Wyrok z 10 marca 2026, sygn. III C 141/25

WYROK

W IMIENIU RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ

Dnia 10 marca 2026 r.

Sąd Rejonowy Szczecin-Centrum w Szczecinie III Wydział Cywilny

w składzie następującym:

Przewodniczący:	Sędzia Justyna Pikulik
Protokolant:	Aleksander Dembek

po rozpoznaniu w dniu 19 lutego 2026 r. w N. na rozprawie

sprawy z powództwa Gminy Miasta N.

przeciwko Z. N. i Z. D. (1)

o zapłatę

1.zasądza od pozwanej Z. N. na rzecz powódki Gminy Miasta N. kwotę 11.019,06 zł (jedenaście tysięcy dziewiętnaście złotych sześć groszy) wraz z odsetkami ustawowymi za opóźnienie liczonymi:

-od kwoty 10.084,59 zł (dziesięć tysięcy osiemdziesiąt cztery złote pięćdziesiąt dziewięć groszy) od dnia 15 lutego 2023 r. do dnia zapłaty;

-od kwoty 934,47 zł (dziewięćset trzydzieści cztery złote czterdzieści siedem groszy) od dnia 6 marca 2023 r. do dnia zapłaty;

2. oddala powództwo wobec pozwanej Z. D. (1);

3.zasądza od pozwanej Z. N. na rzecz powódki Gminy Miasta N. kwotę 6.167,35 zł (sześć tysięcy sto sześćdziesiąt siedem złotych trzydzieści pięć groszy) tytułem zwrotu kosztów procesu wraz z odsetkami w wysokości odsetek ustawowych za opóźnienie w spełnieniu świadczenia pieniężnego liczonymi od dnia uprawomocnienia się wyroku do dnia zapłaty;

4. zasądza od powódki Gminy Miasta N. na rzecz pozwanej Z. D. (1) kwotę 3.617 zł ( trzy tysiące sześćset siedemnaście złotych) tytułem zwrotu kosztów procesu wraz z odsetkami w wysokości odsetek ustawowych za opóźnienie w spełnieniu świadczenia pieniężnego liczonymi od dnia uprawomocnienia się wyroku do dnia zapłaty.

Sygn. akt III C 141/25

UZASADNIENIE

Pozwem z 2 marca 2023 r. powódka Gmina Miasto N. – Zarząd (...) i (...) Komunalnych w N. reprezentowana przez zawodowego pełnomocnika, wniosła o zasądzenie od pozwanych Z. X. oraz Z. D. (1) na rzecz powódki Gminy Miasta N. kwoty 11.019,06 zł wraz z odsetkami ustawowymi za opóźnienie liczonymi od kwoty 10.084,59 zł od 15 lutego 2023 r. do dnia zapłaty i od kwoty 934,47 zł od wniesienia pozwu do dnia zapłaty, z zastrzeżeniem, że zapłata zasądzonej kwoty przez jedną z pozwanych zwalnia pozostałą z obowiązku spełnienia świadczenia do wysokości dokonanej zapłaty (odpowiedzialność in solidum).

Powódka wniosła ponadto o zasądzenie od pozwanych kosztów postępowania, w tym kosztów doręczenia korespondencji za pośrednictwem komornika, kosztami z tym związanymi oraz kosztami zastępstwa procesowego według nrom przepisanych z odsetkami ustawowymi za opóźnienie od dnia uprawomocnienia się orzeczenia do dnia zapłaty.

Ponadto powódka wniosła o orzeczenie nakazem zapłaty, że Z. X. ma zapłacić na rzecz powódki Gminy Miasto N. kwotę 1.299,56 zł wraz z odsetkami ustawowymi za opóźnienie liczonymi od kwoty 1.123,57 zł od dnia 15 lutego 2023 r. do dnia zapłaty, a od kwoty 175,99 zł od dnia wniesienia pozwu do dnia zapłaty wraz z kosztami postępowania, w tym kosztami doręczenia korespondencji za pomocą za pośrednictwem komornika, kosztami z tym związanymi oraz kosztami zastępstwa procesowego według norm przepisanych z odsetkami ustawowymi za opóźnienie od dnia uprawomocnienia się orzeczenia do dnia zapłaty.

