Uzasadnienie z 13 marca 2026, sygn. IV U 1418/25

UZASADNIENIE

Decyzją z dnia 21 sierpnia 2025 roku, znak: (...) , Zakład Ubezpieczeń Społecznych Oddział we X. odmówił ubezpieczonej O. T. (1) prawa do zasiłku chorobowego z ubezpieczenia wypadkowego od 1 lutego 2023 roku do 14 lutego 2023 roku, od 1 marca 2023 roku do 17 marca 2023 roku, od 28 marca 2023 roku do 7 kwietnia 2023 roku, od 1 czerwca 2023 roku do 16 czerwca 2023 roku. Jednocześnie, w związku z pobraniem nienależnego zasiłku chorobowego z ubezpieczenia wypadkowego za okres od 1 lutego 2023 roku do 14 lutego 2023 roku, od 1 marca 2023 roku do 17 marca 2023 roku, od 28 marca 2023 roku do 7 kwietnia 2023 roku, od 1 czerwca 2023 roku do 16 czerwca 2023 roku, ubezpieczona została zobowiązana do zwrotu nienależnie pobranego zasiłku chorobowego wraz z odsetkami w łącznej kwocie 17.300,86 zł, w tym 13.666,54 zł tytułem należności głównej oraz 3.634,32 zł tytułem należności odsetkowych.

W uzasadnieniu decyzji organ rentowy wskazał, że ubezpieczona była zatrudniona na umowę o pracę od 24 sierpnia 2011 r. do 27 lutego 2024 r. w Starostwie Powiatowym w K. oraz wystąpiła z roszczeniem o wypłatę zasiłku chorobowego z ubezpieczenia wypadkowego za okres od 1 lutego 2023 roku do 14 lutego 2023 roku, od 1 marca 2023 roku do 17 marca 2023 roku, od 28 marca 2023 roku do 7 kwietnia 2023 roku, od 1 czerwca 2023 roku do 16 czerwca 2023 roku. Zakład pracy za ww. okresy wypłacił ubezpieczonej zasiłek chorobowy. Dalej wskazano, że w toku przeprowadzonego postępowania wyjaśniającego ustalono, że w dniach 2 lutego 2023 roku, 1 marca 2023 roku, 3 kwietnia 2023 roku i 2 czerwca 2023 roku, tj. w czasie orzeczonej niezdolności do pracy, ubezpieczona wykonywała pracę w ramach zatrudnienia na podstawie umowy zlecenia zawartej z (...) z siedzibą w A., co zostało potwierdzone przez ww. podmiot w piśmie z dnia 20 czerwca 2025 r. W związku z powyższym, ubezpieczonej nie przysługuje prawo do zasiłku chorobowego z ubezpieczenia wypadkowego za wskazane w decyzji okresy, a tym samym przedmiotowe świadczenie zostało nieprawnie pobrane.

Ubezpieczona O. T. (1) pismem z dnia 26 listopada 2025 roku (data stempla pocztowego, k. 9v) złożyła odwołanie od ww. decyzji Zakładu Ubezpieczeń Społecznych Oddział we X. z dnia 21 sierpnia 2025 roku, znak: (...).

W pierwszej kolejności ubezpieczona wskazała, że decyzję odebrała w ZUS Inspektorat w K. w dniu 20 listopada 2025 r. po tym, jak zobaczyła potrącenie z emerytury. Wskazała, że wcześniej przedmiotowa decyzja nie została jej doręczona. Z ostrożności procesowej wniosła natomiast o przywrócenie terminu do złożenia odwołania od decyzji wskazując, że w jej skrzynce pocztowej w bloku, w którym mieszka nie miała żadnego listu z ZUS ani awizo.

Kolejno, ubezpieczona podała, że decyzję ZUS zaskarża w całości i wnosi o jej zmianę, a nadto o wstrzymanie wykonania decyzji do czasu prawomocnego rozstrzygnięcia sprawy z jej odwołania. Zaskarżonej decyzji ubezpieczona zarzuciła błędne ustalenia prowadzące do nieuzasadnionego wniosku, że w okresie pobierania zasiłku wykonywała pracę zarobkową; naruszenie art. 17 ust. 1 ustawy z dnia 25 czerwca 1999 roku o świadczeniach pieniężnych z ubezpieczenia społecznego w razie choroby i macierzyństwa poprzez błędne zastosowanie i przyjcie, że w okresie orzeczonej niezdolności do pracy wykonywała pracę zarobkową.

