Wyrok z 6 marca 2026, sygn. III C 545/23

WYROK

W IMIENIU RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ

Dnia 6 marca 2026 r.

Sąd Rejonowy Szczecin- Centrum w Szczecinie – Wydział III Cywilny

w składzie: Przewodniczący: Sędzia Małgorzata Janik-Białek

Protokolant: sekretarz sądowy Łukasz Gibas

po rozpoznaniu w dniu 6 marca 2026 r. w G.

na rozprawie

sprawy z powództwa (...) spółki z ograniczoną odpowiedzialnością spółki komandytowej z siedzibą w G.

przeciwko Ubezpieczeniowemu Funduszowi Gwarancyjnemu z siedzibą w U.

o zapłatę

I.  zasądza od pozwanego Ubezpieczeniowego Funduszu Gwarancyjnego z siedzibą w U. na rzecz powoda (...) spółki z ograniczoną odpowiedzialnością spółki komandytowej z siedzibą w G. kwotę 16 490 zł (szesnaście tysięcy czterysta dziewięćdziesiąt złotych) z odsetkami ustawowymi za opóźnienie liczonymi od dnia 4 maja 2021 r. do dnia zapłaty;

II.  zasądza od pozwanego na rzecz powoda kwotę 5. 617 zł (pięć tysięcy sześćset siedemnaście złotych) tytułem zwrotu kosztów procesu, w tym kwotę 3.600 zł (trzy tysiące sześćset złotych) kosztów zastępstwa procesowego, z odsetkami ustawowymi za opóźnienie liczonymi od dnia uprawomocnienia się wyroku do dnia zapłaty;

III.  nakazuje pobrać od pozwanego Ubezpieczeniowego Funduszu Gwarancyjnego z siedzibą w U. na rzecz Skarbu Państwa-Sądu Rejonowego Szczecin-Centrum w Szczecinie kwotę 365,10 zł (trzysta sześćdziesiąt pięć złotych dziesięć groszy) tytułem nieuiszczonych kosztów sądowych.

Sędzia Małgorzata Janik- Białek

Sygn. akt III C 545/23

UZASADNIENIE

wyroku z dnia 6 marca 2026 roku

Pozwem z dnia 5 grudnia 2022 roku (...) sp. z o.o. sp. k. z siedzibą w G. wiosła o zasądzenie od Ubezpieczeniowego Funduszu Gwarancyjnego z siedzibą w U. na rzecz strony powodowej kwoty 16 490 złotych tytułem zwrotu kosztów najmu pojazdu zastępczego wraz z ustawowymi odsetkami za opóźnienie od dnia 4 maja 2021 roku do dnia zapłaty oraz o zasądzenie od strony pozwanej na rzecz powoda kosztów procesu, w tym kosztów zastępstwa procesowego według norm przepisanych.

W uzasadnieniu pozwu strona powodowa skazała, że podstawą legitymacji czynnej powódki jest umowa cesji wierzytelności zawarta między powódką a poszkodowanym N. Z. w dniu 29 marca 2021 roku. Na mocy przedmiotowej umowy powód nabył przysługujące mu roszczenie odszkodowawcze z tytułu zwrotu kosztów wynajmu pojazdu zastępczego. Strona powodowa wyjaśniła, że poszkodowany N. Z. w dniu 5 grudnia 2020 roku zawarł umowę najmu samochodu marki Ś. (...) (2) o numerze rejestracyjnym (...). Umowa została zawarta na czas nieokreślony, przy czym strony ustaliły czynsz najmu na kwotę netto w wysokości 200 złotych za dobę. Wynajęty pojazd pełnił funkcję pojazdu zastępczego, z którego poszkodowany korzystał w związku z uszkodzeniem samochodu marki N. (...) (1) w następstwie szkody zaistniałej w dniu 5 grudnia 2020 roku. Ostatecznie wynajem pojazdu zastępczego obejmował okres od dnia 5 grudnia 2020 roku do dnia 29 marca 2021 roku, a łączny koszt najmu wyniósł 28 290 złotych.

Strona powodowa podniosła, że winę za uszkodzenie pojazdu marki N. (...) (1) ponosił sprawca szkody, który nie posiadał wówczas ważnego ubezpieczenia OC pojazdu, w związku z czym odpowiedzialność za ww. szkodę ponosi strona pozwana tj. Ubezpieczeniowy Fundusz Gwarancyjny. Powód wskazał również, że w przedmiotowej sprawie szkoda została zgłoszona do (...) S.A., która prowadziła postępowanie likwidacyjne i ustaliła, że sprawca zdarzenia nie posiadał ubezpieczenia OC pojazdu, którym wyrządził szkodę. Następnie akta szkody zostały przekazane do Ubezpieczeniowego Funduszu Gwarancyjnego, który przyznał stronie powodowej odszkodowanie z tytułu zwrotu kosztów najmu pojazdu zastępczego w kwocie 11 800 złotych, wobec czego strona pozwana uznała swoją odpowiedzialność za szkodę co do zasady.

Strona powodowa poinformowała również, że skierowała do pozwanego Funduszu wiadomość e-mail, w której wezwała go do zapłaty pełnej kwoty odszkodowania. Wezwanie to było jednak bezskuteczne, wobec czego do zapłaty pozostała kwota 16 490 złotych.

16 lutego 2023 roku Sąd Rejonowy G. – Centrum w Szczecinie I Wydział Cywilny wydał nakaz zapłaty w postępowaniu upominawczym (sygnatura akt I C (...)).

Ubezpieczeniowy Fundusz Gwarancyjny z siedzibą w U. pismem z dnia 10 marca 2023 roku wniósł sprzeciw od nakazu zapłaty wydanego w postępowaniu upominawczym przez Sąd Rejonowy Szczecin – Centrum w Szczecinie I Wydział Cywilny z dnia 16 lutego 2023 roku oraz zaskarżył go w całości, wnosząc przy tym o oddalenie powództwa oraz zasądzenie od powoda na rzecz pozwanego kosztów postępowania, w tym kosztów zastępstwa procesowego według norm przepisanych oraz kosztów opłaty skarbowej od udzielonych pełnomocnictw wraz z ustawowymi odsetkami za opóźnienie liczonymi od dnia uprawomocnienia się orzeczenia do dnia zapłaty.

