Postanowienie z 11 marca 2026, sygn. I Ns 50/26

POSTANOWIENIE

Dnia 11 marca 2026 r.

Sąd Rejonowy w Piszu I Wydział Cywilny w składzie:

Przewodniczący: sędzia Anna Lisowska

Protokolant: starszy sekretarz sądowy Judyta Masłowska

po rozpoznaniu w dniu 3 marca 2026 r. na rozprawie

sprawy z wniosku Ł. J. (1)

z udziałem Z. X., małoletniego D. X., Prokuratury Rejonowej w Piszu

sprawy z zakresu przeciwdziałania przemocy domowej

p o s t a n a w i a:

1.  Oddalić wniosek.

2.  Uchylić postanowienie Sądu Rejonowego w Piszu z dnia 20.02.2026 r. wydane w sprawie I Ns 50/26 w przedmiocie zabezpieczenia roszczenia.

sędzia Anna Lisowska

Sygn. akt I Ns 50/26

UZASADNIENIE

Ł. J. (2) wystąpiła z wnioskiem o zobowiązanie uczestnika postępowania Z. X. do powstrzymania się od zbliżania do niej na odległość mniejszą niż 50 metrów, zakazanie uczestnikowi kontaktowania się z nią w jakiejkolwiek formie, zakazanie uczestnikowi postępowania przebywania w pobliżu jej miejsca zamieszkania.

W uzasadnieniu wniosku Ł. J. (2) wskazała, że Z. X. jest jej byłym partnerem i ojcem dziecka. W okresie, gdy wspólnie zamieszkiwali, wielokrotnie dopuszczał się wobec niej przemocy fizycznej i psychicznej. Dochodziło do rękoczynów, szarpania, popychania oraz innych aktów agresji.

Obecnie mimo, że zainteresowani nie zamieszkują razem, uczestnik nadal nachodzi ją w miejscu zamieszkania, często pod wpływem alkoholu, bądź innych środków odurzających. Uczestnik postępowania pojawia się bez zapowiedzi, o różnych porach, potrafi przychodzić późnym wieczorem lub w nocy i chodzić pod oknem lub stać pod drzwiami. Podczas wizyt wywołuje awantury oraz wywiera presję psychiczną. Regularnie wysyła wiadomości SMS oraz poprzez komunikatory internetowe, w których nęka wnioskodawczynię i zastrasza.

Sąd ustalił, co następuje:

Ł. J. (2) i Z. X. pozostawali w nieformalnym związku. Z ich związku pochodzi małoletni D. X.. Gdy zamieszkiwali wspólnie Z. X. potrafił uderzyć D. S. przy dziecku. Para rozstała się i od czerwca 2025 roku nie mieszka razem.

Zdarzało się , iż Z. X. przychodził do miejsca zamieszkania Ł. X., bez zapowiedzi i zaproszenia o różnych porach, w tym w nocy. Wówczas dzwonił na domofon i budzi Ł. J. (1) i małoletniego D. X.. Z. X. wysyłał do byłej obraźliwe wiadomości tekstowe. Za radą osób trzecich Ł. J. (2) zablokowała wiadomości przychodzące od Z. X..

Postanowieniem z 20 lutego 2026 roku w sprawie sygn. akt I Ns 50/26 Sąd Rejonowy w Piszu udzielił na czas trwania postępowania zabezpieczenia poprzez zobowiązanie uczestnika Z. X. do powstrzymania się do zbliżania do Ł. J. (1) na odległość mniejszą niż 50 metrów, zakazu przebywania w pobliżu miejsca zamieszkania Ł. J. (1) w R. przy ulicy (...) na odległość mniejszą niż 50 metrów, zakazu kontaktowania się z Ł. J. (1) osobiście, telefonicznie, wiadomościami sms, wiadomościami internetowymi, przez media społecznościowe oraz przez osoby trzecie.

Ł. J. (2) była w przeszłości karana za znęcanie nad mężem. Nadużywała alkoholu. Z tego powodu pozostaje pod nadzorem kuratora sądowego. Ma ograniczoną władzę rodzicielską nad dziećmi pochodzącymi ze związku małżeńskiego. Dzieci pozostają pod opieką ojca. Obecnie współpracuje dobrowolnie z asystentem rodziny, podejmując działania zmierzające do poprawy swojej sytuacji życiowej.

Z. X. został uznany winnym tego, że w okresie od 1 stycznia 2024 roku do 28 października 2024 roku znęcał się psychicznie i fizycznie nad konkubiną Ł. J. (1), w ten sposób, że znajdując się pod działaniem alkoholu wszczynał bez powodu awantury domowe, w trakcie których wyzywał ją słowami powszechnie uznawanymi za obelżywe, groził pozbawieniem życia, bił pięściami po całym ciele oraz kopał i popychał.