Uzasadniając żądanie pozwu powódka wskazała, że dochodzone przez nią kwoty związane są z roszczeniem o odszkodowanie za bezumowne korzystanie z lokalu. Pozwane miały zajmować lokal należący do powódki położony przy ul. (...) w N. bez tytułu prawnego. Powódka w pozwie dochodziła zasądzenia od Z. X. kwot za cały okres objęty powództwem, tj. od 1 maja 2021 r. do 28 lutego 2023 r., zaś od Z. D. (1) za okres po uzyskaniu przez nią pełnoletniości, tj. od 1 sierpnia 2021 r. do 28 lutego 2023 r. Na dochodzoną przez powódkę od obu pozwanych należność składały się opłaty okresowe i odszkodowanie w wysokości 10.084,59 zł za okres od 1 sierpnia 2021 r. do 28 marca 2023 r. oraz skapitalizowane na dzień 14 lutego 2023 r. odsetki ustawowe w wysokości 934,47 zł, co łącznie stanowiło kwotę 11.019,06 zł. Z kolei tylko od Z. X. powódka dochodziła zapłaty kwoty 1.123,56 zł tytułem opłat i odszkodowania za okres od 1 maja 2021 r. do 31 lipca 2021 r. oraz skapitalizowane na dzień 14 lutego 2023 r. odsetki w ustawowe za opóźnienie w wysokości 175,99 zł, co łącznie daje kwotę 1.299,56 zł.

Jako podstawę prawną swojego żądania powódka wskazała art. 18 ustawy z dnia 21 czerwca 2001 r. o ochronie praw lokatorów, mieszkaniowym zasobie gminy i o zmianie Kodeksu cywilnego (t.j. Dz. U. z 2023 r. poz. 725, dalej: „u.o.p.l.”).

Nakazem zapłaty wydanym w postępowaniu upominawczym przez referendarza sądowego w Sądzie Rejonowym Szczecin-Centrum w Szczecinie z 27 lipca 2023 r., sygnatura akt I Nc 354/23 uwzględniono roszczenie powódki w całości.

W przewidzianym do tego terminie, pismem z 31 stycznia 2025 r. pozwana Z. D. (1) reprezentowana przez zawodowego pełnomocnika, wniosła o oddalenie powództwa w stosunku do Z. D. (1) w całości oraz o zasądzenie od powódki na rzecz pozwanej Z. D. (1) zwrotu kosztów postępowania w tym kosztów zastępstwa procesowego według norm przepisanych.

Pozwana zaprzeczyła aby mieszkała w lokalu mieszkalnym przy ul(...) w N. w okresie od sierpnia 2021 r. do 28 marca 2023 r., aby posiadała względem Gminy Miasto N. zaległości z tytułu opłat i odszkodowania za bezumowne zajmowanie lokalu mieszkalnego w N. przy ul. (...), aby posiadała jakiekolwiek zadłużenie w stosunku do Gminy Miasto N., aby powódka wzywała Z. D. (1) do zapłaty przed wytoczeniem powództwa, aby powódka w sposób prawidłowy określiła należne jej roszczenie. Pozwana przyznała, że była zameldowana w przedmiotowym lokalu, ale oświadczyła, że w lokalu tym nie zamieszkiwała już od 2019 r., kiedy to trafiła do Młodzieżowego Ośrodka Wychowawczego w Ł.. Po jego opuszczeniu w lipcu 2021 r., tuż przed uzyskaniem pełnoletniości, miała ona zamieszkać wraz ze swoim partnerem L. N. w jego lokalu mieszkalnym. Natomiast w okresie objętym pozwem miała już nigdy stale nie zamieszkiwać w przedmiotowym lokalu.

Pozwana wskazywała, że w okresie objętym sporem nie zamieszkiwała w przedmiotowym lokalu, a zatem nie jest ona zobowiązana do ponoszenia z tytułu odszkodowania za bezumowne zajmowanie lokalu jakichkolwiek kwot. Ponadto pozwana wskazywała, że sam fakt jej zameldowania w tym lokalu, nie przesądza o tym, że w lokalu tym w istocie mieszkała.

Pismem z 21 lutego 2025 r. powódka Gmina Miasto N. wniosła o ustanowienie dla Z. N. kuratora dla nieznanej z miejsca pobytu strony, wskazując, że próba doręczenia odpisu nakazu zapłaty za pośrednictwem komornika nie powiodła się.

W piśmie z 16 kwietnia 2025 r. powódka Gmina Miasto N. ustosunkowała się do twierdzeń zawartych w sprzeciwie od nakazu zapłaty i powołała nowe wnioski dowodowe. Powódka wskazywała, że bezsprzecznie pozwane lokal mieszkalny zajmowały bez tytułu prawnego, natomiast w ocenie powódki argumentacja pozwanej nie zasługiwała na uwzględnienie z tego względu, że ustawodawca w art. 18 ust. 1 u.o.p.l. przewiduje, że osobami zobowiązanymi do odszkodowania za bezumowne korzystanie z lokalu mieszkalnego są osoby „zajmujące”, a nie „zamieszkujące” ten lokal. W ocenie powódki, słowo „zajmować” ma szersze znaczenie, a Z. D. (1) lokal ten zajmowała, niezależnie od tego, czy w nim faktycznie zamieszkiwała. Ponadto powódka przedstawiła w sposób szczegółowy wyliczenia dotyczące kwot objętych pozwem.

Zarządzeniem z 12 września 2025 r. ustanowiono kuratora dla nieznanej z miejsca pobytu pozwanej Z. N..

