Wyrok z 24 marca 2026, sygn. I C 619/24

WYROK

W IMIENIU RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ

Dnia 24 marca 2026 r.

Sąd Rejonowy w Ciechanowie I Wydział Cywilny

w składzie następującym:

Przewodniczący: sędzia Lidia Grzelak

Protokolant st. sekr. sąd. Edyta Wojciechowska

po rozpoznaniu w dniu 10 marca 2026 r. w A.

na rozprawie

sprawy z powództwa J. T. i Z. T.

przeciwko K. C.

o przywrócenie posiadania i zakaz naruszeń

I przywraca powodom J. T. oraz Z. T. współposiadanie części (...) położonej w W. gmina A., dla której Sąd Rejonowy w Ciechanowie VI Wydział Ksiąg Wieczystych prowadzi (...), w granicach wyznaczonych punktami 301-A-120-301 o powierzchni 0,0858 ha, przedstawionej na mapie z przebiegiem drogi dojazdowej sporządzonej w dniu 31 października 2025 r. przez biegłą sądową w zakresie geodezji inż. F. R., przyjętej do państwowego zasoby geodezyjnego i kartograficznego w dniu 7 listopada 2025 r. za numerem (...).(...).(...), przy czym przedmiotowa mapa stanowi integralną część niniejszego orzeczenia ( k. 213 akt sprawy );

II nakazuje pozwanemu K. C. zaniechania dalszych naruszeń współposiadania powodów J. T. i Z. T. części (...) opisanej w pkt I wyroku w granicach wskazanych szczegółowo w pkt I wyroku;

III zasądza od pozwanego K. C. solidarnie na rzecz powodów J. T. i Z. T. kwotę 2700,00 zł ( dwa tysiące siedemset złotych ) tytułem zwrotu kosztów procesu;

IV nakazuje ściągnąć na rzecz Skarbu Państwa od pozwanego K. C. kwotę 2451,21 zł ( dwa tysiące czterysta pięćdziesiąt jeden złotych dwadzieścia jeden groszy ) tytułem uzupełnienia kosztów procesu orzeczonych prawomocnymi postanowieniami z dnia 21 lipca 2025 r. oraz 28 listopada 2025 r.

sędzia Lidia Grzelak

Sygn. akt I C 619/24

UZASADNIENIE

Powodowie J. T. i Z. T. pozwem z dnia 20 listopada 2024 r. ( data stempla biura podawczego sądu ) wnieśli o przywrócenie im naruszonego przez pozwanego K. C. pasa gruntu, stanowiącego część (...) położonej w W. gmina A., wykorzystywanego przez nich jako dojazd do działki oznaczonej nr (...), stanowiącej przedmiot ich własności. W toku procesu sprecyzowali zakres przywrócenia posiadania zgodnie z opinią biegłej sądowej w zakresie geodezji inż. F. R.. Powodowie wnosili ponadto o zakazanie pozwanemu K. C. dalszych naruszeń oraz zasądzenie na ich rzecz od pozwanego zwrotu kosztów procesu.

Pozwany K. C. wnosił o oddalenie powództwa. Na rozprawie w dniu 10 czerwca 2025 r. wyraził zgodę na wykonywanie przejazdu przez działkę nr (...) w granicach dotychczasowej drogi dojazdowej jedynie w okresie do dnia oględzin wyznaczonych na 14 lipca 2025 r.

Prawomocnym postanowieniem z dnia 11 sierpnia 2025 r. Sąd udzielił powodom J. T. i Z. T. zabezpieczenia na czas trwania postępowania przez zezwolenie powodom J. T. i Z. T. oraz dzierżawcy działki nr (...) położonej w W. Z. S. (1) na korzystanie z przejazdu i przechodu na działce nr (...) położonej w W. w granicach pasa gruntu o szerokości 4 metry licząc od granicy pomiędzy rowem stanowiącym działkę nr (...) a działką nr (...) oraz długości 7 metrów licząc od granicy pomiędzy działkami nr (...) oraz zakazać pozwanemu K. C. utrudniania powodom J. T. i Z. T. oraz dzierżawcy działki nr (...) położonej w W. Z. S. (1) wykonywania przejazdu i przechodu we wskazanych powyżej granicach (...) nr (...) położonej w W. gmina A., w pozostałym zakresie oddalając wniosek.

Sąd ustalił następujący stan faktyczny:

J. T. i Z. T. są od 2000 r. właścicielami na zasadach małżeńskiej wspólności ustawowej nieruchomości położonej w W. gmina A., składającej się z (...), dla której Sąd Rejonowy w Ciechanowie prowadzi (...). Nieruchomość ma charakter rolny. Dzierżawcą działek oznaczonych (...) od 2014 r. jest Z. S. (2) ( bezsporne ).

