Wyrok z 25 marca 2026, sygn. II C 600/25

WYROK

W IMIENIU RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ

20 lutego 2026 r.

Sąd Rejonowy Szczecin-Prawobrzeże i Zachód w Szczecinie II Wydział Cywilny w składzie:

Przewodniczący: asesor sądowy N. S.

Protokolant: Monika (...)-(...)

po rozpoznaniu 20 lutego 2026 r. w X.

na rozprawie

sprawy z powództwa Ł. V.

przeciwko I. X.

o zapłatę

I.  zasądza od pozwanego I. X. na rzecz powódki Ł. V. kwotę 60 000 zł (sześćdziesiąt tysięcy złotych) wraz z odsetkami ustawowymi za opóźnienie liczonymi od dnia 1 stycznia 2023 r. do dnia zapłaty;

II.  nakazuje przyznać od Skarbu Państwa - Sądu Rejonowego Szczecin-Prawobrzeże i Zachód w Szczecinie na rzecz U. V. kwotę 200 zł (dwieście złotych) tytułem wynagrodzenia za sprawowanie funkcji kuratora dla pozwanego nieznanego z miejsca pobytu;

III.  zasądza od pozwanego na rzecz powódki kwotę 5 686,98 zł (pięć tysięcy sześćset osiemdziesiąt sześć złotych dziewięćdziesiąt osiem groszy) tytułem zwrotu kosztów procesu wraz z odsetkami ustawowymi za opóźnienie za czas od dnia uprawomocnienia się orzeczenia w przedmiocie kosztów do dnia zapłaty;

IV.  nakazuje pobrać od pozwanego na rzecz Skarbu Państwa Sądu Rejonowego Szczecin-Prawobrzeże i Zachód w Szczecinie kwotę 3 000 zł (trzy tysiące złotych) tytułem opłaty sądowej od pozwu, której nie miała obowiązku uiścić strona powodowa.

UZASADNIENIE

Pozwem z 2 lipca 2024 r. (k. 34v) powódka Ł. V. wniosła o:

1.  zasądzenie od pozwanego I. X. na rzecz powódki kwoty 60 000,00 zł wraz z odsetkami ustawowymi za opóźnienie liczonymi od 1 stycznia 2023 r. do dnia zapłaty;

2.  zasądzenie od pozwanego na rzecz powódki kosztów postępowania, w tym kosztów zastępstwa procesowego według norm przepisanych, z uwzględnieniem opłaty skarbowej od pełnomocnictwa;

3.  zwolnienie powódki od kosztów sądowych w całości.

W uzasadnieniu pozwu wskazano, że Ł. V. i I. X. zawarli 20 maja 2022 r. umowę pożyczki, w której powódka występowała w charakterze dającego pożyczkę, zaś pozwany w charakterze biorącego. Strony ustaliły kwotę pożyczki w wysokości 60 000 zł, a przedmiot pożyczki miał zostać zwrócony najpóźniej do 31 grudnia 2022 r. Pozwany pokwitował w umowie odebranie przedmiotu pożyczki a następnie wielokrotnie zapewniał powódkę, iż zwrócić pożyczoną kwotę. Ostatecznie pozwany mimo wezwań ze strony powódki nie zwrócił pożyczki.

Postanowieniem z 5 września 2024 r. (k. 139) zwolniono powódkę z obowiązku uiszczenia opłaty sądowej od pozwu oraz oddalono wniosek powódki o zwolnienie od kosztów sądowych w dalej idącym zakresie. Kolejno nakazem zapłaty z tej samej daty wydanym w postępowaniu upominawczym orzeczono zgodnie z żądaniem pozwu (k. 140).

Zarządzeniem z 25 lipca 2025 r. (k. 165) ustanowiono dla nieznanego z miejsca pobytu pozwanego kuratora w osobie U. V..

