Postanowienie z 16 marca 2026, sygn. VI U 242/22

POSTANOWIENIE

Dnia 16 marca 2026 roku

Sąd Rejonowy dla Warszawy Pragi - Południe w Warszawie VI Wydział Pracy i Ubezpieczeń Społecznych w składzie:

Przewodniczący: sędzia Bartosz Szałas

po rozpoznaniu w dniu 16 marca 2026 roku w Warszawie

na posiedzeniu niejawnym

sprawy z odwołania O. H.

przeciwko Zakładowi Ubezpieczeń Społecznych (...) w H.

o zasiłek chorobowy

postanawia:

1.  umorzyć postępowanie wobec cofnięcia odwołania;

2.  odstąpić od obciążenia odwołującej się kosztami postępowania poniesionymi przez Zakład Ubezpieczeń Społecznych (...) w H. w niniejszej sprawie.

Sygn. akt VI U 242/22

Uzasadnienie postanowienia z dnia 16 marca 2026 r.

w zakresie jego pkt 2

Decyzją z dnia 29 marca 2022 r. Zakład Ubezpieczeń Społecznych (...) w H. odmówił O. H. prawa do zasiłku chorobowego za okres od dnia 26 lutego 2022 r. do 10 kwietnia 2022 r., powołując się na decyzję ZUS nr (...) rozstrzygającą, że O. H. nie podlega obowiązkowo ubezpieczeniom emerytalnemu, rentowemu, chorobowemu i wypadkowemu u płatnika składek (...) 7 sp. z o.o.

(decyzja ZUS z dnia 29 marca 2022 r.: a.r.)

O. H. złożyła odwołanie od powyższej decyzji, wnosząc o zmianę w całości zaskarżonej decyzji ZUS w ten sposób, że stwierdzone zostanie, że O. H. jako pracownik u płatnika składek (...) 7 sp. z o.o. z siedzibą w H. podlega obowiązkowo ubezpieczeniom emerytalnemu, rentowemu, chorobowemu i wypadkowemu od dnia 16 czerwca 2020 r. i w związku z tym ma prawo do zasiłku chorobowego za wskazany w decyzji okres.

(odwołanie: k. 1-2)

W odpowiedzi na odwołanie ZUS wniósł o zawieszenie postępowania na podstawie art. 177 § 1 pkt 1 kpc., wskazując, iż organ rentowy wniósł apelację od orzeczenia Sądu Okręgowego Warszawa – Praga z dnia 14 lutego 2022 r., sygn. VII U 547/21.

(odpowiedź na odwołanie: k. 10)

Wyrokiem z dnia 14 lutego 2022 r., sygn.. VII U 547/21, Sąd Okręgowy Warszawa – Praga zmienił zaskarżoną decyzję w ten sposób, że stwierdził, że O. H. jako pracownik u płatnika składek (...) 7 sp. z o.o. z siedzibą w H. podlega obowiązkowo ubezpieczeniom emerytalnemu, rentowemu, chorobowemu i wypadkowemu od dnia 16 czerwca 2020 r.

(wyrok SOWP z dnia 14 lutego 2022 r.: k. 4)

Postanowieniem z dnia 22 lipca 2022 r. Sąd zawiesił postępowanie na podstawie art. 177 § 1 pkt 1 kpc do czasu zakończenia postępowania apelacyjnego od wyroku Sądu Okręgowego Warszawa – Praga w Warszawie z dnia 14 lutego 2022 r. sygn. akt VII U 547/21 w przedmiocie podlegania przez O. H. obowiązkowo ubezpieczeniom emerytalnemu, rentowemu, wypadkowemu oraz chorobowemu jako pracownik.

(postanowienie z dnia 13 września 2023 r. – k. 13)

Wyrokiem z dnia 11 września 2024 r., sygn. III AUa 944/22, Sąd Apelacyjny w Warszawie zmienił zaskarżony wyrok Sądu Okręgowego H. – O. z dnia 14 lutego 2022 r. w ten sposób, że w punkcie 1 zmienił wyrok w ten sposób, że oddalił odwołanie.

(wyrok Sądu Apelacyjnego: k. 40)

Postanowieniem z dnia 16 lipca 2025 r. Sąd podjął zawieszone postępowanie.

(postanowienie: k. 53)

Pismem z dnia 13 marca 2026 r. odwołująca się cofnęła odwołanie wraz ze zrzeczeniem się roszczenia.

(pismo z dnia 13 marca 2026 r. – k. 65)

Postanowieniem z dnia 16 marca 2026 r. Sąd umorzył postępowanie wobec cofnięcia odwołania, a w pkt. 2 postanowienia odstąpił od obciążenia odwołującej się kosztami postępowania poniesionymi przez Zakład Ubezpieczeń Społecznych (...) w H. w niniejszej sprawie.