Uzasadniając odwołanie ubezpieczona podała, że w wyniku zerwania więzadła kolana lewego od 1 lutego 2023 roku do 16 czerwca 2023 roku była niezdolna do pracy i przebywała na zwolnieniu lekarskim. Nie mogła się poruszać i była zmuszona do korzystania z pomocy bliskich, którzy się nią opiekowali. Ubezpieczona potwierdziła, że miała zawartą umowę zlecenia z (...) oraz że na jej konto wpłynęło wynagrodzenie w kwocie 88,94 zł, pomimo niewykonywania w spornym okresie żadnych czynności. Wyjaśniła, że zgodnie z umową prowadziła obsługę on-line w zakresie 5 polis ubezpieczeniowych, a w okresie od 1 lutego 2023 roku do 16 czerwca 2023 roku zastępowała ją B. O., która logowała się do systemu używając identyfikatorów ubezpieczonej.

W odpowiedzi na odwołanie datowanej na dzień 16 grudnia 2025 r., Zakład Ubezpieczeń Społecznych Oddział we X. wniósł o odrzucenie odwołania na podstawie art. 477 ⁹ § 1 k.p.c., a ewentualnie z ostrożności procesowej, o oddalenie odwołania z uwagi na brak podstaw prawnych do jego uwzględnienia.

W uzasadnieniu organ rentowy wskazał, że odwołanie zostało złożone po terminie, albowiem decyzja do ubezpieczonej została wysłana przesyłką poleconą za zwrotnym potwierdzeniem odbioru w dniu 21 sierpnia 2025 roku, natomiast w dniu 18 września 2025 roku przesyłka z adnotacją „nie podjęto w terminie” została zwrócona do nadawcy. W związku z nieodebraniem decyzji zaszło domniemanie doręczenia, przez co decyzja uprawomocniła się w dniu 14 października 2025 r., podczas gdy odwołanie zostało złożone w dniu 28 listopada 2025 r.

Z ostrożności procesowej, na wypadek nieuwzględnienia wniosku o odrzucenie odwołania, organ rentowy podtrzymał swoje twierdzenia już wcześniej zaprezentowane w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji. W kontekście z kolei twierdzeń ubezpieczonej o przekazaniu jej danych logowania osobie trzeciej stwierdził, że w świetle oświadczenia płatnika, jak i obowiązujących zasad bezpieczeństwa, przekazanie danych logowania nie jest możliwe. Wskazał, że zatwierdzanie rozliczeń miało charakter cykliczny i następowało w każdym miesiącu przebywania ubezpieczonej na zwolnieniu lekarskim, co przeczy incydentalnemu charakterowi wykonywanych czynności. Nadto, z tytułu tych czynności ubezpieczona otrzymała wynagrodzenie.

W piśmie z dnia 8 stycznia 2026 roku ubezpieczona cofnęła wniosek o zabezpieczenie, albowiem organ rentowy wstrzymał egzekucję z jej majątku.

W piśmie z dnia 3 lutego 2026 roku ubezpieczona podtrzymała swoje stanowisko oraz ponownie wyjaśniła, że wiedzę o wydanej przez organ decyzji powzięła dopiero w dniu 20 listopada 2025 roku po wizycie w Inspektoracie Zakładu Ubezpieczeń Społecznych w K.. Ponadto wskazała, że przekroczenie terminu do wniesienia odwołania nie było nadmierne, bo wyniosło miesiąc i siedem dni oraz że przekroczenie tego terminu nastąpiło bez winy samej ubezpieczonej.

Na rozprawie w dniu 13 marca 2026 roku organ rentowy cofnął wniosek o odrzucenie odwołania, podtrzymując dotychczasowe stanowisko w sprawie. Również ubezpieczona, reprezentowana przez profesjonalnego pełnomocnika w osobie adwokata, podtrzymała dotychczasowe stanowisko, wnosząc przy tym o zasądzenie na jej rzecz od organu rentowego kosztów zastępstwa procesowego.

Sąd Rejonowy ustalił następujący stan faktyczny:

Ubezpieczona O. T. (1) była zatrudniona na umowę o pracę od 24 sierpnia 2011 r. do 27 lutego 2024 r. w Starostwie Powiatowym w K. w Wydziale Finansowym.

