Wyrok z 15 kwietnia 2026, sygn. V GC 1074/25

WYROK

W IMIENIU RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ

Dnia 15 kwietnia 2026 r.

Sąd Rejonowy w Piotrkowie Trybunalskim V Wydział Gospodarczy w następującym składzie:

Przewodniczący:Sędzia Joanna Kłaczyńska

Protokolant: st. sekr. sąd. Agnieszka Muskała-Dudzińska

po rozpoznaniu w dniu 08 kwietnia 2026 r. w W. na rozprawie sprawy

z powództwa W. F.

przeciwko T. spółce akcyjnej w I.

o zapłatę

1.  zasądza od pozwanej T.spółki akcyjnej
w I. na rzecz powoda W. F. kwotę 5.208,40 zł (pięć tysięcy dwieście osiem złotych czterdzieści groszy) wraz z odsetkami ustawowymi za opóźnienie od
11 października 2025 r. do dnia zapłaty;

2.  zasądza od pozwanej T.spółki akcyjnej
w I. na rzecz powoda W. F. kwotę 2.217,00 zł (dwa tysiące dwieście siedemnaście złotych) wraz z odsetkami ustawowymi za opóźnienie od dnia uprawomocnienia się orzeczenia do dnia zapłaty, tytułem zwrotu kosztów procesu.

Na oryginale właściwy podpis.

Sygn. akt V GC 1074/25

UZASADNIENIE

Pozwem złożonym w dniu 12 grudnia 2025 roku powód W. F. wniósł o zasądzenie od pozwanej T. spółki akcyjnej w I. kwoty 5.208,40 zł wraz z ustawowymi odsetkami za opóźnienie od dnia 11 października 2025 roku do dnia zapłaty tytułem dalszego odszkodowania, obejmującego zwrot kosztów najmu pojazdu zastępczego, pozostających w związku z uszkodzeniem w dniu 14 sierpnia 2025 roku pojazdu marki B. o nr rej. (...), a także o zasądzenie kosztów procesu.

W odpowiedzi na pozew z dnia 12 stycznia 2026 roku (data nadania) pozwana wniosła
o oddalenie powództwa oraz zasądzenie od powoda kosztów procesu. Przyznała, że uznała własną odpowiedzialność za zdarzenie z dnia 14 sierpnia 2025 roku i wypłaciła z tytułu kosztów najmu pojazdu zastępczego kwotę 2 639,00 zł brutto, uznając za zasadny cały 29-dniowy okres najmu, przyjmując jednak stawkę 91,00 zł brutto za dobę najmu. Pozwana zakwestionowała stawkę dobową najmu pojazdu zastępczego zastosowaną przez powoda oraz wskazała, że poinformowała poszkodowanego zarówno
o możliwości zorganizowania pojazdu zastępczego w wypożyczalni z nią współpracującej, jak
i o akceptowalnej stawce dobowej w kwocie 91,00 zł brutto. Nadto podniosła, że nieskorzystanie z tej propozycji stanowi - w jej ocenie - naruszenie obowiązku współdziałania z dłużnikiem, o którym mowa w art. 354 § 2 k.c.

W piśmie procesowym z dnia 18 lutego 2026 roku powód podtrzymał dotychczasowe stanowisko w sprawie. Zaprzeczył, aby pozwana zaoferowała najem pojazdu zastępczego, w szczególności aby doręczyła jakiekolwiek pisma zawierające taką propozycję, stanowiące – w jej ocenie – dowód złożenia oferty. Podniósł, że w dacie szkody poszkodowany nie miał realnej możliwości skorzystania z najmu pojazdu za pośrednictwem pozwanej, mimo zgłoszenia potrzeby zorganizowania pojazdu zastępczego. Powód zakwestionował również, aby zastosowana przez niego stawka była nierynkowa lub zawyżona, jak również aby pozwana faktycznie zapewniła możliwość najmu pojazdu po wskazanej przez siebie stawce. Dalej powód wskazał, że ewentualne ogólne informacje przekazywane przez pozwaną nie stanowiły oferty najmu, a spór w sprawie dotyczy wyłącznie wysokości stawki dobowej za najem pojazdu. Przyznał, że po zgłoszeniu szkody pozwana skontaktowała się z nim, jednak nie zorganizowała najmu pojazdu zastępczego z przyczyn nieujawnionych.

