Postanowienie z 31 marca 2026, sygn. I Ns 68/26

POSTANOWIENIE

Dnia 31 marca 2026 roku

Sąd Rejonowy w Piszu I Wydział Cywilny w składzie:

Przewodniczący: sędzia Anna Gajewska

Protokolant: starszy sekretarz sądowy Agnieszka Zuzga

po rozpoznaniu w dniu 30 marca 2026 roku w A. na rozprawie

sprawy z wniosku P. H.

z udziałem C. H., małoletnich Ł. H., N. H. i Prokuratury Rejonowej w Piszu

o wydanie wobec osoby stosującej przemoc domową nakazu opuszczenia wspólnie zajmowanego mieszkania i jego bezpośredniego otoczenia, zakazu zbliżania się do wspólnie zajmowanego mieszkania i jego bezpośredniego otoczenia, zakazu zbliżania się i kontaktowania się z osobą doznającą przemocy domowej oraz zakazu wstępu i przebywania na terenie miejsca pracy osoby doznającej przemocy

postanawia:

1.  oddalić wniosek;

2.  uchylić w całości zabezpieczenie udzielone na mocy postanowienia Sądu Rejonowego w Piszu z dnia 5 marca 2026 roku, wydanego w sprawie o sygn. akt
I Ns 68/26;

3.  przyznać adwokatowi E. E. z rachunku sum budżetowych Sądu Rejonowego w Piszu kwotę 295,20 zł (dwieście dziewięćdziesiąt pięć złotych 20/100) tytułem wynagrodzenia reprezentanta ustanowionego dla małoletnich uczestników postępowania, w tym kwotę 55,20 zł (pięćdziesiąt pięć złotych 20/100) tytułem podatku od towarów i usług;

4.  stwierdzić, że zainteresowani ponoszą koszty postępowania związane ze swym udziałem w sprawie.

Sygn. akt I Ns 68/26

UZASADNIENIE

P. H. wystąpiła z wnioskiem o zobowiązanie uczestnika postępowania C. H. do opuszczenia wspólnie zajmowanego mieszkania i jego bezpośredniego otoczenia, wydanie uczestnikowi postępowania zakazu zbliżania się do wspólnie zajmowanego mieszkania i jego bezpośredniego otoczenia, wydanie uczestnikowi postępowania zakazu zbliżania się do osoby doznającej przemocy domowej, wydanie uczestnikowi zakazu kontaktowania się z osobą doznającą przemocy domowej.

W uzasadnieniu wniosku wnioskodawczyni wskazała, że uczestnik postępowania opuścił wspólnie zajmowane mieszkanie, a wnioskodawczyni w nim zamieszkuje. W mieszkaniu zamieszkują również Ł. H. oraz N. H..

Wnioskodawczyni wskazała, że zamieszkiwanie z uczestnikiem jest uciążliwe ze względu na przemoc ekonomiczną. Ponadto, stosuje on przemoc psychiczną poprzez awantury domowe, manipulacji wnioskodawczynią i dziećmi. Poniża i wyzywa wnioskodawczynię. Wnioskodawczyni wzywała policję w związku z agresywnym i nieprzewidywalnym zachowaniem uczestnika. Uczestnikowi założono niebieską kartę.

Uczestnik postępowania wniósł o oddalenie żądań w całości.

W uzasadnieniu stanowiska wskazał, że problemy w małżeństwie zaczęły się od grudnia 2025 roku. Między małżonkami dochodziło do sprzeczek i kłótni, jednak wszystkie te zdarzenia wywoływała wnioskodawczyni, która jest osobą wybuchową, konfliktową i bardzo kłótliwą.

