Wyrok z 3 marca 2026, sygn. I C 76/26

WYROK

W IMIENIU RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ

Pleszew, dnia 3 marca 2026 r.

Sąd Rejonowy w Pleszewie I Wydział Cywilny w następującym składzie:

Przewodniczący: sędzia Anna Zielińska

Protokolant: Ewelina Mielcarek

po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 3 marca 2026 r. w Pleszewie

sprawy z powództwa (...) S.A. z siedzibą w Ł.

przeciwko E. L.

o zapłatę

1.  oddala powództwo,

2.  zasądza od powoda (...) S.A. z siedzibą w Ł. na rzecz pozwanego E. L. kwotę 3.600,00 zł (trzy tysiące sześćset złotych 00/100) tytułem zwrotu kosztów zastępstwa procesowego, z odsetkami ustawowymi za opóźnienie obliczanymi od dnia uprawomocnienia się wyroku do dnia zapłaty.

Anna Zielińska

Sygnatura akt: I C 76/26

UZASADNIENIE

Pozwem wniesionym w dniu 8 listopada 2024 r. w elektronicznym postępowaniu upominawczym powód (...) S.A. z siedzibą w Ł. wniósł o zasądzenie od pozwanego E. L. kwoty 18.255,81 zł wraz z odsetkami umownymi w wysokości odsetek maksymalnych za opóźnienie liczonymi od kwoty 16.269,00 zł od dnia 8 listopada 2024 r. i z odsetkami ustawowymi za opóźnienie liczonymi od kwot 1.064,81 zł i 922,00 zł od dnia 8 listopada 2024 r. do dnia zapłaty oraz zasądzenie na swoją rzecz od pozwanego kosztów procesu.

W uzasadnieniu podał, że roszczenie wywodzi się z umowy jaką strony zawarły w dniu 29 stycznia 2024 r. Pozwany nie wywiązał się z warunków umowy, wobec czego powód ją wypowiedział. Roszczenie stało się wymagalne19 sierpnia 2024 r.

Na zadłużenie pozwanego stanowiące wartość przedmiotu sporu składają się następujące należności:



kapitał 16.269,00 zł,



skapitalizowane odsetki umowne w kwocie 1.064,81 zł,



skapitalizowane odsetki za opóźnienie w kwocie 922,04 zł

W dniu 20 listopada 2024 r. Sad Rejonowy Lublin-Zachód w Lublinie wydał nakaz zapłaty w postępowaniu upominawczym, a następnie postanowieniem z 21 marca 2025 r. umorzył postępowanie i to wobec skutecznego wniesienia sprzeciwu i utraty mocy nakazu zapłaty z dnia 20 listopada 2024 r.

W dniu 29 maja 2025 r. powód ponownie wniósł pozew do Sądu Rejonowego Lublin – Wschód w Lublinie przeciwko pozwanemu w trybie art. 505 ³⁷ § 2 kpc .

Postanowieniem z dnia 7 stycznia 2026 r. Sąd Rejonowy Lublin – Wschód w Lublinie stwierdził swoją niewłaściwość i przekazał sprawę do rozpoznania i rozstrzygnięcia Sądowi Rejonowemu w Pleszewie.

Pozwany E. L. wniósł o oddalenie powództwa i zasądzenie od powoda na swoją rzecz kosztów postępowania, w tym kosztów zastępstwa procesowego według norm przepisanych. Oświadczył, że nigdy nie zawierał z (...) S.A. żadnej umowy kredytu ani pożyczki, ani w formie pisemnej, ani elektronicznej, ani jakiejkolwiek innej. Nie składał wniosku kredytowego, nie podpisywał umowy, nie wyrażał zgody na zawarcie umowy kredytowej oraz nie otrzymał żadnych środków pieniężnych od powoda. nadto podkreślił, że nigdy nie mieszkał poza swoją rodzinną miejscowością, tj. B., a wskazane w umowie dane takie jak adres e-mail oraz numer telefonu, nigdy nie należały do pozwanego E. L.. Z okoliczności sprawy wynika, że z danych osobowych pozwanego skorzystała inna osoba i podszywając się pod niego zaciągnęła zobowiązanie finansowe. Pozwany złożył zawiadomienie o podejrzeniu popełnienia na jego szkodę przestępstwa z art. 190a§2 kk. W konkluzji podkreślił, że powód nie wykazał, aby pozwany E. L., złożył oświadczenie woli zawarcia umowy, podpisał umowę, otrzymał środki pieniężne, korzystał z przedmiotowego kredytu.

