Wyrok z 8 kwietnia 2026, sygn. I C 400/25
Sygn. akt: I C 400/25 upr
WYROK ZAOCZNY
W IMIENIU RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ
Dnia 8 kwietnia 2026 roku
Sąd Rejonowy w Człuchowie I Wydział Cywilny w składzie:
|
Przewodniczący: |
sędzia Anna Wołujewicz |
|
Protokolant: |
starszy sekretarz sądowy Joanna Mucha |
po rozpoznaniu w dniu 8 kwietnia 2026 roku w Człuchowie
na rozprawie
sprawy z powództwa (...) spółki z ograniczoną odpowiedzialnością (...) alternatywnej spółki inwestycyjnej spółki komandytowo-akcyjnej z siedzibą w D.
przeciwko W. O.
o zapłatę
oddala powództwo.
Sygn. akt I C 400/25
UZASADNIENIE
Powód (...) spółka z ograniczoną odpowiedzialnością (...) spółka komandytowo-akcyjna z siedzibą w D. wniósł przeciwko W. O. pozew o zapłatę kwoty 2.443,85 zł. wraz z odsetkami umownymi w wysokości odsetek maksymalnych za opóźnienie od dnia 10 grudnia 2024 r. do dnia zapłaty oraz o zwrot kosztów procesu.
W uzasadnieniu wskazano, że roszczenie dochodzone pozwem powstało w związku z umową pożyczki nr (...) zawartą w dniu 9 listopada 2024 r. przez pozwaną z (...) sp. z o.o. w D.. Wyjaśniono, że dochodzone pozwem zadłużenie stanowi sumę należności z tytułu kwoty pożyczki pozostałej do spłaty. Na podstawie ww. umowy pożyczkodawca zobowiązał się wypłacić kwotę pożyczki na wskazany w umowie rachunek bankowy wygenerowany indywidulanie do rozliczenia przedmiotowej umowy, zaś pożyczkodawca zobowiązany był do zwrotu pożyczki. Roszczenie stało się wymagalne w dniu 9 grudnia 2024 r., albowiem umowa została zawarta na czas określony tj na okres 30 dni. Pożyczkodawca wypłacił kwotę pożyczki zgodnie z postanowieniami umowy.
Powód wskazał, że w dniu 25 października 2023 roku została zawarta ramowa umowa cesji wierzytelności przyszłych, a w dniu 18 kwietnia 2024 r. strony (wierzyciel pierwotny i powód) złożyły oświadczenia o sprzedaży wierzytelności w załączniku do którego znajdowała się także wierzytelność wierzyciela pierwotnego przeciwko pozwanemu. Wraz z wierzytelnościami przeszły na nabywcę wszelkie związane z nią prawa, w szczególności roszczenie o zaległe odsetki.
Z pozwu wynika również, że roszczenie dochodzone przez powoda było przedmiotem wcześniej wszczętego postepowania zawisłego przed Sądem Rejonowym w Lublin – Zachód w Lublinie, procedowanego w ramach elektronicznego postępowania upominawczego, zakończonego postanowieniem o jego umorzeniu, w sprawie o sygn. akt Nc-e686067/25.
Pozwana nie zajęła stanowiska w sprawie, nie stawiła się na termin rozprawy pomimo prawidłowego wezwania i nie złożyła żadnych wyjaśnień.
Sąd ustalił następujący stan faktyczny:
W dniu 9 listopada 2024 roku pozwana W. O. zawarła z (...) sp. z o.o. z siedzibą w Z. (pożyczkodawca), dla której usługi pośrednictwa kredytowego świadczył (...) sp. z o.o., umowę pożyczki nr (...). W umowie określono, że pożyczkodawca udziela pożyczkobiorcy pożyczki gotówkowej, a pożyczkobiorca zobowiązuje się do spłaty kwoty pożyczki, w tym prowizji oraz należnych odsetek w terminie określonym w umowie.
A) całkowita kwota pożyczki 2.483,57 zł, na którą składają się
B) kwota na spłatę obecnych kredytów: 2483,57 zł.