Na rozprawie w dniu 11 marca 2026 roku Sąd Rejonowy w Piotrkowie Trybunalskim postanowił rozpoznać sprawę z pominięciem przepisów o postępowaniu w sprawach gospodarczych. Strony podtrzymały swe dotychczasowe stanowiska.

Sąd Rejonowy ustalił następujący stan faktyczny:

Pojazd marki B. o nr rej. (...) jest przedmiotem leasingu. Jego właścicielem jest (...) sp. z o.o. Oddział w L. (leasingodawca), natomiast użytkownikiem L. P. prowadząca działalność gospodarczą pod nazwą F. L. P. w A.-L. (leasingobiorca).

/okoliczności bezsporne, nadto dowody: dowód rejestracyjny z akt szkody na płycie CD – k. 70, podsumowanie zgłoszenia szkody – k. 62-63; formularz zgłoszenia szkody – k. 64-64v. i k. 91-92/

W dniu 14 sierpnia 2025 roku doszło do kolizji drogowej, w wyniku której uszkodzeniu uległ pojazd B. o nr rej. (...). Po szkodzie pojazd nie był jezdny.

/okoliczności bezsporne, a nadto dowód: informacja z policji o zdarzeniu drogowym z dnia 14 sierpnia 2025 r. z akt szkody na płycie CD – k. /

W chwili zdarzenia pojazdem kierowała L. P., przy czym użytkownikiem pojazdu był również S. P. – mąż poszkodowanej.

/dowód: oświadczenie – k. 19/

Sprawcą zdarzenia był kierujący innym pojazdem, posiadający zawartą z pozwaną T. spółką akcyjną w I. umowę obowiązkowego ubezpieczenia odpowiedzialności cywilnej posiadaczy pojazdów mechanicznych.

/okoliczności bezsporne/

L. P. udzieliła ustnego upoważnienia S. P. do wykonywania wszelkich czynności związanych z likwidacją szkody w uszkodzonym pojeździe, w tym również do najmu pojazdu zastępczego.

/dowody: zeznania L. P. na rozprawie w dniu 11 marca 2026 r., protokół z rozprawy czas od 00:07:24 do 00:17:03 – k. 96v.-97; płyta CD z nagraniem rozprawy – k. 97a/

Następnie, w związku ze szkodą komunikacyjną w pojeździe marki B. (...) o nr rej. (...), powstałą w dniu 14 sierpnia 2025 roku, L. P. upoważniła S. P. do działania w jej imieniu, w tym do podejmowania wszelkich czynności związanych z likwidacją szkody, najmem pojazdu zastępczego oraz podpisywaniem wszelkich dokumentów, w szczególności dotyczących cesji wierzytelności z tytułu odszkodowania za najem pojazdu zastępczego, z prawem do udzielania dalszych pełnomocnictw.

Nadto oświadczyła, że nie wnosi żadnych zastrzeżeń do swobodnego dysponowania przez S. P. przysługującą jej wierzytelnością z tytułu zwrotu kosztów najmu pojazdu zastępczego, holowania oraz parkowania pojazdu, w tym do jej zbywania na rzecz osób trzecich.

/dowód: oświadczenie – k. 19/

W dniu 14 sierpnia 2025 roku S. P. upoważnił W. F. m.in. do zgłoszenia szkody, prowadzenia czynności związanych z likwidacją uszkodzeń powstałych w tym dniu w pojeździe marki B. (...) o nr rej. (...), a także do uzyskiwania wszelkich informacji oraz podejmowania działań związanych z wynajmem pojazdu zastępczego

/dowód: upoważnienie z dnia 14 sierpnia 2025 r. z akt szkody na płycie CD – k. 70/

Szkoda została zgłoszona w dniu 14 sierpnia 2025 roku, najpierw telefonicznie przez S. P., a następnie elektronicznie przez powoda, i zarejestrowana przez pozwaną pod numerem (...). W formularzu zgłoszenia szkody został wskazany adres email L. P. oraz nr telefonu.