Kurator w sprzeciwie od nakazu zapłaty wniósł o:

1.  oddalenie powództwa w całości;

2.  obciążenie powódki kosztami postępowania;

3.  nieobciążanie pozwanego (omyłkowo wskazano powoda) kosztami postępowania;

4.  przyznanie kuratorowi wynagrodzenia według norm przepisanych.

W uzasadnieniu sprzeciwu kurator podniósł zarzuty niewykazania roszczenia co do zasady, jak i co do wysokości, przedawnienia roszczenia oraz naruszenia art. 5 k.c. Kurator wskazał, iż do pozwu dołączono jedynie pierwszą stronę umowy i niemożliwe jest zweryfikowanie podstawowych faktów, jak np. tego czy umowa została podpisana przez pozwanego lub tego, czy pożyczka jest w ogóle wymagalna. Kurator wskazał też, iż z materiału dowodowego nie wynika, ażeby pomiędzy stronami doszło do wykonania umowy pożyczki w części dotyczącej świadczenie pożyczkodawcy (tj. przekazania kwoty pożyczki pozwanemu).

W dalszym toku postępowania strony podtrzymały stanowiska w sprawie.

Sąd ustalił następujący stan faktyczny:

W dniu 20 maja 2022 r. pomiędzy Ł. V. (pożyczkodawcą) a I. X. (pożyczkobiorcą) doszło do zawarcia nieprocentowanej umowy pożyczki na kwotę 60 000 zł. Strony ustaliły, iż pożyczkobiorca zobowiązuje się do zwrotu przedmiotu umowy w terminie do dnia 31 grudnia 2022 r. Pożyczkobiorca pokwitował odebranie przedmiotu pożyczki poprzez podpisanie umowy. Kwota 60 000 zł została przekazana, z uwagi na prośbę pozwanego, w gotówce. Pozwany miał wykorzystać przekazane środki z tytułu pożyczki jako kapitał do inwestycji w przedsięwzięcie sprzedaży napojów energetycznych.

Pozwany w przeszłości prowadził działalności gospodarczą jednak pożyczkę z 20 maja 2022 r. zawarł na własną rzecz jako osoba fizyczna tj. poza zakresem prowadzonej działalności gospodarczej.

Powódka nie zażądała od pozwanego osobnego pokwitowania otrzymania środków (poza regulacją w umowie), ponieważ znała ona pozwanego i miała przekonania co do tego, że może mu zaufać. Strony w dacie zawarcia umowy pozostawały w dobrych relacjach w związku z tym nie widziały potrzeby szerszego dokumentowania przekazania kwoty pożyczki oraz rozbudowy umowy (która liczyła 1 stronę). Wyrazem dobrych relacji stron był fakt, iż pożyczka nie była oprocentowana jak również na gruncie umowy nie została naliczona prowizja.

Dowód:

- umowa pożyczki (k. 8);

- korespondencja stron (k. 9-25);

- wydruk z (...) dla pozwanego (k. 30);

- przesłuchanie powódki (k. 222-223, 245-246).

Środki na udzielenie pożyczki przez powódkę pochodziły ze sprzedaży spółdzielczego własnościowego prawa do lokalu użytkowego położonego w X. oraz z zaciągniętych przez powódkę pożyczek gotówkowych w bankach.

Dowód:

- akt notarialny z 14 sierpnia 2019 r., rep. A nr (...) (k. 227-231);

- formularz informacyjny kredytu konsumenckiego w (...) na kwotę 17 523,09 zł (k. 232-234);

- umowa pożyczki z 10 października 2020 r. (k. 235-237v);

- formularz informacyjny kredytu konsumenckiego w (...) na kwotę 24 000 zł
(k. 238-240v);

- korespondencja (...) S.A. (k. 241-243);

- zeznania powódki (k. 222-223, 245-246).