C) kwota do dyspozycji pożyczkobiorcy: 0
D) prowizja 267,28 zł. (zapłacona przy uruchomieniu refinansowania)
E) oprocentowanie pożyczki (zmienne, w stosunku rocznym) 18,50 %
F) odsetki 37,76 zł.
G) całkowity koszt pożyczki 305,04 zł
H) całkowita kwota do spłaty 2.788,61 zł.
I) rzeczywista roczna stopa oprocentowania pożyczki: 309,38 %
J) dzień spłaty pożyczki 30 dni od dnia wejścia w życie niniejszej umowy
K) odsetki w stosunku dziennym (w przypadku odstąpienia od umowy): 1,26 zł.
Na całkowitą kwotę pożyczki 2483,57 zł., składa się kwota 2483,57 na spłatę obecnych kredytów.
dowód: wydruk umowy pożyczki k.33-50,
W dniu 9 listopada 2024 roku pożyczkodawca (...) sp. z o.o. z siedzibą w Z. wpłaciła na rzecz (...) sp. z o.o. kwotę 2.483,57. W tytule wpisano: (...): spłata pożyczki nr (...)
dowód: potwierdzenie transakcji k. 26
W dniu 25 października 2023. (...) sp. z o.o. z siedzibą w O. oraz (...) spółka z ograniczoną odpowiedzialnością (...) alternatywna Spółki Inwestycyjna spółka komandytowo-akcyjna z siedzibą w D. zawarli ramowa umowę cesji wierzytelności, której przedmiotem było określenie zasad współpracy stron w zakresie zakupu przez cesjionariusza od cedenta wszelkich wierzytelności wynikających z umów pożyczek, na podstawie których cedent udzielił konsumentom pożyczek pieniężnych .
dowód: wydruk ramowej umowy cesji wierzytelności k.18-25,
Spółka (...) spółka z ograniczoną odpowiedzialnością (...) alternatywna Spółki (...) spółka komandytowo-akcyjna z siedzibą w D. zmieniła nazwę na (...) spółka z ograniczoną odpowiedzialnością (...) spółka komandytowo-akcyjna z siedzibą w D.
bezsporne, ponadto dowód: wydruk KRS k. 11-14
W dniu 18 kwietnia 2025 r. zostało zawarte oświadczenie o sprzedaży wierzytelności pomiędzy (...) sp. z o.o. z siedzibą w Z. oraz (...) spółką z ograniczoną odpowiedzialnością (...) alternatywna Spółki Inwestycyjna spółka komandytowo-akcyjna z siedzibą w D.
dowód: wydruk oświadczenia k. 30, załącznik nr 1 do oświadczenia o sprzedaży wierzytelności. k.31.
Sąd zważył, co następuje:
Powództwo nie zasługiwało na uwzględnienie.
W niniejszej sprawie wydany został wyrok zaoczny. Pozwana W. O. nie złożyła odpowiedzi na pozew, nie wypowiedziała się co do twierdzeń podnoszonych przez powoda w uzasadnieniu pozwu doręczonym jej przed wydaniem wyroku, pomimo, że w postępowaniu elektronicznym, które toczyło się przed Sądem Rejonowym w Lublin-Zachód w Lublinie złożyła sprzeciw od nakazu zapłaty wydanego przez ww. sąd w dniu 21 maja 2025 r. W sprzeciwie zaskarżyła nakaz zapłaty w całości, zarówno co do zasady jak i wysokości i wniosła o umorzenie postepowania. Wskazała, że powód nie udowodnił należycie swojego roszczenia, powództwo jest bezzasadne, a powód nie dowiódł legitymacji czynnej i biernej. Natomiast w toku niniejszego procesu pozwana nie podjęła obrony, zostały więc spełnione przesłanki do wydania wyroku zaocznego.
