sygn. I Ns 392/25 27 lutego 2026 Sąd Rejonowy w Świnoujściu

Uzasadnienie z 27 lutego 2026, sygn. I Ns 392/25

Data orzeczenia 27 lutego 2026
Sąd Sąd Rejonowy w Świnoujściu
Wydział I Wydział Cywilny
Tagi
#Sąd Rejonowy w Świnoujściu #I Wydział Cywilny #uzasadnienie

Sygn. akt INs 392/25

UZASADNIENIE

Wnioskodawczyni M. K. wnioskiem z dnia 4 września 2025r. wniosła o stwierdzenie, iż z dniem 12 listopada 2018 roku przez zasiedzenie nabyła udział wynoszący 1/2 we współwłasności nieruchomości - (...), obręb (...)miasta M., położonej w M. przy (...), o powierzchni 0,0072ha, dla której Sąd Rejonowy w Świnoujściu prowadzi księgę wieczystą (...) stanowiącej własność uczestniczki.

W uzasadnieniu wnioskodawczyni wskazała, iż na mocy umowy o ustanowieniu wieczystego użytkowania oraz sprzedaży z dnia 8 grudnia 1970r. Skarb Państwa jako właściciel nieruchomości opisanej w (...), położonej w M. przy (...), stanowiącej działkę gruntu o obszarze 418m2, zabudowaną domem mieszkalnym murowanym dwurodzinnym i budynkami gospodarczymi, ustanowił odrębną własność lokali numer (...) i sprzedał je odpowiednio (...)małżonkom M. – lokal nr (...) wraz z udziałem we współwłasności reszty budynku wynoszącym 52/100, w budynku gospodarczym 50/100 oraz oddał w użytkowanie wieczyste udział w działce wynoszący 50/100. Lokal nr (...) został sprzedany Z. K. wraz z udziałem we współwłasności reszty budynku wynoszącym 48/100, w budynku gospodarczym 50/100 oraz oddał w użytkowanie wieczyste udział w działce wynoszący 50/100. Decyzją z dnia 5 listopada 1998r. Burmistrz Miasta M. przekształcił prawo użytkowania wieczystego w prawo własności nieruchomości gruntowej położonej w M. w obrębie (...) przy (...), stanowiącej działkę numer (...), objętej (...) na rzecz Z. K. w udziale do 1/2 części oraz A. (...) w udziale do 1/2 części. Z. K. zmarła w dniu 24 czerwca 2008r. a spadek po niej w całości nabyła córka M. K., która jest właścicielem powyższego lokalu do chwili obecnej. Wnioskodawczyni w lokalu tym zamieszkiwała wraz z rodzicami Z. K. (1) oraz Z. K. od lat 50-tych XX wieku. Pismem z dnia 29 września 2023r. Burmistrz Miasta M. poinformował wnioskodawczynię o tym, że zajmuje bez tytułu prawnego teren gminny stanowiący działkę nr (...), o powierzchni 72m2. W piśmie tym Burmistrz zwrócił się do wnioskodawczyni o udzielenie informacji, czy wnioskodawczyni jest zainteresowana nabyciem posiadanej działki nr (...). Pismem z dnia 13 grudnia 2023r. Burmistrz Miasta M. poinformował, iż cena przedmiotowej nieruchomości wynosi 99.630zł. Działka nr (...), dla której Sąd Rejonowy w Świnoujściu prowadzi (...) stanowi własność Gminy M. na mocy decyzji Wojewody Szczecińskiego z dnia 8 grudnia 1995r. Stanowi ona pas gruntu usytuowany pomiędzy budynkiem przy ul. (...) a płotem oddzielającym nieruchomość przy ul. (...) a chodnikiem. Granica pomiędzy działkami (...) przebiega przed budynkiem od strony ulicy, na całej szerokości działek nr (...). Działka (...) znajduje się na ogrodzonej i stanowiącej co najmniej od lat 50-tych XX w. jedną całość nieruchomości zabudowanej budynkiem mieszkalnym, położonym przy ul. (...). Grunt ten był cały czas użytkowany najpierw przez mieszkańców a potem właścicieli lokali nr (...), posiadających udział najpierw w użytkowaniu wieczystym a potem we współwłasności działki nr (...). Wnioskodawczyni a wcześniej jej poprzednicy prawni korzystali z działki nr (...) w tożsamy sposób jak z działki nr (...). Działki te nie były w żaden sposób od siebie odgrodzone ani rozgraniczone aby można było je traktować jako odrębne nieruchomości. Początkowo na działce (...) znajdowała się rabatka, na której posadzone były drzewa owocowe a w kolejnych latach trawa i kwiaty. Po lewej i prawej stronie działki (...), poza szerokością budynku, gdzie obecnie znajdują się podjazdy, początkowo był trawnik. Następnie po wykonaniu bramy wjazdowej trawnik został zlikwidowany a teren pokryty betonem. W późniejszym czasie w miejsce betonu położono płytki. W 2007 roku na wjazdach położono polbruk. Przebieg ogrodzenia nieruchomości od strony chodnika pozostał niezmieniony od lat 50-tych XX w. Początkowo był tam poniemiecki drewniany płot, który potem kilkakrotnie został wymieniany, zawsze w tym samym miejscu. Od czasu zamieszkania w budynku rodziny wnioskodawczyni oraz rodziny P. M., działki (...) były ze sobą funkcjonalnie połączone i tworzyły całość. W 1998r. właściciele lokali nr (...) przenieśli elektryczne instalacje pomiarowe z wnętrza budynku na zewnątrz przez działkę nr (...) i na jej granicy z chodnikiem ustawione zostały liczniki pomiarowe. Na początku lat 90-tych XX w. właściciele lokali nr (...) przeprowadzili rozdzielenie instalacji wodociągowej a w 1998r. założyli nową instalację gazową. wszystkie te prace odbywały się na działce nr (...). Poprzedniczka prawna wnioskodawczyni – Z. K. użytkowała (...) od lat 50-tych XX w. Po przekształceniu użytkowania wieczystego (...) we własność Z. K. weszła także w posiadanie samoistne (...) (w udziale do 1/2 części). Od dnia 24 czerwca 2008r. posiadaczem samoistnym udziału w tej nieruchomości jest wnioskodawczyni. Posiadanie nieruchomości przezZ. K. odbywało się w dobrej wierze.