W trakcie zatrudnienia w Starostwie Powiatowym w K. ubezpieczona miała zawartą od dnia 15 kwietnia 2016 r. umowę zlecenia z (...) Spółką Akcyjną z siedzibą w X., na podstawie której zobowiązała się do wykonywania czynności związanych z obsługą ubezpieczenia zbiorowego pracowników Starostwa Powiatowego w K.. Realizując przedmiotową umowę zlecenia ubezpieczona miała wykonywać czynności technicznych polegające na wprowadzaniu danych zawartych w deklaracjach i formularzach do aplikacji(...) (systemu eRU) lub do wykazów pisemnych związanych z wykonywaniem Umów Ubezpieczenia, w zależności od instrukcji (...) CO (§ 1 ust. 1 umowy). Ubezpieczona była nadto zobowiązana do bieżącego rejestrowania w systemie eRU lub wykazach zmian danych dotyczących podmiotów stosunku ubezpieczenia, w tym: ubezpieczającego, ubezpieczonego, współubezpieczonego oraz uposażonego lub zmian w zakresie ubezpieczenia (§ 1 ust. 2 umowy).

Umowa zlecenie z (...) Spółką Akcyjną z siedzibą w X. obowiązywała w okresie od 1 kwietnia 2016 roku do 28 lutego 2025 roku i przewidywała dla ubezpieczonej wynagrodzenie ryczałtowe, płatne miesięcznie (§ 3 ust. 1 umowy).

Dowód: - pismo Centrum (...) w A. z dn. 23.01.2026 r. wraz z umową zlecenie z dn. 15.04.2016 r., k. 30-33;

- zeznania świadka B. O., e-protokół rozprawy z dn. 13.03.2026 r., k. 62 oraz protokół skrócony, k. 59v;

- zeznania świadka G. T., e-protokół rozprawy z dn. 13.03.2026 r., k. 62 oraz protokół skrócony, k. 60-60v;

- przesłuchanie ubezpieczonej O. T. (2), e-protokół rozprawy z dn. 13.03.2026 r., k. 62 oraz protokół skrócony, k. 60v.

W roku 2023 ubezpieczona doznała wypadku przy pracy, w związku z czym w okresie od 1 lutego 2023 roku do 16 czerwca 2023 roku pozostawała niezdolna do pracy.

Za okres ww. niezdolności do pracy, ubezpieczonej został wypłacony zasiłek chorobowy z ubezpieczenia wypadkowego według poniższego zestawienia:

Lp	Okres zwolnienia	Data wypłaty	Wysokość podstawy zasiłku chorobowego (w zł)	Wysokość kwoty brutto zasiłku chorobowego (w zł)
1	23.01.2023 – 31.01.2023	25.02.2023	7.068,84	2.120,67
2	01.02.2023 – 14.02.2023	25.02.2023	7.068,84	3.298,82
3	15.02.2023 – 28.02.2023	25.03.2023	7.068,84	3.298,82
4	01.03.2023 – 17.03.2023	25.03.2023	7.068,84	4.005,71
5	18.03.2023 – 27.03.2023	25.04.2023	7.068,84	2.356,30
6	28.03.2023 – 31.03.2023	25.04.2023	7.068,84	942,52
7	01.04.2023 – 07.04.2023	25.04.2023	7.068,84	1.649,41
8	11.05.2023 – 31.05.2023	25.05.2023	7.068,84	4.948,23
9	01.06.2023 – 16.06.2023	25.06.2023	7.068,84	3.770,08

Dowód: -pismo Starostwa Powiatowego w K. w sprawie zasiłku wypłaconego ubezpieczonej z dn. 16.07.2025 r. - w aktach organu rentowego;

- zestawienie zaświadczeń wybranego ubezpieczonego z dn. 2.06.2025 r. – w aktach organu rentowego;

- przesłuchanie ubezpieczonej O. T. (2), e-protokół rozprawy z dn. 13.03.2026 r., k. 62 oraz protokół skrócony, k. 60v.

W trakcie niezdolności do pracy w okresie od 1 lutego 2023 roku do 16 czerwca 2023 roku ubezpieczona nie wykonywała pracy zarobkowej, w tym ramach umowy zlecenia zawartej z (...) Spółką Akcyjną z siedzibą w X.. Ubezpieczona, która nie miała w domu komputera, nie miała możliwości zalogowania się z domu do systemu (...), zaś z uwagi na problemy z chodzeniem nie byłaby w stanie samodzielnie dostać się do Starostwa Powiatowego w K., zaś nikt z rodziny jej tam wówczas nie zawoził.