/okoliczności bezsporne, nadto dowody: podsumowanie zgłoszenia szkody – k. 62-63; zeznania świadka S. P. na rozprawie w dniu 8 kwietnia 2026 r., protokół z rozprawy czas od 00:05:10 do 00:16:46 – k. 109v.; płyta CD z nagraniem rozprawy – k. 111; wiadomość e-mail z dnia 14 sierpnia 2025 r. – k. 90; formularz zgłoszenia szkody – k. 64-64v. i k. 91-92 /

W zgłoszeniu szkody powód wskazał potrzebę najmu pojazdu zastępczego, przekazując swoje dane kontaktowe, w tym numer telefonu komórkowego oraz adres korespondencyjny. Jednocześnie oświadczył, że nie prowadzi korespondencji za pośrednictwem wiadomości SMS i nie wyraża zgody na kontakt w tej formie. Wskazał, że w celu przyspieszenia obsługi prosi o kontakt telefoniczny, za pośrednictwem formularza zgłoszeniowego dostępnego na stronie internetowej albo na adres korespondencyjny. Powód wniósł o podstawienie pojazdu zastępczego w terminie 24 godzin od zgłoszenia. Zastrzegł, że w przeciwnym razie najem będzie realizowany lub kontynuowany na warunkach rynkowych.

/dowód: formularz zgłoszenia szkody – k. 64-64v. i k. 91-92/

W chwili szkody poszkodowana L. P. nie dysponowała innym pojazdem, który mogłaby użytkować w miejsce pojazdu uszkodzonego. W. co prawda pojazd dostawczy, jednak potrzebowała samochodu do wykonywania codziennych czynności.

/dowód: zeznania L. P. na rozprawie w dniu 11 marca 2026 r., protokół z rozprawy czas od 00:07:24 do 00:17:03 – k. 96v.-97; płyta CD z nagraniem rozprawy – k. 97a/

S. P., działając w imieniu poszkodowanej, wybrał likwidację szkody w formie naprawy bezgotówkowej, zlecanej – o ile będzie to ekonomicznie uzasadnione – w autoryzowanej stacji obsługi albo warsztacie współpracującym z ubezpieczycielem sprawcy. Jednocześnie oświadczył, że w dacie powstania szkody poszkodowana nie znała kosztów naprawy pojazdu oraz nie dysponowała środkami finansowymi niezbędnymi do pokrycia kosztów naprawy ani zakupu innego pojazdu

/dowód: oświadczenie – k. 17/

Pismem z dnia 14 sierpnia 2025 roku poszkodowana L. P. została poinformowana o możliwości zorganizowania najmu pojazdu zastępczego za pośrednictwem wypożyczalni współpracujących z pozwaną, w tym o obowiązujących, akceptowalnych stawkach dobowych najmu.

/dowód: informacja o możliwości najmu pojazdu zastępczego z akt szkody na płycie CD – k. 70/

Po szkodzie pracownik pozwanej skontaktował się z powodem w celu zorganizowania najmu pojazdu zastępczego. Najem nie został zorganizowany.

/dowód: nagranie rozmowy telefonicznej na płycie CD – k. 93, zeznania świadka S. P. na rozprawie w dniu 8 kwietnia 2026 r., protokół z rozprawy czas od 00:05:10 do 00:16:46 – k. 109v.; płyta CD z nagraniem rozprawy – k. 111/

W dniu 14 sierpnia 2025 roku S. P., działając w imieniu poszkodowanej L. P., wynajął u W. F., prowadzącego działalność gospodarczą pod nazwą (...) W. F. w W., pojazd zastępczy marki Z. (...) o nr. rej. (...) za stawkę dobową w kwocie 220,00 złotych netto za dobę.

Najem pojazdu u powoda trwał od dnia 14 sierpnia 2025 roku od godziny 16:50 do dnia 11 września 2025 roku do godziny 14:00, tj. przez okres 29 dni.