Sąd ustalił następujący stan faktyczny:

W księgach rachunkowych powoda (...) S.A. z siedzibą w Ł. na dzień 8 listopada 2024 r. widniało wymagalne zadłużenie pozwanego E. L. w wysokości 18.255,81 zł z tytułu umowy o kredyt konsumpcyjny gotówkowy nr (...) z 29 stycznia 2024 r., w tym



należność główna z tytułu niespłaconego kapitału 16.269,00 zł,



skapitalizowane odsetki umowne w kwocie 1.064,81 zł,



skapitalizowane odsetki za opóźnienie w kwocie 922,04 zł

(dowód: wyciąg z ksiąg banku k. 82)

Pismem z dnia 15 maja 2024 r. powód wezwał pozwanego do zapłaty zaległości w wysokości 1.716,40 zł pod rygorem wypowiedzenia umowy, natomiast pismem z dnia 24 czerwca 2024 r. wypowiedział pozwanemu umowę nr (...). Oba wezwania zostały wysłane na adres (...) w I.. Pod ten adres zostało wysłane także ostateczne wezwanie do zapłaty z dnia 20 sierpnia 2024 r.

(dowód: pisma powoda k.54-56v, 58-59v, 62-62v, wyciąg z książki nadawczej k. 57-57v, 61-61v, 63-63v, potwierdzenie odbioru k. 60-60v)

Pozwany nigdy nie był w I., całe życie mieszka w B.. Nr (...) nie należy do pozwanego, pozwany posługuje się adresem e-mail (...)

W dniu 11 grudnia 2025 r. pozwany E. L. w komendzie Powiatowej Policji w B. złożył zawiadomienie o oszustwie i podszyciu się pod jego osobę, przy zawarciu w dniu 29 stycznia 2024 r. przez nieustaloną osobę umowy kredytu konsumpcyjnego gotówkowego nr (...) z (...) S.A., tj. o czym z art. 286§1 kk i art. 190a§2 kk.

(dowód: potwierdzenie złożenia zawiadomienia k. 108, 130, przesłuchanie pozwanego k. 147v-149)

Stan faktyczny był sporny i został ustalony w ograniczonym zakresie, a to wobec zakwestionowania mocy dowodowej przedłożonych dokumentów. Sąd pominął dowód z wydruku umowy na kartach 26-33, konsekwentnie także z dokumentów w aktach postępowania przygotowawczego. Skoro fakt zawarcia umowy nie został wykazany przez powoda, dalsze dowody zgłaszane przez pozwanego, a zmierzające do jej podważania wydłużyłyby postępowanie. W dalszej części uzasadnienia sąd odniesie się do inicjatywy dowodowej powoda.

Sąd zważył co następuje:

Udzielanie kredytów to podstawowa działalność banku (art. 5 ust. 1 pkt 3 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. Prawo bankowe - t.j. Dz.U. z 2024 r. poz. 1646 ze zm.). Przez umowę kredytu bank zobowiązuje się oddać do dyspozycji kredytobiorcy na czas oznaczony w umowie kwotę środków pieniężnych z przeznaczeniem na ustalony cel (przedmiot kredytu), a kredytobiorca zobowiązuje się do korzystania z niej na warunkach określonych w umowie i zwrotu kwoty wykorzystanego kredytu w oznaczonym terminie. Dodatkowo zobowiązanie kredytobiorcy obejmuje też obowiązek zapłacenia bankowi odsetek oraz prowizji, w przewidzianych w umowie terminach – wynagrodzenia za korzystanie ze środków pieniężnych banku. Z tego ostatniego wynika, że umowa kredytu jest odpłatna. Kredyt musi mieć też swoje przeznaczenie, a jego przedmiotem jest określona kwota pieniężna. Zawarcie umowy kredytu co do zasady wymaga formy pisemnej ( ad probationem).