Art. 339 § 1 i 2 k.p.c., stanowi, że Sąd może wydać wyrok zaoczny na posiedzeniu niejawnym, gdy pozwany w wyznaczonym terminie nie złożył odpowiedzi na pozew. Przyjmuje się za prawdziwe twierdzenia powoda o faktach zawartych w pozwie lub pismach procesowych doręczonych pozwanemu przed posiedzeniem, chyba że budzą one uzasadnione wątpliwości albo zostały przytoczone w celu obejścia prawa.
Przepis art. 339 § 2 k.p.c. ustanawia domniemanie prawdziwości twierdzeń powoda dotyczących okoliczności faktycznych w wypadku bezczynności pozwanego, chyba że budzą one uzasadnione wątpliwości albo zostały przytoczone w celu obejścia prawa. Domniemanie to dotyczy wyłącznie strony faktycznej sprawy i nie obowiązuje w zakresie prawa materialnego. Domniemanie to zastępuje jedynie postępowanie dowodowe. Ten wyjątkowy przepis nie może być wykładany rozszerzająco ( uzasadnienie wyroku Sądu Najwyższego z 18.2.1972 r w sprawie III CRN 539/71, Legalis). Zatem sąd zawsze jest zobowiązany rozważyć, czy w świetle przepisów obowiązującego prawa materialnego, twierdzenia powoda uzasadniają uwzględnienie żądań pozwu, w zakresie tym bowiem nie obowiązuje domniemanie z art. 339 § 2 k.p.c., negatywny zaś wynik takich rozważań powoduje wydanie wyroku zaocznego oddalającego powództwo ( porównaj wyroki Sądu Najwyższego z dnia: 07 czerwca 1972 r w sprawie III CRN 30/72, 31 marca 1999 r. w sprawie I CKU 176/97, 06 czerwca 1997 r. w sprawie I CKU 87/97, 15 marca 1996 r. w sprawie I CRN 26/96, 15 września 1967 r.w sprawie III CRN 175/67).
Zdaniem Sądu brak było podstaw do ustalenia stanu faktycznego jedynie w oparciu o twierdzenia, które zostały zawarte w uzasadnieniu pozwu. Przedmiotem powództwa było roszczenie wynikające z umowy o pożyczki, która została zawarta przez pozwaną występującą jako konsument. Podkreślić należy, że zgodnie z prawem unijnym TSUE ( por. wyr. Trybunału Sprawiedliwości Unii Europejskiej z dnia 13 września 2018 r. (C-176/17), Sąd ma obowiązek zbadać czy w umowach z konsumentami nie występują niedozwolone klauzule umowne lub inne postanowienia naruszające prawa konsumentów. Obowiązek taki istnieje nawet bez konkretnego zarzutu strony pozwanej (por. wyrok TSUE z dnia 7 listopada 2019 roku w sprawie C-419/18 i C-483/18 ((...) II), z dnia 13 września 2018 roku, w sprawie C-176/17 ((...) I) oraz z dnia 18 listopada 2018 roku, w sprawie C-632/17 ((...) Bank (...)).
Podkreślić również należy, że zarówno normy prawa wspólnotowego chronią praw konsumentów, ale także polski ustawodawca wprowadził szczególną ochronę tej grupy uczestników obrotu cywilnego jako słabszej strony stosunków zobowiązaniowych zapewniając im ochronę przed stosowaniem przez silniejszego przedsiębiorcę, profesjonalnie działającego w obrocie, postanowień kształtujących ich prawa i obowiązki w sposób sprzeczny z dobrymi obyczajami i wywierający szkodliwy wpływ na ich interesy. Powyższe wynika zarówno z art. 76 Konstytucji RP, zgodnie z którym władze publiczne chronią konsumentów, użytkowników i najemców przed działaniami zagrażającymi ich zdrowiu, prywatności i bezpieczeństwu oraz przed nieuczciwymi praktykami rynkowymi jak i przepisów ustawowych .
Nie ulega wątpliwości, że została zawarta przez pozwaną umowa pożyczki. Zgodnie z treścią art. 720 § 1 k.c. przez umowę pożyczki dający pożyczkę zobowiązuje się przenieść na własność biorącego określoną ilość pieniędzy albo rzeczy oznaczonych tylko co do gatunku, a biorący zobowiązuje się zwrócić tę samą ilość pieniędzy albo tę samą ilość rzeczy tego samego gatunku i tej samej jakości.
