Wyrok z 17 marca 2026, sygn. III C 569/25

WYROK

W IMIENIU RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ

Dnia 17 marca 2026 r.

Sąd Rejonowy Szczecin-Centrum w Szczecinie III Wydział Cywilny

w składzie następującym:

Przewodniczący:	Sędzia Justyna Pikulik
Protokolant:	D. U.

po rozpoznaniu w dniu 24 lutego 2026 r. w G. na rozprawie

sprawy z powództwa (...) Funduszu Inwestycyjnego Zamkniętego Wierzytelności z siedzibą w N.

przeciwko P. I. (1)

o zapłatę

oddala powództwo.

Sygn. akt III C 569/25

UZASADNIENIE

Pozwem z dnia 4 lipca 2025 roku powód H. (...) Fundusz Inwestycyjny Zamknięty Wierzytelności w N. reprezentowany przez zawodowego pełnomocnika wniósł o zasądzenie od pozwanego P. I. (1) kwoty 2.487,17 złotych wraz z odsetkami ustawowymi za opóźnienie od dnia następnego po dniu wniesienia pozwu w elektronicznym postępowaniu upominawczym do dnia zapłaty oraz kosztów procesu.

Powód wskazał, że na łączna wysokość roszczenia dochodzonego pozwem na dzień 18 września 2024 r. została stwierdzona dokumentem księgowym w postaci wyciągu z ksiąg rachunkowych powoda i wynosi:

a)  2.353,62 zł tytułem kapitału;

b)  133,55 zł tytułem odsetek skapitalizowanych na dzień wniesienia pozwu.

Uzasadniając żądanie pozwu powód wskazał, że pozwany zawarł z P4 spółka z ograniczoną odpowiedzialnością z siedzibą w B. operatorem sieci komórkowej (...) umowę/y o świadczenie usług telekomunikacyjnych na zasadach w niej/nich określonych. Fakt istnienia wymagalności i wysokości kwoty zobowiązania pierwotnego względem operatora telekomunikacyjnego i essentialia negotii umowy stron wynikają wprost z dokumentów. (...) sp. z o.o. wykonała należycie swoje zobowiązanie wynikające z umowy o świadczenie usług telekomunikacyjnych na rzecz strony pozwanej. Wystawione zostały zatem następujące dokumenty księgowe:

⚫

(...)/24 z terminem wymagalności w dniu 13 lutego 2024 r.;

⚫

(...)/23 z terminem wymagalności w dniu 12 grudnia 2023 r.;

⚫

(...)/24 z terminem wymagalności w dniu 11 kwietnia 2024 r.;

⚫

(...)/24 z terminem wymagalności w dniu 19 kwietnia 2024 r.;

⚫

(...)/23 z terminem wymagalności w dniu 19 października 2023 r.;

⚫

(...) z terminem wymagalności w dniu 19 kwietnia 2024 r.;

⚫

(...) z terminem wymagalności w dniu 19 kwietnia 2024 r.

Strona pozwana mimo upływu terminów płatności zobowiązań wskazanych w dokumentach księgowych wystawionych przez P4 sp. z o.o. nie wykonała swojego zobowiązania polegającego na dokonaniu zapłaty na rzecz ww. podmiotu. W związku z zaległościami wierzyciel pierwotny wypowiedział świadczenie usług telekomunikacyjnych i obciążył pozwanego opłatą specjalną za przedterminowe rozwiązanie umowy. Kwota naliczonej opłaty specjalnej wynika z podzielnia kwoty przyznanej ulgi przez ilość dni umownego trwania zawartej umowy i pomnożenia przez ilość dni obliczoną od daty odłączenia usługi do daty przewidzianego zakończenia obowiązywania umowy.

Postanowieniem z dnia 23 czerwca 2025 r. umorzono postępowaniu w elektronicznym postępowaniu upominawczym (ówczesna sygnatura VI Nc-(...)).

Pozwany P. I. (1) w odpowiedzi na pozew podtrzymał argumentację wyrażoną w sprzeciwie od nakazu zapłaty w elektronicznym postępowaniu upominawczym i wskazał, że miał zawartą umowę na świadczenie usług z (...), lecz zupełnie nie zgadza się z naliczonymi karami umownymi.