W piśmie z 28 listopada 2025 r. kurator dla nieznanej z miejsca pobytu pozwanej Z. N. wniósł o oddalenie powództwa w całości i o zasądzenie na rzecz pozwanej kosztów procesu według norm przepisanych, w przypadku ich poniesienia.

Kurator przyznał, że pozwanej w okresie objętym żądaniem pozwu nie przysługiwał tytuł prawny do lokalu oraz przyznał wysokość wymiaru odszkodowania za okres od sierpnia 2021 r. do lutego 2023 r.

Kurator natomiast zaprzeczył, ażeby pozwana w okresie objętym żądaniem pozwu zajmowała ten lokal i wskazała, że powódka okoliczności tej nie udowodniła. Kurator zakwestionował także podstawę i wymiar opłat obciążających pozwaną dotyczących okresowych rozliczeń mediów, albowiem w jego opinii nie sposób ustalić w jaki sposób dokonywano pomiarów zużywanych w danym lokalu mediów.

W piśmie procesowym z 12 stycznia 2026 r. powódka Gmina Miasto N. ustosunkowując się do stanowiska kuratora dla nieznanej z miejsca pobytu pozwanej powtórzyła swoje stanowisko procesowe przedstawione w piśmie z 16 kwietnia 2025 r.

Sąd Rejonowy ustalił następujący stan faktyczny:

Powódka Gmina Miasto N. jest właścicielką lokalu mieszkalnego położonego w N. przy (...) o powierzchni 43,85 m ². Mieszkanie te zostało przez powódkę wynajęte D. D. umową z 13 października 1960 r. 27 marca 1997 r. zawarto aneks do tej umowy, zgodnie z którym najemcą tego lokalu został E. D.. Umowa ta potwierdzała wstąpienie E. D. w stosunek najmu z mocy prawa na podstawie art. 691 k.c.

Niesporne, nadto:

- umowa najmu z 13 października 1997 r., k. 9-10

- aneks do umowy najmu z 27 marca 1997 r., k. 11

W związku z tym, że E. D. nie uiszczał należnego powódce czynszu i innych opłat związanych z tym lokalem, to pismem z 1 lutego 2008 r. wezwano go do zapłaty zaległych kwot pouczając go, że zaniechanie wpłat skutkować będzie wypowiedzeniem umowy najmu przedmiotowego lokalu. Wobec nieuregulowania zaległości, pismem z 10 marca 2008 r. powódka wypowiedziała E. D. umowę najmu przedmiotowego lokalu powołując się na art. 11 ust. 1 i 2 pkt 2 u.o.p.l. ze względu na pozostawanie w zwłoce z zapłatą czynszu lub innych opłat za używanie lokalu, co najmniej za trzy pełne okresy płatności.

Dowód:

-wezwanie do zapłaty z 1 lutego 2008 r. wraz ze zwrotnym potwierdzeniem odbioru, k. 12

-wypowiedzenie umowy najmu z 10 marca 2008 r. wraz ze zwrotnym potwierdzeniem odbioru, k. 13

Wyrokiem z 26 sierpnia 2008 r., prawomocnym z dniem 18 września 2008 r., Sąd Rejonowy w Szczecinie, w postępowaniu o sygnaturze akt I C 911/08 nakazał E. D., Z. X., Z. D. (2), Z. D. (3), O. D., Z. D. (1) i P. D., aby opróżnili i wydali powódce Gminie Miastu N. lokal mieszkalny położony przy w N. przy (...) w stanie wolnym od osób i rzeczy. Jednocześnie Sąd ustalił że pozwanym tym przysługuje uprawnienie do zawarcia umowy najmu lokalu socjalnego i wstrzymał wykonanie tego orzeczenia do czasu złożenia przez Gminę Miasto N. oferty zawarcia z wyżej wymienionymi osobami umowy najmu lokalu socjalnego.

Dowód:

- wyrok Sądu Rejonowego w Szczecinie z 26 sierpnia 2008 r., sygnatura akt I C 911/08, k. 14

Pismem z 21 lutego 2023 r. powódka wezwała pozwane Z. X. i Z. D. (1) do zapłaty kwoty 12.318,62 zł wraz z odsetkami liczonymi od dnia 14 lutego 2023 r. tytułem odszkodowania za bezumowne korzystanie z nieruchomości.

Dowód:

- wezwanie do zapłaty z 21 lutego 2023 r. wraz z potwierdzeniem nadania, k. 15-16

Zasady obliczania czynszu w okresie od sierpnia 2021 r. do września 2022 r. były następujące.