W uzasadnieniu swojego stanowiska procesowego strona pozwana wskazała, że wydanemu w niniejszej sprawie nakazowi zapłaty zarzucić należy obrazę prawa procesowego, w związku z naruszeniem treści art. 499 § 1 pkt 1 k.p.c., który stanowi, iż nakaz nie może być wydany w przypadku, gdy wskazane w pozwie roszczenie jest oczywiści bezzasadne. Ubezpieczeniowy Fundusz Gwarancyjny podniósł nadto, że w wyniku przeprowadzonego postepowania likwidacyjnego, po dokonaniu analizy zgromadzonej w sprawie dokumentacji, pozwany przyjął swoją odpowiedzialność za przedmiotowe zdarzenie i wypłacił na rzecz powoda kwotę 11 800 złotych brutto tytułem odszkodowania za najem pojazdu. Pozwany uznał bowiem za zasadny najem pojazdu przez okres 59 dni po stawce 200 złotych brutto. Ubezpieczeniowy Fundusz Gwarancyjny zakwestionował roszczenie powoda w zakresie żądania dodatkowej kwoty z tytułu kosztów najmu pojazdu zastępczego ponad wypłacone przez pozwany Fundusz odszkodowanie. Strona pozwana wskazała, że kwota wypłacona przez Fundusz w pełni rekompensuje szkodę doznaną przez poszkodowanego i brak jest podstaw do przyznania z tego tytułu dalszej kwoty, zaś obecne roszczenie strony powodowej – ponad tę kwotę, jest niezasadne i nieudowodnione, ewentualnie znacznie zawyżone.

Pozwany zakwestionował przy tym stawkę najmu jako zawyżoną i nieadekwatną do poziomu średnich cen usług na terenie miejsca zamieszkania poszkodowanego oraz wskazał, że wynajęty pojazd zastępczy nie odpowiada klasie pojazdu uszkodzonego. Ponadto strona pozwana zakwestionowała zasadność wynajmu pojazdu zastępczego przez czas wskazany przez stronę powodową, który to czas należy uznać za zawyżony i nie odpowiadający wysokości szkody poniesionej w związku z przedmiotowym wypadkiem z dnia 5 grudnia 2020 roku. W ocenie pozwanego strona powodowa w niniejszej sprawie nie udowodniła konieczności najmu pojazdu zastępczego w całym okresie, za jaki domaga się zapłaty, a w konsekwencji nie udowodniła zasadności dochodzonego roszczenia w wysokości jak w pozwie. Ubezpieczeniowy Fundusz Gwarancyjny wskazał, że w niniejszej sprawie powód dochodzi roszczeń z tytułu najmu pojazdu zastępczego za okres liczony od dnia 5 grudnia 2020 roku do dnia 29 marca 2021 roku, wedle stawki za dobę najmu pojazdu w kwocie 200 złotych (netto). Z twierdzeń powoda wynika, że poszkodowany wynajmował pojazd zastępczy przez czas likwidacji szkody. Poszkodowany oddał samochód zastępczy 6 dni po wypłacie odszkodowania za szkodę całkowitą i jednocześnie 3 dni od dnia sprzedaży wraku auta. W tym miejscu strona pozwana podniosła, że taki okres w jej ocenie był czasem uzasadnionym na zakup nowego samochodu.

Jednocześnie pozwany Fundusz podkreślił, że zgodnie z informacjami uzyskanymi z bazy Ośrodka (...) o polisach OC/AC poszkodowany N. Z. w dniu 2 lutego 2021 roku nabył nowy pojazd, a zatem przed datą wypłaty odszkodowania za szkodę w pojeździe. W tym miejscu pozwany podkreślił, że nie można uznać, aby okres wynajmu pojazdu zastępczego do dnia 29 marca 2021 roku pozostawał w adekwatnym związku przyczynowym z wypadkiem. Niezależnie od powyższego strona pozwana zakwestionowała również okoliczność, aby okres najmu pojazdu zastępczego odpowiadał uzasadnionemu czasowi likwidacji szkody, albowiem w ocenie Funduszu okres najmu pojazdu zastępczego został niezasadnie zawyżony.

W toku postępowania strony podtrzymały dotychczasowe stanowisko w sprawie.

Sąd Rejonowy ustalił następujący stan faktyczny:

5 grudnia 2020 roku doszło do zdarzenia drogowego, w wyniku którego uszkodzeniu uległ pojazd marki N. (...) (1), wyprodukowany w 2006 roku, o numerze rejestracyjnym (...). Szkoda została zgłoszono do (...) S.A. i zarejestrowana pod numerem (...).

Dowód:



protokół szkody w pojeździe numer (...) z dnia 17 grudnia 2020 roku – k. 134 – 135,



protokół szkody w pojeździe numer (...) z dnia 23 grudnia 2020 roku – k. 121 – 122,



zeznania świadka N. Z. z dnia 29 września 2024 roku – k. 239 – 241.

H. 5 grudnia 2020 roku (...) sp. z o.o. sp. k. z siedzibą w G. zawarła z N. Z. umowę najmu pojazdu. Zgodnie z powyższą umową strony postanowiły, że wynajmujący oddaje w najem najemcy samochód marki Ś. o numerze rejestracyjnym (...), przy czym wynajmujący oświadczył, że jest on właścicielem pojazdu. Zgodnie z § 3 najemca w osobie N. Z. zobowiązany był do płacenia na rzecz wynajmującego czynszu najmu w wysokości 200 złotych (netto) wraz z VAT za dobę. Samochód ten poszkodowany wykorzystywał do dojazdów do pracy oraz załatwiania spraw życia codziennego. Nie dysponował on wówczas innym pojazdem ani też wolnymi środkami finansowymi na zakup innego pojazdu.

Dowód:



umowa najmu samochodu z dnia 5 grudnia 2020 roku – k. 15 – 16,



ogólne warunku najmu samochodu – wynajem z OC – k. 17 – 18,



zeznania świadka N. Z. z dnia 29 września 2024 roku – k. 239 – 241.

Za pośrednictwem wiadomości e-mail z dnia 24 grudnia 2020 roku (...) sp. z o.o. sp. k. przekazało (...) S.A. z siedzibą w G. kosztorys naprawy uszkodzonego pojazdu oraz zwróciło się z prośbą o akceptację i wyrażenie zgody na naprawę.

