akt II CR 156/73, opubl. OSPiKA 1974, Nr 5, poz. 85).

Dla przypisania odpowiedzialności samoistnego posiadacza mechanicznego środka komunikacji, którego odpowiedzialność konstruowana jest na zasadzie ryzyka, zbędne jest rozważanie, czy można mu przypisać zawinienie lub bezprawne zaniedbania (tak SN w wyr. z 19 czerwca 2001r., II UKN 424/00, opubl. OSN 2003, Nr 6, poz. 155, oraz w wyr. z 14 lutego 2002r., I PKN 853/00, opubl. OSN 2002, Nr 18, poz. 4) – por. E. Gniewek, P. Machnikowski (red.), Kodeks cywilny. Komentarz. Wyd. 7, Warszawa 2016.

W sytuacji, gdy wypadek komunikacyjny polegał na zderzeniu się dwóch pojazdów będących w ruchu, prawną podstawę orzekania o odpowiedzialności posiadaczy pojazdów za wynikłe z tego szkody stanowi art. 436 § 2 kc w zw. z art. 415 kc. W świetle treści przepisu art. 415 kc za szkodę odpowiada osoba, której zawinione zachowanie się jest źródłem powstania szkody. Czyn sprawcy pociągający za sobą odpowiedzialność cywilną musi być bezprawny, a więc niezgodny z obowiązującymi zasadami porządku prawnego, a przy tym zawiniony. Przesłankami odpowiedzialności deliktowej są: powstanie szkody, zdarzenie, związek przyczynowy pomiędzy zdarzeniem, z którym ustawa łączy obowiązek odszkodowawczy oznaczonego podmiotu a szkodą oraz wina sprawcy. Pod pojęciem szkody rozumie się - najogólniej rzecz biorąc - uszczerbek w dobrach prawnie chronionych osoby poszkodowanej. Element winy będzie się wyrażał przede wszystkim w sposobie poruszania się przez uczestnika kierowanym przezeń pojazdem w kontekście możności przypisania mu wszelkiej nieprawidłowości z punktu widzenia właściwiej techniki i taktyki jazdy, zachowania należytej w danych warunkach pogodowych i drogowych ostrożności, możliwości dostrzeżenia nadjeżdżającego samochodu i uniknięcia zderzenia. – por. wyrok SN z dnia 18 listopada 2004r. w sprawie o sygn. akt I CK 242/04, opubl. Legalis.

Jak już wskazano dla ustalenia odpowiedzialności za szkodę niematerialną warunkiem koniecznym jest istnienie adekwatnego związku przyczynowego między krzywdą a zdarzeniem ją wyrządzającym albowiem rolą oraz istotą związku przyczynowego jako przesłanki roszczenia o zadośćuczynienie jest ocena, czy doznana szkoda niemajątkowa może być normalnym skutkiem zdarzenia szkodzącego, przy czym stopień natężenia doznanej krzywdy, tj. rodzaj, charakter, długotrwałość ujemnych przeżyć, a także ich intensywność, stanowi tylko przesłankę określającą wysokość zadośćuczynienia, a nie przesłankę zasadności samego roszczenia z tego tytułu, przy przyjęciu, że treść art. 445 § 1 kc oraz art. 448 kc stanową lex specialis w stosunku do art. 361 § 1 kc – por. wyrok s.apel. w Łodzi z dnia 11 marca 2014r. w sprawie o sygn. akt I ACa 1184/13, opubl. LEX nr 1454546, wyrok s.apel. w Białymstoku z dnia 18 czerwca 2014r. w sprawie o sygn. akt I ACa 175/14, opubl. LEX nr 1489037, wyrok s.apel. w Gdańsku z dnia 12 czerwca 2014r. w sprawie o sygn. akt I ACa 8/14, opubl. LEX nr 1500753, wyrok s.apel. w Katowicach z dnia 12 marca 2014r. w sprawie o sygn. akt I ACa 1193/13, opubl. LEX nr 1451641.

Szkoda niemajątkowa musi pozostawać w normalnym związku przyczynowym z wypadkiem w rozumieniu art. 361 § 1 kc.

Na tle art. 361 § 1 kc odnotowania wymaga, że na gruncie tego przepisu „obojętne jest, czy ma miejsce związek przyczynowy bezpośredni, czy pośredni oraz, czy jest to związek przyczynowy złożony, wieloczłonowy, z tym, że odpowiedzialność cywilną uzasadnia jedynie taki związek przyczynowy wieloczłonowy, w którym między poszczególnymi ogniwami zachodzi normalna zależność przyczynowa, a więc każde ogniwo tego związku podlega ocenie z punktu widzenia przyczynowości adekwatnej.