Na kwotę czynszu składała się kwota odszkodowania. Kwota odszkodowania obliczana jest na podstawie uchwały nr XXII/502/16 Rady Miasta N. z 6 września 2016 r. oraz uchwały nr XXX/873/21 Rady Miasta N. z 29 czerwca 2021 r. Według pierwszej uchwały odszkodowanie te wynosiło 61,39 zł miesięcznie, natomiast zgodnie z drugą odszkodowanie te wynosiło 63,58 zł miesięcznie. Za okres od maja 2021 r. do grudnia 2021 r. czynsz wynosił 372,19 zł miesięcznie. Na tę kwotę składało się odszkodowanie w wysokości 61,38 zł oraz suma opłat tytułem zaliczek na zimną wodę (4,95 zł x 3 osoby x 5m ³), kanalizację (6,97 zł x 3 osoby x 5 m ³) oraz za śmieci (8,80 zł x 3 osoby x 5 m ³). W tym okresie powódka naliczyła pozwanej Z. N. koszty upomnienia w wysokości 2 zł (czerwiec 2021 r.). W listopadzie 2021 r. rozliczono kwotę w wysokości 1.329,31 zł, abonament za okres od stycznia do czerwca 2021 r. w wysokości 3,77 zł, koszty związane z odpadami komunalnymi za okres od stycznia do czerwca 2021 r. w wysokości 743,68 zł oraz koszt rozliczenia za okres od stycznia do czerwca 2021 r. w wysokości 4,67 zł., co wynikało z okresowego rozliczenia mediów i sporządzenia stosownych odczytów. W grudniu 2021 r. rozliczono także koszt upomnienia w wysokości 2 zł.

Od stycznia 2022 r. do lutego 2022 r. czynsz wynosił 384,04 zł miesięcznie. Na tę kwotę składało się odszkodowanie w wysokości 61,39 zł oraz suma opłat tytułem zaliczek na zimną wodę (5,07 zł x 3 osoby x 5m ³), kanalizację (7,14 zł x 3 osoby x 5 m ³) oraz za śmieci (9,30 zł x 3 osoby x 5 m ³).

Od marca 2022 r. do sierpnia 2022 r. czynsz wynosił 386,23 zł miesięcznie. Na tę kwotę składało się odszkodowanie w wysokości 63,58 zł oraz suma opłat tytułem zaliczek na zimną wodę (5,07 zł x 3 osoby x 5m ³), kanalizację (7,14 zł x 3 osoby x 5 m ³) oraz za śmieci (9,30 zł x 3 osoby x 5 m ³).

W kwietniu 2022 r. dokonano rozliczenia za zimną wody i ścieki za okres od lipca do grudnia 2021 r. w wysokości 271,40 zł, za odpady za ten okres w wysokości 235,21 zł oraz koszty rozliczenia w wysokości 4,67 zł i abonamentu w wysokości 3,77 zł.

Od września 2022 r. do grudnia 2022 r. czynsz wynosił 668,48 zł. Na tę kwotę składało się odszkodowanie w wysokości 63,58 zł oraz suma opłat tytułem zaliczek na zimną wodę (5,07 zł x 3 osoby x 5m ³), kanalizację (7,14 zł x 3 osoby x 5 m ³), na ciepłą wodę (21,00 zł x 3 m ³), na centralne ogrzewanie (5,00 zł x 43,85 m ²) oraz za śmieci według zużycia wody (9,30 zł x 15 m ³).

Od stycznia 2023 r. do lutego 2023 r. czynsz ten wynosił 685,43 zł. Na tę kwotę składało się odszkodowanie w wysokości 63,58 zł oraz suma opłat tytułem zaliczek na zimną wodę (5,09 zł x 3 osoby x 5m ³), kanalizację (7,25 zł x 3 osoby x 5 m ³), na ciepłą wodę (21,00 zł x 3 m ³), na centralne ogrzewanie (5,00 zł x 43,85 m ²) oraz za śmieci według zużycia wody (10,30 zł x 15 m ³).

We wrześniu 2022 r. dokonano korekty za centralne ogrzewanie, która dodatkowo obciążała zajmujące ten lokal osoby kwotę 282,25 zł. W listopadzie 2022 r. nastąpiła korekta opłaty za zimną wodę i ścieki za okres od stycznia 2022 r. do czerwca 2022 r. na podstawie której zmniejszono obciążający bezumownie korzystających z tego lokalu dług o 808,94 zł. W tym samym miesiącu naliczono opłaty w wysokości 3,77 zł i 4,67 zł. W grudniu dokonano kolejnej korekty, która zmniejszyła zadłużenie tego lokalu o 706,58 zł.

O zmianach tych informowano Z. N. wysyłając stosowne zawiadomienia.

Zaliczki te powódka uiszczała na poczet (...) Księcia X. X 19 of.

Na dzień 14 lutego 2023 r. zadłużenie z tytułu odszkodowania za bezumowne korzystanie z lokalu położonego przy (...) w N. wynosi 12.318,62 zł ( dotyczy to okresu od maja 2021 r. do 28 lutego 2023 r.). Składa się na nie należność główna w kwocie 11.208,16 zł i odsetki w kwocie 1.110,46 zł.