Wskazał, że wnioskodawczyni zawsze cedowała obowiązek opieki nad małoletnimi dziećmi stron oraz dbania o dom na uczestnika postępowania. Wnioskodawczyni przestała sprzątać i opiekować się dziećmi. Przebywała w pracy od rana do wieczora, a potem częściej chodziła na siłownie, coraz później wracała. Od końca zeszłego roku każdy jej powrót do domu kończył się wszczynaną przez nią awanturą, podczas której wyzywała uczestnika. W ostatnim czasie wnioskodawczyni wszczynała awantury praktycznie codziennie, aż w dniu 21 lutego 2026 roku zadzwoniła z prośbą o interwencje na numer alarmowy, pomimo, że uczestnika nie było w domu, ponieważ był w pracy. Została automatycznie założona procedura niebieskiej karty i orzeczony nakaz opuszczenia lokalu i zakaz kontaktowania się z wnioskodawczynią.

Po opuszczeniu lokalu uczestnik postępowania powziął informacje o tym, że wnioskodawczyni nawiązała romans z B. C., z którym spotyka się od kilku miesięcy. W ocenie uczestnika postępowania wnioskodawczyni nie chcąc przyznać się do zdrady, oskarżyła uczestnika postępowania o przemoc, aby pozbyć się go ze wspólnego mieszkania.

Sąd ustalił, co następuje:

C. H. i P. H. są małżeństwem. Z ich związku małżeńskiego pochodzi małoletnia Ł. H. oraz małoletni N. H..

Związek małżeński C. H. i P. H. od jakiegoś czasu ulegał rozpadowi. Między nimi brakowało czułości, C. H. odtrącał żonę, gdy ta chciała się przytulić. P. H. próbowała rozmawiać z mężem, jednakże ten rzadko przejawiał chęć na rozmowę, a gdy już podejmował rozmowę jego żona reagowała płaczem. Małżonkowie chcą się rozstać, jednakże nie są w stanie porozumieć się co do warunków rozwodu, w związku z czym pomiędzy nimi dochodziło do wielu konfliktów. Sytuacja w domu coraz bardziej się pogarszała. C. H. wydawał się żonie przygnębiony, blady. P. H. martwiła się, że jej mąż ma depresję. Proponowała mu udział w terapii, leczeniu, jednakże ten odmawiał. Ponadto, z obawy przed zachowaniem męża, wnioskodawczyni zaczęła spać z dziećmi w jednym pokoju. Ma przy sobie zawsze gaz pieprzowy, a na noc trzyma go w pomieszczeniu, w którym śpi.

Małżonkowie nie mogli dojść do porozumienia w żadnej kwestii, a ich rozmowy zawsze kończyły się kłótnią. Kłótnie nie dotyczyły jedynie warunków rozwodu, ale również codziennych kwestii, w szczególności utrzymywania porządku. Ponadto, małżonkowie wzajemnie zarzucają sobie zdrady. P. H. wniosła o rozwód. Sprawa toczy się przed Sądem Okręgowym w Olsztynie.

Małoletnia Ł. H. bardzo przeżywała kłótnie rodziców. Ma problemy żołądkowe na tle nerwowym. W związku z tym matka zaczęła chodzić z córką do psychologa w A..

Małoletnia Ł. H. jest uczennicą klasy 4a Szkoły Podstawowej w W.. Małoletnia systematycznie uczęszcza do szkoły i aktywnie uczestniczy we wszystkich zajęciach lekcyjnych. Dodatkowo bierze udział w zajęciach pozalekcyjnych z matematyki. Zawsze jest przygotowana do lekcji, posiada wymagane podręczniki oraz przybory szkolne.

Uczennica dobrze funkcjonuje w zespole klasowym. Jest koleżeńska, życzliwa i lubiana przez rówieśników. W codziennych sytuacjach przestrzega ustalonych zasad oraz stosuje się do obwiązujących w szkole norm. Okazuje szacunek nauczycielom oraz koleżankom i kolegom. Ł. jest uczennicą odpowiedzialną, sumienną i prawidłowo funkcjonującą w środowisku szkolnym. Kontakt z rodzicami odbywa się głównie za pośrednictwem dziennika elektronicznego Librus. Ojciec uczennicy uczestniczył w zebraniu z rodzicami we wrześniu. Ewentualne nieobecności Ł. są na bieżąco usprawiedliwiane. Uczennica na prośbę matki uczestniczy w spotkaniach z psychologiem szkolnym.