Uczestniczka G. (...) w odpowiedzi na wniosek wniosła o jego oddalenie. W uzasadnieniu pisma wskazała, iż nie zgadza się ze stanowiskiem wnioskodawczyni jakoby jej poprzedniczka prawnaZ. K. z dniem 12 listopada 1998r. stała się posiadaczem udziału w spornej działce w dobrej wierze. W ocenie uczestniczki w niniejszej sprawie brak jest podstaw do uznania, iż błąd posiadacza nieruchomości (Z. K.) był usprawiedliwiony. W chwili nabycia nieruchomości nie dokonano weryfikacji granic działki, co stanowi element należytej staranności każdego nabywcy nieruchomości. Posiadacz miał możliwość sprawdzenia faktycznego przebiegu granic, czego nie uczynił. Matka wnioskodawczyni co najmniej dwukrotnie mogła sprawdzić przebieg granic nieruchomości, przy nabyciu własności lokalu mieszkalnego i wieczystego użytkowania gruntu i kolejny raz przy przekształceniu wieczystego użytkowania gruntu we własność. W ocenie uczestniczki poprzedniczka wnioskodawczyni była posiadaczem spornej nieruchomości w złej wierze a zatem termin zasiedzenia wynosi 30 lat i jeszcze nie upłynął. O złej wierze wnioskodawczyni świadczy również fakt, iż informowała ona Gminę o zamiarze nabycia udziału wynoszącego 50% we współwłasności spornej nieruchomości. Potwierdza to zatem jej wierzę o tym, iż nie była właścicielką (...).

Sąd ustalił, co następuje:

Na mocy umowy o ustanowieniu wieczystego użytkowania oraz sprzedaży z dnia 8 grudnia 1970r. Skarb Państwa jako właściciel nieruchomości opisanej w (...), położonej w M. przy (...), stanowiącej działkę gruntu o obszarze 418m2, zabudowaną domem mieszkalnym murowanym dwurodzinnym i budynkami gospodarczymi, ustanowił odrębną własność lokali numer (...) i sprzedał je odpowiednio (...)małżonkom M. – lokal nr (...) wraz z udziałem we współwłasności reszty budynku wynoszącym 52/100, w budynku gospodarczym 50/100 oraz oddał w użytkowanie wieczyste udział w działce wynoszący 50/100. Lokal nr (...) został sprzedany Z. K. wraz z udziałem we współwłasności reszty budynku wynoszącym 48/100, w budynku gospodarczym 50/100 oraz oddał w użytkowanie wieczyste udział w działce wynoszący 50/100. Decyzją z dnia 5 listopada 1998r. Burmistrz Miasta M. przekształcił prawo użytkowania wieczystego w prawo własności nieruchomości gruntowej położonej w M. w (...) przy (...), stanowiącej działkę numer (...), objętej (...) na rzecz Z. K. w udziale do 1/2 części oraz A. (...) w udziale do 1/2 części.