(bezsporne, dowód: postanowienie z 20.02.2026r. Sądu Rejonowego w Piszu sygn. akt I Ns 50/26 k. 5, przesłuchanie wnioskodawczyni Ł. J. (1) e-protokół z 3.03.2026r. [00:07:30], [00:08:27], [00:11:59], k. 25-26, odpis wyroku Sądu Rejonowego w Piszu z 27.02.2025r. w sprawie sygn. akt II K 553/24 k. 28)

Sąd zważył, co następuje:

Podstawę żądania zawartego we wniosku stanowił przepis art. 11aa ust. 1 ustawy z dnia 29 lipca 2005 r. o przeciwdziałaniu przemocy domowej (Dz.U.2024.1673 t.j. ze zm.). Zgodnie z jego treścią, osoba doznająca przemocy domowej może żądać, aby sąd, właściwy według przepisów ustawy z dnia 17 listopada 1964 r. - Kodeks postępowania cywilnego (Dz. U. z 2023 r. poz. 1550, z późn. zm.) o postępowaniu nieprocesowym, wydał wobec osoby stosującej przemoc domową zakaz zbliżania się do niej na wyrażoną w metrach odległość lub zakazał osobie stosującej przemoc domową kontaktowania się z nią, gdy osoba stosująca przemoc domową swoim zachowaniem polegającym na stosowaniu przemocy domowej stwarza zagrożenie dla życia lub zdrowia osoby doznającej tej przemocy.

Legalna definicja przemocy domowej zawarta została w art. 2 ust. 1 pkt 1 wymienionej ustawy. Należy rozumieć przez nią jednorazowe albo powtarzające się umyślne działanie lub zaniechanie, wykorzystujące przewagę fizyczną, psychiczną lub ekonomiczną, naruszające prawa lub dobra osobiste osoby doznającej przemocy domowej, w szczególności: narażające tę osobę na niebezpieczeństwo utraty życia, zdrowia lub mienia; naruszające jej godność, nietykalność cielesną lub wolność, w tym seksualną; powodujące szkody na jej zdrowiu fizycznym lub psychicznym, wywołujące u tej osoby cierpienie lub krzywdę; ograniczające lub pozbawiające tę osobę dostępu do środków finansowych lub możliwości podjęcia pracy lub uzyskania samodzielności finansowej; istotnie naruszające prywatność tej osoby lub wzbudzające u niej poczucie zagrożenia, poniżenia lub udręczenia, w tym podejmowane za pomocą środków komunikacji elektronicznej.

Przesłanka stosowania przemocy domowej winna być zatem badana za pomocą wskazanej powyżej definicji, bez odnoszenia tych zachowań do znamion czynów zabronionych określonych przykładowo w art. 207 k.k. lub 217 k.k.

Jako osobę doznającą przemocy domowej, w świetle art. 2 ust. 1 pkt 2 i art. 2 ust. 2 tejże ustawy, rozumieć należy:

a) małżonka, także w przypadku gdy małżeństwo ustało lub zostało unieważnione, oraz jego wstępnych, zstępnych, rodzeństwo i ich małżonków;

b) wstępnych i zstępnych oraz ich małżonków;

c) rodzeństwo oraz ich wstępnych, zstępnych i ich małżonków;

d) osobę pozostającą w stosunku przysposobienia i jej małżonka oraz ich wstępnych, zstępnych, rodzeństwo i ich małżonków;

e) osobę pozostającą obecnie lub w przeszłości we wspólnym pożyciu oraz jej wstępnych, zstępnych, rodzeństwo i ich małżonków;

f) osobę wspólnie zamieszkującą i gospodarującą oraz jej wstępnych, zstępnych, rodzeństwo i ich małżonków;

g) osobę pozostającą obecnie lub w przeszłości w trwałej relacji uczuciowej lub fizycznej niezależnie od wspólnego zamieszkiwania i gospodarowania;

h) małoletniego – wobec których jest stosowana przemoc domowa.

Przez osobę doznającą przemocy domowej należy także rozumieć małoletniego będącego świadkiem przemocy domowej wobec tych osób.

Osobą stosującą przemoc domową jest natomiast pełnoletni, który dopuszcza się przemocy domowej wobec osób powyżej wskazanych (art. 2 ust. 1 pkt 3 ustawy o przeciwdziałaniu przemocy domowej).

W przedmiotowej sprawie wnioskodawczyni Ł. J. (2) niewątpliwie należy do katalogu osób wskazanych w art. 2 ust. 1 pkt 2 ustawy o przeciwdziałaniu przemocy domowej.

Aby mógł zostać zastosowany zakaz zbliżania się, określony w art. 11aa ustawy o przeciwdziałaniu przemocy domowej, winno zatem zostać wykazane spełnienie następujących przesłanek: po pierwsze – dopuszczanie się przez Z. X. wobec Ł. J. (1) zachowań zdefiniowanych w tej ustawie jako przemoc oraz po drugie – stwarzanie tymi zrachowaniami zagrożenia dla życia lub zdrowia Ł. J. (1).

Jednocześnie stosowanie przemocy musi mieć charakter aktualny – nie mogą to być jedynie zachowania z przeszłości ani zachowania, które jedynie hipotetycznie mogłyby zaistnieć w przyszłości.