Za wynajem pojazdu zastępczego powód w dniu 11 września 2025 roku wystawił na rzecz poszkodowanej L. P. fakturę VAT nr (...) na kwotę 6.380,00 zł netto, tj. 7.847,40 zł brutto W uwagach do faktury wskazano, że kwota brutto jest płatna przez (...) S.A.

Najem pojazdu u powoda miał charakter bezgotówkowy. Rozliczenie stron miało nastąpić w wyniku przeniesienia wierzytelności z tytułu kosztów najmu pojazdu zastępczego. Najem nie obejmował limitu kilometrów, nie wiązał się z: obowiązkiem zapłaty kaucji, zabezpieczeniem wynajmu pojazdu kartą kredytową, udziałem własnym w ewentualnej szkodzie w pojeździe. Podstawienie oraz odbiór pojazdu zastępczego następowały bez dodatkowych opłat oraz w umówionym czasie i miejscu. Najem pojazdu zastępczego miał trwać przez cały okres likwidacji szkody. Brak było zapisu o przeniesieniu na najemcę kosztów w przypadku częściowej lub całkowitej odmowy zapłaty odszkodowania za najem przez ubezpieczyciela.

/dowody: umowa najmu pojazdu - k. 11, ankieta dotycząca warunków najmu - k. 10, oferta - k. 12, faktura VAT - k. 13/

Następnie, w dniu 14 sierpnia 2025 roku S. P. zawarł z W. F. umowę przelewu wierzytelności, na podstawie której, przelał na jego rzecz wierzytelność o odszkodowanie w zakresie wynajmu pojazdu zastępczego, jaką posiadał wobec pozwanej w związku z uszkodzeniem w dniu 14 sierpnia 2025 roku pojazdu marki B. (...) o nr rej. (...).

/dowód: cesja praw do zwrotu kosztów najmu pojazdu zastępczego – k. 9/

Pojazd zastępczy miał być pojazdem typu kombi, z napędem hybrydowym oraz posiadać parametry zbliżone do pojazdu uszkodzonego. W związku z brakiem dostępnego pojazdu z napędem hybrydowym, S. P. wynajął od powoda pojazd marki Z. .

/dowód: zeznania L. P. na rozprawie w dniu 11 marca 2026 r., protokół z rozprawy czas od 00:07:24 do 00:17:03 – k. 96v.-97; płyta CD z nagraniem rozprawy – k. 97a/

W dniu 14 sierpnia 2025 roku S. P. oświadczył, że został poinformowany przez powoda o wystąpieniu w jego imieniu do ubezpieczyciela z wnioskiem o zorganizowanie najmu pojazdu zastępczego, a także że w przypadku przedstawienia przez ubezpieczyciela lub współpracujący z nim podmiot oferty najmu akceptowalnej zarówno co do marki i modelu pojazdu, jak i treści dokumentów niezbędnych do zawarcia umowy, może zaistnieć konieczność zmiany pojazdu zastępczego.

/dowód: oświadczenie – k. 20/

W dniu 11 września 2025 roku W. F. wezwał T. spółkę akcyjną w I. do zapłaty kwoty 7.847,40 zł z tytułu faktury (...), w terminie 14 dni od dnia otrzymania wezwania.

/dowód: wiadomości e-mail z dnia 11 września 2025 r. – k. 14/

Decyzją z dnia 19 września 2025 roku pozwana przyznała powodowi odszkodowanie w kwocie 2 639,00 zł z tytułu zwrotu kosztów najmu pojazdu zastępczego, uznając za zasadny w całości okres faktycznego najmu wynoszący 29 dni, przy zastosowaniu stawki 91,00 zł za dobę. W uzasadnieniu decyzji wskazano, że na etapie zgłoszenia szkody przedstawiono propozycję najmu pojazdu zastępczego w wypożyczalni współpracującej oraz poinformowano o stawce akceptowanej w przypadku najmu pojazdu z innej wypożyczalni.

/decyzja z dnia 19 września 2025 r. – k. 15-16/

Pozwana, pomimo zgłoszenia zapotrzebowania na najem pojazdu zastępczego, nie zapewniła poszkodowanej pojazdu zastępczego.

