Wyrok z 3 marca 2026, sygn. IV U 387/24

WYROK

W IMIENIU RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ

dnia 3 marca 2026 r.

Sąd Rejonowy w Świdnicy , IV Wydział Pracy i Ubezpieczeń Społecznych

w osobie Sędzi Magdaleny Piątkowskiej

po rozpoznaniu w dniu 3 marca 2026 r. na posiedzeniu niejawnym

sprawy z odwołania N. L.

od decyzji Zakładu Ubezpieczeń Społecznych Oddziału w K. z dnia 4 września 2024 r., znak:(...)

o jednorazowe odszkodowanie z tytułu choroby zawodowej w związku z pogorszeniem stanu zdrowia

I oddala odwołanie,

II zasądza od powoda N. L. na rzecz Zakładu Ubezpieczeń Społecznych Oddziału w K. kwotę 360 zł. tytułem zwrotu kosztów zastępstwa prawnego wraz z odsetkami w wysokości odsetek ustawowych za opóźnienie w spełnieniu świadczenia pieniężnego, za czas od dnia uprawomocnienia się niniejszego wyroku do dnia zapłaty.

UZASADNIENIE

Powód N. L. odwołał się od decyzji Zakładu Ubezpieczeń Społecznych Oddziału w K. z dnia 4 września 2024 roku, którą organ rentowy odmówił powodowi przyznania jednorazowego odszkodowania z tytułu choroby zawodowej w związku z pogorszeniem stanu zdrowia, wobec niestwierdzenia pogorszenia stanu jego zdrowia o co najmniej 10%. W uzasadnieniu swego stanowiska powód przedstawił przebieg ustalania uszczerbku na zdrowiu w związku z orzeczoną chorobą zawodową - pylicą płuc oraz wskazał, że jego zdaniem stopień zmian chorobowych w jego organizmie uzasadnia podwyższenie uszczerbku ponad poziom już ustalony o 10%.

W odpowiedzi Zakład Ubezpieczeń Społecznych Oddział w K. wniósł o oddalenie odwołania i zasądzenie kosztów procesu według norm przepisanych. W uzasadnieniu powołano podstawę prawną decyzji oraz wskazano, iż w odwołaniu nie wskazano nowych istotnych okoliczności dotyczących procentowego uszczerbku na zdrowiu powoda i brak tym samym podstaw do ustalenia uszczerbku w wartości wyższej niż orzeczony przez Komisję Lekarską ZUS z dnia 26 sierpnia 2024 roku. Zdaniem organu rentowego u powoda nie doszło do pogorszenia się stanu zdrowia o co najmniej 10%, co pozwalałoby na przyznanie świadczenia.

W toku postępowania Sąd ustalił

następujący stan faktyczny:

Powód N. L. w pracy zawodowej (w latach 1976-1998) narażony był na działanie pyłów zwłókniających. W wyniku przeprowadzonej diagnozy w 2010 roku w Poradni (...) Pracy u powoda zdiagnozowano pylicę drobnoguzkową płuc 1/1/q/q. Następnie, Decyzją Państwowego Powiatowego Inspektora Sanitarnego z dnia 30 marca 2020 roku stwierdzono u powoda chorobę zawodową - pylicę płuc. Komisja lekarska ZUS orzeczeniem z dnia 8 czerwca 2010 roku ustaliła, że stały uszczerbek na zdrowiu powoda w związku z chorobą zawodową wynosi 15%. W wyniku przeprowadzonego ponownego badania w Poradni (...) Pracy w dniu 27 lutego 2024 roku u powoda zdiagnozowano pylicę 1/2/q/q. Powód podczas badania skarżył się na duszność wysiłkową. Dnia 16 lipca 2024 roku powód złożył wniosek o przyznanie jednorazowego odszkodowania z tytułu choroby zawodowej, wobec pogorszenia stanu zdrowia. Orzeczeniem Lekarza Orzecznika ZUS z dnia 5 sierpnia 2024 roku ustalono, iż uprzednio orzeczony 15% uszczerbek na zdrowiu powoda w związku z chorobą zawodową uległ zwiększeniu o 5% i stwierdzono istnienie 20% stałego uszczerbku na zdrowiu powoda. Komisja Lekarska ZUS w orzeczeniu z dnia 26 sierpnia 2024 roku podtrzymała ustalenie co do istnienia 20% uszczerbku na zdrowiu powoda w związku z chorobą zawodową. Wobec powyższego, Decyzją z dnia 4 września 2024 roku ZUS odmówił powodowi przyznania jednorazowego odszkodowania z tytułu choroby zawodowej w związku z pogorszeniem stanu zdrowia, wobec niestwierdzenia pogorszenia stanu zdrowia o co najmniej 10%.

Powód pozostaje w leczeniu z powodu schorzeń przewlekłych, w tym nadciśnienia tętniczego oraz cukrzycy typu 2. U powoda rozpoznano otyłość, a nadto znajduje się on w stanie po operacyjnym usunięcia polipów nosa.

Wysokość uszczerbku na zdrowiu powoda w związku z chorobą zawodową - pylicą płuc wynosi 20%. W aktualnym stanie klinicznym u powoda nie stwierdza się następstw w postaci ograniczenia wydolności układu oddechowego. Stopień zaawansowania zmian radiologicznych jest niewielki. Jednocześnie parametry wydolności oddechowej, w tym wyniki gazometrii krwi z ciśnieniem tlenu są w pełni prawidłowe, co pozwala uznać wydolność oddechową za prawidłową.

Postać pylicy płuc 1/2/q/q z prawidłową wydolnością oddechową nie daje podstaw do ustalenia uszczerbku na zdrowiu w wymiarze wyższym niż 20%.