Z kolei 30 grudnia 2020 roku pracownik (...) przekazał (...) sp. z o.o. sp. k. za pośrednictwem wiadomości e-mail dokumenty dotyczące likwidacji przedmiotowej szkody.

Dowód:



wiadomość e-mail z dnia 24 grudnia 2020 roku – k. 24,



wiadomość e-mail z dnia 30 grudnia 2020 roku – k. 24;



kalkulacja naprawy numer (...) – k. 123 – 133,



oświadczenie dyspozycji wypłaty odszkodowania – k. 135v.



oświadczenie o możliwości odliczenia podatku VAT – k.135 v,



wycena numer (...) – k. 163v – 164,



pismo ubezpieczyciela z dnia 18 grudnia 2020 roku – k. 165,



kosztorys L. numer (...) z dnia 24 grudnia 2020 roku – k. 168 – 170,



zdjęcia uszkodzonego pojazdu wraz ze zdjęciami dowodu rejestracyjnego – k. 171 – 192,

(...) sp. z o.o. sp. k. za pośrednictwem wiadomości z dnia 15 stycznia 2021 roku poinformował (...) S.A., że do dnia sporządzenia pisma nie otrzymała odpowiedzi na reklamację. Jednocześnie wskazano, że poszkodowany nie wyraża zgody na użycie zamienników do naprawy pojazdu, natomiast jeżeli w niniejszej sprawie zachodzi szkoda całkowita, to zwraca się z prośbą o jej rozliczenie i wskazanie oferenta na wrak pojazdu.

Dowód:



wiadomość e-mail z dnia 15 stycznia 2021 roku – k. 27.

26 stycznia 2021 roku pracownik (...) za pośrednictwem wiadomości e-mail poinformował (...) sp. z o.o. sp. k., że z uwagi na koszty naprawy, które mogą przekroczyć wartość pojazdu, szkoda może zostać rozliczona w następujący sposób:

- wg wyliczenia szkody na podstawie kosztorysu (...) S.A. – 7 260,51 złotych,

- na wyraźny wniosek poszkodowanego - 16 150 złotych tj. do pełnej wartości pojazdu, przy czym ubezpieczyciel wskazał, że warunkiem wypłaty tej kwoty będzie zdanie pojazdu firmie wskazanej przez (...).

W dalszej kolejności ubezpieczyciel wskazał, że przyjęcie odpowiedzialności i wypłata odszkodowania będzie możliwa po otrzymaniu dokumentów potwierdzających przyjęcie odpowiedzialności tj. notatki policji lub oświadczenia sprawcy.

Tego samego dnia (...) sp. z o.o. sp. k. poinformowała ubezpieczyciela, że została wyrażona zgoda na sprzedaż wraku pojazdu.

Dowód:



wiadomość e-mail z dnia 26 stycznia 2021 roku – k. 26,



wiadomość e-mail z dnia 26 stycznia 2021 roku – k. 30.

2 lutego 2021 roku poszkodowany N. Z. zawarł umowę ubezpieczenia numer (...) dotyczącą pojazdu marki W., model O. (...)08 o numerze rejestracyjnym (...). Powyższy pojazd nie został oznaczony jako pojazd służbowy, a jego zakupu dokonała ówczesna partnerka poszkodowanego, która używała pojazdu celem zaspokojenia swych potrzeb zawodowych oraz prywatnych. N. Z. nie miał możliwości swobodnego korzystania z tego pojazdu i z niego nie korzystał.

Dowód:



pismo z dnia 15 kwietnia 2021 roku – k. 56 – 59.



zeznania świadka N. Z. z dnia 29 września 2024 roku – k. 239 – 241.

Wiadomością e-mail z dnia 10 lutego 2021 roku (...) S.A. poinformowało (...) sp. z o.o. sp. k, że w toku postępowania likwidacyjnego ustalono, że sprawca zdarzenia w dniu szkody nie posiadał ważnego ubezpieczenia OC. W dalszej części wskazano, że akta przedmiotowej szkody zostały odesłane do Ubezpieczeniowego Funduszu Gwarancyjnego w celu wypłaty odszkodowania.

Dowód:



wiadomość e-mail z dnia 10 lutego 2021 roku – k. 34.

8 marca 2021 roku Ubezpieczeniowy Fundusz Gwarancyjny zwrócił się do (...) sp. z o.o. sp. k. z prośbą o uzupełnienie dokumentacji o dyspozycję współwłaścicieli celem ustalenia na czyje konto należy przekazać ewentualnie przyznane odszkodowanie. Przy czym poinformowano, że trwa ustalanie odpowiedzialności Ubezpieczeniowego Funduszu Gwarancyjnego za przedmiotową szkodę.

W odpowiedzi na powyższe (...) sp. z o.o. sp. k. w dniu 9 marca 2021 roku zwróciła się do Ubezpieczeniowego Funduszu Gwarancyjnego z prośbą o dokonanie wypłaty na konto poszkodowanego, jednocześnie przekazano w załączeniu upoważnienie od współwłaściciela.

Dowód:



wiadomość e-mail z dnia 8 marca 2021 roku – k. 35,



wiadomość e-mail z dnia 9 marca 2021 roku – k. 35.

16 marca 2021 roku poszkodowany N. Z. zawarł umowę ubezpieczenia numer (...) dotyczącą motocyklu (model: skuter) marki P. o numerze rejestracyjnym (...). Powyższy pojazd nie został oznaczony jako pojazd służbowy.

Dowód:



pismo z dnia 15 kwietnia 2021 roku – k. 56 – 59.

Pismem z dnia 19 marca 2021 roku Ubezpieczeniowy Fundusz Gwarancyjny poinformował (...) sp. z o.o. sp. k., że w wyniku analizy roszczeń zostało przyznane odszkodowanie w kwocie 8 950 złotych. W dalszej części wskazano, że odszkodowanie wyliczone wg. szkody całkowitej jako różnica pomiędzy wartością rynkową pojazdu 16 150 złotych, a wartością pozostałości 7 200 zł, zostanie przekazane przelewem na wskazany numer rachunku bankowego. W dniu 23 marca 2021 roku Ubezpieczeniowy Fundusz Gwarancyjny wykonał przelew na rzecz N. Z. w kwocie 8 950 złotych, a następnie, w dniu 26 marca 2021 roku przelał na rzecz poszkodowanego kwotę 7 200 złotych z tytułu wartości pozostałości.