W replice na odpowiedź na pozew powód H. Niestandaryzowany Fundusz Inwestycyjny Zamknięty Wierzytelności w N. zaprzeczył jakoby doszło do nieprawidłowego naliczenia opłat na dokumentach rozliczeniowych przez operatora telekomunikacyjnego. Sporne opłaty zostały wyliczone na podstawie wystawionych faktur, sporządzonych zgodnie z postanowieniami zawartych przez strony umów o świadczenie usług telekomunikacyjnych. Wysokość należności wynikała wprost z treści tych umów oraz obowiązujących cenników i regulaminów. Jednocześnie pozwany nie przedstawił żadnego dowodu na okoliczność kwestionowania wysokości wystawionych dokumentów rozliczeniowych.

Odnosząc się do podstawy naliczenia przez poprzedniego wierzyciela kary umownej powód wskazuje, iż została ona naliczona zgodnie z pkt 15 umowy o świadczenie usług telekomunikacyjnych. Ponadto dochodzone świadczenie tytułem kary umownej jest w istocie opłatą wyrównawczą, o której mowa w art. 57 ust. 6 Prawa telekomunikacyjnego. Związane jest ono z przyznaniem stronie pozwanej ulg abonenckich oraz wywodzone z przedwczesnego zakończenia umowy. Za czas trwania umowy została przyznana stronie pozwanej ulga w wysokości wskazanej w umowie. Ulga oznacza obniżkę w stosunku do opłat pobieranych od abonenta na warunkach standardowych. Może ona dotyczyć opłat za usługę telekomunikacyjną lub opłat za instalację zakończenia siec, a także warunków sprzedaży urządzenia końcowego. Nota obciążeniowa nr (...) została wystawiona na kwotę 2.088,00 zł i zgodnie z regulaminem kwota ta uwzględnia proporcjonalną wartość ulgi za okres od dnia zawarcia umowy do dnia jej rozwiązania.

Natomiast na podstawie art. 482 § 1 k.c. powód dokonał kapitalizacji odsetek należnych na dzień wniesienia pozwu, w związku z czym w treści żądania pozwu domaga się zasądzenia na jego rzecz dalszych odsetek za okres od dnia wniesienia pozwu do dnia zapłaty.

Sąd Rejonowy ustalił następujący stan faktyczny:

2 czerwca 2023 r. została zawarta umowa o świadczenie usług telekomunikacyjnych pomiędzy (...) Sp. z o.o. a pozwanym P. I. (1) na czas określony – 24 miesiące. Taryfa dotyczyła Internetu elastycznego z urządzeniem na numer telefonu (...), przy czym abonament określono na kwotę 15 zł. Integralną częścią umowy są regulaminy i cennik oferty Internet Elastyczny. Zgodnie z pkt 15 umowy (...) Sp. z o.o. zastrzegła sobie możliwość domagania się odszkodowania, jeśli umowa zostanie wypowiedziana przed czasem, a wcześniej została przyznana ulga. Maksymalna kwota odszkodowania jest równa wartości ulgi wskazanej na umowie. Będzie tym mniejsza, im mniej dni zostało do końca umowy.

Dowód:

- umowa o świadczenie usług telekomunikacyjnych z 2 czerwca 2023 r. k. 21-23.

7 kwietnia 2023 r. została zawarta umowa o świadczenie usług telekomunikacyjnych pomiędzy (...) Sp. z o.o. a P. I. (1) na czas określony – 24 miesiące. Taryfa dotyczyła abonamentu obejmującego:

1)  nielimitowane rozmowy na wszystkie numery komórkowe i stacjonarne, nielimitowane SMS-y i MMS-y do wszystkich sieci komórkowych i pakiet 3 GB – przy abonamencie 35 zł,

2)  Internet, przy czym abonament określono na kwotę 20 zł.

