Postanowienie z 19 marca 2026, sygn. I Ns 296/25

POSTANOWIENIE

Dnia 19 marca 2026 r.

Sąd Rejonowy w Piszu I Wydział Cywilny w składzie:

Przewodniczący: sędzia Magdalena Łukaszewicz

Protokolant: starszy sekretarz sądowy Anita Topa

po rozpoznaniu w dniu 12 marca 2026 r. na rozprawie

sprawy z wniosku U. V.

z udziałem O. S.

o zasiedzenie

p o s t a n a w i a:

1.  Stwierdzić, że U. V. (pesel (...)) nabyła przez zasiedzenie w dniu 08.11.2014r. prawo własności do nieruchomości składającej się z działek gruntu o (...), położonej w K. gm. J., dla której Sąd Rejonowy w Piszu prowadzi księgę wieczystą (...).

2.  Przyznać kuratorowi adwokat G. K. wynagrodzenie w kwocie 3321zł (trzy tysiące trzysta dwadzieścia jeden złotych), w tym 621 zł tytułem podatku VAT, które należy wypłacić do kwoty 2700 zł z zaliczki zapisanej pod pozycją (...), zaś kwotę 621 zł tymczasowo z sum budżetowych Sądu Rejonowego w Piszu.

3.  Zasądzić od wnioskodawczyni U. V. na rzecz Skarbu Państwa Sądu Rejonowego w Piszu kwotę 621 zł (sześćset dwadzieścia jeden złotych) tytułem nieuiszczonych kosztów sądowych.

4.  Ustalić, iż zaineresowani ponoszą pozostałe koszty związane ze swym udziałem w sprawie we własnym zakresie.

sędzia Magdalena Łukaszewicz

Sygn. akt I Ns 296/25

UZASADNIENIE

U. V. wystąpiła z wnioskiem o stwierdzenie nabycia z dniem 8 listopada 2014 roku przez wnioskodawczynię w drodze zasiedzenia prawa własności nieruchomości gruntowej, składającej się z działek (...) o (...), obręb ewidencyjny (...) K. o powierzchni 2,9228 ha, o nr (...), obręb ewidencyjny (...) K. o powierzchni 0,4907 ha, o nr (...), zabudowanej domem mieszkalnym, obręb ewidencyjny (...) K., o powierzchni 0,6847 ha. Wnioskodawczyni jako uczestniczkę postępowania wskazała O. S..

W uzasadnieniu wniosku wnioskodawczyni wskazała, że nieruchomość objęta niniejszym postępowaniem znajduje się w miejscowości K., powiat (...), gmina J. oraz składa się z trzech działek gruntu – tj. działki stanowiącej łąki trwałe o nr (...), działki stanowiącej grunty orne o nr (...) oraz działki zabudowanej domem mieszkalnym nr (...). Dla nieruchomości prowadzona jest przez Sąd Rejonowy w Piszu, IV Wydział Ksiąg Wieczystych (...) nr (...).

Przed wnioskodawczynią U. V. nieruchomość zamieszkiwała rodzina męża wnioskodawczyni. W 1984 roku, po zawarciu związku małżeńskiego z E. V. (1), wprowadziła się do przedmiotowej nieruchomości i została tam zameldowana. Od tamtej pory to wnioskodawczyni, najpierw z mężem, a po jego śmierci sama wykonywała uprawnienia właścicielskie na przedmiotowej nieruchomości.

Zgodnie z treścią (...) nr (...) właścicielką przedmiotowej nieruchomości jest O. S., nieznana wnioskodawczyni. Z wiedzy posiadanej przez wnioskodawczynię, O. S. w latach 60 opuściła przedmiotową nieruchomość i już nigdy nie wróciła. Od tamtego czasu nie interesowała się na nieruchomością i ani razu nie nawiązała żadnej próby kontaktu.

Zarządzeniem z 25 listopada 2025 roku Sad ustanowił dla nieznanej z miejsca pobytu uczestniczki postępowania O. S. kuratora w osobie adwokata (k. 66).