Powód wywodzi swoje roszczenie z treści art. 471 kc, zgodnie z którym dłużnik obowiązany jest do naprawienia szkody wynikłej z niewykonania lub nienależytego wykonania umowy. Niewykonanie zobowiązania zachodzi wówczas, gdy w zachowaniu dłużnika nie występuje nic, co odpowiadałoby spełnieniu świadczenia, natomiast nienależyte wykonanie zobowiązania ma miejsce wtedy, gdy zachowanie dłużnika zmierzało do spełnienia świadczenia, jednak osiągnięty przez niego wynik nie spełnia wymogów świadczenia, do którego dłużnik był zobowiązany. W związku z takim zachowaniem dłużnika wierzycielowi przysługuje odszkodowanie. W przypadku, gdy dłużnik opóźnia się ze spełnieniem świadczenia pieniężnego funkcję odszkodowawczą pełnią odsetki ( patrz: art. 481 § 1 - 3 kc), które przysługują wierzycielowi za czas opóźnienia, chociażby nie poniósł żadnej szkody i chociażby opóźnienie było następstwem okoliczności, za które dłużnik odpowiedzialności nie ponosi.

Z kolei w myśl art. 3 ust. 1 i ust. 2 pkt 1 ustawy z dnia 12 maja 2011 roku o kredycie konsumenckim ( t.j. Dz. U. z 2025 roku, poz. 1362 ze zm.) przez umowę o kredyt konsumencki rozumie się umowę o kredyt w wysokości nie większej niż 255.550 złotych albo równowartość tej kwoty w walucie innej niż waluta polska, który kredytodawca w zakresie swojej działalności udziela lub daje przyrzeczenie udzielenia konsumentowi.

W ocenie Sądu powód nie zdołał wykazać swoich roszczeń. Skoro wywodził swoje roszczenie z konkretnej umowy, to przede wszystkim był obowiązany dowieść, że do jej zwarcia między stronami doszło.

Umowa z dnia 29 stycznia 2024 r. została przedstawiona w formie wydruku.

Wynika z niej, że pozwany zawarł z (...) S.A. z siedzibą w Ł. umowę kredytu konsumpcyjnego gotówkowego nr (...). Na jej podstawie bank miał udzielić kredytu w wysokości 16.269,00 na sfinansowanie potrzeb konsumpcyjnych kredytobiorcy, prowizji bankowej i składki ubezpieczeniowej. Całkowita kwota kredytu miała wynosić 15.000,00 zł. Kredyt miał być spłacony w miesięcznych ratach do 10 lutego 2027 r. W umowie został wskazany adres pozwanego ul. (...), I., nr telefonu (...) oraz adres e-mail (...). Pozwany już w postępowaniu elektronicznym zaprzeczył by te dane należały do niego.