Integralną częścią umowy są regulaminy i cennik oferty Internet Elastyczny. Zgodnie z pkt 15 umowy (...) Sp. z o.o. zastrzegła sobie możliwość domagania się odszkodowania, jeśli umowa zostanie wypowiedziana przed czasem, a wcześniej została przyznana ulga. Maksymalna kwota odszkodowania jest równa wartości ulgi wskazanej na umowie. Będzie tym mniejsza, im mniej dni zostało do końca umowy.

Dowód:

- umowa o świadczenie usług telekomunikacyjnych z 7 kwietnia 2023 r. k. 27-30.

25 września 2023 r. została zawarta umowa o świadczenie usług telekomunikacyjnych pomiędzy (...) Sp. z o.o. a P. I. (1) na czas określony – 24 miesiące. Taryfa dotyczyła Internetu tylko SIM bez limitu GB 3.0 na numer telefonu (...), przy czym abonament określono na kwotę 25 zł. Integralną częścią umowy są regulaminy i cennik oferty Internet Elastyczny. Zgodnie z pkt 15 umowy (...) Sp. z o.o. zastrzegła sobie możliwość domagania się odszkodowania, jeśli umowa zostanie wypowiedziana przed czasem, a wcześniej została przyznana ulga. Maksymalna kwota odszkodowania jest równa wartości ulgi wskazanej na umowie. Będzie tym mniejsza, im mniej dni zostało do końca umowy.

Dowód:

- umowa o świadczenie usług telekomunikacyjnych z 25 września 2023 r. k. 24-26.

W związku ze świadczeniem usług telekomunikacyjnych zostały wystawione rozliczenia:

1)  (...)/23 z terminem wymagalności w dniu 12 grudnia 2023 r. na kwotę 80 zł, która obejmowała płatność za pakiet elastyczny 15 zł, I. Internet 25 zł i Taryfę G. G. II 40 zł;

2)  (...) z terminem wymagalności w dniu 13 lutego 2024 r. na kwotę 102,41 zł, która obejmowała płatność za pakiet elastyczny 15 zł, I. Internet 25 zł i Taryfę G. G. II 40 zł i wymiana karty SIM – opłata jednorazowa 19,99 zł;

3)  (...) z terminem wymagalności w dniu 11 kwietnia 2024 r. na kwotę 85 zł, która obejmowała płatność za pakiet elastyczny 15 zł, I. Internet 30 zł i Taryfę (...) S II 40 zł.

Dowód:

- (...) z terminem wymagalności w dniu 12 grudnia 2023 r. k. 31-32,

- (...)/24 z terminem wymagalności w dniu 13 lutego 2024 r. k. 33-34,

- (...) z terminem wymagalności w dniu 13 lutego 2024 r. k. 34v.-35.

Pismem z 12 lutego 2024 r. wypowiedziano P. I. (1) umowę dla numerów: (...), (...), (...). Przyczyna rozwiązania umowy były nieuregulowane należności za usługi telekomunikacyjne.

Dowód:

- wypowiedzenie umowy k. 43-44.

4 października 2023 r. została wystawiona nota obciążeniowa na kwotę 766,07 zł tytułem kary umownej z tytułu przedterminowego rozwiązania umowy dotycząca usług telekomunikacyjnych dla numeru (...).

Dowód:

- nota obciążeniowa (...)10/23 k. 36-37.

4 kwietnia 2024 r. została wystawiona nota obciążeniowa na kwotę 434,36 zł tytułem kary umownej z tytułu przedterminowego rozwiązania umowy dotycząca usług telekomunikacyjnych dla numeru (...).

Dowód:

- nota obciążeniowa (...)/24 k. 38-39.

4 kwietnia 2024 r. została wystawiona nota obciążeniowa na kwotę 749,66 zł tytułem kary umownej z tytułu przedterminowego rozwiązania umowy dotycząca usług telekomunikacyjnych dla numeru (...).

Dowód:

- nota obciążeniowa (...)/24 k. 39v.-40.

4 kwietnia 2024 r. została wystawiona nota obciążeniowa na kwotę 298,54 zł tytułem kary umownej z tytułu przedterminowego rozwiązania umowy dotycząca usług telekomunikacyjnych dla numeru (...).