Sąd ustalił, co następuje:

O. S. jest właścicielką nieruchomości znajdującej się w miejscowości K., powiat (...), gmina J. składającej się z trzech działek gruntu – tj. działki stanowiącej łąki trwałe o nr (...), działki stanowiącej grunty orne o nr (...) oraz działki zabudowanej domem mieszkalnym o nr (...). Dla nieruchomości prowadzona jest przez Sąd Rejonowy w Piszu IV Wydział Ksiąg Wieczystych księga wieczysta o nr (...).

U. V. w 1984 roku zawarła związek małżeński z E. V. (1). Małżonkowie początkowo mieszkali wraz z rodzicami U. V. w P., jednakże po krótkim czasie zdecydowali się na przeprowadzkę do wymienionej wyżej nieruchomości, w której zamieszkiwał ojciec E. V. (1).

Małżonkowie zajmowali się nieruchomością jak swoją własną. Teść U. V. zajmował jeden pokój w budynku mieszkalnym i w żaden sposób nie ingerował w decyzje małżonków dotyczące nieruchomości. Po śmierci teścia i męża, U. V. sama zarządza nieruchomością. Dokonywała remontów, wykonała szambo, wymieniła ogrodzenie, postawiła garaż. Uiszczała także wszelkie opłaty związane z nieruchomością, w tym podatki. Zawierała umowy dotyczące nieruchomości związane z zakupem energii elektrycznej oraz dzierżawy ziemi. Wykonywała wszelkie konieczne prace jak odśnieżanie, czy koszenie. Sąsiedzi traktowali U. V. jak właścicielkę nieruchomości.

Właściciele sąsiednich nieruchomości nie znają O. S., nie wiedzieli, że jest ona właścicielem nieruchomości. Nigdy nie słyszeli, aby ktokolwiek upominał się o nieruchomość będącą w posiadaniu U. V..

U. V. nie zna O. S. i nie wiedziała, że jest ona właścicielem nieruchomości na której mieszka. O tym fakcie dowiedziała się po śmierci swojego męża.

(dowód: zaświadczenie o zameldowaniu k. 14, odpis treści księgi wieczystej k. 15-20, odpis umowy o sprzedaży energii k. 21-25, odcinek dla zleceniodawcy – opłata za energię elektryczną k. 26, faktura k. 27-28, decyzja o wymiarze podatku k. 29-34, zaświadczenie k. 36, faktura k.37, fotografie k. 38, zeznania świadka R. Z. e-protokół z 12.03.2026r. [00:03:19], [00:05:52], [00:09:52] k. 101-101v, zeznania świadka U. I. e-protokół z 12.03.2026r. [[00:12:54], [00:16:29], [00:19:23], k.101v, zeznania świadka P. Z. e-protokół z 12.03.2026r. [00:20:59], [00:23:08], [00:26:07] k. 102, zeznania świadka E. V. (2) e-protokół z 12.03.2026r. [00:27:15], [00:31:35], [00:33:46], [00:36:18] k. 102-102v, przesłuchanie wnioskodawczyni U. V. e-protokół z 12.03.2026 [00:37:52], [00:43:00], [00:43:37], [00:46:08] k. 102v-103)

Sąd zważył, co następuje:

Zgodnie z treścią art. 172 § 1 k.c. posiadacz nieruchomości nie będący jej właścicielem nabywa własność, jeżeli posiada nieruchomość nieprzerwanie od lat dwudziestu jako posiadacz samoistny, chyba że uzyskał posiadanie w złej wierze. W przypadku wejścia w posiadanie nieruchomości w złej wierze nabycie nieruchomości następuje po upływie lat trzydziestu (art. 172 § 2 k.c.).

Z przepisu powyższego wynika, iż podstawową przesłanką zasiedzenia jest samoistne posiadanie nieruchomości. Zgodnie z art. 336 k.c. posiadaczem samoistnym rzeczy jest ten, kto postępuje z rzeczą (włada nią) jak właściciel.