Powszechnie przyjmuje się, że wydruki komputerowe stanowią, bowiem "inny środek dowodowy", o którym mowa w art. 308 kpc i art. 309 kpc, gdyż wymieniony tam katalog ma charakter otwarty. Jakkolwiek nie można przyjąć, że oświadczenie zawarte w wydruku komputerowym jest zgodne z rzeczywistym stanem rzeczy, to należy przyjąć, że przedmiotowy środek dowodowy świadczy o istnieniu zapisu komputerowego określonej treści w chwili dokonywania wydruku (por. wyrok SA w Krakowie z dnia 8 lutego 2013 r., 1 ACa 1399/12, LEX nr 1362755, postanowienie SA we Wrocławiu z dnia 12 października 2012 r., 1 ACz 1810/12, LEX nr 1223511). Podkreślić należy, że walor dowodowy przyznaje się wydrukom z poczty elektronicznej (wiadomość e-mail zawarta w wydruku komputerowym, nie jest dokumentem w rozumieniu art. 244 kpc i art. 245 kpc, natomiast może być uznana za "inny środek dowodowy" w rozumieniu art. 309 kpc). Podobnie rzecz się ma z kserokopiami, które nie stanowią wprawdzie dowodów z dokumentów, o których mowa w art. 244 i art. 245 kpc, jednakże nie są one całkowicie pozbawione mocy dowodowej, w rozumieniu art. 232 w zw. z art. 308 kpc. Dopóki sąd ani strona przeciwna nie zakwestionuje ich i nie zażąda złożenia oryginałów dokumentów, stanowią one jeden ze środków dowodowych, przy pomocy których strona może udowodnić fakty istotne dla rozstrzygnięcia sprawy. Dowody te, jak każde inne, podlegają ocenie sądu na podstawie art. 233 kpc.

Obowiązek złożenia oryginału dokumentu powstaje dla strony, która powołuje się na dokument, w sytuacji wskazanej w art. 129 § 1 kpc, a więc wtedy, gdy strona przeciwna zażądała złożenia oryginału dokumentu. Wówczas, zamiast oryginału, strona może złożyć odpis dokumentu, jeżeli jego zgodność z oryginałem została poświadczona przez osoby wskazane w art. 129 § 2 kpc, a więc między innymi przez notariusza lub występującego w sprawie pełnomocnika strony, będącego adwokatem lub radcą prawnym. Tak poświadczony odpis ma charakter dokumentu urzędowego (art. 129 § 3 kpc). Natomiast, jeżeli jest to uzasadnione okolicznościami sprawy, sąd, na wniosek strony albo z urzędu, może zażądać od strony składającej poświadczony odpis dokumentu, przedłożenia jego oryginału (art. 129 § 4 kpc) (wyrok Sądu Najwyższego, IV CSK 52/15).

W świetle przepisu prawa materialnego tj. art. 77 ³ kc dokumentem jest każdy nośnik informacji umożliwiający zapoznanie się z jej treścią. Warunkiem uznania określonego środka za dokument nie jest zatem opatrzenie go podpisem wystawcy. Przeciwnie, przyjmuje się, że podpis nie przesądza o istnieniu dokumentu. Treść dokumentu (informacje) mogą być przekazywane dowolnymi sposobami. Mogą być to znaki graficzne, ale także dźwięk czy obraz. Z kolei nośnik dokumentu może mieć różną postać, czyli zarówno papierową, jak i elektroniczną. Forma dokumentowa zachowana będzie tylko wówczas, gdy podmiot składający oświadczenie woli sam utrwali jego treść w postaci dokumentu lub wyrazi zgodę na utrwalenie oświadczenia w postaci dokumentu przez inną osobę. Utrwalenie treści oświadczenia przez inną osobę, także drugą stronę czynności prawnej, bez zgody osoby składającej oświadczenie, nie będzie mogło być kwalifikowane jako zachowanie formy dokumentowej. Skutki prawne niezachowania formy dokumentowej regulowane są przez art. 74. Jeśli przepis szczególny nie stanowi, że skutkiem niezachowania formy dokumentowej jest nieważność czynności prawnej, forma dokumentowa zastrzeżona jest jedynie dla celów dowodowych – ad probationem” (P. Sobolewski [w:] Kodeks cywilny..., t. 1, red. K. Osajda, 2017, kom. do art. 77 ², nt I–VI.).

W niniejszej sprawie należało wykluczyć, że umowa została zawarta w formie elektronicznej zgodnie z art. 7 Prawa bankowego. Przepis ten stanowi między innymi, że oświadczenia woli związane z dokonywaniem czynności bankowych mogą być składane w postaci elektronicznej.