Norma zawarta w przepisie art. 361 § 1 kc opiera się na założeniach teorii adekwatnego związku przyczynowego, w wersji obiektywnej, zwanego też „normalnym związkiem przyczynowym”. Teoria ta zakłada, że związek przyczynowy zachodzi tylko wtedy, gdy w grupie wszystkich przyczyn i skutków mamy do czynienia jedynie z takimi przyczynami, które normalnie powodują określone skutki. Nie wystarczy więc stwierdzić istnienie związku przyczynowego jako takiego, lecz należy stwierdzić, że chodzi o następstwa normalne (a nie niezwykłe, nadzwyczajne).

Związek przyczynowy należy pojmować jako obiektywne powiązanie ze sobą zjawiska nazwanego „przyczyną” ze zjawiskiem określonym jako „skutek”. Istnienie związku przyczynowego jako zjawiska obiektywnego determinowane jest okolicznościami faktycznymi sprawy. W pierwszej kolejności należy za pomocą testu „conditio sine qua non” zbadać, czy określony skutek stanowi obiektywne następstwo zdarzenia, które wskazano jako jego przyczynę, to znaczy, czy oceniany skutek nastąpiłby mimo braku wskazanej przyczyny. Jeżeli odpowiedź jest negatywna, czyli badany skutek nastąpiłby również mimo nieobecności tej przyczyny należy stwierdzić, że nie występuje żaden obiektywny związek przyczynowy i nie ma potrzeby dalszego badania, czy relacje pomiędzy przyczyną a skutkiem są adekwatne w rozumieniu art. 361 § 1 kc. Pojawienie się w przebiegu kauzalnym przyczyny zewnętrznej, nie powiązanej z działaniem lub zaniechaniem podmiotu odpowiedzialnego za powstanie szkody, przesądza o braku związku przyczynowego, jeśli bez przyczyny pierwotnej szkoda i tak powstałaby. Przepis art. 361 § 1 kc wiąże jednak odpowiedzialność tylko z normalnymi następstwami zjawisk stanowiących jej podstawę. W razie pozytywnego stwierdzenia, że dany fakt był koniecznym warunkiem wystąpienia skutku, należy rozważyć, czy wspomniane powiązania można traktować jako „normalne”, tzn. typowe lub oczekiwane w zwykłej kolejności rzeczy. Typowym jest skutek jaki daje się przewidzieć w zwykłym porządku rzeczy, taki, o którym na postawie zasad doświadczenia życiowego, wiadomo, że jest charakterystyczny dla danej przyczyny jako normalny rezultat określonego zjawiska. Nie mieści się w płaszczyźnie adekwatnego związku przyczynowego skutek, który wprawdzie daje się łączyć z określonym zdarzeniem początkowym w sensie oddziaływania sprawczego, ale jest następstwem nietypowym, tj. nie występującym w kolejności zdarzeń, która charakterystyczna jest dla określonej przyczyny i przez to nie dającym się uwzględnić w ewentualnych przewidywaniach, a zarazem zależny jest w istocie od innych zdarzeń, które w zbiegu z przyczyną wyjściową jawią się jako przypadkowy zbieg okoliczności – por. wyrok s.apel. w Lublinie z dnia 20 maja 2015r. w sprawie o sygn. akt I ACa 968/14, opubl. LEX nr 1770850, wyrok s.apel. w Białymstoku z dnia 8 kwietnia 2015r. w sprawie o sygn. akt I ACa 959/14, opubl. LEX nr 1667508, wyrok s.apel. w Warszawie z dnia 4 listopada 2014r. w sprawie o sygn. akt VI ACa 68/14, opubl. LEX nr 1624064, wyrok s.apel. w Łodzi z dnia 28 października 2014r. w sprawie o sygn. akt I ACa 824/14, opubl. LEX nr 1554766, wyrok s.apel. w Lublinie z dnia 13 lutego 2014r. w sprawie o sygn. akt I ACa 785/13, opubl. LEX nr 1469375.