Dowód:



decyzja z dnia 19 marca 2021 roku – k. 37,



potwierdzenie przelewu na kwotę 8 950 złotych – k. 38,



potwierdzenie przelewu na kwotę 7 200 złotych – k. 39

29 marca 2021 roku N. Z. zakończył umowę najmu i zwrócił pojazd zastępczy. W tym samym dniu (...) sp. o.o. sp. k. zawarła z N. Z., występującym w charakterze cedenta, umowę cesji wierzytelności, zgodnie z którą cedent przelał na rzecz cesjonariusza swoją wierzytelność (czyli prawo do odszkodowania) przysługującą mu w związku z wynajmem pojazdu marki Ś. o numerze rejestracyjnym (...) w okresie od 5 grudnia 2020 roku do dnia 29 marca 2021 roku. Jednocześnie cedent oświadczył, że przysługująca mu z tytułu wynajmu wierzytelność była wówczas bezsporna, nie przedawniona, nie była ograniczona przepisami prawa ani postanowieniami umownymi, nadawała się do zbycia, była wolna od obciążeń i mogła być dochodzona od Zakładu Ubezpieczeń o którym mowa w §1 pkt 1, w pełnej wysokości.

Dowód:



umowa cesji wierzytelności z dnia 29 marca 2021 roku – k. 14,



oświadczenie poszkodowanego N. Z. – k. 40.

2 kwietnia 2021 roku (...) sp. z o.o. sp. k. wystawiła na rzecz N. Z. fakturę numer (...) opiewającą na łączną kwotę 29 831,19 złotych. W fakturze wskazano następujące usługi, które firma (...) sp. z o.o. sp. k. świadczyła na rzecz nabywcy:

1.  wynajmem pojazdu Ś. (...) – 28 290 złotych (brutto),

2.  holowanie N. po kolizji – 307 złotych (brutto),

3.  usługa parkowania pojazdu N. – 1 233,69 złotych (brutto).

Jednocześnie pismem z dnia 2 kwietnia 2021 roku (...) sp. z o.o. sp. k. przesłał do (...) S.A.A z siedzibą w G. dodatkowe dokumenty niezbędne do likwidacji szkody, za którą to odpowiedzialność gwarancyjną zdaniem spółki ponosi ww. zakład ubezpieczeń. W dalszej kolejności wskazano, że poszkodowany poniósł koszty wynajęcia samochodu zastępczego, który był mu niezbędny w celu codziennego użytkowania do celów prywatnych. Koszt ten zgodnie z umową najmu samochodu, miał wynieść łącznie 28 290 złotych. Dodatkowo wskazano, że poszkodowany poniósł koszt usługi parkingowej w kwocie 1 233,69 złotych oraz koszt holowania w kwocie 307,50 złotych.

Dowód:



faktura numer (...) – k. 19,



pismo z dnia 2 kwietnia 2021 roku – k. 20 – 21.

Ubezpieczeniowy Fundusz Gwarancyjny pismem z dnia 15 kwietnia 2021 roku skierowanym do (...) sp. z o.o. sp. k. poinformował, że w wyniku analizy roszczeń w zakresie wynajmu pojazdu zastępczego przyznano następujące kwoty odszkodowania: 11 800 złotych.

Odszkodowanie miało zostać przekazane przelewem na wskazany numer rachunku bankowego. Jednocześnie Ubezpieczeniowy Fundusz Gwarancyjny wskazał, że w wyniku dokonanej analizy uznano, że uzasadniony okres najmu wynosił 59 dni tj. od początku usługi 5 grudnia 2020 roku do dnia 2 lutego 2021 roku – kiedy to zgodnie z ustaleniami poczynionymi przez Fundusz, poszkodowany nabył nowy pojazd.

W odpowiedzi na podjętą przez Ubezpieczeniowy Fundusz Gwarancyjny decyzję, (...) sp. z o.o. sp. k. za pośrednictwem wiadomości e-mail przesłała do Funduszu wezwanie do zapłaty wskazując, że przyznana kwota odszkodowania nie kompensuje poniesionych kosztów.

Dowód:



decyzja z dnia 15 kwietnia 2021 roku – k. 22,



wiadomość e-mail z dnia 29 kwietnia 2021 roku – k. 23.

Pismem z dnia 2 lipca 2021 roku Komisariat Policji (...) w G. poinformował (...) S.A., że przeprowadzone czynności wyjaśniające nie dostarczyły podstaw do skierowania wniosku o ukaranie w sprawie kolizji drogowej z dnia 5 grudnia 2020 roku. W treści pisma wskazano, że Ł. G. kierujący pojazdem marki P. będąc w stanie po użyciu alkoholu nie zastosował się do sygnalizatora świetlnego nadającego dla jego kierunku ruchu sygnał „światło czerwone” w wyniku czego uderzył w pojazd N. (...) (1) o numerze rejestracyjnym (...).

Dowód:



zawiadomienie pokrzywdzonego o niewniesieniu wniosku o ukaranie do Sądu z dnia 2 lipca 2021 roku – k. 136

Zarówno pojazd uszkodzony N. (...) (1) jak i pojazd wynajęty Ś. (...) (1) należą do segmentu D i są pojazdami tej samej klasy.

Średnia stawka dobowa najmu pojazdu porównywalnego standardem z pojazdem wynajętym i z pojazdem uszkodzonym w IV kwartale 2020 r. wynosiła 252,20 zł netto.

Dowód:



opinia biegłego sądowego Ś. Ś. – k. 277-282

Sąd Rejonowy zważył, co następuje:

Powództwo okazało się uzasadnione w całości.

Podstawę prawną żądania pozwu stanowią przepisy art. 822 § 1 i 2 k.c., art. 34 ust. 1 ustawy z dnia 22 maja 2003 roku o ubezpieczeniach obowiązkowych, Ubezpieczeniowym Funduszu Gwarancyjnym i Polskim Biurze Ubezpieczeń Komunikacyjnych (teks jednolity: Dz. U. z 2018 roku, poz. 473 ze zmianami) oraz art. 436 § 1 k.c. i 415 k.c.