Wykładnia funkcjonalna i systemowa art. 7 ust.l Prawa bankowego prowadzi do wniosku, iż także wygenerowany w postaci elektronicznej przez bank dokument zawierający oświadczenie woli powinien być opatrzony kwalifikowanym podpisem elektronicznym lub innym podpisem elektronicznym, ustalonym przez strony umownie. Trafnie w literaturze wskazuje się, że wprawdzie wykładnia językowa art. 7 ust.l, który stanowi jedynie o "postaci elektronicznej" dokumentu, to jednak przy jego wykładni nie sposób pominąć art. 78 ¹ k.c., który wprowadza wymóg opatrzenia oświadczenia woli kwalifikowanym podpisem elektronicznym dla zachowania elektronicznej formy czynności prawnej (zob. B. Bajor (w:) L. Kociucki, J. M. Kondek, K. Królikowska, B. Bajor, Prawo bankowe. Komentarz do przepisów cywilnoprawnych, Warszawa 2020, art. 7). Zgodnie zaś z art. 3 pkt 12 Rozporządzenia Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) nr 910/2014 z dnia 23 lipca 2014 r. w sprawie identyfikacji elektronicznej i usług zaufania w odniesieniu do transakcji elektronicznych na rynku wewnętrznym oraz uchylające dyrektywę 1999/93/WE (Dz.U.UE.L2014.257.73), kwalifikowany podpis elektroniczny oznacza zaawansowany podpis elektroniczny, który jest składany za pomocą kwalifikowanego urządzenia do składania podpisu elektronicznego i który opiera się na kwalifikowanym certyfikacie podpisu elektronicznego.

Normę zawartą w art. 7 ust. 1 Prawa bankowego należy także wykładać przez pryzmat normy z art. 7 ust. 2 Prawa bankowego, zgodnie z którym oświadczenia woli związane z czynnościami bankowymi mogą być utrwalane i przechowywane w postaci elektronicznej, o ile dokumenty te będą w sposób należyty utworzone, utrwalone, przekazane, przechowywane i zabezpieczone. Warunki tworzenia, utrwalania, przekazywania, przechowywania i zabezpieczania, w tym przy zastosowaniu podpisu elektronicznego, dokumentów, o których mowa w ust. 2 określiło na podstawie delegacji ustawowej (art. 7 ust. 4 Prawa bankowego) Rozporządzenie Rady Ministrów z dnia 9 marca 2020 r. w sprawie dokumentów związanych z czynnościami bankowymi, sporządzanych na informatycznych nośnikach danych (Dz. U. z 2020 r. poz. 476), gdzie w § 3 przesądzono, że utworzenie i utrwalenie dokumentu następuje przez zapisanie w dokumencie elektronicznym danych związanych z jedną lub wieloma czynnościami bankowymi oraz jego opatrzenie podpisem elektronicznym lub pieczęcią elektroniczną.

Reasumując, jeżeli bank sporządził dokument zawierający oświadczenie woli wygenerowany elektronicznie (w postaci elektronicznej w rozumieniu art. 7 ust. l Prawa bankowego), to dla swej skuteczności winien być on opatrzony kwalifikowanym podpisem elektronicznym. Oczywiście, czym innym jest dokument w postaci elektronicznej a czym innym wydruk tego dokumentu, którym powód posługuje się w niniejszej sprawie. Wydruk takiego dokumentu rzeczywiście nie musi być opatrzony podpisem, aby mógł być uznany za środek dowodowy w rozumieniu art. 309 k.p.c., o czym była już mowa. (por. wyrok SA w Gdańsku z 17 listopada 2020 r., V ACa 434/20, LEX nr 3184156). Jednak wobec zakwestionowania mocy dowodowej wydruku jedyną okolicznością, jaka z tego wydruku wynika to fakt, iż dokument o określonej treści powstał w systemie banku - nie wynika jednak z niego, czy ten dokument został podpisany kwalifikowanym podpisem elektronicznym i przez kogo, a w szczególności, czy była to osoba uprawniona do reprezentacji powodowego banku i czy takie oświadczenie w postaci elektronicznej dotarło skutecznie do pozwanego.