Zadośćuczynienie pełni przede wszystkim funkcję kompensacyjną, czyli jego rolą jest wynagrodzenie krzywdy (szkody niemajątkowej) rozumianej jako cierpienie fizyczne (ból i innego rodzaju dolegliwości) i psychiczne (ujemne odczucia przeżywane w związku z cierpieniami fizycznymi lub następstwami uszkodzenia ciała lub rozstrojem zdrowia), aby przynajmniej w ten sposób częściowo przywrócić równowagę zachwianą w wyniku popełnienia czynu niedozwolonego. Okoliczność powyższa powoduje, że o rozmiarze należnego zadośćuczynienia decyduje w pierwszym rzędzie rozmiar i natężenie doznanej krzywdy, tj. rodzaj, charakter, długotrwałość cierpień fizycznych i ujemnych doznań psychicznych, ich intensywność, nieodwracalność negatywnych skutków zdrowotnych, np. stopień i trwałość kalectwa, w tym potrzeby stałej rehabilitacji, zażywania środków farmakologicznych, utrata perspektyw na przyszłość, konieczność korzystania z opieki osób trzecich, poczucie wykluczenia i nieprzydatności społecznej, a ponadto prognozy na przyszłość (polepszenie lub pogorszenie stanu zdrowia) oraz towarzyszące jej poczucie bezradności powodowanej koniecznością korzystania z opieki innych osób oraz nieprzydatności społecznej, a także wiek poszkodowanego, konieczność zmiany zatrudnienia, niemożność wykonywania zawodu, uprawiania sportów, pracy twórczej lub artystycznej, utratę kontaktów towarzyskich, zmianę trybu życia, przyzwyczajeń, czy też sposobu spędzania wolnego czasu.

Zmierzenie rozmiaru doznanej krzywdy nie jest możliwe, gdyż krzywda stanowi subiektywne przeżycie danej osoby. Niezbędne jest wszakże odniesienie wysokości żądanej kwoty do konkretnych, obiektywnych okoliczności faktycznych w danej sprawie, a nie do subiektywnego poczucia krzywdy osoby uprawnionej.

Wysokość zadośćuczynienia odpowiadająca doznanej krzywdzie powinna być odczuwalna dla poszkodowanego i przynosić mu równowagę emocjonalną, naruszoną przez doznane cierpienia psychiczne i fizyczne. Zadośćuczynienie przyznawane jest jednorazowo, zatem musi rekompensować całą krzywdę w postaci cierpień fizycznych i psychicznych już doznanych jak i tych, które w związku z doznanym uszkodzeniem ciała wystąpią w przyszłości jako możliwe do przewidzenia następstwa czynu niedozwolonego, a także prognozę na przyszłość – por. wyrok s.apel. w Warszawie z dnia 5 czerwca 2014r. w sprawie o sygn. akt I ACa 1670/13, opubl. LEX nr 1509116, wyrok s.apel. w Krakowie z dnia 27 lutego 2014r. w sprawie o sygn. akt I ACa 1622/13, opubl. LEX nr 1563513, wyrok s.apel. w Lublinie z dnia 18 listopada 2014r. w sprawie o sygn. akt I ACa 615/14, opubl. LEX nr 1587268, wyrok s.apel. w Białymstoku z dnia 6 listopada 2014r. w sprawie o sygn. akt I ACa 457/14, opubl. LEX nr 1554625, wyrok s.apel. w Łodzi z dnia 5 lutego 2014r. w sprawie o sygn. akt I ACa 936/13, opubl. LEX nr 1439218, wyrok s.apel. w Łodzi z dnia 11 czerwca 2014r. w sprawie o sygn. akt I ACa 1593/13, opubl. LEX nr 1480479, wyrok s.apel. w Łodzi z dnia 13 grudnia 2013r. w sprawie o sygn. akt I ACa 829/13, opubl. LEX nr 1416140, wyrok s.apel. w Gdańsku z dnia 15 stycznia 2014r. w sprawie o sygn. akt V ACa 755/13, opubl. LEX nr 1454457

Przenosząc powyższe rozważania na grunt przedmiotowej sprawy należy stwierdzić, iż pomiędzy zdarzeniem i powstałą u powodów szkodą niemajątkową istnieje adekwatny związek przyczynowy, który nie pozostaje w jakiejkolwiek zależności z istniejącymi u nich schorzeniami samoistnym i innymi dolegliwościami, a ocena zdiagnozowanych u powodów schorzeń powypadkowych, ich rodzaj, charakter, rozmiar, jakość, intensywność i czas trwania, wpływ na funkcjonowanie w życiu osobistym i zawodowym oraz starania o odwrócenie ujemnych następstw oceniane przez pryzmat kwantyfikatorów decydujących o wysokości zadośćuczynienia wskazują, iż przyznana przez Sąd kwota zadośćuczynienia w wysokości na rzecz każdego z powodów po 2.000,00zł, przy uwzględnieniu doznanych w następstwie wypadku komunikacyjnego uszczerbków na zdrowiu, a także rodzaju, charakteru i rozmiarów cierpień fizycznych i psychicznych, nie jest rażąca niska i nadmiernie wygórowana.