Dowód: odpis KW (...) k.26,

odpis KW (...) k.27,

akt notarialny (...).(...) k.29-32,

zawiadomienie z dnia 31 marca 1970r. k.33,

decyzja z dnia 5 listopada 1998r. k.34-35.

Z. K. zmarła w dniu 24 czerwca 2008r. a spadek po niej w całości nabyła córka M. K., która jest właścicielem powyższego lokalu do chwili obecnej.

Dowód: postanowienie SR w Świnoujściu z dnia 2 września 2008r. k.36

Wnioskodawczyni w lokalu nr (...) przy ul. (...) zamieszkiwała wraz z rodzicami Z. K. (1) oraz Z. K. od lat 50-tych XX wieku. Nieruchomość na której znajduje się dom dwurodzinny od tego też czasu odgrodzona była od chodnika i ulicy płotem, istniejącym tam od początku, który wielokrotnie potem był zmieniany jednakże każdorazowo ogrodzenie przebiegało dokładnie w tym samym miejscu. Pas ziemi znajdujący się pomiędzy budynkiem mieszkalnym a ulicą, stanowiący działkę nr (...), zagospodarowany był od lat 50-tych XX wieku jako pas zieleni, znajdowała się na nim trawa, rosły drzewa i sadzone były kwiaty. Dbaniem o ten teren wyłącznie zajmowali się mieszkańcy lokali nr (...). Działki nr (...) nie były w żaden sposób od siebie odgrodzone ani rozgraniczone, były ze sobą funkcjonalnie połączone i tworzyły całość. Po lewej i prawej stronie działki (...), poza szerokością budynku, gdzie obecnie znajdują się podjazdy, początkowo był trawnik. Następnie po wykonaniu bramy wjazdowej trawnik został zlikwidowany a teren pokryty betonem. W późniejszym czasie w miejsce betonu położono płytki. W 2007 roku na wjazdach położono polbruk. W 1998r. właściciele lokali nr (...) przenieśli elektryczne instalacje pomiarowe z wnętrza budynku na zewnątrz przez działkę nr (...) i na jej granicy z chodnikiem ustawione zostały liczniki pomiarowe. Na początku lat 90-tych XX w. przeprowadzili oni rozdzielenie instalacji wodociągowej a w 1998r. założyli nową instalację gazową. Wszystkie te prace odbywały się na działce nr (...). Właściciele lokali nr (...) nigdy nie zwracali się do Gminy M. o wyrażenie zgody na przeprowadzenie powyższych prac. Uczestniczka nigdy też nie interweniowała w sprawie ich wykonania.

Dowód: zdjęcia k. 39-49,

rzut nieruchomości k. 51ortofotomapas k. 52,

zeznania świadka P. M. k. 95v-96,

wyjaśnienia wnioskodawczyni k. 96-97v.

Działka nr (...), dla której Sąd Rejonowy w Świnoujściu prowadzi księgę wieczystą (...) stanowi własność Gminy M. na mocy decyzji Wojewody Szczecińskiego z dnia 8 grudnia 1995r.

Dowód: odpis KW (...) k.26,

Pismem z dnia 29 września 2023r. Burmistrz Miasta M. poinformował wnioskodawczynię o tym, że zajmuje bez tytułu prawnego teren gminny stanowiący działkę nr (...), o powierzchni 72m2. W piśmie tym Burmistrz zwrócił się do wnioskodawczyni o udzielenie informacji, czy wnioskodawczyni jest zainteresowana nabyciem posiadanej działki nr (...). Pismem z dnia 13 grudnia 2023r. Burmistrz Miasta M. poinformował, iż cena przedmiotowej nieruchomości wynosi 99.630zł.

Dowód: pismo z dnia 29 września 2023r. k.37,

pismo z dnia 13 grudnia 2024r. k.38.