Pozwany przed zawarciem umowy pożyczki kreował u powódki przekonanie, iż jest on w stanie wywiązać się z umowy pożyczki. I. X. był sąsiadem powódki, pomagał jej w bieżących sprawach i swoją postawą zdobył zaufanie powódki. Strony pozostawały przez cały czas w relacjach koleżeńskich i pozwany opowiadał Ł. V.
o prowadzonych przez siebie interesach, budząc w niej przekonanie o swoim profesjonalizmie. I. X. w przeszłości kreował się na osobę majętną, albowiem mieszkał na luksusowym osiedlu, nosił markową odzież i poruszał się drogimi samochodami. Udzielona pozwanemu pożyczka miała wspomóc nową inwestycję pozwanego na rynku napojów energetycznych. Dodatkowo, pozwany zapewniał powódkę, że prowadzi działalność gospodarczą w branży transportowej oraz w zakresie usług sprzątających. Pozwany przez cały okres znajomości z powódką kreował się on na osobę majętną. Taka postawa pozwanego doprowadziła u powódki do przekonania, że może ona udzielić pozwanemu pożyczki, a pozwany tę pożyczkę spłaci w umówionym terminie.

Dowód:

- korespondencja stron (k. 9-25);

- przesłuchanie powódki (k. 222-223, 245-246)

Po dacie zawarcia umowy powódka była konsekwentnie zapewniana przez I. X., iż pozwany spłaci zobowiązanie w umówionym terminie.

Również po upływie terminu zwrotu pożyczki Ł. V. była konsekwentnie zapewnienia przez I. X., że pieniądze zostaną jej zwrócone. Pozwany każdorazowo wskazywał Ł. V. nowy termin spełnienia świadczenia tłumacząc, że opóźnienie wynika z przyczyn niezależnych od niego. Ostatecznie pozwany zaprzestał komunikowania się z powódką.

Dowód:

- korespondencja stron (k. 9-25);

- wiadomości e-mail (k. 26, 205-206);

- przesłuchanie powódki (k. 222-223, 245-246).

Stan faktyczny w niniejszej sprawie sąd ustalił na podstawie dokumentów złożonych do akt sprawy (w szczególności dokumentu umowy pożyczki i korespondencji stron) których autentyczność nie była kwestionowana przez strony postępowania. Nadto sąd wziął pod uwagę dowód z przesłuchania powódki, której zeznania uznał za w pełni wiarygodne, gdyż był spójne, zgodne z zasadami doświadczenia życiowego oraz korelowały z materiałem dowodowym w postaci dokumentów. Na podstawie powyższych dowodów sąd doszedł do przekonania, iż pomiędzy stronami doszło do zawarcia umowy pożyczki na kwotę 60 000 zł, a pozwany umówioną kwotę otrzymał i nie wywiązał się ze spłaty w terminie wskazanym w umowie pożyczki.

Sąd zważył, co następuje:

Powództwo zasługiwało na uwzględnienie w całości.

Powódka podstawy prawnej żądania pozwu upatrywała w treści art. 720 § 1 k.c., który stanowi, że przez umowę pożyczki dający pożyczkę zobowiązuje się przenieść na własność biorącego określoną ilość pieniędzy albo rzeczy oznaczonych tylko co do gatunku, a biorący zobowiązuje się zwrócić tę samą ilość pieniędzy albo tę samą ilość rzeczy tego samego gatunku i tej samej jakości. Z treści § 2 ww. przepisu wynika, że umowa pożyczki, której wartość przekracza tysiąc złotych, wymaga zachowania formy dokumentowej.

W realiach sprawy, mimo zarzutów podniesionych przez kuratora pozwanego, nie budziło wątpliwości sądu, iż strony łączyła zawarta 20 maja 2022 r. umowa pożyczki na kwotę 60 000 zł z terminem spłaty do 31 grudnia 2022 r. Umowa została zawarta w formie dokumentowej zgodnie z art. 720 § 2 k.c. Obie strony złożyły własnoręczne podpisy pod treścią umowy.