Przepis art. 822 § 1 i 2 k.c. stanowi, że przez umowę ubezpieczenia odpowiedzialności cywilnej ubezpieczyciel zobowiązuje się do zapłacenia określonego w umowie odszkodowania za szkody wyrządzone osobom trzecim, wobec których odpowiedzialność za szkodę ponosi ubezpieczający albo ubezpieczony (§ 1). Jeżeli strony nie umówiły się inaczej, umowa ubezpieczenia odpowiedzialności cywilnej obejmuje szkody, o jakich mowa w § 1, będące następstwem przewidzianego w umowie zdarzenia, które miało miejsce w okresie ubezpieczenia (§ 2). Zgodnie natomiast z przepisem art. 34 ust. 1 ustawy z dnia 22 maja 2003 roku o ubezpieczeniach obowiązkowych, Ubezpieczeniowym Funduszu Gwarancyjnym i Polskim Biurze Ubezpieczeń Komunikacyjnych z ubezpieczenia OC posiadaczy pojazdów mechanicznych przysługuje odszkodowanie, jeżeli posiadacz lub kierujący pojazdem mechanicznym są obowiązani do odszkodowania za wyrządzoną w związku z ruchem tego pojazdu szkodę, będącą następstwem śmierci, uszkodzenia ciała, rozstroju zdrowia bądź też utraty, zniszczenia lub uszkodzenia mienia. Stosownie zaś do treści przepisu art. 436 § 1 k.c. odpowiedzialność przewidzianą w przepisie art. 435 k.c. ponosi również samoistny posiadacz mechanicznego środka komunikacji poruszanego za pomocą sił przyrody. Jednakże gdy posiadacz samoistny oddał środek komunikacji w posiadanie zależne, odpowiedzialność ponosi posiadacz zależny. Przepis art. 415 k.c. stanowi natomiast, że kto z winy swej wyrządził drugiemu szkodę, obowiązany jest do jej naprawienia.

Okoliczności kolizji z dnia 5 grudnia 2020 roku nie były pomiędzy stronami sporne. Pozwany Fundusz nie kwestionował również legitymacji procesowej czynnej strony powodowej, która wynikała z umowy cesji wierzytelności z dnia 29 marca 2021 roku.

Legitymacja czynna powodowej spółki wynika z faktu nabycia przez nią wierzytelności przysługującej poszkodowanemu w związku z wynajmem pojazdu marki Ś. o numerze rejestracyjnym (...) w okresie od 5 grudnia 2020 roku do dnia 29 marca 2021 roku. W myśl art. 509 § 1 i 2 k.c. wierzyciel może bez zgody dłużnika przenieść wierzytelność na osobę trzecią (przelew), chyba że sprzeciwiałoby się to ustawie, zastrzeżeniu umownemu albo właściwości zobowiązania. Wraz z wierzytelnością przechodzą na nabywcę wszelkie związane z nią prawa, w szczególności roszczenie o zaległe odsetki.

Legitymacja bierna pozwanego ubezpieczyciela wynika natomiast z przepisu art. 98 ust. 1 pkt 3 ustawy z dnia 22 maja 2003 r. o ubezpieczeniach obowiązkowych, (...) i (...), który stanowi, że do zadań Funduszu należy zaspokajanie roszczeń z tytułu ubezpieczeń obowiązkowych, o których mowa w art. 4 pkt 1 i 2, w granicach określonych na podstawie przepisów rozdziałów 2 i 3, za szkody powstałe na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej na osobie, w mieniu, w mieniu i na osobie, gdy posiadacz zidentyfikowanego pojazdu mechanicznego, którego ruchem szkodę tę wyrządzono, nie był ubezpieczony obowiązkowym ubezpieczeniem OC posiadaczy pojazdów mechanicznych. W niniejszej sprawie było bowiem okolicznością niekwestionowaną, iż sprawca kolizji w dniu kolizji nie posiadał obowiązkowego ubezpieczenia OC posiadaczy pojazdów mechanicznych.

Ubezpieczeniowy Fundusz Gwarancyjny nie kwestionował zasady swojej odpowiedzialności za szkodę powstałą 5 grudnia 2020 roku w pojeździe należącym do N. Z. w zakresie kosztów najmu pojazdu zastępczego i wypłacił z tego tytułu kwotę 11 800 złotych brutto przyjmując, że szkoda w pojeździe miała charakter szkody całkowitej, a uzasadniony okres najmu pojazdu w ocenie strony pozwanej wynosił 59 dni tj. od dnia 5 grudnia 2020 roku do 2 lutego 2021 roku; z kolei dobowa stawka za najem pojazdu zastępczego została przyjęta przez Fundusz na kwotę 200 złotych brutto.

Przedmiot sporu w niniejszej sprawie stanowiła kwestia uzasadnionego okresu najmu pojazdu zastępczego, czy wynajęty pojazd odpowiadał klasie pojazdu uszkodzonego oraz wysokości dobowej stawki najmu pojazdu marki Ś..

W tym miejscu wskazać należy, że świadczenie ubezpieczyciela z tytułu umowy ubezpieczenia majątkowego ma charakter odszkodowawczy i ta funkcja kompensacyjna determinuje podstawową treść pojęciową, zakres i poziom odszkodowania. Odpowiedzialność natomiast zakładu ubezpieczeń jest szczególną postacią odpowiedzialności cywilnej, a prawo ubezpieczeń majątkowych jest częścią prawa odszkodowawczego. Pojęcie szkody w ubezpieczeniach jest zatem takie samo jak w innych działach prawa odszkodowawczego, zasada odszkodowania nie może być bowiem traktowana w oderwaniu od ogólnych zasad odszkodowawczych, które znalazły wyraz i zostały uregulowanie w kodeksie cywilnym. Dotyczy to samych pojęć szkody i odszkodowania. Wskazać przy tym należy, że zakład ubezpieczeń obowiązany jest do naprawienia szkody tylko w formie wypłaty odpowiedniej sumy pieniężnej, nie zaś wedle wyboru poszkodowanego także przez przywrócenie stanu poprzedniego, co wyłącza stosowanie w tych okolicznościach art. 363 § 1 k.c.