Działka nr (...) pozbawiona jest dostępu do drogi publicznej. Nie ma do niej dostępu również przez działkę nr (...). Obie działki dzieli rów melioracyjny, na którym urządzony jest przepust na wysokości działki nr (...). Przejazd na działkę nr (...) od wielu lat wykonywany jest skrajem działki nr (...), do przepustu na rowie melioracyjnym ( bezsporne ).

Właścicielem działki nr (...) położonej w W. gmina A. był D. C., który zmarł w 2019 r. Dla nieruchomości, w skład której wchodzi (...), Sąd Rejonowy w Ciechanowie prowadzi (...). K. C. jest współwłaścicielem przedmiotowej nieruchomości z tytułu dziedziczenia po bracie D. C. w udziale w wysokości ½ części ( bezsporne ).

K. C. objął w posiadanie (...) położoną w W. gmina A. w 2021 r. Urządzoną na (...) wzdłuż granicy z działką nr (...) drogę dojazdową ( droga polna ) do działki nr (...) w dniu 29 sierpnia 2024 r. zaorał ( bezsporne ).

Przejazd przez działkę nr (...) przez małż. T. oraz osoby działające w ich imieniu ( dzierżawca ) odbywał się przed dniem 29 sierpnia 2024 r. w granicach wyznaczonych punktami 301-A-120-301 o powierzchni 0,0858 ha, przedstawionej na mapie z przebiegiem drogi dojazdowej sporządzonej w dniu 31 października 2025 r. przez biegłą sądową w zakresie geodezji inż. F. R., przyjętej do państwowego zasoby geodezyjnego i kartograficznego w dniu 7 listopada 2025 r. za numerem (...).(...).(...) ( opinia biegłej sądowej w zakresie geodezji inż. F. R. k. 207 – 240 ).

Pomiędzy małż. T. a spadkobiercami D. C. toczy się postępowanie rozgraniczeniowe ( bezsporne ).

Powyższy stan faktyczny Sąd ustalił na podstawie zgromadzonych w sprawie dokumentów, jak również opinii biegłej sądowej w zakresie geodezji inż. F. R. ( k. 207 – 240 ), protokołu oględzin nieruchomości wraz ze zdjęciami ( k. 165 – 181 ), zeznań świadka Z. S. (1) ( k. 158 – 159 ) oraz zeznań stron.

Żadna ze stron nie kwestionowała mocy dowodowej dokumentów zgromadzonych w sprawie. Podkreślić należy, że stan faktyczny w niniejszej sprawie jest bezsporny; strony jedynie odmiennie oceniają skutki prawne tego stanu faktycznego. Istotne znaczenie ma opinia w zakresie geodezji, a w szczególności mapa przedstawiająca przebieg drogi polnej, po której wykonywany przez przejazd po działce nr (...) w kierunku przepustu. Kwestia wskazanej na mapie drogi ( jej przebiegu ) nie była kwestionowana przez żadną ze stron.

Podkreślić należy, że spór graniczny pomiędzy stronami i toczące się postępowanie rozgraniczeniowe na etapie administracyjnym, pozostają bez związku z przedmiotem niniejszego procesu, co wynika wprost z treści art. 344 kc.

Sąd zważył, co następuje:

W ocenie Sądu, powództwo J. T. i Z. T. zasługuje na uwzględnienie.

Zgodnie z art. 344 § 1 kc przeciwko temu, kto samowolnie naruszył posiadanie, jak również przeciwko temu, na czyją korzyść naruszenie nastąpiło, przysługuje posiadaczowi roszczenie o przywrócenie stanu poprzedniego i o zaniechanie naruszeń. Roszczenie to nie jest zależne od dobrej wiary posiadacza ani od zgodności posiadania ze stanem prawnym, chyba że prawomocne orzeczenie sądu lub innego powołanego do rozpoznawania spraw tego rodzaju organu państwowego stwierdziło, że stan posiadania powstały na skutek naruszenia jest zgodny z prawem. Jednocześnie zgodnie z § 2 tegoż przepisu roszczenie wygasa, jeżeli nie będzie dochodzone w ciągu roku od chwili naruszenia.

Uprawnionym do wystąpienia z roszczeniem o ochronę posiadania jest tylko posiadacz – samoistny lub zależny.

W ocenie Sądu, w świetle ustalonego stanu faktycznego należy uznać, że powodowie J. T. i Z. T. byli samoistnymi posiadaczami spornego pasa gruntu do 29 sierpnia 2024 r. czyli do momentu dokonania naruszeń przez pozwanego K. C.. Przedmiotowy pas ziemi, stanowił – co bezsporne pomiędzy stronami – drogę dojazdową do działki nr (...) w granicach działki nr (...) wzdłuż granicy z działką nr (...). Z drogi tej korzystał przede wszystkim dzierżawca (...) – Z. S. (2), dzierżawiący od powodów.