Dowód:

- nota obciążeniowa (...) k. 41-42.

26 lutego 2024 r. pomiędzy (...) Sp. z o.o. z siedzibą w B. a (...) I (...) Funduszem Inwestycyjnym Zamkniętym Wierzytelności z siedzibą w N. została zawarta umowa ramowa przelewu wierzytelności. Przedmiotem tej umowy jest ustalenie zasad, na których następować będzie przelew wierzytelności w rozumieniu przepisów art. 509 i nast. k.c. W treści ww. umowy wskazano, że przelew wierzytelności będzie każdorazowo następował na podstawie porozumienia, przygotowanego i podpisanego zgodnie z warunkami umowy. Wzór porozumienia stanowi załącznik nr 2 do umowy.

Dowód:

- umowa ramowa przelewu wierzytelności k. 9-10.

27 czerwca 2024 r. zawarto porozumienie nr 6 do umowy ramowej przelewu wierzytelności z dnia 26 lutego 2024 r. W §1 ust. 4 porozumienia wskazano, że szczegółowy wykaz danych dotyczących wierzytelności przysługujących zbywcy wobec dłużników, stanowiący załącznik nr 1A do niniejszego porozumienia, zawiera informacje wymienione w § 4 ust. 2 umowy ramowej. Wykaz, o którym mowa w zdaniu poprzednim zostanie przekazany przez zbywcę funduszowi w sposób odpowiednio zabezpieczony, zapewniający poufność i integralność danych, zgodnie z ustaleniami trybie roboczym.

Dowód:

- porozumienie nr 6 z dnia 27 czerwca 2024 r. k. 11.

23 lipca 2024 r. (...) Sp. z o.o. sporządziła oświadczenie, w którym powołano się na umowę ramową przelewu wierzytelności z dnia 26 lutego 2024 r. oraz na porozumienie nr 6 do umowy z dnia 27 czerwca 2024 r. Wskazano przy tym, że zgodnie z § 2 ust. 6 porozumienia warunek, o którym mowa w § 1 ust. 4 umowy został spełniony. Tym samym wierzytelności zdefiniowane w porozumieniu wraz z prawami akcesoryjnymi zostały przeniesione na Fundusz z mocą od dnia zawarcia Porozumienia, z zastrzeżeniem bezwzględnie obowiązujących przepisów.

Dowód:

- oświadczenie z 23 lipca 2024 r. k. 13.

Pismem z 12 lipca 2024 r. zawiadomiono P. I. (1) o przeniesieniu na rzecz (...) Funduszu Inwestycyjnego Zamkniętego Wierzytelności w dniu 27 czerwca 2024 r. od (...) Sp. z o.o.

Dowód:

- zawiadomienie o cesji wierzytelności k. 45-47.

W dniu 18 września 2024 r. wygenerowano wyciąg z ksiąg rachunkowych, z którego wynika kwota wymaganej należności 2.487,17 zł oraz dane P. I. (1).

Dowód:

- wyciąg z ksiąg rachunkowych na dzień 18 września 2024 r. k. 50.

Sąd Rejonowy zważył, co następuje:

Powództwo podlegało oddaleniu w całości.

W przedmiotowej sprawie powód H. (...) Fundusz Inwestycyjny Zamknięty Wierzytelności z siedzibą w N. domagał się zasądzenia od pozwanego P. I. (2) kwoty 2.487,17 złotych.

Powód dochodził w niniejszym postępowaniu od pozwanego zapłaty należności za świadczenie usług telekomunikacyjnych wynikających z trzech faktur oraz naliczonej pozwanemu należności z tytułu kar umownych, będących następstwem przedterminowego rozwiązania umowy o świadczenie usług telekomunikacyjnych.

Ustalenia faktyczne w niniejszej sprawie zostały poczynione w oparciu o dowody z dokumentów znajdujących w aktach sprawy, których wiarygodności i mocy dowodowej żadna ze stron nie kwestionowała i które nie wzbudziły żadnej wątpliwości ze strony orzekające w sprawie Sądu. Sąd nie wziął jednak pod uwagę dowodów w aktach sprawy, których treść nie była możliwa do odczytania tj. k. 13 v. i k. 52-62.