Dowodowy ciężar wykazania powyższego spoczywał przy tym na wnioskodawczyni. Wnioskodawczyni w przedmiotowej sprawie nie wykazała, aby zaistniały przesłanki wskazane w art. 11aa ustawy o przeciwdziałaniu przemocy domowej, umożliwiające zastosowanie żądanego zakazu.

W pierwszej kolejności należy wskazać, że Sąd w przedmiotowej sprawie ustalał czy nie dochodzi do stosowania przemocy w okresie mającym miejsce od czerwca 2025 roku, kiedy to Ł. J. (2) wyprowadziła się z lokalu zajmowanego wspólnie z uczestnikiem postępowania. Wyprowadzka ta została uznana za definitywną, albowiem wnioskodawczyni nie wyraża jakiejkolwiek woli powrotu do zamieszkiwania z uczestnikiem postępowania. Czas po wyprowadzce wnioskodawczyni był okresem, w którym doszło to istotnej zmiany
w stanie faktycznym. Tym samym Sąd uznał, że wymagana w przedmiotowej sprawie przesłanka aktualności przemocy winna być odnoszona właśnie do tego okresu. Zaś przepis art. 11a ustawy o przeciwdziałaniu przemocy domowej nie może mieć zastosowania w przypadku zdarzeń przemocowych występujących jedynie w przeszłości, jak i takich, które według subiektywnych odczuć wnioskodawcy mogą hipotetycznie wystąpić w przyszłości. Jednocześnie również postępowanie karne, toczące się przeciwko Z. X., dotyczyło zachowań mających miejsce przed wyprowadzką D. S.

Wnioskodawczyni jako formy przemocy występującej obecnie, które uzasadniać miały zastosowanie zakazu zbliżania, wskazywała sytuacje, w których Z. X. miał odzywać się do niej „brutalnie”, wysyć wiadomości sms, dzwonić domofonem w miejscu zamieszkania wnioskodawczyni i jej grozić. Świadkiem tych sytuacji miał być również syn zainteresowanych – D. X..

Należy podkreślić przy tym, że celem ustawy o przeciwdziałaniu przemocy domowej jest szybkie odseparowanie ofiary przemocy od jej sprawcy. Uregulowanie zawarte w art. 11aa tej ustawy stanowi nadzwyczajny tryb postępowania mający zapewnić bezpieczeństwo osobie doznającej przemocy poprzez zakazanie zbliżania się do niej przez osobę stosująca przemoc. Jest to szczególna regulacja i nie może być interpretowana rozszerzająco. Stosowanie określonych w nim zakazów nie może mieć miejsca w każdej sytuacji istnienia konfliktu pomiędzy byłymi partnerami, a jedynie w sytuacji stosowania przemocy przez jednego z nich nad innym i istnienia wyraźnej relacji – sprawca przemocy i jej ofiara. Postępowanie dowodowe w żaden sposób nie wykazało aby Z. X. wykorzystywał obecnie względem wnioskodawczyni przewagę fizyczną, psychiczną
czy ekonomiczną. Nawet gdyby przyjąć odmienną ocenę obecnego zachowania uczestnika i zakwalifikować je jako przemoc, to aby można było zastosować żądany przez wnioskodawczynię zakaz zbliżania się konieczne jest wykazanie, że owe zachowanie uczestnika stwarza zagrożenie dla życia lub zdrowia wnioskodawczyni. Takie przyjęcie, w oparciu o ustalony stan faktyczny, wynikający również z zeznań samej wnioskodawczyni, jest w ocenie Sądu w niniejszej sprawie wykluczone. Nie sposób przyjąć aby próba kontaktu z wnioskodawczynią, nawet jeśli nachalna, stanowi takie zagrożenie. Nadto, pomimo tego, że wnioskodawczyni wskazywała, że uczestnik postępowania jej groził, nie zgłosiła tego stosowanym organom, co budzi wątpliwości Sądu, czy takie zdarzenie miało miejsce, a jeśli nawet, to czy wzbudziło u niej rzeczywistą obawę, że groźba ta zostanie spełniona. Podkreślenia wymaga, że za zachowanie zagrażające życiu lub zdrowiu nie można uznać każdego niepożądanego zachowania skonfliktowanych stron.

W ocenie Sądu, wnioskodawczyni nie sprostała spoczywającemu na niej ciężarowi dowodowemu. Przeprowadzone postępowanie dowodowe nie potwierdziło takiego aktualnego zachowania uczestnika wobec wnioskodawczyni (jak również wobec syna zainteresowanych), które stanowiłoby przemoc, a z całą pewnością – przemoc o charakterze stwarzającym zagrożenie dla życia lub zdrowia.

Tym samym Sąd uznał, że w przedmiotowym stanie faktycznym nie zostały spełnione przesłanki, o których mowa w art. 11aa ustawy o przeciwdziałaniu przemocy domowej. Z powyższych względów wniosek złożony przez Ł. J. (1) podlegał oddaleniu, o czym orzeczono w pkt 1 postanowienia.

Sąd uchylił postanowienie Sądu Rejonowego w Piszu z 20 lutego 2026 roku wydanie w sprawie I Ns 50/216 w przedmiocie zabezpieczenia roszczenia.