Aby posiadanie mogło być uznane za samoistne w rozumieniu art. 336 k.c. konieczne jest sprawowanie fizycznego władztwa nad rzeczą w taki sposób i w takim zakresie, jak czyni to właściciel z jednoczesną wolą władania rzeczą dla siebie. Samoistne posiadanie cechuje zatem samodzielny, rzeczywisty i niezależny od woli innej osoby stan władztwa nad rzeczą. (tak Sąd Najwyższego m.in. w postanowieniu z 09.04.2015r. w sprawie V CSK 410/14, postanowieniu z 19.12.2000r. w sprawie V CKN 164/00, postanowieniu z 28.02.2002r. w sprawie III CKN 891/00).

Z art. 336 k.c. wynika – co podkreślano także w orzecznictwie – że o rodzaju posiadania decyduje nie stan prawny, który stanowił podstawę objęcia nieruchomości we władanie, ale sposób tego władania. Posiadanie samoistne zachodzi nie tylko wtedy, gdy posiadacz jest przekonany, że przysługuje mu prawo własności, ale także wówczas, gdy wie, że nie jest właścicielem, ale posiada rzecz i włada nią tak, jakby był jej właścicielem (vide wyrok Sądu Najwyższego z dnia 7 kwietnia 1994 r. w sprawie III CRN 18/94, niepubl.).

Natomiast dobra wiara, o której mowa w powołanym wyżej art. 172 § 1 k.c., polega na błędnym, ale w danych okolicznościach usprawiedliwionym przekonaniu posiadacza nieruchomości, że przysługuje mu wykonywane przez niego prawo. W złej wierze jest z kolei ten, kto wie albo wiedzieć powinien, że prawo własności przysługuje nie jemu, lecz innej osobie (tak Sąd Najwyższy w postanowieniu z 13.08.2008r. w sprawie I CSK 33/08).

Materiał dowodowy zgromadzony w sprawie wykazał jednoznacznie, że od dnia zameldowania wnioskodawczyni, to jest od 7 listopada 1984 roku, co potwierdza załączone do akt sprawy zaświadczenie (k. 14), wnioskodawczyni nieprzerwanie zamieszkuje na przedmiotowej nieruchomości i włada nią jak właścicielka opłacając należne podatki i dokonując remontów budynków posadowionych na tej nieruchomości na własny koszt i z myślą o własnych potrzebach.

Fakt powyższy został przyznany przez przesłuchanych w charakterze świadków R. Z., U. I., P. Z. i E. V. (2), których zeznania są spójne i wzajemnie się uzupełniają. Żaden ze świadków nie zna O. S., ani nie słyszał, aby ktokolwiek wcześniej zgłaszał roszczenia do przedmiotowej nieruchomości.

Stan faktyczny w niniejszej sprawie nie wskazuje, że posiadanie
nieruchomości przez wnioskodawczynię w okresie od 7 listopada 1984 roku miało charakter zależny. Bezspornym jest, że obejmując przedmiotową nieruchomość w posiadanie wnioskodawczyni zdawała sobie sprawę, że prawo własności jej nie przysługuje, chociaż za właściciela uważała swojego teścia, nie zaś uczestniczkę O. S.. Jednakże, jak wskazano wyżej, okoliczność ta nie powoduje, że nie zachodzi posiadanie samoistne. Jest to okoliczność istotna w zakresie istnienia dobrej lub złej wiary posiadacza, mającej znaczenie jedynie dla długości okresu samoistnego posiadania wymaganego do stwierdzenia zasiedzenia.

Wobec powyższego Sąd uznał, że wnioskodawczyni U. V. jest samoistnym posiadaczem przedmiotowej nieruchomości od 7 listopada 1984 roku - w złej wierze. Okres nieprzerwanego posiadania warunkujący zasiedzenie wynosi zatem trzydzieści lat i w niniejszej sprawie upłynął w dniu 7 listopada 2014 roku.

W konsekwencji, na podstawie art. 172 § 1 i 2 k.c. Sąd stwierdził, U. V. nabyła przez zasiedzenie z dniem 8 listopada 2014 roku własność nieruchomości składającej się z (...), położonej w K. gm. J., dla której Sad Rejonowy w Piszu prowadzi (...).

sędzia Magdalena Łukaszewicz