Dowód:

akta ZUS - w załączeniu

opinia biegłej sądowej pulmonolog k. 22-23

opinia uzupełniająca biegłej sądowej pulmonolog k. 45

W tak ustalonym stanie faktycznym

Sąd zważył:

Odwołanie podlegało oddaleniu.

W pierwszej kolejności należy wskazać, iż ustalając stan faktyczny w sprawie Sąd oparł się na dowodach z dokumentów, w tym z akt organu rentowego i dokumentacji medycznej powoda. Ponadto stwierdzenie okoliczności istotnych dla rozpoznania sprawy wymagało wiadomości specjalnych i musiało znaleźć oparcie w dowodzie z opinii biegłego.

Istota niniejszego sporu sprowadzała się do ustalenia rozmiaru uszczerbku na zdrowiu powoda wyłącznie w zakresie pozostającym w związku przyczynowym z chorobą zawodową w postaci pylicy płuc. Podkreślenie powyższego jest konieczne z uwagi na współistnienie u powoda innych schorzeń przewlekłych, w szczególności nadciśnienia tętniczego oraz cukrzycy typu 2, jak również stanu po operacji polipów nosa oraz rozpoznanej otyłości, które to okoliczności pozostają nie bez wpływu na ogólny stan jego organizmu.

Zgodnie z art. 11 ustawy z dnia 30.10.2002r. o ubezpieczeniu społecznym z tytułu wypadków przy pracy i chorób zawodowych ubezpieczonemu, który wskutek wypadku przy pracy lub choroby zawodowej doznał stałego lub długotrwałego uszczerbku na zdrowiu, przysługuje jednorazowe odszkodowanie. A zatem wysokość odszkodowania uzależniona jest od uszczerbku na zdrowiu, bez zastosowania kryteriów jego oceny wskazanych w uzasadnieniu odwołania jak pogorszenie komfortu życia, czy inna krzywda, która dotknęła powoda na skutek choroby zawodowej. Do realizacji roszczeń z takich przesłanek otwierają drogę przepisy prawa cywilnego związane z dochodzeniem zadośćuczynienia.

Za stały uszczerbek na zdrowiu uważa się takie naruszenie sprawności organizmu, które powoduje upośledzenie czynności organizmu nierokujące poprawy. Za długotrwały uszczerbek na zdrowiu uważa się takie naruszenie sprawności organizmu, które powoduje upośledzenie czynności organizmu na okres przekraczający 6 miesięcy, mogące ulec poprawie. Zaś oceny stopnia uszczerbku na zdrowiu oraz jego związku z wypadkiem przy pracy lub chorobą zawodową dokonuje się po zakończeniu leczenia i rehabilitacji. Wysokości stałego lub długotrwałego uszczerbku na zdrowiu ustala się według załącznika do rozporządzenia Ministra Pracy i Polityki Społecznej z dnia 18.12.2002r. w sprawie szczegółowych zasad orzekania o stałym lub długotrwałym uszczerbku na zdrowiu, trybu postępowania przy ustalaniu tego uszczerbku oraz postępowania o wypłatę jednorazowego odszkodowania.

Jak wynika z opinii biegłej sądowej pulmonolog, jak i opinii uzupełniającej długotrwały uszczerbek na zdrowiu powoda prawidłowo został oceniony przez lekarza orzecznika i Komisję Lekarską ZUS w związku z chorobą zawodową na 20%.

W opinii biegła dokonała rzetelnej i wnikliwej analizy stanu zdrowia powoda, zawarła pełne i jasne uzasadnienia, które dodatkowo rozszerzyła w opinii uzupełniającej na skutek zastrzeżeń powoda. Należy wskazać, iż biegły sądowy obowiązany jest orzekać zgodnie z wiedzą medyczną, posiadanymi kwalifikacjami i obowiązującymi przepisami.

Dlatego, zdaniem Sądu, sporządzonym opiniom nie można odmówić rzetelności i fachowości co do medycznej oceny stanu zdrowia powoda. Podkreślić należy, że Sąd nie dysponuje wiadomościami specjalnymi, które posiada biegły. Zgodnie zaś z utrwalonym w tej mierze poglądem Sądu Najwyższego - opinie biegłych lekarzy mogą być oceniane przez Sąd wyłącznie przez pryzmat ich zgodności z zasadami logicznego myślenia, doświadczenia życiowego oraz wiedzy powszechnej, wystarczające dla uznania bądź nie uznania opinii biegłego za przekonywującą (wyrok Sądu Najwyższego z dnia 7 kwietnia 2005r., II CK 572/04, Lex nr 151656). Opinia biegłego sądowego podlega ocenie przy zastosowaniu art. 233 § 1 k.p.c. – na podstawie właściwych dla jej przymiotów kryteriów zgodności z zasadami logiki i wiedzy powszechnej, poziomu wiedzy biegłego, podstaw teoretycznych opinii, a także sposobu motywowania oraz stopnia stanowczości wyrażanych w niej wniosków.

Dlatego też Sąd podzielił dokonane w opiniach ustalenia i przyjął je za podstawę swojego orzeczenia ustalając, iż uszczerbek na zdrowiu powoda w związku z chorobą zawodową wynosi 20%.

Mając powyższe na uwadze, na mocy art. 477 ¹⁴ § 1 k.p.c. odwołanie oddalono.

Orzeczenie o kosztach Sąd oparł na przepisie art. 98 k.p.c., według którego strona przegrywająca sprawę zobowiązana jest zwrócić przeciwnikowi na jego żądanie koszty niezbędne do celowego dochodzenia praw i celowej obrony (koszty procesu). Stąd Sąd zasądził od powoda na rzecz Zakładu Ubezpieczeń Społecznych Oddział w K. kwotę 360 zł tytułem zwrotu kosztów zastępstwa procesowego.