W tym miejscu zauważyć, iż całokształt dowodów zgromadzonych w sprawie wskazuje, że Ł. V. dysponowała taką ilością gotówką, ażeby udzielić I. X. pożyczki w kwocie objętej żądaniem pozwu. Przekonanie co do prawdziwości twierdzeń strony powodowej wzmacnia szereg dowodów o charakterze dokumentarnym, a to w postaci umowy sprzedaży prawa do lokalu użytkowego oraz dokumentacji wskazujących na okoliczność, iż zawarła ona szereg pożyczek, a zatem nie było wątpliwości co do tego, iż dysponowała ona co najmniej taką ilością gotówki, która pozwala udzielić finansowania pozwanemu. Należy podkreślić, że powódka co prawda nie dysponowała osobnym pokwitowaniem na przekazanie stronie przeciwnej umówionej kwoty pieniędzy, to jednak w umowie pożyczki wprost wskazano „Pożyczkodawca przekazuje Pożyczkobiorcy wymieniony przedmiot umowy, którego odbiór Pożyczkobiorca kwituje przez podpisanie umowy”. Taka regulacja umowa, w ocenie sądu, stanowi wystarczające potwierdzenie dowodowe przekazania pozwanemu kwoty pożyczki (tj. wykonania swojego zobowiązania przez pożyczkodawcę determinującego zasadność roszczenie w przedmiocie zwrotu pożyczki przez pożyczkobiorcę). Stanowisko sądu znalazło potwierdzenie w judykaturze (por. wyrok SA w Warszawie z 13.02.2009 r., VI ACa 832/08 w którym wprost wskazano „Nie może być traktowana jako istotna okoliczność, że powód nie przedstawił pokwitowań na przekazanie stronie przeciwnej kwoty pieniędzy. Zasadnicze znaczenie ma treść potwierdzenia w umowie pożyczki, że odbiór kwoty nastąpił”). Z tego też względu sąd uznał, iż do wydania przedmiotu pożyczki doszło w dacie zawarcia umowy przez strony.

Dodatkowo należy w tym miejscu odwołać się do stanowiska zaprezentowanego w wyroku Sądu Apelacyjnego w Szczecinie z 27.03.2013 r. (I ACa 899/12), w którym wskazywano na istotne okoliczności z punktu widzenia oceny żądania strony występującej z roszczeniem o zapłatę z tytułu niespłaconej pożyczki. Całokształt ujawnionych w niniejszej sprawie okoliczności prowadzi do wniosku, że Ł. V. była zorientowana co do tego komu i w jakiej kwocie udziela pożyczki, a także była zorientowana co do tego jakie potrzeby pożyczkobiorcy ma zaspokoić udzielona przez nią kwota pożyczki. Powódka w sposób wiarygodny opisała okoliczności towarzyszące zawarciu umowy pożyczki oraz kwestie celu przeznaczenia środków przez pozwanego. To właśnie pozwany, z racji utrzymywanych przez strony relacji towarzyskich, wykształcił u Ł. V. przekonanie co do tego, iż jest on osobą prowadzącą różnorakie interesy (branża transportowa oraz sprzątanie pomieszczeń), co przynosiło pozwanemu wysokie dochody. Konieczne jest
w tym miejscu zauważenie, że powódka opisywała pozwanego jako osobę majętną, mieszkającą na luksusowym osiedlu, poruszającym się drogim samochodem i noszącym markowe ubrania, a zatem mogła ona przypuszczać, iż pozwany wywiąże się z umowy. O dobrych relacjach między stronami świadczy również to, że w umowie pozwany zobowiązał się tylko i wyłącznie do zwrotu kapitału, bez żadnych dodatkowych kosztów związanych z udzieleniem pożyczki. W tym miejscu należy też wskazać, iż powódka była również zorientowana w tym, na co potrzebne są pozwanemu środki z tytułu pożyczki, a zatem całokształt tych okoliczności ubocznych (poza samym kluczowym dowodem w postaci dokumentu umowy pożyczki pod którymi widnieją podpisy stron) przemawia za tym, iż do zawarcia umowy pożyczki doszło.