Do przesłanek sądowej ochrony posiadania należą – samowolne naruszenie posiadania i dochodzenie roszczenia w ciągu roku od chwili naruszenia.

Samowolne naruszenie polega na bezprawnym wkroczeniu w sferę władztwa faktycznego posiadacza. Kwalifikacja naruszenia jako samowolnego wymaga więc ustalenia, że osoba dokonująca naruszenia nie była do tego upoważniona, przy czym zła lub dobra wiara nie ma tu żadnego znaczenia.

Bezspornym jest w niniejszej sprawie, że pozwany K. C. w dniu 29 sierpnia 2024 r. dokonał zaorania działki nr (...), również w granicach w jakich przebiegała droga dojazdowa do działki nr (...). Tym samym w sposób oczywisty dokonał fizycznej ingerencji w sferę władztwa powodów i pozbawił ich możliwości władania tą częścią działki. Przy czym, co zostało już wyżej podniesione, nie ma znaczenia dla faktu naruszenia posiadania niniejszego pasa gruntu, okoliczność, iż pozwany działał w przekonaniu, że posiadanie tytułu własności na nieruchomość przez jego poprzednika prawnego uprawnia go do wszelkiego rodzaju czynności w granicach (...) z pominięciem innych osób. W ocenie Sądu nie istnieją więc jakiekolwiek wątpliwości, iż w tej sytuacji nastąpiło samowolne naruszenie posiadania powodów J. T. i Z. T. jako posiadaczy części (...) w granicach w jakich wykonywany był przejazd do działki nr (...).

Zakres drogi dojazdowej w granicach (...) nie był pomiędzy stronami sporny. Pas gruntu wykorzystywany jako droga dojazdowa w granicach (...) nr (...) do dnia 29 sierpnia 2024 r. został przez strony zgodnie wskazany podczas oględzin nieruchomości i wyznaczony na mapie z przebiegiem drogi dojazdowej przez biegłą sądową F. R., która to mapa stanowi integralną część orzeczenia.

Podnieść w tym miejscu także należy, iż powodowie zachowali przewidziany w art. 344 § 2 kc termin do wniesienia powództwa posesoryjnego w niniejszej sprawie, bowiem pozew złożyli w dniu 20 listopada 2024 r., zaś naruszenie posiadania miało miejsce w dniu 29 sierpnia 2024 r.

W związku z powyższym sąd uwzględnił powództwo i przywrócił powodom J. T. oraz Z. T. współposiadanie części (...) położonej w W. gmina A., dla której Sąd Rejonowy w Ciechanowie VI Wydział Ksiąg Wieczystych prowadzi (...), w granicach wyznaczonych punktami 301-A-120-301 o powierzchni 0,0858 ha, przedstawionej na mapie z przebiegiem drogi dojazdowej sporządzonej w dniu 31 października 2025 r. przez biegłą sądową w zakresie geodezji inż. F. R., przyjętej do państwowego zasoby geodezyjnego i kartograficznego w dniu 7 listopada 2025 r. za numerem (...).(...).(...), z zastrzeżeniem, że przedmiotowa mapa stanowi integralną część niniejszego orzeczenia. Ponadto sąd nakazał pozwanemu K. C. zaniechania dalszych naruszeń współposiadania powodów J. T. i Z. T. części (...) opisanej w pkt I wyroku w granicach wskazanych szczegółowo w pkt I wyroku. Sąd miał na uwadze, że pozwany K. C. nie akceptował w toku procesu konieczności zapewnienia powodom bądź dzierżawcy ich gruntów dostępu do (...) nr (...) w celu uprawy, ograniczając swoją zgodę na wykonywanie przejazdu wyłącznie na czas do oględzin nieruchomości przez sąd; nadto podnosił okoliczności dotyczące naruszania prawa własności (...) w związku z wykonywaniem przejazdu.

Sąd orzekł o zwrocie kosztów procesu stosownie do art. 98 kpc, obciążając nimi w całości pozwanego. Sąd zasądził zatem od pozwanego solidarnie na rzecz powodów zwrot kosztów procesu tj. opłaty sądowej - 200,00 zł oraz kosztów opinii biegłej sądowej w zakresie geodezji – 2500,00 zł. Ponadto sąd nakazał ściągnąć na rzecz Skarbu Państwa od pozwanego kwotę 2451,21 zł tytułem zwrotu kosztów procesu poniesionych tymczasowo z sum budżetowych, w tym 136,00 zł tytułem kosztów oględzin oraz 2315,21 zł tytułem uzupełnienia kosztów opinii biegłej sądowej ( art. 83 ust. 2 ustawy z dnia 28 lipca 2005 r. o kosztach sądowych w sprawach cywilnych w zw. z art. 113 cyt. ustawy.