Zadośćuczynienie wypłacone powodom w ramach postępowania szkodowego w rozmiarze po 1.000,00zł Sąd wziął pod uwagę przy określaniu wysokości odszkodowania, co nie jest jednak jednoznaczne z mechanicznym zmniejszeniem sum zadośćuczynień o kwotę tych odszkodowań, a ich wysokość oceniana łącznie przedstawia realną, ekonomicznie odczuwalną wartość.

Odczucie krzywdy jest pojęciem subiektywnym i niewymiernym, jednak określając wysokość zadośćuczynienia Sąd kierował się przesłankami obiektywnymi, biorąc pod uwagę szeroko rozumiane cierpienia fizyczne i psychiczne poszkodowanego, w tym skutki jakie zdarzenie wywarło na organizmie powoda, w ograniczeniach w życiu codziennym, planach życiowych, możliwości funkcjonowania w rodzinie i w dotychczasowym środowisku. Przyznanie odpowiedniego zadośćuczynienia oznacza przyznanie takiej kwoty, która rozsądnie oceniana da się określić jako godziwa w realiach danej sprawy. Skutkiem tej oceny winno zaś być zasądzenie zadośćuczynienia, które wystarcza do złagodzenia doznanych cierpień, a zarazem nie premiuje osób o słabszej konstrukcji psychicznej, reagujących intensywniej na sytuacje traumatyczne lub też nie prowadzi do pokrzywdzenia osób o osobowości zamkniętej, kumulującej w sobie wewnętrzne emocje.

W ocenie Sądu, Sam fakt, iż w następstwie wypadku komunikacyjnego z dnia 3 marca 2024r. u powodów nie stwierdzono trwałego ani długotrwałego uszczerbku na zdrowiu, nie może prowadzić do wniosku, że doznana przez nich krzywda nie uzasadnia przyznania świadczenia ponad kwoty wypłacone w toku postępowania likwidacyjnego. Brak trwałego lub długotrwałego uszczerbku na zdrowiu stanowi jedynie jedną z okoliczności podlegających ocenie przy ustalaniu wysokości należnego zadośćuczynienia i nie ma charakteru rozstrzygającego.

Przy określaniu rozmiaru należnego powodom zadośćuczynienia Sąd miał na względzie całokształt ujawnionych w sprawie okoliczności, a w szczególności rodzaj i charakter zdarzenia, jego przebieg, rozmiar cierpień fizycznych i psychicznych doznanych przez powodów, zakres, intensywność oraz czas trwania dolegliwości bólowych, konieczność podjęcia leczenia, czas ich trwania oraz osiągnięte rezultaty. Sąd uwzględnił również wpływ zdarzenia na codzienne funkcjonowanie powodów, w tym ograniczenia w zwykłej aktywności życiowej oraz obniżenie komfortu życia w okresie po wypadku.

W ocenie Sądu, charakter zdarzenia, jego nagłość, stresogenność oraz związana z nim konieczność znoszenia jego skutków, nawet przy braku trwałych następstw zdrowotnych, przemawiały za uznaniem, że kwoty wypłacone dotychczas w postępowaniu likwidacyjnym, tj. po 1.000,00zł na rzecz każdego z powodów, nie rekompensowały w sposób pełny doznanej przez nich krzywdy. Rozmiar tej krzywdy, ujmowany nie tylko przez pryzmat skutków o charakterze trwałym, lecz także rzeczywiście doznanych cierpień, uciążliwości procesu leczenia oraz przejściowego pogorszenia funkcjonowania w życiu codziennym, uzasadniał przyznanie na rzecz każdego z powodów dalszego zadośćuczynienia w wysokości po 2.000,00zł.

W konsekwencji Sąd uznał, że odpowiednią sumą tytułem zadośćuczynienia, uwzględniającą kompensacyjny charakter tego świadczenia, jest kwota wyższa aniżeli wypłacona przez stronę pozwaną w postępowaniu likwidacyjnym, co skutkowało uwzględnieniem powództwa w tym zakresie.