Legitymację czynną powód w niniejszej sprawie wywodzi z umowy ramowej przelewu wierzytelności z 26 lutego 2024 r. oraz porozumienia nr (...) z dnia 27 czerwca 2024 r., mocą której powód miał nabyć wierzytelność wobec pozwanego P. I. (1) od P4 spółki z ograniczoną odpowiedzialnością w B..

Zgodnie z przepisem art. 509 § 1 i 2 k.c. wierzyciel może bez zgody dłużnika przenieść wierzytelność na osobę trzecią (przelew), chyba że sprzeciwiałoby się to ustawie, zastrzeżeniu umownemu albo właściwości zobowiązania. Wraz z wierzytelnością przechodzą na nabywcę wszelkie związane z nią prawa, w szczególności roszczenie o zaległe odsetki.

Treścią umowy przelewu wierzytelności jest przeniesienie przez wierzyciela swojej wierzytelności na osobę trzecią, a skutkiem tej umowy jest wyłączenie dotychczasowego wierzyciela ze stosunku zobowiązaniowego i zajęcie jego miejsca przez nabywcę wierzytelności. Sam stosunek zobowiązaniowy zmianie nie ulega, a w szczególności nie tworzy w jej miejsce odrębnej, nowej wierzytelności w stosunku do dłużnika. Przelew wywołuje bezpośrednie skutki wobec dłużnika, po stronie którego powstaje obowiązek świadczenia w stosunku do nabywcy wierzytelności. Warunkiem skutecznego zawarcia umowy przelewu wierzytelności jest zindywidualizowanie wierzytelności. Pod pojęciem tym rozumie się jej oznaczenie przede wszystkim poprzez określenie stosunku prawnego, z którego wynika poprzez wskazanie stosunku prawnego, z którego wynika poprzez wskazanie stron stosunku prawnego, określenie świadczenia i jego przedmiotu. W wyroku z dnia 5 listopada 1999 roku (III CKN 423/98) Sąd Najwyższy wskazał, że zbycie wierzytelności jest skuteczne, gdy co prawda w umowie przelewu nie została ona dokładnie zindywidualizowana, ale jest to możliwe przy pomocy analizowanego stosunku prawnego, z którego ona wynika. Wskazać nadto należy, że w judykaturze akceptowany jest pogląd, że wykazanie określonego faktu istotnego dla rozstrzygnięcia sprawy może nastąpić nie tylko na podstawie treści całego dokumentu, ale również i na podstawie wyciągu z niego, zwłaszcza w sytuacji, gdy dokument obejmuje znaczną ilość pozycji (por. uzasadnienie postanowienia Sądu Apelacyjnego w Katowicach z dnia 24 czerwca 2014 roku, V ACz 577/14).

Mając na uwadze powyższe należy uznać, że co do zasady dopuszczalne jest dokumentowanie faktu przeniesienia wierzytelności za pomocą wyciągów z załączników do umowy. Warunkiem jest jednak to, aby przedstawiony dokument umożliwiał odczytanie i jednoznaczne ustalenie, jaka wierzytelność została objęta przelewem. W analizowanej sytuacji wymóg ten nie został spełniony, ponieważ dokument przedstawiony przez stronę powodową nie pozwala na dokonanie takiej identyfikacji (k. 13v.).

Dodatkowo należy zauważyć, że w przedłożonych wyciągach z załącznika nr 1 do Porozumienia nr 6 (k. 52-62) wskazano kwoty, które nie pozostają w zgodzie z roszczeniem dochodzonym w pozwie. Nie odpowiadają one również wartościom wynikającym z wyciągu z ksiąg rachunkowych (k. 50). Tego rodzaju rozbieżności podważają wiarygodność przedstawionych dokumentów oraz uniemożliwiają uznanie, że doszło do skutecznego i prawidłowo udokumentowanego przelewu wierzytelności.