Dowód:

-kartoteka konta za okres 2021-05-01 do 2023-02-14, k. 17-22

-zawiadomienia o zmianie wysokości odszkodowania za okres listopada 2020 r. do czerwca 2022 r., k. 111-120;

-faktury, k. 140-150

-zawiadomienie o okresowym rozliczeniu mediów za okres od stycznia do czerwca 2021 r., k. 133-134;

-zawiadomienie o okresowym rozliczeniu mediów za okres lipca do grudnia 2021 r., k. 135-136;

-zawiadomienie o okresowym rozliczeniu mediów za okres od stycznia do czerwca 2022 r., k. 137;

Według deklaracji (...) Księcia X. X 19 z 28 stycznia 2022 r. wysokość opłaty za gospodarowanie odpadami komunalnymi za okres od 1 lipca 2021 r. do 31 grudnia 2021 r. miesięcznie wynosić miała 627,75 zł.

Dowód:

-deklaracja o wysokości opłaty za gospodarowanie odpadami komunalnymi w zabudowie wielorodzinnej, k. 155-156

Z. D. (1) w lokalu mieszkalnym przy ul. (...)/(...) w N. zamieszkiwała do 2019 r. kiedy to trafiła do Młodzieżowego Ośrodka Wychowawczego w Ł.. Ośrodek ten opuściła jeszcze przed ukończeniem 18 roku życia na przełomie czerwca i lipca 2021 r. Po opuszczeniu tego ośrodka nawet na chwilę nie zamieszkała już w lokalu mieszkalnym przy ul. (...) w N., lecz wprowadziła się do swojego partnera L. N. do lokalu mieszkalnego położonego przy ul. (...) w N., gdzie mieszka do dzisiaj. W lokalu przy ul. (...) pozostawiła trochę swoich rzeczy. Odwiedzała tam też matkę i siostrę co 2-3 tygodnie

Dowód:

-zeznania świadka L. N., k. 218

-zeznania świadka P. D., k. 238

-zeznania pozwanej Z. D. (1) k. 238

W lokalu ul. (...) w N. zamieszkiwała natomiast co najmniej do lutego 2023 r. Z. N. wraz ze swoją córką P. D.. Okazyjnie pomieszkiwał tam także syn Z. N., który jednak w międzyczasie odbywał także karę pozbawienia wolności. P. D. odbywała praktyki w sklepie (...), który znajduje się nieopodal, a gdzie widywana była przez swoich sąsiadów. W sklepie tym nigdy nie pracowała ani nie odbywała praktyk Z. D. (1). P. D. i Z. D. (1) są do siebie fizycznie podobne i bywają mylone przez obce im osoby.

Dowód:

-zeznania świadka G. G., k. 217

-zeznania świadka N. R., k. 217

-zeznania świadka Z. Z., k. 217

-zeznania świadka L. N., k. 218

-zeznania świadka P. D., k. 238

-zeznania Z. D. (1) k. 238

Sąd Rejonowy zważył, co następuje:

Powództwo okazało się być zasadne co do Z. N. i bezpodstawne w stosunku do pozwanej Z. D. (1).

W przedmiotowym postępowaniu powódka Gmina Miasto N. dochodziła od pozwanych Z. N. i od Z. D. (1) zapłaty kwoty 11.019,06 zł wraz z odsetkami ustawowymi za opóźnienie liczonymi od kwot: 10.084,59 zł od 15 lutego 2023 r. do dnia zapłaty, a od 934,47 zł od wniesienia pozwu do dnia zapłaty, z zastrzeżeniem, że zapłata zasądzonej kwoty przez jedną z pozwanych zwalnia pozostałą z obowiązku spełnienia świadczenia do wysokości dokonanej zapłaty (odpowiedzialność in solidum).

Natomiast już tylko od pozwanej Z. N. powódka żądała zapłaty kwoty 1.299,56 zł wraz z odsetkami ustawowymi za opóźnienie liczonymi od kwot: 1.123,57 zł od 15 lutego 2023 r. do dnia zapłaty, a od 175,99 zł od dnia wniesienia pozwu do dnia zapłaty.

Podstawą faktyczną przedmiotowego powództwa stanowiły twierdzenia o zamieszkiwaniu w tym lokalu w okresie od 1 maja 2021 r. do 28 lutego 2023 r przez obie pozwane, tj. Z. N. i Z. D. (1) oraz to, że w lipcu 2021 r. pozwana Z. D. (1) osiągnęła pełnoletniość, a zatem od sierpnia 2021 r. także ponosiła odpowiedzialność za zapłatę odszkodowania za zajmowany lokal bez tytułu prawnego.

Podstawę prawną żądania pozwu stanowi przepis art. 18 ust. 1 i 3 u.o.p.l., zgodnie z treścią którego Osoby zajmujące lokal bez tytułu prawnego są obowiązane do dnia opróżnienia lokalu co miesiąc uiszczać odszkodowanie. (ust. 1). Osoby uprawnione do lokalu zamiennego, jeżeli sąd orzekł o wstrzymaniu wykonania opróżnienia lokalu do czasu dostarczenia im takiego lokalu, uiszczają odszkodowanie w wysokości czynszu albo innych opłat za używanie lokalu, jakie byłyby obowiązane opłacać, gdyby stosunek prawny nie wygasł (ust. 3).