Czynności wynikające z umowy zlecenia zawartej z (...) Spółką Akcyjną z siedzibą w X. w okresie niezdolności do pracy ubezpieczonej wykonywała za nią jej współpracowniczka B. O.. Czynności te polegały na zalogowaniu się raz w miesiącu do systemu (...) i potwierdzeniu potrącenia składek na ubezpieczenie grupowe dla kilku ubezpieczonych pracowników (3 lub 4 osoby). Jednorazowo ww. czynności zajmowały B. O. od 10 – 15 min. B. O. dokonywała tego poprzez logowanie się do systemu (...) za zgodą ubezpieczonej przy użyciu jej loginu i hasła. B. O. logowała się do ww. systemu przy użyciu loginu i hasła ubezpieczonej w dniach 2 lutego 2023 r., 1 marca 2023 r., 3 kwietnia 2023 r. i 2 czerwca 2023 r.

Z tytułu umowy zlecenia zawartej z (...) Spółką Akcyjną z siedzibą w X. ubezpieczona otrzymała wynagrodzenie w marcu 2023 r. w kwocie 44,47 zł netto, w maju 2023 r. w kwocie 44,47 zł netto, w lipcu 2023 r. w kwocie 44, 47 zł netto, łącznie 133,41 zł netto. Część otrzymanego wynagrodzenia, tj. ok. 44 zł, ubezpieczona zwróciła (...).

Dowód: - pismo Centrum (...) w A. z dn. 20.06.2025 r. – w aktach organu rentowego;

- pismo Centrum (...) w A. z dnia 23.01.2026 r. wraz z umową zlecenie z dn. 15.04.2016 r., k. 30-33;

- zeznania świadka B. O., e-protokół rozprawy z dn. 13.03.2026 r., k. 62 oraz protokół skrócony, k. 59v;

- zeznania świadka G. T., e-protokół rozprawy z dn. 13.03.2026 r., k. 62 oraz protokół skrócony, k. 60-60v;

- przesłuchanie ubezpieczonej O. T. (2), e-protokół rozprawy z dn. 13.03.2026 r., k. 62 oraz protokół skrócony, k. 60v.

Decyzją z dnia 21 sierpnia 2025 roku, znak: (...), Zakład Ubezpieczeń Społecznych Oddział we X. odmówił ubezpieczonej O. T. (1) prawa do zasiłku chorobowego z ubezpieczenia wypadkowego od 1 lutego 2023 roku do 14 lutego 2023 roku, od 1 marca 2023 roku do 17 marca 2023 roku, od 28 marca 2023 roku do 7 kwietnia 2023 roku, od 1 czerwca 2023 roku do 16 czerwca 2023 roku. Jednocześnie, w związku z pobraniem nienależnego zasiłku chorobowego z ubezpieczenia wypadkowego za okres od 1 lutego 2023 roku do 14 lutego 2023 roku, od 1 marca 2023 roku do 17 marca 2023 roku, od 28 marca 2023 roku do 7 kwietnia 2023 roku, od 1 czerwca 2023 roku do 16 czerwca 2023 roku, ubezpieczona została zobowiązana do zwrotu nienależnie pobranego zasiłku chorobowego wraz z odsetkami w łącznej kwocie 17.300,86 zł, w tym 13.666,54 zł tytułem należności głównej oraz tytułem 3.634,32 zł należności odsetkowych.

Dowód: - decyzja (...) we X. z dn. 21.08.2025 roku, znak: (...) w aktach organu rentowego;

Ww. decyzja nie została doręczona ubezpieczonej. W skrzynce pocztowej przynależnej do mieszkania ubezpieczonej nie znajdowało się żadne awizo bądź żadna informacja o przedmiotowej korespondencji. O tym, że względem ubezpieczonej została wydana decyzja z dnia 21 sierpnia 2025 roku dowiedziała się ona, kiedy po zobaczeniu, że z jej emerytury zostały potrącone środki, udała się w dniu 20 listopada 2025 r. do Inspektoratu ZUS w K., gdzie otrzymała duplikat rzeczonej decyzji.

Dowód: - protokół z dn. 20.11.2025 r. – w aktach organu rentowego;

- przesłuchanie ubezpieczonej O. T. (2), e-protokół rozprawy z dn. 13.03.2026 r., k. 62 oraz protokół skrócony, k. 60v.

Sąd Rejonowy zważył, co następuje:

Odwołanie zasługiwało na uwzględnienie w całości.