W uzasadnieniu uchwały z dnia 22 listopada 2013 r. ( sygn. akt III CZP 76/13) Sąd Najwyższy wskazał, że „W razie tzw. szkody całkowitej, tj. uszkodzenia pojazdu w stopniu wyłączającym możliwość jego naprawy, albo jeżeli koszt naprawy pojazdu jest znacznie wyższy od jego wartości przed uszkodzeniem, świadczenie pieniężne ubezpieczyciela obejmuje kwotę odpowiadającą różnicy wartości pojazdu sprzed i po wypadku ( por. wyrok Sądu Najwyższego z dnia 20 lutego 2002 r., V CKN 903/00, OSNC 2003, nr 1, poz. 15). W takim przypadku należy przyjąć, że w zakres szkody pozostającej w adekwatnym związku przyczynowym ze zdarzeniem szkodzącym wchodzą koszty najmu pojazdu zastępczego poniesione przez poszkodowanego w okresie niezbędnym do nabycia nowego pojazdu. Ustalenie, jakie skutki pozostają w adekwatnym związku przyczynowym ze zdarzeniem szkodzącym następuje przy uwzględnieniu zasad doświadczenia życiowego oraz - niekiedy - zasad nauki, a także na podstawie indywidualnej sytuacji poszkodowanego i konkretnych okoliczności sprawy ( por. wyroki Sądu Najwyższego z dnia 16 maja 2002 r., V CKN 1273/00, "Izba Cywilna" 2002, nr 12, s. 40 oraz z dnia 8 września 2004 r., IV CK 672/03, niepubl.). W świetle zasad doświadczenia życiowego, nabycie nowego pojazdu wymaga podjęcia określonych czynności organizacyjnych przy uwzględnieniu obowiązku poszkodowanego podejmowania czynności zmierzających do zapobieżenia zwiększaniu rozmiaru szkody. Ustalenie czasu niezbędnego na nabycie nowego pojazdu ma charakter obiektywny i jest niezależne od posiadania przez poszkodowanego środków pieniężnych - w tym pochodzących z wypłaty odszkodowania obejmującego różnicę wartości pojazdu sprzed i po zdarzeniu szkodzącym - na kupno nowego pojazdu. Dla ustalenia czasu niezbędnego do nabycia pojazdu istotne znaczenie ma czas zawiadomienia poszkodowanego o sposobie likwidacji szkody przez zapłatę różnicy pomiędzy wartością pojazdu sprzed i po zdarzeniu szkodzącym. Z tych względów nie zrywa adekwatnego związku przyczynowego pomiędzy zdarzeniem szkodzącym a kosztami poniesionymi na najem pojazdu zastępczego przy tzw. szkodzie całkowitej wypłata odszkodowania przez ubezpieczyciela obejmującego różnicę w wartości uszkodzonego pojazdu sprzed i po wypadku, jeżeli nastąpiła ona zanim nastąpił upływ czasu niezbędnego do nabycia przez poszkodowanego nowego pojazdu”. Jak wskazał Sąd Najwyższy w przywołanej uchwale, ustalenie czasu niezbędnego na nabycie nowego pojazdu ma charakter obiektywny i jest niezależne od posiadania przez poszkodowanego środków pieniężnych - w tym pochodzących z wypłaty odszkodowania obejmującego różnicę wartości pojazdu sprzed i po zdarzeniu szkodzącym - na kupno nowego pojazdu.

Przenosząc powyższe rozważania na grunt rozpoznawanej sprawy wskazać należy, że istotne znaczenie dla ustalenia końcowej daty uzasadnionego okresu najmu pojazdu zastępczego ma data wypłacenia odszkodowania. Decyzją z dnia 19 marca 2021 roku strona powodowa została poinformowana, że Ubezpieczeniowy Fundusz Gwarancyjny przyznał poszkodowanemu odszkodowanie w kwocie 8 950 złotych z tytułu uszkodzenia pojazdu. W treści decyzji Fundusz wskazał, że odszkodowanie wyliczono według szkody całkowitej jako różnicę pomiędzy wartością rynkową pojazdu 16 150 złotych, a wartością pozostałą – 7 200 złotych. W związku z powyższym 23 marca 2021 roku Ubezpieczeniowy Fundusz Gwarancyjny wykonał przelew na rzecz N. Z. w kwocie 8 950 złotych, a następnie, w dniu 26 marca 2021 roku przelał na rzecz poszkodowanego kwotę 7 200 złotych z tytułu wartości pozostałości. Poszkodowany zeznał, że do momentu otrzymania odszkodowania nie posiadał środków własnych na zakup innego pojazdu w miejsce uszkodzonego. Wobec powyższego realną możliwość zakupu innego pojazdu uzyskał on najwcześniej po dniu 26 marca 2021 roku, kiedy to otrzymał przelewem także wartość pozostałości. Dzień 26 marca 2021 r. był to piątek. Pojazd zastępczy poszkodowany zwrócił w kolejnym dniu roboczym tj. w poniedziałek 29 marca 2021 r. W tym miejscu należy wskazać, że w przypadku szkody całkowitej, w ocenie Sądu okres najmu pojazdu pozostaje w adekwatnym związku przyczynowym ze szkodą w pojeździe jeszcze przez okres minimum 7 dni od daty wypłacenia pełnego odszkodowania. Taki bowiem czas jest niezbędny dla nabycia innego pojazdu i załatwienia formalności z tym związanych.

Reasumując powyższe rozważania uzasadniony czas najmu pojazdu zastępczego w niniejszej sprawie obejmował okres od dnia 5 grudnia 2020 roku (data powstania szkody i zawarcia umowy najmu pojazdu zastępczego) do dnia 29 marca 2021 roku (zwrot pojazdu). Należy przy tym podkreślić, że poszkodowany N. Z. zakończył najem pojazdu zastępczego już w dniu 29 marca 2021 r. (poniedziałek) roku tj. przed upływem 7 dni od dnia wypłaty odszkodowania, a tym samym skrócił on czas najmu pojazdu zastępczego do 115 dni. Zaprezentowana przez poszkodowanego postawa przemawia za tym, by uznać, że jego celem nie było generowanie zbędnych kosztów związanych z najem pojazdu zastępczego, albowiem poszkodowany niezwłocznie po uzyskaniu odszkodowania zwrócił wynajmowany pojazd (wypłata odszkodowania nastąpiła w piątek, a tym czasem pozwany zakończył wynajem pojazdu w poniedziałek tj. 3 dni po uzyskaniu odszkodowania).