Kwota zadośćuczynienia nie może stanowić źródła wzbogacenia dla poszkodowanego, a jedynym kryterium dla oceny wysokości zasądzonego zadośćuczynienia jest rozmiar krzywdy doznanej przez poszkodowanego. Zadośćuczynienie powinno być bowiem zarazem środkiem pomocy dla poszkodowanego i pozostawać w odpowiednim stosunku do rozmiarów krzywdy, winna ona uwzględniać aktualne warunki i przeciętną stopę życiową społeczności, w której przebywa pokrzywdzony, przy czym rozmiar szkody niemajątkowej, ustala się, uwzględniając moment wyrokowania. – por. wyrok SN z dnia 29 sierpnia 2013r. w sprawie o sygn. akt I CSK 667/12, opubl. LEX nr 1391106, wyrok s.apel. w Warszawie z dnia 17 kwietnia 2013r. w sprawie o sygn. akt VI ACa 974/12, opubl. LEX nr 1362966, wyrok s.apel. w Katowicach z dnia 16 kwietnia 2014r. w sprawie o sygn. akt I ACa 940/13, opubl. LEX nr 1466803, wyrok SN z dnia 24 lipca 2014r. w sprawie o sygn. akt II CSK 595/13, opubl. LEXX nr 1504837.

W tym miejscu należy wskazać, iż obowiązkiem stron postępowania było w ramach procesu przed Sądem przytoczenie okoliczności faktycznych, z których wywodzą roszczenia (art. 187 § 1 pkt 2 kpc) i wskazanie na dowody, których przeprowadzenie potwierdzi zasadność ich twierdzeń o faktach (art. 232 kpc i art. 6 kc). Zgodnie z zasadami procesu cywilnego ciężar gromadzenia materiału dowodowego spoczywa na stronach (art. 232 kpc., art. 3 kpc, art. 6 kc). Jego istota sprowadza się do ryzyka poniesienia przez stronę ujemnych konsekwencji braku wywiązania się z powinności przedstawienia dowodów. Skutkiem braku wykazania przez stronę prawdziwości twierdzeń o faktach istotnych dla sprawy jest tylko to, że twierdzenia takie zasadniczo nie będą mogły leżeć u podstaw sądowego rozstrzygnięcia. Strona, która nie udowodni przytoczonych twierdzeń, utraci korzyści, jakie uzyskałaby aktywnym działaniem (por. wyrok s.apel w Białymstoku z dnia 28 sierpnia 2014r. w sprawie o sygn. akt I ACa 286/14, opubl. LEX nr 1511625).

O roszczeniu ubocznym orzeczono w oparciu o treść art. 481 § 1 i 2 - 2 ^{( 4 )}kc, przy uwzględnieniu art. 455 kc i art. 14 ust. 1 ustawy z dnia 22 maja 2003r. o ubezpieczeniach obowiązkowych, Ubezpieczeniowym Funduszu Gwarancyjnym i Polskim Biurze Ubezpieczycieli Komunikacyjnych (Dz. U. 2025.367 – t.j.) – por. wyrok s. apel. we Wrocławiu z dnia 14 czerwca 2013r. w sprawie o sygn. akt I ACa 539/13, opubl. LEX nr 1369453, wyrok SN z dnia 16 grudnia 2011r. w sprawie o sygn. akt V CSK 38/11, opubl. LEX nr 1129170, por. wyrok s. apel. w Poznaniu z dnia 27 czerwca 2013r. w sprawie o sygn. akt I ACa 494/13 LEX nr 1353802.

O kosztach procesu, w tym kosztach zastępstwa procesowego orzeczono na podstawie art. 108 § 1 kpc w zw. z art. 98 § 1 – 1 ¹ i 3 kpc i w zw. z § 2 pkt 3 rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 22 października 2015r. w sprawie opłat za czynności radców prawnych (Dz. U. 2026.118 – t.j.) oraz w oparciu o treść art. 13 ust. 1 i art. 113 ust. 1 ustawy z dnia 28 lipca 2005r. o kosztach sądowych w sprawach cywilnych (Dz. U. 2025.1228 – t.j. ze zm.) i art. 1 ust. 1 pkt 2 i art. 5 ust. 1 ustawy z dnia 16 listopada 2006r. o opłacie skarbowej (Dz. U. 2025.1154 – t.j.).

Z tych wszystkich względów orzeczono jak w sentencji wyroku.

sędzia Michał Włodarek