Przechodząc dalej należy wskazać, iż prowadzona pomiędzy stronami korespondencja potwierdza, że strony łączyła umowa pożyczki a pozwany nie wywiązał się z obowiązku spłaty. Z przedłożonych sądowi dokumentów w postaci korespondencji stron oraz wiadomości e-mail wynika wprost fakt braku spłaty kwota pożyczki w kwocie 60 000 zł przez pozwanego. Powódka pisze bowiem do pozwanego: „No wiesz o 60 zł można zapomnieć, a o 60 tysi to trochę mi trudno” na co ten odpowiada „Ja nie to, że nie pamiętam”. Kolejno w innym miejscu powódka pisze: „Wiesz, że to już trzeci raz jak obiecujesz spłatę” na co pozwany odpowiada „Jak mi się uda to jutro ogarnę temat, a jak nie to w pon jestem cały dzień w X.”. Następnie podczas jednej z korespondencji stron pozwany sam wskazuje: „Do końca roku będziesz miała temat rozwiązany. Nieważne jakim kosztem z mojej strony. Ale będziesz miała” na co powódka odpowiada: „60 tysięcy to nie 60 złotych, czuję, że nie mówisz mi całej prawdy”.

W ocenie sądu z powyższych fragmentów korespondencji stron wynika ponad wszelką wątpliwość fakt, iż pozwany nie wywiązał się z obowiązku spłaty pożyczki, a powódka domagała się zwrotu środków zarówno przed jak i po upływie terminu określonym w umowie. Dodatkowo, lektura tej korespondencji dowodzi, że pozwany miał świadomość obowiązku zwrotu pożyczki, jednakże wielokrotnie zasłaniał on się problemami, które stanowiły przeszkodę w jej spłacie, do której to spłaty ostatecznie nie doszło.

Reasumując należy wskazać, iż pozwany I. X. zaciągnął u powódki pożyczkę w kwocie 60 000 zł i mimo upływu termin zwrotu pożyczki do dnia 31 grudnia 2022 r., nie dokonał jej spłaty. Z tych względów w pkt I wyrok zasądzono od pozwanego na rzecz powódki kwotę 60 000 zł wraz z odsetkami ustawowymi liczonymi od dnia 1 stycznia 2023 r. do dnia zapłaty. O odsetkach od zasądzonej kwoty orzeczono na podstawie art. 481
§ 1 i 2 k.c. zgodnie z żądaniem pozwu, tj. od dnia 1 stycznia 2023 r. Pozwany był zobowiązany do dobrowolnego spełnienia świadczenia do dnia 31 grudnia 2022 r., a zatem od dnia następującego po tym dniu pozostawał on w zwłoce ze spełnieniem świadczenia i od tej właśnie daty powódka uprawniona była do naliczenia odsetek ustawowych za opóźnienie.

Jednocześnie pożądanego rezultatu nie mogły odnieść podniesione przez kuratora pozwanego zarzuty przedawnienia roszczenia oraz naruszenia art. 5 k.c. Wskazać w tym miejscu należy, że roszczenia z tytułu umowy pożyczki przedawniają się na zasadach ogólnych, a więc wyrażonych w treści art. 118 k.c. Charakter niniejszej sprawy prowadzi do konkluzji,
iż pożyczka udzielona przez powódkę nie była związana z prowadzoną działalnością gospodarczą, a zatem termin przedawnienia roszczenia wynosił 6 lat. Skoro powódka wystąpiła na drogę postępowania sądowego w 2024 r. to nie może być mowy o tym, iż doszło do upływu przedawnienia dochodzonego roszczenia. Również zarzut naruszenia art. 5 k.c. okazał się w niniejszej sprawie chybiony, gdyż to pozwany nie zwrócił przedmiotu pożyczki w umówionym terminie a w sprawie nie ujawniły się żadne okoliczności natury moralnej lub siły wyższej itp. wykluczające możliwość zwrotu pożyczki przez pozwanego. Co więcej, to pozwany przedstawiał powódce nowe terminy spełnienia świadczenia i zwrotu pożyczonej kwoty, czego ostatecznie nie wykonał. W tym stanie rzeczy powódka nie miała innej możliwości jak tylko wystąpić na drogę postępowania sądowego. W konsekwencji dochodzenie przez nią roszczenie w realiach sprawy nie może stanowić naruszenia art. 5 k.c.