Sąd zważył, co następuje:

Wniosek okazał się w całości uzasadniony.

Zasiedzenie jest jednym ze sposobów nabycia własności. Jest to instytucja polegająca na nabyciu prawa przez nieuprawnionego posiadacza wskutek faktycznego wykonywania tego prawa w ciągu oznaczonego w ustawie czasu, pozwalająca na eliminację długotrwałej rozbieżności pomiędzy stanem prawnym a rzeczywistym. Przedmiotem zasiedzenia są rzeczy (rzeczy ruchome lub nieruchomości) bądź też ich część.

Zgodnie z treścią art. 172 kc posiadacz nieruchomości niebędący jej właścicielem nabywa własność, jeżeli posiada nieruchomość nieprzerwanie od lat dwudziestu jako posiadacz samoistny, chyba że uzyskał posiadanie w złej wierze (zasiedzenie). Po upływie lat trzydziestu posiadacz nieruchomości nabywa jej własność, choćby uzyskał posiadanie w złej wierze.

Posiadanie prowadzące do zasiedzenia musi mieć charakter posiadania samoistnego. Wola posiadania „jak właściciel”, a więc traktowanie siebie jak właściciela jest zasadniczym elementem posiadania prowadzącego do zasiedzenia. Nie mniej jednak podkreślić należy, iż stan posiadania współtworzą fizyczny element (corpus) władania rzeczą oraz intelektualny element zamiaru (animus) władania rzeczą dla siebie (animus rem sibi habendi). Praktycznie zaś wypada kierować się – przy ustalaniu charakteru posiadania – manifestowanym na zewnątrz wobec otoczenia zachowaniem posiadacza” (tak E. Gniewek „Kodeks cywilny. Własność i inne prawa rzeczowe. Komentarz” Wyd. Zakamycze, 2001 r.; komentarz do art. 172 kc).

Posiadanie samoistne polega zatem na faktycznym wykonywaniu tych uprawnień, które składają się na treść prawa własności (art. 140 kc), przy czym posiadacz włada rzeczą samodzielnie, bezpośrednio lub pośrednio, we własnym imieniu i we własnym interesie. W doktrynie przyjął się pogląd, zgodnie z którym posiadanie samoistne tym różni się od posiadania zależnego, że to pierwsze jest władztwem nad rzeczą niezawisłym od dyspozycji innej osoby, zaś drugie jest władztwem podporządkowanym innej osobie, nawet gdy między właścicielem lub posiadaczem samoistnym a posiadaczem zależnym nie było żadnego stosunku umownego. Posiadaczem samoistnym jest ten, kto włada rzeczą jak właściciel, ten zaś, kto przy władaniu wyraża wolę korzystania z niej w zakresie odpowiadającym innemu prawu, jest posiadaczem zależnym.