W niniejszym postępowaniu ubezpieczona O. T. (1), która zaskarżyła decyzję Zakładu Ubezpieczeń Społecznych Oddział we X. 21 sierpnia 2025 roku, znak: (...) w całości, wnosiła o jej zmianę poprzez przyznanie jej prawa do zasiłku chorobowego z ubezpieczenia wypadkowego za sporne okresy oraz zwolnienie z obowiązku zwrotu zasiłku chorobowego wraz z odsetkami w łącznej kwocie 17.300,86 zł. Natomiast organ rentowy wnosił o oddalenie odwołania.

Ustalając stan faktyczny w niniejszej sprawie Sąd działał w oparciu o zgromadzony w niniejszej sprawie materiał dowodowy wskazany w treści uzasadnienia, tj. o dowody z dokumentów znajdujących się w aktach organu rentowego oraz przedłożonych przez strony i na skutek zobowiązania Sądu przez Centrum (...) w A., których wiarygodność i autentyczność nie budziła wątpliwości stron ani Sądu.

Nadto, ustalenia stanu faktycznego Sąd oparł także na dowodach z zeznań świadków, a mianowicie B. O. i G. T.. Sąd dał wiarę zeznaniom ww. świadków w całości. Ich zeznania pozostawały bowiem spójne, logiczne i korespondowały ze sobą nawzajem oraz z pozostałym materiałem dowodowym. Dodatkowo, Sąd ustalił stan faktyczny sprawy na podstawie dowodu z przesłuchania odwołującej się O. T. (2). Sąd uznał ww. dowód za wiarygodny, a przy tym korespondujący z pozostałym materiałem dowodowym zgromadzonym w aktach sprawy.

Istota sporu w niniejszej sprawie sprowadzała się do rozstrzygnięcia, czy ubezpieczona winna zostać pozbawiona prawa do zasiłku chorobowego z ubezpieczenia wypadkowego za wskazane w zaskarżonej decyzji okresy orzeczonej niezdolności do pracy w oparciu o art. 17 ust. 1 ustawy z dnia 25 czerwca 1999 r. o świadczeniach pieniężnych z ubezpieczenia społecznego w razie choroby i macierzyństwa (Dz. U. z 2022 r. poz. 1732, 2140, 2476, z 2023 r. 641; dalej jako „ustawa zasiłkowa”).

W myśl ww. przepisu ubezpieczony wykonujący w okresie orzeczonej niezdolności do pracy pracę zarobkową lub wykorzystujący zwolnienie od pracy w sposób niezgodny
z celem tego zwolnienia traci prawo do zasiłku chorobowego za cały okres tego zwolnienia. Podać trzeba, że przepis ten niewątpliwie spełnia funkcję represyjną, albowiem ma on na celu ograniczenie wypłacania świadczeń z ubezpieczenia społecznego oraz zabezpieczenie prawidłowości przebiegu leczenia koniecznego dla odzyskania przez pracownika zdolności do pracy. Nadto wskazać należy, że przepis ten zawiera dwie odrębne i samodzielne przesłanki – spełnienie jednej z nich jest wystarczające do pozbawienia prawa do zasiłku chorobowego.

Sąd Najwyższy na tle aktualnego stanu prawnego ukształtowanego ustawą zasiłkową wielokrotnie wypowiadał się na temat tego, w jakich okolicznościach ubezpieczony zostaje
z mocy prawa pozbawiony prawa do świadczeń z ubezpieczenia chorobowego.
W szczególności w wyroku z dnia 5 kwietnia 2005 r. ( wyrok SN z 5.04.2005 r., I UK 370/04, OSNP 2005, nr 21, poz. 342) przyjął, że pracą zarobkową, której wykonywanie w okresie orzeczonej niezdolności do pracy powoduje utratę prawa do zasiłku chorobowego lub świadczenia rehabilitacyjnego na podstawie art. 17 ust. 1 ustawy zasiłkowej, jest każda aktywność ludzka zmierzająca do osiągnięcia zarobku, w tym pozarolnicza działalność gospodarcza, choćby nawet polegająca na czynnościach nieobciążających w istotny sposób organizmu przedsiębiorcy i zarazem pracownika pozostającego na zwolnieniu lekarskim. Tylko sporadyczna, wymuszona okolicznościami, aktywność zawodowa może usprawiedliwiać zachowanie prawa do zasiłku chorobowego. ( Wyrok SN z 9.10.2006 r., II UK 44/06, OSNP 2007, nr 19-20, poz. 295). W orzecznictwie ponadto zauważa się, że w pewnych przypadkach wykonywanie niektórych ubocznych czynności związanych z prowadzoną działalnością może nie być kwalifikowane jako wykonywanie pracy – np. wykonywanie formalnoprawnych czynności, do jakich zobowiązany jest ubezpieczony jako pracodawca (wyrok Sądu Najwyższego z dnia 7 października 2003 r., sygn. akt II UK 76/03 , OSNP 2004 nr 14, poz. 247) czy podpisanie w trakcie zwolnienia lekarskiego dokumentów finansowych, sporządzonych przez inną osobę (wyrok Sądu Najwyższego z dnia 17 stycznia 2002 r., sygn. akt II UKN 710/00, OSNP 2003 nr 20, poz. 498).