Niezależnie do powyższych rozważań i wniosków, należy podkreślić, że w istocie nie wiadomo w jakiej formie pozwany złożył oświadczenie. Nie wynika to jasno z treści pozwu. Można zakładać, że kredytobiorca zgodnie z treścią wydruku (k. 26v) złożył oświadczenie telefonicznie. Nie ma na to jednak żadnych wiarygodnych dowodów.

W niniejszej sprawie pozwany zakwestionował moc przedstawionych dowodów i od początku podważał fakt zawarcia umowy. Powód w żaden sposób nie zareagował na te zarzuty. Sąd zobowiązał powoda do przedstawienia oryginału umowy pod rygorem pominięcia dowodu z przedstawionego wydruku. Zobowiązanie było konieczne także, wobec tego, że nawet wydruk okazał się nieczytelny, ponieważ został złożony w chaotycznej formie (brak zachowania prawidłowej kolejności stron). Jeżeli oświadczenie którejkolwiek ze stron zostało złożone telefonicznie wówczas wypadało przedstawić zapis takiej rozmowy, co umożliwiłoby dokonanie analizy głosowej.

Skuteczne zakwestionowanie dowodu z wydruku umowy skutkuje tym, że nie może on posłużyć jako podstawa ustaleń faktycznych w sprawie. Skoro nie można ustalić faktu zawarcia umowy, oraz udostępnienia podmiotowi uprawnionemu kwoty kredytu to tym samym nie da się zweryfikować zasadności zgłoszonego na tej podstawie roszczenia. Bez umowy i bez dowodu uruchomienia kredytu powództwo na zasadzie art. 6 kc należy oddalić.

W tym miejscu trzeba podkreślić, że wyciąg z ksiąg bankowych, który zgodnie z art. 95 ust. 1a ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. - Prawo bankowe w postępowaniu cywilnym nie ma mocy dokumentu urzędowego, przewidzianej w art. 244 kpc, stanowi dokument prywatny w rozumieniu art. 245 kpc i podlega ocenie razem z wszystkimi innymi dowodami, w myśl reguł wynikających z art. 233 kpc Zgodnie z art. 253 kpc, jeżeli strona zaprzecza prawdziwości dokumentu prywatnego albo twierdzi, że zawarte w nim oświadczenie osoby, która je podpisała, od niej nie pochodzi, obowiązana jest okoliczności te udowodnić. Jeżeli jednak spór dotyczy dokumentu prywatnego pochodzącego od innej osoby niż strona zaprzeczająca, prawdziwość dokumentu powinna udowodnić strona, która chce z niego skorzystać. Zaprzeczenie treści wyciągu z ksiąg banku w niniejszej sprawie przez pozwanego, stosownie do przytoczonego przepisu przeniosło ciężar dowodu prawdziwości tego dokumentu na stronę powodową. Bank jednak co zostało już wyżej wyjaśnione nie zdołał wykazać, że przysługuje mu roszczenie wobec pozwanego.

Rzeczą strony w procesie jest przedstawienie swoich twierdzeń oraz ich uzasadnienie, a także wskazanie dowodów w taki sposób, aby sąd mógł je zweryfikować i ocenić zasadność żądania pozwu. Rozstrzygnięcie sądu winno opierać się na zgromadzonych w sprawie dowodach, a domniemania faktyczne i prawne mogą być stosowane jedynie pomocniczo w sposób ściśle określony w ustawie. Biorąc pod uwagę wszystkie wymienione okoliczności uznać należało, że powód nie wykazał, zgodnie z treścią art. 6 kc, że żądanie mu się należy.

Wobec powyższego powództwo podlegało oddaleniu, co znalazło odzwierciedlenie w pkt 1 wyroku. O kosztach Sąd orzekł na podstawie art. 98§1 kpc.

sędzia Anna Zielińska