W toku postępowania strona pozwana wskazała, że 2 lutego 2021 roku poszkodowany N. Z. nabył nowy pojazd marki W. o numerze rejestracyjnym (...), a następnie w dniu 16 marca 2021 roku poszkodowany dokonał zakupu skutera marki P. o numerze rejestracyjnym (...). Mając na względzie powyższe ustalenia pozwany Fundusz wskazał, że w przedmiotowej sprawie brak jest podstaw, aby za zasadny okres najmu pojazdu zastępczego przyjmować czas od dnia 5 grudnia 2020 roku do dnia 29 marca 2021 roku, albowiem w okolicznościach tej konkretnej sprawy nie ma znaczenia wypłata odszkodowania przez pozwany Fundusz, a fakt, iż pozwany w trakcie najmu pojazdu zastępczego nabył dwa nowe pojazdy, zaś po wypłacie odszkodowania nie został zakupiony żaden inny pojazd.

W ocenie Sądu powyższa argumentacja strony pozwanej nie zasługuje na uwzględnienie albowiem przedstawione przez stronę pozwaną dokumenty wskazują jedynie na fakt, iż poszkodowany N. Z. był stroną umów ubezpieczenia OC ww. pojazdów; nie wynika zaś z przedstawionych dowodów, aby był ich właścicielem, jak też aby miał możliwości korzystania z nich tak, jak z pojazdu, który uległ uszkodzeniu w wyniku kolizji. Nadto, jak wynika z zeznań poszkodowanego N. Z., pojazd marki W. o numerze rejestracyjnym (...) został zakupiony 2 lutego 2021 roku przez jego ówczesną partnerkę, a on sam był jedynie współwłaścicielem ww. pojazdu. Wobec powyższego Sąd nie znalazł podstaw by uznać, że zakupiony 2 lutego 2021 roku pojazd służył poszkodowanemu N. Z. celem zaspokojenia jego potrzeb zarówno prywatnych jak i zawodowych. Poszkodowany figurował w dokumentacji pojazdu jedynie jako współwłaściciel, przy czym nie korzystał on z pojazdu, gdyż użytkowała go jedynie jego partnerka. Odnośnie skutera nadmienić należy, że do szkody doszło w dniu 5 grudnia 2020 roku, a czas likwidacji szkody oraz wypłaty odszkodowania obejmował okres zimowy i wczesnowiosenny (wypłata pełnego odszkodowania nastąpiła dopiero 26 marca 2021 roku). Mając na względzie powyższe, twierdzenia strony pozwanej, jakoby poszkodowany mógł w warunkach zimowych korzystać z zakupionego przez siebie skutera, należy uznać za nietrafne. Warunki atmosferyczne panujące w okresie zimowym na terytorium RP z całą pewnością nie sprzyjają kierowcom, a poruszanie się w tak trudnych warunkach na skuterze jest wielce ryzykowne. Jednocześnie należy podkreślić, że w ocenie Sądu skuter nie stanowi odpowiedniego „zamiennika” dla pojazdu osobowego, albowiem nie jest on w stanie w pełni zrekompensować poszkodowanemu funkcji oraz korzyści płynących z posiadania i użytkowania samochodu osobowego.

Celem ustalenia rynkowych stawek za najem pojazdu zastępczego, porównywalnego standardem pojazdu z pojazdem wynajętym oraz z pojazdem uszkodzonym, przy uwzględnieniu bezgotówkowego rozliczenia kosztów najmu, braku kaucji, zawarcia umowy na czas nieokreślony oraz pełnego ubezpieczenie OC i AC, w tym określenia czy pojazd wynajęty przez poszkodowanego odpowiadał klasie pojazdu uszkodzonego, Sąd zlecił biegłemu sądowemu w zakresu techniki samochodowej, wyceny pojazdów, maszyn i urządzeń, kosztorysowania napraw pojazdu mgr inż. Ś. Ś. sporządzenie opinii w niniejszej sprawie.

W treści opinii numer (...) z dnia 25 listopada 2025 roku biegły sądowy wskazał, że średnia cena dobowego wynajmu pojazdu z segmentu (...) (N. (...) (1)) w okresie IV kwartału 2020 roku, bez limitu kilometrów, z pełnym zakresem ubezpieczenia, bez wykupionego udziału własnego w szkodach, przy umowie zawartej na czas nieokreślony wynosiła 252,50 złotych netto.

Lp	Firma wynajmująca:	Cena bez limitu kilometrów netto:
1.	I., ul. (...), G.	269 złotych
2.	(...) 29, ul. (...), G.	279 złotych
3.	(...), ul. (...), G.	342 złotych
4.	PoloAuto, ul. (...), G.	189 złotych
5.	N. (...) (2) a Z., ul. (...), G.	170 złotych
6.	(...), ul. (...), G.	368 złotych
7.	S. rent a car, ul. (...), G.	194 złotych
8.	(...), ul. (...), G.	209 złotych
	A.:	252,50 złotych

Jednocześnie biegły sądowy wskazał, że wynajęty przez poszkodowanego pojazd marki Ś. o numerze rejestracyjnym (...) był tej samej klasy co pojazd uszkodzony, albowiem oba pojazdy zaliczają się w ocenie biegłego do segmentu „(...)”.

Żadna ze stron postępowania nie wniosła zastrzeżeń do opinii biegłego.

Sąd dał wiarę opinii biegłego sądowego Ś. Ś., albowiem nie wzbudziła ona żadnych zastrzeżeń, a co więcej została sporządzona w sposób rzetelny, prawidłowy i wyczerpujący, a nadto zgodnie z postawioną tezą dowodową. Należy również zauważyć, że biegły sądowy sporządzając opinię, wykorzystał zebrany w sprawie materiał dowodowy oraz własną wiedzę i doświadczenie zawodowe.

Wobec powyższego uznać należało, że zastosowana w umowie najmu pojazdu zastępczego stawka 200 zł netto za dobę odpowiadała realiom rynkowym, była uzasadniona i mieściła się w zakresie kosztów koniecznych do przywrócenia stanu sprzed szkody w rozumieniu art. 361 § 2 k.c. W konsekwencji Sąd uznał za zasadne przyjęcie stawki faktycznie zastosowanej w umowie przez poszkodowanego oraz stronę powodową jako podstawy do wyliczenia odszkodowania z tytułu kosztów najmu pojazdu zastępczego.