W pkt II wyroku przyznano od Skarbu Państwa - Sądu Rejonowego Szczecin-Prawobrzeże i Zachód w Szczecinie na rzecz U. V. wynagrodzenie za sprawowanie funkcji kuratora dla pozwanego nieznanego z miejsca pobytu. Przyznane wynagrodzenie ustalono w oparciu o treść § 1 ust. 1 rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z 9 marca 2018 r. w sprawie określenia wysokości wynagrodzenia i zwrotu wydatków poniesionych przez kuratorów ustanowionych dla strony w sprawie cywilnej. Określając wynagrodzenie wzięto pod uwagę nakład pracy kuratora (który był standardowy w tego typu sprawach) oraz fakt, iż na poczet wynagrodzenia pobrano zaliczkę w wysokości 200 zł (k. 159). Okoliczność pobrania na poczet wynagrodzenie kuratora zaliczki jedynie w kwocie 200 zł wykluczała, w świetle zasady dyscypliny budżetowej Skarbu Państwa, przyznanie wynagrodzenie w wyżej kwocie. Należy mieć bowiem na uwadze, iż przyznanie wynagrodzenie kuratorowi ponad kwotę zaliczki prowadzi do przerzucenia na Skarb Państwa ryzyka brak egzekucji środków od pozwanego od którego w takim wypadku orzeczonoby pobranie wynagrodzenia kuratora w części niepokrytej zaliczką (tytułem nieuiszczonych kosztów sadowych). Niezależnie od powyższego należy wskazać, iż funkcję kuratora dla pozwanego nieznanego z miejsca pobytu pełnił w sprawie pracownik sądu. Stąd też po stronie kuratora nie powstały żaden dodatkowe koszty związane z wysyłką korespondencji czy dojazdem na rozprawę a następnie powrotem do miejsca zamieszkania, które obniżałby ekonomiczną wartość przyznanego wynagrodzenia.

W pkt III wyroku orzeczono o kosztach procesu zgodnie z zasadą odpowiedzialności za wynik sprawy wyrażoną w art. 98 § 1 i 3 k.p.c. Sąd jednocześnie nie znalazł podstaw, aby w niniejszej sprawie odstąpić od obciążania pozwanego kosztami procesu na podstawie art. 102 k.p.c., albowiem w sprawie nie ujawniły się takie okoliczności, które pozwalałyby na odstąpienie od ogólnej zasady. Na zasądzoną od pozwanego na rzecz powódki kwotę 5 686,98 zł złożyło się: wynagrodzenie pełnomocnika w wysokości 5 400 zł ustalone na podstawie § 2 pkt 6 rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 22 października 2015 r. w sprawie opłat za czynności adwokackie, zaliczka na poczet wynagrodzenia kuratora w kwocie 200 zł, kwota 17 zł tytułem uiszczonej opłaty od pełnomocnictwa oraz kwota 69,98 zł tytułem kosztów doręczenia korespondencji za pośrednictwem komornika. O odsetkach od przyznanych kosztów procesu orzeczono na podstawie art. 98 § 1 ¹ k.p.c.

W pkt IV wyroku, kierując się faktem, iż pozwany przegrał spór w całości oraz mając na uwadze treść art. 113 ust. 1 u.k.s.c. nakazano pobranie od pozwanego na rzecz Skarbu Państwa - Sądu Rejonowego Szczecin-Prawobrzeże i Zachód w Szczecinie kwoty 3 000 zł tytułem nieuiszczonych kosztów sądowych, tj. kwoty należnej z tytułu opłaty od pozwu
(art. 13 ust. 2 u.k.s.c.), której nie miała obowiązku uiścić strona powoda.