W świetle treści przepisu art. 18 ust. 1 u.o.p.l. przesłanką żądania odszkodowania za bezumowne korzystanie z lokalu jest fakt zajmowania lokalu. Owo „zajmowanie” lokalu przejawia się w zamieszkiwaniu w lokalu albo we władaniu nim w inny sposób, który faktycznie uniemożliwia właścicielowi wykonywanie prawa własności, np. poprzez dysponowanie kluczami do lokalu czy przechowywanie w nim swoich rzeczy.

Wysokość należnego właścicielowi lokalu odszkodowania wyznaczała, stosownie do treści przepisu art. 18 ust. 3 u.o.p.l., które powinny obejmować czynszu innych opłat za używanie lokalu, jakie byłyby zobowiązane opłacać, gdyby stosunek prawny nie wygasł.

W przedmiotowej sprawie bezsporny był fakt, że żadnej z pozwanych nie przysługiwał w okresie od 1 maja 2021 r. do 28 lutego 2023 r. tytuł prawny do lokalu położonego przy ul(...) w N.. Sporny pozostawał fakt zajmowania tego lokalu przez obie pozwane w okresie objętym żądaniem pozwu, a ponadto sposób wyliczenia żądanej przez powódkę kwoty.

Stosownie do art. 6 k.c. ciężar dowodu przedstawiał się następująco. Powódka winna udowodnić to, że przysługiwał jej tytuł prawny do lokalu, że lokal ten zajmowany był przez cały okres objęty żądaniem pozwu przez pozwane oraz wysokość dochodzonej kwoty.

Sąd doszedł do przekonania, że Z. N. w istocie zajmowała ten lokal w okresie objętym żądaniem pozwu. Taka ocena Sądu wynika z zebranego w sprawie materiału dowodowego, w szczególności zeznań P. D., ale także zeznań sąsiadów pozwanej. Świadkowie ci wskazywali na fakt zamieszkiwania przez tą pozwaną w przedmiotowym lokalu. Faktyczne stałe zamieszkiwanie w lokalu, połączone z posiadaniem do niego kluczy składowaniem tam swoich przedmiotów w oczywisty sposób zawiera się w pojęciu „zajmowania” lokalu mieszkalnego, o którym ustawodawca mówi w art. 18 u.o.p.l. A zatem roszczenie powódki względem Z. N. jest usprawiedliwione co do zasady.

Jednocześnie, zgromadzony w sprawie materiał dowodowy w postaci zeznań świadków utwierdził Sąd w przekonaniu, że pozowana Z. D. (1) tego mieszkania, w okresie objętym pozwem, nie zajmowała. Taka ocena Sądu wynika z tego, że na podstawie zgromadzonego materiału dowodowego zaproponowanego przez strony nie sposób było jednoznacznie ustalić, by pozwana ta w jakikolwiek sposób zajmowała te mieszkanie w taki sposób. Po pierwsze, co nie może budzić wątpliwości, Z. D. (1) nie zamieszkiwała w tym lokalu mieszkalnym zarówno bezpośrednio przed, jak i po ukończeniu 18 roku życia. Wcześniej znajdowała się ona bowiem w młodzieżowym ośrodku wychowawczym, a następnie zamieszkała ze swoim partnerem L. N., Samo to jednak nie przesądza o bezzasadności powództwa względem Z. D. (1), albowiem pojęcie „zajmowania” ma szerszy zakres znaczeniowy niż pojęcie „zamieszkiwania”. Niemniej jednak, Sąd nie dopatrzył się takich okoliczności, które wskazywałyby na to, że Z. D. (1) lokal ten zajmowała. Pozwana ta nie miała kluczy do tego lokalu. Zeznała ona co prawda, że znajdowały się tam należące do niej przedmioty, jednak nie sposób uznać, by przedmioty te skutecznie uniemożliwiały powódce władanie tym lokalem mieszkalnym. Nie można bowiem bezrefleksyjnie podchodzić do tego problemu i stwierdzać, że za każdym razem, gdy czyjeś przedmioty znajdują się w danym lokalu, to osoba ta lokal ten zajmuje. Zasady doświadczenia życiowego prowadzą do wniosku, że rzeczą normalną jest to, że młodzi ludzie pozostawiają niektóre należące do nich rzeczy w domu uważanym za rodzinny nawet po tym, gdy już się z niego wyprowadzą. Są to jednak zwykle drobne przedmioty czy odzież. Stwierdzanie, że stan taki nazwać można „zajmowaniem” lokalu jest absurdalny, a do tego prowadzi do wniosku, że osoby takie winny odpowiadać z osobami faktycznie zajmującymi ten lokal za bezumowne z niego korzystanie. Taki sposób rozumienia tego pojęcia jest już nie tylko oderwany od zasad logicznego rozumowania, ale i niezgodny z zasadą proporcjonalności. Natomiast już całkowicie oczywistym powinno być to, że okazjonalnych wizyt nie sposób traktować jako „zajmowania” lokalu. Stanowi to jedynie wykonywanie rodzinnych zobowiązań natury moralnej.