Niewątpliwe powód dochodzi roszczeń z umowy pożyczki z dnia 9 listopada 2024 nr (...) zawartej przez pozwaną z pierwotnym wierzycielem (...) sp. z o.o. z siedzibą w Z. (pożyczkodawca), dla której usługi pośrednictwa kredytowego świadczył (...) sp. z o.o. Powód w niniejszej sprawie w celu wykazania faktu zawarcia umowy przez pozwaną z pożyczkodawcą przedłożył wydruk umowy o numerze (...) z dnia 9 listopada 2024 r. Z treści umowy niewątpliwe wynika, że jest to umowa pożyczki refinansującej, której przedmiotem było refinansowanie obecnych kredytów w kwocie 2.483,57 zł. (por. § 1 pkt 1B umowy k. 33). Na podstawie umowy, pożyczkodawca zobowiązany był do spłaty niedookreślonych zobowiązań zaciągniętych u innego niewskazanego kredytodawcy, u którego pozwana posiadała aktywne zobowiązania (por. § 2 pkt 2 umowy k. 33). Z postanowień ogólnych wynikało, że umowa pożyczki refinansującej dotyczyła spłaty innych kredytów 2483,57 zł, odsetek 37,76 zł, prowizji 267,28 zł. Całkowity koszt ustalono na 305,04 zł., całkowitą kwotę do zapłaty na 2788,61 zł., a okres kredytowania na 30 dni. Termin spłaty zobowiązania wyznaczono na dzień 09.12.2024r.
Jak powyżej wskazano z pozwu wynika, że powód dochodzi roszczeń z umowy pożyczki. Jednakże powód w pozwie nie wskazał, że umowa ta miała charakter umowy refinansującej, a pożyczkodawca na jej podstawie zobowiązany był do spłaty aktualnych zobowiązań zaciągniętych u innego kredytodawcy. Brak jest w pozwie jakichkolwiek informacji czego dotyczyła spłata obecnych kredytów, u jakiego podmiotu, brak jest jakichkolwiek informacji, że pozwaną łączył z jakimkolwiek podmiotem jakikolwiek stosunek prawny. Ponadto z pozwu i z materiału dowodowego nie wynika również w jakiej wysokości kwota pożyczki została przeznaczona na spłatę zobowiązań pożyczkobiorcy w innych instytucjach i dlaczego środki zostały przelane na rzecz (...) Sp. z o.o., który to podmiot był pośrednikiem pożyczkodawcy przy zawieraniu umowy pożyczki. Powód przedłożył tylko potwierdzenie transakcji z dnia 9 listopada 2024 r., z którego wynika, że pożyczkodawca przelewa na rzecz pośrednika kwotę w wysokości 2.483,57 zł z tytułu (...): spłata pożyczki (...). Brak jest jednak jakichkolwiek danych, czego dotyczyła umowa nr (...), kto był jej stroną, jakie były jej warunki, czy nie zawierała klauzul abuzywnych, jaki ma związek z tą umową pozwana. W ocenie Sądu praktyka pożyczkodawcy polegająca na ogólnym wskazaniu tylko, że dotyczy spłaty aktualnego kredytu jest niezrozumiała i niedozwolona, narzucająca na konsumenta obowiązek ponoszenia dodatkowych, niczym nieuzasadnionych kosztów. Podkreślić również należy, że ani z dokumentów, ani z twierdzeń zawartych w pozwie nie wynika, czego dotyczyła ta umowa. W ocenie Sądu w przypadku umów, na podstawie których pożyczkodawca spłaca inne zobowiązania pożyczkobiorcy koniecznym jest aby w umowie był opis zobowiązania, które ma być spłacone przez pożyczkodawcę, a następnie powinno ono być ujęte w umowie zawieranej przez strony, a do pozwu dołączona powinna być pierwotna umowa, umożliwiając Sądowi czy nie zawiera klauzul abuzywnych. W niniejszej sprawie brak jest jakichkolwiek informacji, kiedy umowa spłacana została zawarta, kto był jej stroną, jakie były jej warunki, czy nie zawierała klauzul abuzywnych. Nie budzi wątpliwości, że strony umowy pożyczki mogą postanowić, że pożyczkodawca udziela pożyczki, a środki te nie trafiają do rąk konsumenta, lecz są od razu kompensowane (potrącane) z wierzytelnością z innej, wcześniejszej umowy. Podkreślić jednak należy, że Sąd – jak powyżej wskazano - ma obowiązek zbadać każdą umowę zawartą z konsumentem czy nie zawiera ona klauzul abuzywnych, czy roszczenia z niej wynikające nie są przedawnione (art. 117 § 2 1 k.c.). Wątpliwości co do udostępnienia środków na poczet umowy (...) wzbudza również okoliczność, że środki przelano na rzecz pośrednika pożyczkodawcy.