W dniu 5 lutego 2026 roku, po spotkaniu małoletniej Ł. H. z psychologiem, wobec C. H. wszczęto procedurę niebieskiej karty.

Po śmierci psa, która miała miejsce gdy C. H. się nim zajmował, jako pierwszy telefon wykonał do córki. Córka relacjonowała mamie, że tata miał przy tym wesoły i pogardliwy głos.

W dniu 21 lutego 2026 roku wobec C. H. zastosowano nakaz natychmiastowego opuszczenia wspólnie zajmowanego mieszkania i jego bezpośredniego otoczenia i zakaz zbliżania się do wspólnie zajmowanego mieszkania i jego bezpośredniego otoczenia, zakaz zbliżania się do P. H. na odległość 50 m oraz zakaz kontaktowania się z osobą doznającą przemocy domowej.

W dniu 3 marca 2026 roku odbyło się posiedzenie grypy diagnostyczno-pomocowej. A posiedzeniu wypełniono formularz (...) z udziałem osoby stosującej przemoc domową – C. H.. Złożono wniosek do Zespołu (...) w Gminie W. o poszerzenie składu grupy diagnostyczno-pomocowej o członka Gminnej Komisji Rozwiązywania Problemów Alkoholowych w W. oraz Przedstawiciela Oświaty. Sporządzono wniosek do Gminnej Komisji Rozwiązywania Problemów Alkoholowych w celu ustalenia, czy C. H. jest osobą uzależnioną osobą od alkoholu. Przeprowadzono z C. H. rozmowę profilaktyczno-ostrzegawczą z osobą stosującą przemoc domową. C. H. zaprzecza aby stosował jakikolwiek rodzaj przemocy wobec żony i dzieci.

C. H. nie naruszał nakazu i zakazów ustanowionych postanowieniem z 5 marca 2026 roku.

C. H. nie stosował przemocy wobec dzieci. Jest dobrym ojcem. Małoletnie dzieci nie boją się taty, nigdy nie mówiły, że chciałyby, aby tata nie mieszkał z nimi. C. H. spotyka się z dziećmi oraz łoży na nie.

(dowód: pismo z 12.02.2026r. k. 16, notatka urzędowa k. 17, 18, 22-23, 34, 39-42, 50, 54-54v, kopia niebeskie karty k. 18-20v, protokół przesłuchania w charakterze świadka l. 24-27, kwestionariusz szkicowania ryzyka k. 28-28v, nakaz k. 29-30, protokół czynności k. 31-33vinformacja o uczennicy k. 45, protokół z posiedzenia grupy diagnostyczno-pomocowej k. 46-46v, niebieska karta – d k. 47-49, zeznania świadka F. Ł. e-protokół z 30.03.2026r. [00:06:05], [00:12:10], [00:16:48] k. 161v, przesłuchanie wnioskodawczyni P. H. e-protokół z 30.03.2026r. [00:24:31], [00:30:39], [00:34:09], [00:36:14], [00:46:29], [00:49:05], [00:54:45], [01:02:30], p01:07:12] k. 162-162v, przesłuchanie uczestnika postępowania C. H. e-protokół z 30.03.2026r. [01:09:24], [01:16:00], [01:18:40], [01:22:24], [01:23:15], k. 162v-163)

Sąd zważył, co następuje:

Materialnoprawną podstawą wniosku jest art. 11a ust.1 ustawy z 29 lipca 2005r. o przeciwdziałaniu przemocy w rodzinie, który stanowi, że jeżeli osoba stosująca przemoc domową wspólnie zajmująca mieszkanie swoim zachowaniem polegającym na stosowaniu przemocy domowej czyni szczególnie uciążliwym wspólne zamieszkiwanie, osoba doznająca tej przemocy może żądać, aby sąd, właściwy według przepisów ustawy z dnia 17 listopada 1964 r. - Kodeks postępowania cywilnego (Dz. U. z 2023 r. poz. 1550, z późn. zm.) o postępowaniu nieprocesowym, zobowiązał ją do opuszczenia wspólnie zajmowanego mieszkania i jego bezpośredniego otoczenia lub zakazał zbliżania się do mieszkania i jego bezpośredniego otoczenia.