W niniejszej sprawie bezsporne było to, iż najpierw matka wnioskodawczyni Z. K. a następnie wnioskodawcy, były posiadaczkami nieruchomości położonej na (...) przy (...) w M.. Stosownie do treści art. 176 kc (§1): Jeżeli podczas biegu zasiedzenia nastąpiło przeniesienie posiadania, obecny posiadacz może doliczyć do czasu, przez który sam posiada, czas posiadania swego poprzednika. Jeżeli jednak poprzedni posiadacz uzyskał posiadanie nieruchomości w złej wierze, czas jego posiadania może być doliczony tylko wtedy, gdy łącznie z czasem posiadania obecnego posiadacza wynosi przynajmniej lat trzydzieści. (§ 2) Przepisy powyższe stosuje się odpowiednio w wypadku, gdy obecny posiadacz jest spadkobiercą poprzedniego posiadacza. Warunkiem jednak doliczenia posiadania poprzednika prawnego do czasu niezbędnego do zasiedzenia jest to, aby posiadanie to miało charakter samoistny. Sąd uwzględnił pogląd prezentowany przez wnioskodawczynię, iż posiadanie przedmiotowej nieruchomości (działu w nim wynoszącego 1/2) przez matkę wnioskodawczyni a następnie przez nią miało taki charakter. Z zebranego materiału dowodowego wynika, iż nieruchomość położona przy (...) na (...) co najmniej od lat 50-tych XX w. stanowiła integralną część nieruchomości zabudowanej domem mieszkalnym, położonym na (...). Nieruchomość tę od chodnika oddzielał płot, którego przebieg nigdy nie został zmieniony i który znajdował się na granicy (...). W takim stanie w posiadanie lokalu nr (...) i gruntu wokół budynku, w tym spornej działki, w latach 50-tych XX w. weszli rodzice wnioskodawczyni. Do roku 1970 byli oni jej posiadaczami zależnymi. W grudniu 1970 roku Z. K., nadal mieszkając w tym samym lokalu, nabyła od Państwa własność lokalu nr (...) wraz z udziałem wynoszącym 50/100 w użytkowaniu wieczystym gruntu o powierzchni 418m ( 2). Podkreślić należy fakt, iż sprzedającym lokal oraz udział w wieczystym użytkowaniu gruntu było Państwo, a zatem podmiot posiadający pełną wiedzę o przebiegu granic poszczególnych działek, posiadający wszelkie narzędzia w celu ich weryfikacji a także posiadający pełną wiedzę o stanie faktycznym nieruchomości, w tym o sposobie jej zagospodarowania i przebiegu ogrodzenia. W takich okolicznościach, zdaniem Sądu, nie można uznać za niedbalstwo faktu niezweryfikowania przebiegu granic przez Z. K.. Uzasadnionym i zgodnym z zasadami logiki i doświadczenia życiowego pozostaje fakt, iż mogła ona żywić przekonanie, że skoro nabywała własność lokalu i udział w użytkowaniu wieczystym gruntu, który w sposób nieprzerwany i niezmienny posiadała wówczas już od dwudziestu lat a nadto, a sprzedającym było Państwo, to stan faktyczny i stan prawny nieruchomości był zgodny i zweryfikowany przez sprzedającego. W ocenie Sądu oczekiwanie od Z. K., że dokona ona pomiarów powierzchni gruntu w celu weryfikacji powierzchni wskazywanej przez Państwo (Prezydium Powiatowej Rady Narodowej w Ś.), uznać należy za nadmierne i wykraczające poza zakres oczekiwanej staranności osoby nabywającej własność lokalu w okolicznościach wówczas istniejących. Podkreślić również należy, iż od objęcia tej nieruchomości w posiadanie do nabycia udziału w wieczystym użytkowaniu gruntu nie zmienił się sposób korzystania z działki a różnica 72m ( 2) pomiędzy powierzchnią opisaną w akcie notarialnym a faktyczną, w ocenie Sądu, mogła pozostać niezauważona szczególnie biorąc pod uwagę położenie spornej działki, będącej wąskim pasem oddzielającym budynek od ogrodzenia i chodnika. Powyższe, w ocenie Sądu, przesądza o uznaniu, iż nabywając w grudniu 1970 roku udział w wieczystym użytkowaniu (...), Z. K. w dobrej wierze nabyła także posiadanie udziału w wieczystym użytkowaniu (...). Sposób posiadania obu nieruchomości przez Z. K. był tożsamy.

Podobne okoliczności istniały w listopadzie 1998 roku, kiedy wieczyste użytkowanie gruntu przy (...) zostało przekształcone we własność. Przekształcenie to nastąpiło na podstawie decyzji administracyjnej wydanej przez organ – Burmistrza Miasta M.. W tamtym czasie sposób zagospodarowania gruntu i korzystania z nieruchomości położonych na (...) przez właścicieli (...) był niezmieniony i tożsamy z istniejącym od lat 50-tych XX w. Fakt przekształcenia użytkowania we własność wynikał z aktu władczego, nie towarzyszyła temu jakakolwiek zmiana stanu faktycznego i ponownie organ wydający decyzję posiadał wszelką wiedzę co do stanu prawnego i faktycznego spornej nieruchomości a także narzędzia niezbędne do ewentualnej ich weryfikacji. Nie budzi przy tym wątpliwości, że Gmina jako szczególnego rodzaju podmiot winna czuwać nad praworządnością, przejawiać w swoich działaniach należytą staranność oraz podejmować działania znajdujące oparcie nie tylko w obowiązujących przepisach prawnych, ale również w zasadach współżycia społecznego, a wreszcie w dobrych praktykach administracyjnych. Jak zaś wskazują zasady doświadczenia życiowego, w sytuacji, gdy dana nieruchomość jest ogrodzona i stanowi jednolitą całość, a przy załatwianiu spraw formalnych z nią związanych nie występują żadne problemy czy zastrzeżenia, to standardowym postępowaniem nie jest dokonywanie jej obmiarów czy też innego rodzaju weryfikacji wielkości nieruchomości przez właściciela. Jeśli zaś chodzi o zachowanie należytej staranności, której brak uczestniczka zarzuca wnioskodawczyni, a której przejawem miał być brak weryfikacji granic nabywanej nieruchomości, czy też brak ich weryfikacji w późniejszym już czasie, to wskazać należy, że takowej staranności nie sposób dopatrywać się również w postępowaniu Gminy M., skoro przez ponad trzydzieści lat a nawet prawie sześćdziesiąt lat nie przejawiała zainteresowania działką (...) będąc jej właścicielem. Działania Gminy na przestrzeni lat realizowane były w taki sposób, że mogły wręcz utwierdzać posiadaczy działki (...), że stanowi ona ich własność.