Podkreślić należy, że oceniając warunki umowy objętej pozwem, zdaniem Sądu pozwana, konsument nie była świadoma, że nowa umowa generuje kolejne koszty (np. prowizje), pomimo że faktycznie nie otrzymuje gotówki w pełnym zakresie albowiem całość kwoty pokrywa poprzednie, nieustalonej treści zadłużenie oraz dodatkowe koszty nowej pożyczki. W ocenie Sąd pozwana zapewne była obciążona kosztami przy zawieraniu umowy nr (...), jednakże powód uniemożliwił Sądowi ustalenie z jakiego tytułu i w jakiej wysokości, albowiem zarówno z pozwu jak i zawartej umowy z dnia 9 listopada 2024 r. nie wynika jak zostały ustalone te koszty oraz czy uwzględniono koszty, którymi była obciążona pozwana przy zawieraniu umowy nr (...).
Brak jest jakichkolwiek twierdzeń i dowodów umożliwiających ustalenie przez Sąd na co została przeznaczona kwota 2.483,57 tzn. czy nie zostały z tego tytułu pokryte zobowiązania przedawnione lub wynikające z klauzul abuzywnych zawartych w umowie (...).
W ocenie Sądu powód nie wykazał również swojej legitymacji procesowej. Wskazać należy, że w celu wykazania swojej legitymacji procesowej przedłożył ramową umowę cesji wierzytelności z dnia 25 października 2023 roku, która została jednak zawarta przez (...) sp. z o.o., a nie przez pożyczkodawcę (...) sp. z o.o. Brak jest jakiegokolwiek dowodu, aby uznać, że spółce (...) sp. z o.o. przysługiwało jakiekolwiek prawo do roszczeń z umowy pożyczki opisanej w pozwie.
( dowód: wydruk ramowej umowy przelewu wierzytelności k. 18-25). Nie budzi wątpliwości , że strona powodowa ma obowiązek wykazania swojej legitymacji czynnej do występowania w niniejszym procesie, że na podstawie umowy przelewu wierzytelności nabyła dochodzoną wierzytelność, ponieważ nie była ona pierwotną stroną stosunku prawnego, który powstał na skutek zawarcia przez pozwaną umowy pożyczki.
W tym miejscu wskazać należy, że zgodnie z treścią art. 509 k.c. przelew wierzytelności oznacza przeniesienie wierzytelności oznaczonej co do tożsamości i dla skuteczności takiej transakcji konieczne jest precyzyjne oznaczenie przenoszonej wierzytelności. Oznacza to, że skuteczne wywodzenie uprawnień z faktu nabycia wierzytelności na podstawie umowy cesji wymaga udowodnienia bez wątpliwości, że do cesji konkretnej wierzytelności doszło. Podkreślić należy, że przelew wierzytelności jest umową, na podstawie której dotychczasowy wierzyciel przenosi wierzytelność ze swojego majątku do majątku osoby trzeciej, a przedmiotem przelewu jest wierzytelność istniejąca, którą cedent może swobodnie rozporządzać i która jest w dostateczny sposób oznaczona (zindywidualizowana). Dlatego też konieczne jest wyraźne określenie stosunku zobowiązaniowego, którego elementem jest zbywana wierzytelność, a mianowicie oznaczenia stron tego stosunku zobowiązaniowego oraz przedmiotu świadczenia (por. wyrok Sądu Apelacyjnego w Białymstoku z dnia 15 października 2015 roku sygn. akt I ACa 492/15 LEX nr 184218; wyrok SN z dnia 11 maja 1999 r. III CKN 423/98 Biuletyn Sądu Najwyższego 2000/1 str. 1).