Reasumując powyższe rozważania wskazać należy, że odszkodowanie obejmujące koszty najmu pojazdu zastępczego wynosi 28 290 złotych (246 złotych brutto x 115 dni), z czego Fundusz wypłacił 11 800 złotych, a więc do zapłaty pozostaje kwota 16 490 złotych, której strona powodowa dochodzi niniejszym pozwem.

Mając powyższe na uwadze, Sąd w punkcie I wyroku zasądził od pozwanego Ubezpieczeniowego Funduszu Gwarancyjnego na rzecz powoda (...) sp. z o.o. sp. k. z siedzibą w G. kwotę 16 490 złotych wraz z odsetkami ustawowymi za opóźnienie, liczonymi w stosunku rocznym od dnia 4 maja 2021 roku do dnia zapłaty.

Roszczenie o odsetki ustawowe za opóźnienie w spełnieniu świadczenia pieniężnego znajduje oparcie w treści art. art. 359 § 1 k.c., art. 481 § 1 i 2 k.c. oraz art. 14 ust. 1 i 2 ustawy z dnia 22 maja 2003 roku o ubezpieczeniach obowiązkowych (…). Zgodnie z treścią przepisu art. 481 § 1 k.c. jeżeli dłużnik opóźnia się ze spełnieniem świadczenia pieniężnego, wierzyciel może żądać odsetek za czas opóźnienia, chociażby nie poniósł żadnej szkody i chociażby opóźnienie było następstwem okoliczności, za które dłużnik odpowiedzialności nie ponosi. Dłużnik popada w opóźnienie jeśli nie spełnia świadczenia pieniężnego w terminie, w którym stało się ono wymagalne także wtedy, gdy kwestionuje istnienie lub wysokość świadczenia ( por. wyrok Sądu Najwyższego z dnia 22 października 2003 r., sygn. II CK 146/02).

Stan faktyczny sprawy Sąd ustalił na podstawie dokumentów i wydruków wiadomości e – mailowych złożonych przez obydwie strony oraz zawartych w aktach szkody złożonych w formie elektronicznej, co do prawdziwości i wiarygodności których nie powziął zastrzeżeń. Sąd uznał również za wiarygodne zeznania świadka N. Z., ponieważ nie naprowadzono wobec nich przeciwdowodów.

Ustalenia natomiast co do okoliczności wymagających wiadomości specjalnych, tj. co do rodzaju szkody powstałej w pojeździe oraz kosztów holowania pojazdu i jego parkowania Sąd poczynił na podstawie opinii biegłego sądowego z zakresu techniki samochodowej, wyceny pojazdów, maszyn i urządzeń, kosztorysowania napraw pojazdu mgr inż. Ś. Ś.. Żadna ze stron nie podważała prawdziwości ani wartości dowodowej dokumentów zawartych w aktach sprawy i aktach szkodowych, na których biegły oparł swoje ustalenia, a i Sąd nie stwierdził okoliczności podważających ich wartość dowodową. Dlatego też Sąd, mając na uwadze, że opinia została sporządzona zgodnie ze zleceniem, a także że jej treść wskazuje, że twierdzenia i wnioski biegłego znajdują oparcie w materiale dowodowym sprawy i nie stoją w sprzeczności z zasadami logiki, uznał opinię za przydatną do poczynienia ustaleń faktycznych w sprawie.

O kosztach procesu Sąd orzekł w oparciu o zasadę odpowiedzialności za wynik procesu, na podstawie art. 98 § 1 k.p.c. Przepis art. 98 §1 k.p.c. stanowi, że strona przegrywająca sprawę obowiązana jest zwrócić przeciwnikowi na jego żądanie koszty niezbędne do celowego dochodzenia praw i celowej obrony. Od kwoty zasądzonej tytułem zwrotu kosztów procesu należą się odsetki, w wysokości odsetek ustawowych za opóźnienie w spełnieniu świadczenia pieniężnego, za czas od dnia uprawomocnienia się orzeczenia, którym je zasądzono, do dnia zapłaty. Jeżeli orzeczenie to jest prawomocne z chwilą wydania, odsetki należą się za czas po upływie tygodnia od dnia jego ogłoszenia do dnia zapłaty, a jeżeli orzeczenie takie podlega doręczeniu z urzędu – za czas po upływie tygodnia od dnia jego doręczenia zobowiązanemu do dnia zapłaty. O obowiązku zapłaty odsetek Sąd orzeka z urzędu (§ 1 ¹). Na koszty procesu, zgodnie z treścią art. 98 § 1 k.p.c. w zw. z art. 98 § 3 k.p.c. i 99 k.p.c., składa się wynagrodzenie pełnomocnika, jednak nie wyższe niż stawki opłat określone w odrębnych przepisach i wydatki jednego radcy prawnego, koszty sądowe oraz koszty nakazanego przez Sąd osobistego stawiennictwa strony. Mając na względzie, że pozwany Fundusz przegrał proces w całości, obowiązany jest zwrócić stronie powodowej koszty związane z niniejszym postępowaniem, na które składają się: kwota 3.600 zł z tytułu wynagrodzenia pełnomocnika powoda – radcy prawnego, ustalona na podstawie § 2 pkt 5 Rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 22 października 2015 r. w sprawie opłat za czynności radców prawnych (t.j. Dz.U. 2024 poz. 1947), 1 000 złotych opłaty od pozwu – art. 13 ust. 1 pkt 7 ustawy z dnia 28 lipca 2005 r. o kosztach sądowych w sprawach cywilnych, 17 złotych z tytułu opłaty skarbowej od pełnomocnictwa oraz 1 000 zł tytułem uiszczonych zaliczek na poczet wynagrodzenia biegłego - łącznie 5 617 złotych.

W punkcie III wyroku Sąd, na podstawie art. 113 ust. 1 ustawy z dnia 28 lipca 2005 roku o kosztach sądowych w sprawach cywilnych, nakazał pobrać od pozwanego Ubezpieczeniowego Funduszu Gwarancyjnego kwotę 365,10 złotych tytułem nieuiszczonych kosztów sądowych, czyli wynagrodzenia biegłego sądowego, które nie zostało w pełni pokryte z zaliczek uiszczonych na ten cel przez strony postępowania.

W powołaniu powyższej argumentacji orzeczono jak w sentencji.

Sędzia Małgorzata Janik - Białek