Trudno zatem, w takich okolicznościach uznać przekonanie Z. K. o prawidłowości zapisów decyzji i ich zgodności ze stanem faktycznym za niedbalstwo. W ocenie Sądu okoliczności powyższe przesądzają o tym, iż ani wnioskodawczyni ani jej poprzedniczce prawnej, jako posiadaczkom spornej nieruchomości, nie można przypisać złej wiary. O fakcie, iż na terenie ogrodzonej posesji przy ul. (...) znajdują się dwie działki i działka nr (...) jest własnością uczestniczki, wnioskodawczyni dowiedziała się dopiero we wrześniu 2023r. z pisma uczestniczki. Wskazać należy, że dla oceny dobrej lub złej wiary decydujące znaczenie ma stan świadomości posiadacza z chwili uzyskania posiadania, podczas gdy późniejsza zmiana świadomości posiadacza nie ma już wpływu na ocenę charakteru posiadania i na długość okresu potrzebnego do nabycia własności przez zasiedzenie.

W ocenie Sądu okoliczności powyższe przesądzają o tym, iż postępowaniu niniejszym nie obalono domniemania i przyjąć należy, że zarówno Ł. L. (1) jak i wnioskodawczyni będąca jej następcą prawnym, były posiadaczkami spornej nieruchomości w dobrej wierze.

Kolejnym aspektem wymagającym rozstrzygnięcia było to, czy posiadanie przez wnioskodawczynię i jej matkę było posiadaniem samoistnym. Co do zasady uczestniczka nie kwestionowała tego faktu. Ponadto, w ocenie Sądu zgromadzony w sprawie materiał dowodowy powyższą okoliczność w sposób dostateczny wykazuje. Sposób korzystania z działki (...) przez właścicieli lokali (...) przy ul. (...) był analogiczny jak z działki (...), której najpierw byli oni użytkownikami wieczystymi a od 1998r. właścicielami. Dokonywali oni szereg czynności manifestujących ich przekonanie, że sporna nieruchomość stanowi ich własność. Od lat 50-tych XX w. wielokrotnie zmieniane było ogrodzenie nieruchomości, dwukrotnie wykonywane było utwardzenie podjazdów po obu stronach budynku, wykonywane były prace związane z instalacją gazową, elektryczną i kanalizacyjną, na gruncie sadzone były drzewa i kwiaty, zakładany był trawnik. Wszystkie te czynności dotyczyły działki nr (...) i były wykonywane przez właścicieli lokali, w tym Z. K. samodzielnie, bez zwracania się do uczestniczki o wyrażenie zgody. Potwierdza to podnoszony przez wnioskodawczynię fakt, iż Z. K. a następnie wnioskodawczyni były przekonane, że ogrodzona posesja przy ul. (...) stanowi jedną całość i stanowi ich własność.

Powyższe okoliczności, w ocenie Sądu przesądziły za uznaniem, iż w niniejszej sprawie i stanie faktycznym wnioskodawczyni, także jako następczyni Z. K., jako samoistna posiadaczka w dobrej wierze nabyła udział we współwłasności nieruchomości położonej na (...) nr (...).