Nałożenie obowiązku opuszczenia mieszkania może mieć miejsce w przypadku stosowania przemocy domowej, której legalną definicję wprowadził art. 2 pkt 2 powołanej ustawy, określając przemoc domową jako jednorazowe albo powtarzające się umyślne działanie lub zaniechanie, wykorzystujące przewagę fizyczną, psychiczną lub ekonomiczną, naruszające prawa lub dobra osobiste osoby doznającej przemocy domowej, w szczególności:

a) narażające tę osobę na niebezpieczeństwo utraty życia, zdrowia lub mienia,

b) naruszające jej godność, nietykalność cielesną lub wolność, w tym seksualną,

c) powodujące szkody na jej zdrowiu fizycznym lub psychicznym, wywołujące u tej osoby cierpienie lub krzywdę,

d) ograniczające lub pozbawiające tę osobę dostępu do środków finansowych lub możliwości podjęcia pracy lub uzyskania samodzielności finansowej,

e) istotnie naruszające prywatność tej osoby lub wzbudzające u niej poczucie zagrożenia, poniżenia lub udręczenia, w tym podejmowane za pomocą środków komunikacji elektronicznej.

Przenosząc powyższe na grunt rozpoznawanej sprawy Sąd stwierdził, że przesłanki zastosowania art.11a powołanej ustawy nie zostały spełnione, skutkiem czego wniosek nie zasługiwał na uwzględnienie. Przeprowadzone postępowanie dowodowe nie wykazało, aby zachowanie uczestnika postępowania polegało na stosowaniu przemocy, której definicja zawarta jest w art. 2 pkt. 2 powołanej ustawy. Niewątpliwie pomiędzy stronami istnieje wzajemny konflikt, ponieważ zainteresowani nie są w stanie porozumieć się w kwestii zakończenia małżeństwa. Dla wypełnienia dyspozycji art. 11a powołanej ustawy konieczne jest, aby zachowanie polegające na stosowaniu przemocy w rodzinie czyniło szczególnie uciążliwym wspólne zamieszkiwanie. Wnioskodawczyni nie wykazała przy tym, aby skierowane wobec niej zachowania uczestnika postępowania nie tylko miały charakter przemocy, ale także by czyniły szczególnie uciążliwym wspólne z nim zamieszkiwanie. Brak chęci do rozmowy czy też brak utrzymania porządku w domu nie wypełniają przesłanek ustawowych, tym bardziej, że uczestnik postępowania pracował na dwa etaty.

W niniejszej sprawie wnioskodawczyni nie udowodniła, że uczestnik postępowania swoim zachowaniem lub przez zaniechanie, jednorazowo lub w sposób powtarzający się umyślenie narusza prawa lub dobra osobiste osoby dotkniętej przemocą w rodzinie. Ponadto, konieczną przesłanką do nakazania sprawcy przemocy opuszczenia miejsca zamieszkania było wykazanie dodatkowo w niniejszej sprawie, że stosując przemoc w rodzinie, sprawca czyni wspólne zamieszkiwanie szczególnie uciążliwym. Zatem wymaga podkreślenia, że istotne jest w ocenie przesłanek powyższej regulacji jakiego rodzaju przemocy sprawca się dopuszcza. Przemoc musi przybrać taką postać, aby powstał skutek szczególnej uciążliwości. Sama konieczność zamieszkiwania z osobą negatywnie nastawioną, nieżyczliwą i nieprzychylną, która także nie współpracuje w utrzymaniu wspólnie zajmowanej nieruchomości stanowi jedynie uciążliwość, która musi przybrać postać szczególnej uciążliwości, aby przesłanki zastosowania regulacji art. 11a cytowanej powyżej ustawy zostały spełnione. Zatem, mając na uwadze powyższe uznać należy, że wspólne zamieszkiwanie wnioskodawczyni z uczestnikiem postępowania mimo, że niesie ze sobą pewne niedogodności i trudności, to jednak nie daje podstaw do zastosowania regulacji art. 11a cytowanej ustawy w stosunku do osoby uczestnika postępowania, albowiem nie każde negatywne zachowanie członka rodziny wspólnie zajmującego mieszkanie uzasadnia wystąpienie z wnioskiem opartym na powyższej regulacji.