(postanowienie z dnia 16 marca 2026 r. – k. 67)

Sąd zważył, co następuje:

Rozstrzygnięcia wymagała kwestia kosztów postępowania, w szczególności zasadności zastosowania art. 102 k.p.c, co Sąd uczynił w pkt 2 postanowienia z dnia 16 marca 2026 r. Zgodnie z tym przepisem, w wypadkach szczególnie uzasadnionych sąd może odstąpić od obciążania strony przegrywającej kosztami procesu. Regulacja ta ma charakter wyjątkowy i stanowi odstępstwo od zasady odpowiedzialności za wynik sprawy. Jej zastosowanie uzależnione jest od wystąpienia szczególnych okoliczności, które powodowałyby, że obciążenie strony przegrywającej kosztami byłoby niesłuszne lub rażąco niesprawiedliwe. Ocena istnienia takich okoliczności należy do dyskrecjonalnej władzy sądu, przy czym podlega ona kontroli instancyjnej jedynie w przypadku oczywistego naruszenia reguł stosowania art. 102 k.p.c (por. postanowienie Sądu Najwyższego z dnia 9 sierpnia 2012 r., V CZ 26/12; postanowienie Sądu Najwyższego z dnia 18 kwietnia 2013 r., III CZ 75/12). Jak wskazał Sąd Najwyższy w postanowieniu z dnia 17 kwietnia 2013 r., sygn. V CZ 124/12, „Możliwość obciążenia strony przegrywającej jedynie częścią kosztów albo nieobciążenia jej w ogóle tymi kosztami, uzależniona jest, stosownie do art. 102 k.p.c., od wyłonienia się w sprawie wypadków szczególnie uzasadnionych, wskazujących że ponoszenie kosztów pozostawało w sprzeczności z powszechnym odczuciem sprawiedliwości oraz zasadami współżycia społecznego. Należą do nich okoliczności związane z przebiegiem sprawy - charakter zgłoszonego roszczenia, jego znaczenie dla strony, subiektywne przekonanie o zasadności roszczenia, przedawnienie roszczenia oraz leżące poza procesem - sytuacja majątkowa i życiowa strony. Ocena, czy takie wypadki wystąpiły w konkretnej sprawie należy do sądu, który powinien dokonać jej w oparciu o całokształt okoliczności sprawy, przy uwzględnieniu zasad współżycia społecznego.”

Sąd uznał, iż w niniejszej sprawie zachodzi szczególnie uzasadniony wypadek w rozumieniu art. 102 k.p.c., przemawiający za odstąpieniem od obciążenia odwołującej się kosztami postępowania poniesionymi przez organ rentowy. Za zastosowaniem art. 102 k.p.c. przemawia w pierwszej kolejności okoliczność związana z przebiegiem postępowania sądowego w przedmiocie podlegania przez odwołującą się ubezpieczeniom społecznym, który stanowił prejudykat dla rozstrzygnięcia niniejszej sprawy. W chwili składania odwołania od decyzji organu rentowego odwołująca się dysponowała wyrokiem Sądu Okręgowego Warszawa – Praga z dnia 14 lutego 2022 r., sygn. VII U 547/21, który zmieniał zaskarżoną decyzję ZUS i stwierdzał, że odwołująca się jako pracownik u płatnika składek (...) 7 sp. z o.o. podlega obowiązkowo ubezpieczeniom emerytalnemu, rentowemu, chorobowemu i wypadkowemu od dnia 16 czerwca 2020 r. Odwołująca się miała zatem podstawy ku temu, aby żywić subiektywne i usprawiedliwione okolicznościami sprawy przekonanie o zasadności swojego roszczenia o zasiłek chorobowy. Złożenie odwołania było w tych warunkach działaniem racjonalnym i zrozumiałym, gdyż korzystny wyrok sądu pierwszej instancji w sprawie o podleganie ubezpieczeniom mógł dawać odwołującej się uzasadnione poczucie, że jej sytuacja prawna została przesądzona na jej korzyść. Dopiero wyrok Sądu Apelacyjnego w Warszawie z dnia 11 września 2024 r., sygn. III AUa 944/22, a zatem zapadły ponad dwa lata po złożeniu odwołania, oddalił odwołanie w sprawie o podleganie ubezpieczeniom, unicestwiając tym samym podstawę prawną roszczenia odwołującej się w niniejszej sprawie i prowadząc ją do cofnięcia odwołania. Obciążanie odwołującej się kosztami postępowania w sytuacji, gdy jej postawa procesowa przez cały czas trwania niniejszego postępowania pozostawała konsekwentna i znajdowała oparcie w wyroku Sądu Okręgowego wydanego przed wniesieniem odwołania, byłoby nieuzasadnione i sprzeczne z poczuciem sprawiedliwości.

Sąd miał nadto na uwadze okoliczność dotyczącą nakładu pracy pełnomocnika organu rentowego w niniejszej sprawie. Aktywność procesowa strony pozwanej sprowadzała się w istocie do złożenia odpowiedzi na odwołanie zawierającej wyłącznie wniosek o zawieszenie postępowania do czasu zakończenia postępowania apelacyjnego, a następnie – po podjęciu zawieszonego postępowania – do wniosku o oddalenie odwołania z uwagi na treść wyroku Sądu Apelacyjnego. Nakład pracy pełnomocnika organu rentowego był zatem minimalny i nie uzasadniał obciążenia odwołującej się kosztami zastępstwa procesowego w pełnej wysokości przewidzianej przepisami. Zasądzenie tych kosztów od odwołującej się pozostawałoby w rażącej dysproporcji do rzeczywistego zaangażowania procesowego strony pozwanej w niniejszej sprawie.

Mając na uwadze powyższe, Sąd orzekł jak w punkcie 2 postanowienia z dnia 16 marca 2026 r.