Zarówno w orzecznictwie Sądu Najwyższego, jak i w doktrynie, utrwalony jest pogląd, że w razie spełnienia przesłanek przewidzianych w art. 172 kc przedmiotem nabycia własności przez zasiedzenie może być nie tylko nieruchomość gruntowa lub jej fizycznie wydzielona część, lecz również udział w prawie własności, czyli tzw. idealna część nieruchomości. W szczególności do nabycia udziałów we współwłasności dochodzi wówczas, gdy nieruchomość była przedmiotem prowadzącego do zasiedzenia współposiadania dwóch lub więcej osób. W niniejszym stanie faktycznym najpierw Z. K. a następnie wnioskodawczyni były współwłaścicielkami nieruchomości położonej na (...) w udziale do 1/2. Drugi udział w tej nieruchomości należał do właścicieli (...). Konsekwencją powyższego jest ustalenie, że wnioskodawczyni w wyniku zasiedzenia nabyła udział wynoszący 1/2 we współwłasności nieruchomości położonej na (...) przy (...).

Ostatnim zagadnieniem wymagającym ustalenia była data, z którą wnioskodawczyni nabyła udział we współwłasności (...). Sąd uwzględnił w tym zakresie stanowisko prezentowane przez wnioskodawczynię i przyjął iż początkową datą terminu zasiedzenia był dzień uprawomocnienia się decyzji o przekształceniu wieczystego użytkowania gruntu we własność. Decyzja Burmistrza Miasta M. z dnia 5 listopada 1998r. uprawomocniła się z dniem 12 listopada 1998r. a zatem, uwzględniając dwudziestoletni termin zasiedzenia, wnioskodawczyni własność udziału w spornej nieruchomości nabyła w dniu 12 listopada 2018r.

Stan faktyczny sprawy Sąd ustalił na podstawie znajdujących się w aktach dowodów z dokumentów, których prawidłowość i rzetelność sporządzenia nie budziła wątpliwości, nie była również kwestionowana przez żadną ze stron postępowania. Za podstawę ustaleń faktycznych Sąd przyjął również zeznania świadka P. M., które korespondowały z pozostałym materiałem dowodowym oraz wyjaśnienia wnioskodawczyni.

O kosztach niniejszego postępowania Sąd orzekł stosownie do treści art. 520 § 3 kpc. W postępowaniu nieprocesowym wprawdzie zasadą jest, że każdy uczestnik ponosi koszty postępowania związane ze swym udziałem w sprawie (art. 520 § 1 kpc), jednak w sytuacji, gdy interesy uczestników są sprzeczne, sąd może orzec zgodnie z regułą odpowiedzialności za wynik sprawy. Choć pojęcie sprzeczności interesów może budzić wątpliwości interpretacyjne, to jednak w orzecznictwie i judykaturze wskazuje się, że ta sprzeczność zachodzi wówczas, gdy postanowienie kończące postępowanie w sprawie może wywrzeć wpływ dla jednych zainteresowanych na zwiększenie, a dla innych na zmniejszenie uprawnień. Nie bez znaczenia w tym zakresie pozostają stanowiska prezentowane przez wnioskodawczynię oraz uczestniczkę postępowania. Na gruncie niniejszej sprawy wnioskodawczyni domagała się stwierdzenia zasiedzenia nieruchomości, podczas gdy uczestniczka Gmina M. negowała zaistnienie koniecznych do tego przesłanek. Nie budzi przy tym wątpliwości, że do kategorii spraw, w których interesy uczestników są zazwyczaj sprzeczne, zalicza się sprawy o stwierdzenie nabycia własności rzeczy przez zasiedzenie.

Mając na uwadze powyższe, w punkcie 2. sentencji postanowienia Sąd zasądził od uczestniczki Gminy M. na rzecz wnioskodawczyni M. K. kwotę 3.817zł tytułem zwrotu kosztów postępowania, na którą składa się kwota 1.800zł wynagrodzenia profesjonalnego pełnomocnika będącego adwokatem ustalona zgodnie z § 5 pkt 1 w związku z § 2 pkt 3 rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 22 października 2015 roku w sprawie opłat za czynności adwokackie (Dz.U. z 2023r., poz. 1964), kwota 17 zł opłaty skarbowej od pełnomocnictwa oraz kwota 2.000 zł opłaty sądowej od wniosku. Koszty postępowania zasądzone zostały wraz z odsetkami ustawowymi za opóźnienie od dnia uprawomocnienia się postanowienia zgodnie z art. 98 § 11 kpc.

Zarządzenia:

(...)

(...)

Dnia 27 lutego 2026 roku SSR Magdalena Sarzyńska