W związku z powyższym Sąd uznał, że strona pozwana nie ma legitymacji czynnej do występowania w niniejszym procesie.

Nie mniej jednak powództwo podlegało oddaleniu również ze względu na jego niezasadność powództwa, gdyż dochodzone pozwem opłaty specjalne były tak naprawdę niedozwolonymi karami umownymi.

Podstawę prawną dochodzonych należności stanowił art. 56 ustawy z dnia 16 lipca 2004 roku Prawo telekomunikacyjne.

Powód domagał się zasądzenia od pozwanej z tytułu opłat specjalnych kwoty 2.248,63 złotych.

Zgodnie z art. 483 k.c. i art. 484 k.c.:

Art. 483. § 1. Można zastrzec w umowie, że naprawienie szkody wynikłej z niewykonania lub nienależytego wykonania zobowiązania niepieniężnego nastąpi przez zapłatę określonej sumy (kara umowna).

§ 2. Dłużnik nie może bez zgody wierzyciela zwolnić się z zobowiązania przez zapłatę kary umownej.

Art. 484. § 1. W razie niewykonania lub nienależytego wykonania zobowiązania kara umowna należy się wierzycielowi w zastrzeżonej na ten wypadek wysokości bez względu na wysokość poniesionej szkody. Żądanie odszkodowania przenoszącego wysokość zastrzeżonej kary nie jest dopuszczalne, chyba że strony inaczej postanowiły.

§ 2. Jeżeli zobowiązanie zostało w znacznej części wykonane, dłużnik może żądać zmniejszenia kary umownej; to samo dotyczy wypadku, gdy kara umowna jest rażąco wygórowana.

Zgodnie z art. 483 § 1 k.c. kara umowna może zostać zastrzeżona wyłącznie w odniesieniu do zobowiązania niepieniężnego (por. uzasadnienie uchwały SN z 26 września 1969 roku, III CZP 8/69, LexisNexis nr 300856, OSNCP 1970, nr 6, poz. 97, z omówieniem A. (...) i B. B., NP 1970, nr 12, s. 1819 oraz M. N. i M. Piekarskiego, NP 1971, nr 10, s. 1520 i NP 1970, nr 11, s. 1646, i uchwały składu 7 sędziów SN z 15 maja 1976 roku, III CZP 2/76, LexisNexis nr 301149, OSNCP 1977, nr 4, poz. 60, a także uzasadnienie uchwały TK z 13 października 1993 roku, W. 6/92, LexisNexis nr 365003, OTK 1993, nr II, poz. 50). Kategoryczne brzmienie art. 483 § 1 k.c. prowadzi do wniosku, że przepis ten w omawianym zakresie ma charakter iuris cogentis, co oznacza niedopuszczalność zastrzeżenia kary umownej co do zobowiązania pieniężnego.

Z ustalonego stanu faktycznego niniejszej sprawy wynika, że powód zastrzegł w umowach o świadczenie usług telekomunikacyjnych, że w przypadku gdy zawarcie umowy wiązało się z przyznaniem abonentowi ulgi, operator jest uprawniony do żądania kary umownej z tytułu rozwiązania umowy przez abonenta lub przez operatora z przyczyn leżących po stronie abonenta przed upływem okresu, na jaki umowa została zawarta. Taka ulga została przyznana abonentowi przez operatora.

W przedmiotowej sprawie umowa została rozwiązana przez (...) Sp. z o.o. wobec braku uiszczania przez pozwanego należności za wystawione faktury, co jest niewątpliwe w niniejszej sprawie.

W cytowanych wyżej postanowieniach powód zawarł zapisy, z których obecnie wywodzi swoje roszczenie z tytułu zapłaty kar umownych, a mianowicie zobowiązanie niepieniężne pozwanego nierozwiązania przez abonenta umów o świadczenie usług telekomunikacyjnych przed upływem ich oznaczonego czasu lub przez operatora z winy abonenta przed upływem tego czasu.

Obowiązek zapłaty kary umownej może być powiązany wyłącznie z niewykonaniem lub nienależytym wykonaniem zobowiązania niepieniężnego, co wynika z art. 483 § 1 k.c.