Z tego względu Sąd doszedł do przekonania, że powództwo wobec pozwanej Z. D. (1) nie zasługiwało na uwzględnienie i nie mogła ona odpowiadać wespół z Z. N. za bezumowne zajmowanie lokalu mieszkalnego. położonego przy (...) w N.

Co do wysokości odszkodowania za bezumowne korzystanie z przedmiotowego lokalu mieszkalnego, to w ocenie Sądu powódka dostatecznie udowodniła dochodzoną pozwem kwotę. Na kwotę tę składało się odszkodowanie wyliczane stosownie do przepisów prawa miejscowego, a sposób ich wyliczenia nie budzi wątpliwości Sądu. Na poczet kwoty należnej powódce znalazły się także koszty związane z utrzymaniem tego lokalu, wynikające ze zużycia zimnej wody, odprowadzania kanalizy, oraz wywozem nieczystości, a od września 2022 r. także z dostarczaniem ciepłej wody i centralnego ogrzewania. Powódka przedstawiła w sposób przekonujący wyliczenia poszczególnych kwot, a także wskazała ich podstawę oraz fakt spełnienia tych świadczeń względem wspólnoty mieszkaniowej.

Jednocześnie kurator pozwanej nie przedstawił dowodów mających wskazywać na nieprawidłowość wyliczenia tych kwot ani żadnych dowodów na zapłatę całości lub części tego zadłużenia.

Wobec powyższego, Sąd nie widział konieczności dopuszczenia dowodu z opinii biegłego z zakresu księgowości, celem weryfikacji wyliczeń dochodzonych pozwem kwot i postanowieniem wydanym na rozprawie w dniu 19 lutego 2026 r. na podstawie art. 235 [2] § punkt 5 kpc pominął wniosek dowodowy powódki o przeprowadzenie dowodu z opinii biegłego z zakresu księgowości i rachunkowości, albowiem wniosek dowodowy zmierzałby jedynie do przedłużenia postępowania.

Reasumując, Sąd w pkt 1 wyroku zasądził od pozwanej Z. N. na rzecz powódki Gminy Miasto N. kwotę 11.019,06 zł wraz z odsetkami ustawowymi za opóźnienie liczonymi:

-od kwoty 10.084,59 zł od dnia 15 lutego 2023 r. do dnia zapłaty;

-od kwoty 934,47 zł od dnia 6 marca 2023 r. do dnia zapłaty.

Omyłkowo, Sąd nie orzekł o części zgłoszonego przez powódkę żądania pozwu w tym zakresie, w jakim powódka domagała się zasądzenia od pozwanej Z. N. na rzecz powódki Gminy Miasto N. kwoty 1.299,56 zł wraz z odsetkami ustawowymi za opóźnienie liczonymi od kwoty 1.123,57 zł od dnia 15 lutego 2023 r. do dnia zapłaty i od kwoty 175,99 zł od dnia wniesienia pozwu do dnia zapłaty.

W tym zakresie Sąd o powództwie wobec pozwanej Z. N. nie rozstrzygnął, o roszczeniu tym nie orzekł, zachodzi zatem potrzeba uzupełnienia wyroku w trybie art.351 k.p.c. w tej części i w tym celu Sąd wyznaczy rozprawę.

Natomiast, ze względów wyżej szczegółowo opisanych, przyjmując, że pozwana Z. D. (1) w okresie od 1 sierpnia 2021 r. do 28 lutego 2023 r. nie zamieszkiwała w lokalu mieszkalnego położonym przy (...) w N. i nie ma obowiązku uiszczenia odszkodowania za bezumowne korzystanie z ww. lokalu, oddalił powództwo względem Z. D. (1), o czym orzekł w punkcie II wyroku.

Ustalenia faktyczne w przedmiotowej sprawie Sąd poczynił w oparciu o przedstawione przez strony dokumenty, co do których autentyczności nie miał wątpliwości, a i strony nie podnosiły do nich żadnych zarzutów.