Podkreślenia wymaga, że także przesłanka wykorzystywania zwolnienia w sposób niezgodny z jego celem oznaczona została w powołanym przepisie bardzo ogólnie, co może powodować trudności w ocenie poszczególnych zachowań ubezpieczonego podejmowanych przez niego w okresie stwierdzonej niezdolności do pracy. Niewątpliwie wykorzystywaniem zwolnienia od pracy w sposób niezgodny z celem tego zwolnienia będzie zawsze wykonywanie czynności mogących przedłużyć okres niezdolności do pracy, a zatem proces leczenia
i rekonwalescencję (por. wyrok Sądu Najwyższego z dnia 14 grudnia 2005 r., III UK 120/05, OSNP 2006, nr 21-22, poz. 338). Niemniej jednak w każdym przypadku, dokonując oceny zachowań ubezpieczonego, winny być uwzględnione okoliczności danego przypadku, ich ewentualny wpływ na proces leczenia oraz stan świadomości ubezpieczonego co do skutków podejmowanych przez niego działań. Nie budzi bowiem wątpliwości, że nie wszystkie czynności podejmowane w okresie orzeczonej niezdolności do pracy mogą być kwalifikowane jako czynności niezgodne z celem zwolnienia.

Z przeprowadzonego w sprawie postępowania dowodowego wynikało, że ubezpieczoną w spornym okresie łączyła umowa o pracę ze Starostwem Powiatowym w K. oraz umowa zlecenia zawarta z (...) Spółką Akcyjną z siedzibą w X., jednak zdaniem Sądu, mając na uwadze zgromadzony w aktach sprawy materiał dowodowy, nie świadczyła ona w tym okresie pracy zarobkowej ani nie wykorzystywała zwolnienia lekarskiego niezgodnie z jego celem.

Wskazać należy, że praca odwołującej się w ramach umowy zlecenia z (...) Spółką Akcyjną z siedzibą w X. polegała na wykonywaniu czynności związanych z obsługą ubezpieczenia zbiorowego pracowników Starostwa Powiatowego w K.. Powyższe sprowadzało się zasadniczo do zalogowania się raz w miesiącu do systemu (...) i potwierdzenia potrącenia składek na ubezpieczenie grupowe dla kilku ubezpieczonych pracowników Starostwa Powiatowego w K. (3 lub 4 osoby), co zajmowało ubezpieczonej kilka minut na miesiąc i za co otrzymywała ryczałtowe wynagrodzenie.

Ze zgromadzonego w aktach sprawy materiału dowodowego, w tym przede wszystkich z zeznań świadków B. O. i G. T., a także z treści przesłuchania samej ubezpieczonej wynika natomiast, że w okresie przebywania przez O. T. (2) na zwolnieniu lekarskim w związku z niezdolnością do pracy, tj. od 1 lutego 2023 r. do 16 czerwca 2023 r. nie wykonywała ona pracy zarobkowej, w tym ramach umowy zlecenie zawartej z (...) Spółką Akcyjną z siedzibą w X.. Ubezpieczona, która nie miała w domu komputera, nie miała możliwości zalogowania się z domu do systemu (...), zaś z uwagi na problemy z chodzeniem nie byłaby w stanie samodzielnie dostać się do Starostwa Powiatowego w K., zaś nikt z rodziny jej tam wówczas nie zawoził. Czynności wynikające z umowy zlecenia zawartej z (...) Spółką Akcyjną z siedzibą w X. w okresie niezdolności do pracy ubezpieczonej wykonywała za nią jej współpracowniczka B. O.. Czynności te polegały na zalogowaniu się raz w miesiącu do systemu (...) i potwierdzeniu potrącenia składek na ubezpieczenie grupowe dla kilku ubezpieczonych pracowników (3 lub 4 osoby). Jednorazowo ww. czynności zajmowały B. O. od 10 – 15 min. B. O. dokonywała tego poprzez logowanie się do systemu (...) za zgodą ubezpieczonej przy użyciu jej loginu i hasła. B. O. logowała się do ww. systemu przy użyciu loginu i hasła ubezpieczonej w dniach 2 lutego 2023 r., 1 marca 2023 r., 3 kwietnia 2023 r. i 2 czerwca 2023 r. Z tytułu umowy zlecenia zawartej z (...) Spółką Akcyjną z siedzibą w X. ubezpieczona otrzymała wynagrodzenie w marcu 2023 r. w kwocie 44,47 zł netto, w maju 2023 r. w kwocie 44,47 zł netto, w lipcu 2023 r. w kwocie 44, 47 zł netto, łącznie 133,41 zł netto. Część otrzymanego wynagrodzenia, tj. ok. 44 zł, ubezpieczona zwróciła (...).