W przedmiotowej sprawie powód nie wykazał, że wierzyciel pierwotny zawarł z (...) sp. z o.o. umowę przelewu wierzytelności. Brak jest jakichkolwiek dowodów umożliwiających ustalenie prawa (...) sp. z o.o. do przedmiotowej wierzytelności. Nie jest wystarczającym dowodem oświadczenie o sprzedaży wierzytelności z dnia 18 kwietnia 2025 r., Powód może wykazać nabycie przedmiotowych praw tylko i wyłącznie na podstawie umowy przelewu wierzytelności, a Sąd ma obowiązek ustalić, że do zbycia uprawnień rzeczywiście doszło. W związku z powyższym do wykazania powyższej okoliczności konieczne było przedłożenie oświadczenia oraz ramowej umowy cesji. Nie budzi wątpliwości, że skoro strona powodowa powołuje się że przeszły na nią wierzytelności wobec konkretnej osoby, to konieczne jest aby przedmiotowe przejście praw wynikało z przedłożonych przez nią dokumentów (umowa cesji, załącznik). Powód miał obowiązek przedłożyć materiał dowodowy, z którego jednoznacznie wynika, że nabył wierzytelność wobec pozwanej z jakiego tytułu i w jakiej wysokości. Podkreślić należy, że oświadczenie przedłożone przez powoda jest tylko i wyłącznie oświadczeniem wiedzy, nie jest natomiast oświadczeniem woli na podstawie którego określona wierzytelność została zbyta. Z oświadczenia wynika, ze że do przelewu wierzytelności doszło w realizacji umowy ramowej cesji wierzytelności z dnia 25 października 2023 r., której jednak powód nie przedłożył. Samo oświadczenie nie wykazuje, że określona wierzytelność została zbyta przez pierwotnego wierzyciela.
W ocenie Sądu w rozpoznawanej sprawie nie wykazano by wierzytelność z umowy pożyczki opisanej w pozwie stanowiła przedmiot obrotu między pożyczkodawcą a powodem. W konsekwencji Sąd nie miał możliwości zweryfikowania czy świadczenie dochodzone pozwem faktycznie przysługiwało powodowi.
W ocenie Sądu zarówno w pozwie jak i na rozprawie okoliczności związane z umową i jej warunkami praktycznie nie zostały wyjaśnione, a okoliczność, że pozwana zawierała umowę pożyczki i że nie wywiązała się z niej nie daje podstawy do uwzględnienia żądania pozwu. Brak wyjaśnień i materiału dowodowego ze strony powodowej powoduje, że w ocenie Sądu umowa z dnia 9 listopada 2024 r. może prowadzić do znacznego zwiększenia zadłużenia pozwanej poprzez ciągłe doliczanie prowizji do nowego kapitału pożyczki, co może być uznane za nieuczciwą praktykę rynkową. Ponadto powód nie zaoferował materiału dowodowego z którego jednoznacznie wynikałaby jego legitymacja procesowa w niniejszej sprawie.
Nie budzi wątpliwości, że jeżeli materiał dowodowy zgromadzony przez strony nie daje podstawy do dokonania odpowiednich ustaleń faktycznych, Sąd musi wyciągnąć ujemne konsekwencje z nieudowodnienia faktów przytoczonych na uzasadnienie żądań lub zarzutów. Wobec powyższego, skoro powód nie wykazał w sposób który nie budził wątpliwości zasadności roszczenia dochodzonego przedmiotowym pozwem, to zasadnym było oddalenie powództwa w całości.