W niniejszej sprawie, podstawowym obowiązkiem pozwanego (i tym właśnie, z którego naruszenia powód wywodzi obowiązek zapłaty kary umownej) był obowiązek zapłaty za usługi telekomunikacyjne. Nie ulega wątpliwości, że obowiązek ten ma charakter pieniężny. Wobec tego, zastrzeżenie kary umownej za jego naruszenie pozostaje w sprzeczności z art. 483 § 1 k.c. Odpowiednie postanowienia umowy, regulaminu i oferty promocyjnej są zatem nieważne, jako sprzeczne z ustawą (art. 58 § 1 i § 3 k.c.).

Na taką konstatację nie ma wpływu treść art. 57 ust. 6 Prawa telekomunikacyjnego. Zgodnie z dyspozycją powołanego przepisu, w przypadku zawarcia umowy o świadczenie usług telekomunikacyjnych (…) związanego z ulgą przyznaną abonentowi, wysokość roszczenia z tytułu jednostronnego rozwiązania umowy przez abonenta lub przez dostawcę usług z winy abonenta przed upływem terminu, na jaki umowa została zawarta nie może przekroczyć wartości ulgi przyznanej abonentowi pomniejszonej o proporcjonalną jej wartość za okres od dnia zawarcia umowy do dnia jej rozwiązania. Dyspozycja tego przepisu jedynie ogranicza wysokość roszczeń, których może dochodzić operator telekomunikacyjny, nie przewiduje zaś ich ryczałtowego określenia w formie kary umownej. Innymi słowy, cytowany przepis nie zawiera upoważnienia dla operatorów telekomunikacyjnych do zastrzegania kar umownych w sytuacjach nie przewidzianych w art. 483 § 1 k.c. Należy przy tym pamiętać, że art. 483 § 1 k.c. stanowi wyjątek od zasady, że wysokość szkody powinna być udowodniona, zaś przepisy o charakterze wyjątkowym nie mogą być interpretowane w sposób rozszerzający. Podkreślić należy również, że powód nie formułował roszczenia o zwrot ulgi, lecz właśnie o zapłatę kary umownej. W świetle art. 57 ust. 6 Prawa telekomunikacyjnego trudno przyjąć, by wskazany przepis stanowił samodzielną podstawę dla formułowania roszczenia, natomiast wprowadza on z pewnością granice dla żądania wywodzonego w związku z rozwiązaniem umowy z winy abonenta w sytuacji objętej hipotezą cytowanej normy. Jednakże dla przyjęcia zasadności tak ukształtowanego roszczenia koniecznym jest przede wszystkim precyzyjne określenie jego podstawy prawnej. W treści umowy strony określiły analizowane roszczenie przez odwołanie się do pojęcia kary umownej, jednakże z uwagi na bezwzględnie obowiązujące regulacje kształtujące dopuszczalność kary umownej, tak ujmowane żądanie powoda nie mogło się ostać

Rozwiązania umowy na skutek jej wypowiedzenia nie można traktować jako niespełnienia świadczenia, tak jak samego pozostawania stroną umowy nie można traktować jako spełnienia świadczenia. Takie stanowisko de facto zmierza do obejścia przepisu art. 483 § 1 k.c. Samo „trwanie w umowie” w okolicznościach niniejszej sprawy nie może być uznane ze świadczenie. Świadczenie definowane jest jako zachowanie się dłużnika zgodne z treścią zobowiązania, zadośćczyniące godnemu ochrony interesowi wierzyciela i polegające na daniu, czynieniu, nieczynieniu lub znoszeniu. Już z powyższej definicji wynika, że świadczenie nie może być utożsamiane z samym zobowiązaniem. To ostatnie jest bowiem konstrukcją szerszą, której świadczenie jest jednym z elementów. Kara umowna została zastrzeżona nie na wypadek nieuiszczenia należności za świadczone usługi, a dopiero na wypadek, gdyby z tych przyczyn umowa została rozwiązana. Nie wiadomo jednak na czym, jeśli nie na uiszczaniu comiesięcznych opłat, miałoby na gruncie analizowanej umowy polegać zachowanie czyniące zadość ochronie interesów wierzyciela. Samo trwanie w umowie, nie tylko nie służy ochronie określonych umową interesów operatora, ale w ogóle trudno o nim mówić jako o świadczeniu w jednej z czterech wymienionych postaci. W związku z tym należy stwierdzić, że sposób skonstruowania postanowienia o karze umownej wskazuje na to, że stanowi ono niedopuszczalną w polskim systemie prawa cywilnego karę umowną, zastrzeżoną na wypadek niewykonania lub nienależytego wykonania świadczeń pieniężnych. Z tego względu postanowienie to jest nieważne i to bez względu, czy pozwany zapoznał się z nim przed zawarciem umowy i czy je akceptował.