Wymaga podkreślenia, że art.11a ustawy o przeciwdziałaniu przemocy w rodzinie jest przepisem szczególnym i jako taki nie może być interpretowany rozszerzająco. Powyższy przepis nie może być stosowany w każdej sytuacji istnienia konfliktu pomiędzy wspólnie zamieszkującymi uczestnikami, a jedynie w sytuacji stosowania przemocy przez jednego z domowników nad innym i istnienia wyraźnej relacji – sprawca przemocy i ofiara. W niniejszej sprawie brak dowodów na to by przyjąć, że uczestnik swym umyślnym działaniem lub zachowaniem był aktualnie sprawcą przemocy wobec wnioskodawczyni.

Podkreślenia wymaga, że postępowanie w trybie przepisów ustawy z dnia 29 lipca 2005 r. o przeciwdziałaniu przemocy domowej nie służy rozwiązywaniu problemów zdrowotnych stron postępowania, w tym stosowania przymuszenia do podjęcia leczenia psychiatrycznego bądź odwykowego, nie służy również do rozwiązywania problemów rodzinnych. Postępowanie to nie służy również jako przestrzeń dla małżonków do porozumienia się i ustalenia warunków rozwodu. Niewątpliwie, stosunki w rodzinie H. nie są prawidłowe, dochodzi do kłótni i wyzwisk, ale zdarzenia te mają miejsce przede wszystkim pomiędzy zainteresowanymi, a nieprawidłowe zachowania dotyczą obu stron. Wprawdzie zostało wskazane, że uczestnik postępowania w sposób lekceważący poinformował córkę o śmierci psa, jednakże, jak sama wnioskodawczyni zauważyła, uczestnik postępowania mógł być wówczas w szoku i stąd jego nieadekwatne zachowanie. W ocenie Sądu małoletnie dzieci cierpią wskutek konfliktu rodziców, nie zaś z uwagi na przemoc stosowaną przez uczestnika postępowania C. H.. Należy zauważyć, że zarówno wnioskodawczyni, jak i jej matka F. Ł. przesłuchiwana w charakterze świadka wskazywały, że uczestnik postępowania jest dobrym ojcem, nie stosuje przemocy wobec dzieci, a dzieci nie boją się go.

Mając na względzie powyższe ustalenia stanu faktycznego oraz oparte na nich rozważania, w ocenie Sądu wniosek nie zasługiwał na uwzględnienie.

W dalszej części orzeczenia rozstrzygnięto – w oparciu o treść art. 560 ⁸ kpc o zabezpieczeniu udzielonym 5 marca 2026 roku. Oddalenie wniosku spowodowało, że brak podstaw, aby zabezpieczenie nadal obowiązywało, wobec czego je uchylono.

Sąd przyznał adwokatowi E. E. kwotę 295,20 zł tytułem wynagrodzenia reprezentanta ustanowionego dla małoletnich uczestników postępowania, w tym kwotę 55,22 zł tytułem podatku od towarów i usług na podstawie rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 9 marca 2018 r. w sprawie określenia wysokości wynagrodzenia i zwrotu wydatków poniesionych przez kuratorów ustanowionych dla strony w sprawie cywilnej (Dz. U. poz. 536) w związku z § 8 ust 1 pkt 3 rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 22 października 2015 r. w sprawie opłat za czynności adwokackie (t.j. Dz. U. z 2026 r. poz. 215).

O kosztach postępowania nieprocesowego orzeczono na podstawie art. 520 § 1 k.p.c.