Sąd zwrócił ponadto uwagę, że ubezpieczona w okresie od lutego do czerwca 2023 r. uzyskała wynagrodzenia z tytułu umowy zlecenia z (...) Spółką Akcyjną z siedzibą w X. w łącznej kwocie 88,94 zł netto. Zgodnie zaś z utrwalonym orzecznictwem funkcją zasiłku chorobowego jest zastąpienie niewypłaconego z powodu niezdolności do pracy wynagrodzenia, ochrona przed obniżeniem poziomu życia z powodu utraty zarobku, umożliwienie pokrycia kosztów leczenia (zob. uchwała siedmiu sędziów Sądu Najwyższego z 18 kwietnia 1996 r., sygn. akt II UZP 23/95). Podkreślenia natomiast wymaga, że wynagrodzenie, które było wypłacone ubezpieczonej było po pierwsze wynagrodzeniem symbolicznym, które z uwagi na jego wysokość nie mogło pełnić funkcji socjalnej, czy ochronnej w okresie zwolnienia chorobowego (mając przy tym również na względzie porównanie ww. kwoty z kwotą otrzymaną przez ubezpieczoną tytułem zasiłku chorobowego z ubezpieczenia wypadkowego). Po drugie zaś owo wynagrodzenie było ryczałtowe, zaś organ rentowy nie wykazał, że to aktywne działanie samej ubezpieczonej wygenerowało wypłacone jej wynagrodzenie.

Biorąc powyższe pod uwagę uznać należało, że w okresie orzeczonej niezdolności do pracy ubezpieczona nie wykonywała zatem faktycznie pracy zarobkowej ani nie wykorzystywała zwolnienia od pracy w sposób niezgodny z celem tego zwolnienia. Będąc niezdolną do pracy ubezpieczona nie wykonywała żadnych czynności, które przyniosłyby jej rzeczywisty dochód lub które świadczyłyby o wykorzystywaniu zwolnienia niezgodnie z jego przeznaczeniem.

W konsekwencji, Sąd uznał, że nie zaistniała żadna z przesłanek utraty prawa do zasiłku chorobowego z ubezpieczenia wypadkowego i tym samym ubezpieczona otrzymała przedmiotowy zasiłek zasadnie.

Kolejno Sąd uznał za zasadne odniesienie się do zobowiązania ubezpieczonej O. T. (2) przez ZUS do zwrotu nienależnie (zdaniem ZUS) pobranego zasiłku chorobowego z ubezpieczenia wypadkowego wraz z odsetkami w łącznej kwocie 17.300,86 zł.

Prawo do zwrotu świadczenia organ rentowy wywodził z art. 17 ust. 1 oraz z 66 ust. 2 i 3 ustawy z dnia 25 czerwca 1999 r. o świadczeniach pieniężnych z ubezpieczenia społecznego w razie choroby i macierzyństwa, a także z art. 84 ust. 1, ust. 2 pkt 3, ust. 3, ust. 4 i ust. 7a ustawy z dnia 13 października 1998 r. o systemie ubezpieczeń społecznych.

Wedle art. 66 ust. 2 ustawy zasiłkowej, jeżeli świadczenie zostało pobrane nienależnie z winy ubezpieczonego lub wskutek okoliczności, o których mowa w art. 15-17 i art. 59 ust. 6 i 7, wypłacone kwoty podlegają potrąceniu z należnych ubezpieczonemu zasiłków bieżących oraz z innych świadczeń z ubezpieczeń społecznych lub ściągnięciu w trybie przepisów
o postępowaniu egzekucyjnym w administracji.