Powyższe rozważania powodowały w konsekwencji przyjęcie, że zastrzeżone kary umowne jako zastrzeżone de facto na skutek niewykonania zobowiązania o charakterze pieniężnym, stanowiły obejście przepisu art. 483 § 1 k.c. Tym samym powód nie mógł wywodzić z nich swojego roszczenia (porównaj wyrok SO w Łodzi z dnia 19 stycznia 2015 roku, III Ca 1878/14, wyrok Sądu Okręgowego w Kielcach z dnia 6 sierpnia 2013 roku, II Ca 661/13).

Podnieść również należy, że sformułowania w/w umów przewidujące obowiązek zapłaty kar umownych w przypadku jednostronnego rozwiązania umowy przed upływem czasu oznaczonego, na który została ona zawarta, dokonane przez operatora, stanowią niedozwolone klauzule umowne w rozumieniu art. 385 (3) pkt 17 k.c. w zw. z art. 385 (1) § 1 k.c. Zgodnie z art. 385 (3) pkt 17 k.c. w razie wątpliwości uważa się, że niedozwolonymi postanowieniami umownymi są te, które w szczególności nakładają na konsumenta, który nie wykonał zobowiązania lub odstąpił od umowy, obowiązek zapłaty rażąco wygórowanej kary umownej lub odstępnego.

Zgodnie z umową stronom przyznano prawo jej rozwiązania przed upływem terminu, jednakże tylko na abonenta w takim przypadku nałożono obowiązek zapłaty kary umownej, co uznać należy na podstawie art. 385 (3) pkt 17 k.c. w zw. z art. 385 (1) § 1 k.c. za niedozwoloną klauzulę umowną.

Powyższe rozważania uzasadniają oddalenie powództwa nie tylko ze względu na brak legitymacji czynnej, ale również brak zasadności roszczenia wynikającego z tytułu kar umownych, a dotyczy to również części skapitalizowanych odsetek naliczonych od ww. kar umownych.

Należy również podkreślić, że dochodzone roszczenie nie zostało należycie wykazane pod względem jego wysokości. W szczególności strona powodowa nie przedłożyła regulaminów ani cenników usług telekomunikacyjnych, które stanowiły integralny element zawartej umowy, a tym samym były kluczowe dla ustalenia zasad naliczania opłat. Co więcej, kwota roszczenia wskazana w pozwie pozostaje niespójna z przedstawionymi dokumentami księgowymi oraz wyciągiem z ksiąg rachunkowych, co dodatkowo podważa jej wiarygodność, a w wyciągu z ksiąg rachunkowych (k. 50) nie zostały zawarte żadne dane umożliwiające stwierdzenie, na podstawie jakich dokumentów księgowych zostało sporządzone podsumowanie zadłużenia.

Powyższe ma znaczenie w szczególności ze względu na to, że to na stronie powodowej spoczywał obowiązek wykazania zarówno zasadności, jak i wysokości dochodzonego roszczenia. Obowiązek ten nie został jednak wykonany w sposób należyty, gdyż przedstawiony materiał dowodowy jest niepełny i niespójny, a przez to niewystarczający do uznania roszczenia za udowodnione.

Z powyższych względów, Sąd powództwo oddalił, o czym orzeczono jak w sentencji wyroku.