Sąd wziął pod uwagę także osobowe źródła dowodowe. Odnośnie zeznań świadków G. R. i Z. Z. wskazać należy, że choć Sąd wierzy w szczerość zeznań tych świadków, to mylili oni pozwaną Z. D. (1) z jej młodszą siostrą P. D.. Pomyłka ta była usprawiedliwiona, bowiem świadkowie ci nigdy nie mieli bliższych kontaktów ani z pozwaną, ani z jej młodszą siostrą, a jednocześnie obie kobiety są do siebie podobne. Niemniej z treści ich zeznań oraz zeznań świadka P. D., L. N. i Z. D. (1) można wywnioskować, że odnosili się oni do tego, że w okresie objętym żądaniem pozwu, w istocie w przedmiotowym lokalu i jego okolicach widywali oni P. D.. Z. Z. wprost zeznawał, że najmłodsza córka mieszkała „przez cały czas”. Z kolei G. G. wskazywał, że widywał pozwaną w sklepie (...), co było niemożliwe, bo ta nigdy tam nie pracowała. Pracowała tam zaś jej młodsza siostra P. D.. W końcu, świadek N. R. stwierdził także, że Z. D. (1) wyprowadziła się z tego mieszkania przed P. D..

Sąd miał na względzie, że pozwana Z. D. (1) była żywotnie zainteresowana losem tego procesu, zaś jej partner i siostra są dla niej osobami najbliższymi. Niemniej treść ich zeznań wzajemnie ze sobą koresponduje i jest wiarygodna także w zestawieniu z zeznaniami pozostałych świadków, którzy najzwyczajniej w świecie mylili obie siostry. Wersja ta jest także dość prawdopodobna z punktu widzenia zasad doświadczenia życiowego. Obraz rodziny pozwanych nie rysuje się pozytywnie – wieloletnie zamieszkiwanie w lokalu do którego nie mają tytułu prawnego, zaleganie z czynszem, mnogość osób zajmujących ten lokal oraz fakt odbywania przez niektórych kary pozbawienia wolności, w końcu fakt przebywania pozwanej Z. D. (1) w młodzieżowym ośrodku wychowawczym. Okoliczności te wskazują na dysfunkcyjność tej rodziny i uprawdopodabniają fakt, że młoda osoba taka jak pozwana Z. D. (1), niezwłocznie po osiągnięciu pełnoletności niezwłocznie opuszcza takie środowisko i wyprowadza się do swojego partnera.

Sąd nie tracił z pola widzenia także tego, że choć P. D. jest siostrą Z. D. (1), to złożone przez nią zeznania, jako że są one w wielkiej mierze zbieżne z zeznaniami L. N. oraz pozwanej Z. D. (1), są wiarygodne.

Orzeczenie o kosztach procesu zawarte w pkt 3 i 4 wyroku Sąd oparł na przepisach art. 98 § 1 i 3 k.p.c. w zw. z art. 99 k.p.c. w zw. z art.108 § 2 k.p.c.

Pozwana Z. N. proces przegrała w całości, zatem rozstrzygając o kosztach postępowania związanych z jej udziałem w sprawie sąd zastosował art. 98 § 1 i 1 ¹ k.p.c. w pkt 3 wyroku zasądził od pozwanej na rzecz powódki kwotę 6.167,35 zł tytułem zwrotu kosztów procesu wraz z odsetkami w wysokości odsetek ustawowych za opóźnienie w spełnieniu świadczenia pieniężnego liczonymi od dnia uprawomocnienia się wyroku do dnia zapłaty.

Na koszty procesu w przedmiotowej sprawie należne wygrywającej proces z pozwaną Z. N. powódki złożyła się opłata od pozwu w wysokości 750 zł obliczona stosownie do art. 13 ust. 1 pkt 6 u.k.s.c., kwota 377,35 zł poniesiona przez powódkę tytułem kosztów doręczenia korespondencji za pośrednictwem komornika sądowego, kwota 1.440 zł uiszczona przez powódkę tytułem zaliczki na poczet kuratora sądowego oraz kwota 3.600 zł tytułem kosztów zastępstwa procesowego obliczona stosownie do § 2 pkt 5 Rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 22 października 2015 r. w sprawie opłat za czynności radców prawnych (t.j. Dz. U. z 2026 r. poz. 118). Z tego względu orzeczono jak w punkcie III wyroku.

Powódka Gmina Miasto N. natomiast przegrała proces w stosunku do pozwanej Z. D. (1) w całości, zatem rozstrzygając o kosztach związanych z postępowaniem wobec tej pozwanej, Sąd także zastosował art. 98 § 1 i 1 ¹ k.p.c. zasadzając od powódki Gminy Miasta N. na rzecz pozwanej Z. D. (1) kwotę 3.617 zł tytułem zwrotu kosztów procesu wraz z odsetkami w wysokości odsetek ustawowych za opóźnienie w spełnieniu świadczenia pieniężnego liczonymi od dnia uprawomocnienia się wyroku do dnia zapłaty. Na kwotę tę składał się koszt zastępstwa procesowego obliczony stosownie do § 2 pkt 5 rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 22 października 2015 r. w sprawie opłat za czynności radców prawnych (t.j. Dz. U. z 2026 r. poz. 118) oraz 17 zł tytułem uiszczonej opłaty skarbowej od pełnomocnictwa.