Zgodnie natomiast z art. 84 ust. 1 i 2 ustawy z dnia 13 października 1998 r. o systemie ubezpieczeń społecznych, osoba, która pobrała nienależne świadczenie z ubezpieczeń społecznych, jest obowiązana do jego zwrotu wraz z odsetkami ustawowymi za opóźnienie, w wysokości i na zasadach określonych przepisami prawa cywilnego, z uwzględnieniem ust. 11. Odsetki, z zastrzeżeniem ust. 1a, są naliczane od dnia następującego po dniu wypłaty świadczenia do dnia spłaty. Za kwoty nienależnie pobranych świadczeń uważa się:

1) świadczenia wypłacone mimo zaistnienia okoliczności powodujących ustanie prawa do świadczeń albo wstrzymanie ich wypłaty w całości lub w części, jeżeli osoba pobierająca świadczenie była pouczona o braku prawa do ich pobierania;

2) świadczenia przyznane lub wypłacone na podstawie nieprawdziwych zeznań lub fałszywych dokumentów albo w innych przypadkach świadomego wprowadzania w błąd organu wypłacającego świadczenia przez osobę pobierającą świadczenia;

3) świadczenia z tytułu niezdolności do pracy spowodowanej chorobą z ubezpieczenia chorobowego lub wypadkowego, co do których stwierdzono, że w okresie ich pobierania świadczeniobiorca wykonywał w okresie orzeczonej niezdolności do pracy pracę zarobkową lub wykorzystywał zwolnienie od pracy w sposób niezgodny z celem tego zwolnienia.

Sąd doszedł do wniosku, mając na względzie ww. argumentację i przytoczone rozważania, że nie zaszły żadne z powyższych okoliczności. Skoro bowiem ubezpieczona nie wykonywała pracy zarobkowej w okresie orzeczonej niezdolności do pracy, to odpadła przesłanka nienależności pobranego świadczenia, a decyzja organu rentowego jest błędna w zakresie zobowiązania ubezpieczonej do zwrotu pobranych już zasiłków. Jednocześnie, organ rentowy nie wskazywał żadnych innych okoliczności, które miałby świadczyć o wykorzystywaniu przez ubezpieczoną zwolnień lekarskich niezgodnie z ich celem.

Biorąc pod uwagę dokonane powyżej ustalenia i przeprowadzone rozważania, Sąd na mocy przepisu art. 477 ¹⁴ § 2 k.p.c. zmienił zaskarżoną decyzję Zakładu Ubezpieczeń (...) we X. z dnia
21 sierpnia 2025 roku, znak: (...) w ten sposób, że przyznał ubezpieczonej O. T. (1) prawo do zasiłku chorobowego z ubezpieczenia wypadkowego za okres od 1 lutego 2023 roku do 14 lutego 2023 roku, od 1 marca 2023 roku do 17 marca 2023 roku, od 28 marca 2023 roku do 7 kwietnia 2023 roku, od 1 czerwca 2023 roku do 16 czerwca 2023 roku oraz ustalił, że ubezpieczona O. T. (1) nie jest zobowiązana do zwrotu na rzecz organu rentowego nienależnie pobranego zasiłku chorobowego z ubezpieczenia wypadkowego za okres od 1 lutego 2023 roku do 14 lutego 2023 roku, od 1 marca 2023 roku do 17 marca 2023 roku, od 28 marca 2023 roku do 7 kwietnia 2023 roku, od 1 czerwca 2023 roku do 16 czerwca 2023 roku wraz z odsetkami w łącznej kwocie 17.300,86 zł.

W punkcie II. sentencji wyroku Sąd zasądził od organu rentowego na rzecz ubezpieczonej kwotę 360 zł tytułem zwrotu kosztów zastępstwa procesowego na podstawie
art. 98 k.p.c. w zw. z § 9 ust. 2 rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 22 października 2015 r. w sprawie opłat za czynności adwokackie. O odsetkach od kosztów procesu orzeczono na podstawie art. 98 § 1 ¹ k.p.c.

Zgodnie z art. 96 ust. 1 pkt 4 ustawy z dnia 28 lipca 2005 r. o kosztach sądowych
w sprawach cywilnych, strona wnosząca odwołanie do sądu pracy i ubezpieczeń społecznych nie ma obowiązku uiszczenia kosztów sądowych (tj. opłat sądowych i wydatków). Zgodnie zaś z art. 98 u.k.s.c., w toku postępowania z zakresu ubezpieczeń społecznych wydatki ponosi Skarb Państwa. W niniejszej sprawie nieuiszczonymi kosztami sądowymi, w punkcie III. sentencji wyroku, Sąd obciążył zatem Skarb Państwa.

Mając powyższe na uwadze, Sąd orzekł jak w sentencji wyroku.