/dowód: oświadczenie z dnia 11 września 2025 r.– k. 18; zeznania L. P. na rozprawie w dniu 11 marca 2026 r., protokół z rozprawy czas od 00:07:24 do 00:17:03 – k. 96v.-97; płyta CD z nagraniem rozprawy – k. 97a; zeznania świadka S. P. na rozprawie w dniu 8 kwietnia 2026 r., protokół z rozprawy czas od 00:05:10 do 00:16:46 – k. 109v.; płyta CD z nagraniem rozprawy – k. 111 /

Proces likwidacji szkody w pojeździe marki B. o nr rej. (...) przebiegał następująco:



w dniu 30 czerwca 2025 roku (...) sp. z o.o. upoważniła (...) sp. z o.o. w Z. m.in. do prowadzenia czynności związanych z likwidacją szkód, w tym zgłaszania szkód, odbioru kosztorysów i dokumentów oraz odbioru odszkodowań,



w dniu 18 sierpnia 2025 roku pojazd został przekazany do serwisu naprawczego,



w dniu 19 sierpnia 2025 roku warsztat naprawczy sporządził kalkulację naprawy na kwotę 57.950,27 zł netto, tj. 71.278,83 zł brutto,



w dniu 22 sierpnia 2025 roku ubezpieczyciel przedstawił warsztatowi naprawczemu własną kalkulację w wysokości 56.203,34 zł netto, tj. 69.130,11 zł brutto,



w dniu 10 września 2025 roku pozwana poinformowała o braku możliwości wydania decyzji w ustawowym terminie z uwagi na brak niezbędnych dokumentów,



w dniu 11 września 2025 zwrócono pojazd zastępczy, mimo że naprawa pojazdu nie została zakończona,



w dniu 6 października 2025 roku na zlecenie serwisu naprawczego, wykonano legalizację zbiornika gazowego oraz naprawę instalacji gazowej,



w dniu 9 października 2025 roku warsztat naprawczy wystawił fakturę VAT za naprawę pojazdu na kwotę 62.680,38 zł netto, tj. 77.096,87 zł brutto,



w dniu 13 października 2025 roku zgłoszono konieczność dodatkowych oględzin oraz wymiany piast koła,



w dniu 15 października 2025 roku pozwana zweryfikowała koszt naprawy do kwoty 61.746,86 zł netto, tj. 75.948,64 zł brutto,



w dniu 7 listopada 2025 roku warsztat naprawczy wystawił fakturę VAT za dodatkową naprawę na kwotę 1.101,96 zł netto, tj. 1.355,41 zł brutto.

/dowody: pismo z dnia 10 września 2025 r.; pełnomocnictwo; prośba o przeprowadzenie dodatkowych oględzin; faktura VAT nr (...); faktura VAT nr (...); wyceny naprawy wraz z kalkulacjami naprawy; arkusz przebiegu likwidacji szkody; faktura VAT nr (...); zweryfikowana faktura VAT - wszystkie te dowody z akt szkody na płycie CD – k. 70/

Stawka zastosowana przez powoda w wysokości 220,00 zł netto (270,60 zł brutto) za dobę najmu mieściła się w zakresie stawek obserwowanych w okresie powstania szkody na rynku lokalnym dla pojazdów segmentu C, tj. segmentu, do którego należał pojazd uszkodzony.

/dowód: cenniki załączone do pozwu – k. 21-45/

L. P. nie posiada możliwości odliczenia podatku VAT, albowiem rozlicza się w formie ryczałtu.

/dowody: zeznania L. P. na rozprawie w dniu 11 marca 2026 r., protokół z rozprawy czas od 00:07:24 do 00:17:03 – k. 96v.-97; płyta CD z nagraniem rozprawy – k. 97a; zeznania świadka S. P. na rozprawie w dniu 8 kwietnia 2026 r., protokół z rozprawy czas od 00:05:10 do 00:16:46 – k. 109v.; płyta CD z nagraniem rozprawy – k. 111/

Powyższy stan faktyczny Sąd ustalił na podstawie przytoczonych dowodów. Wiarygodność, autentyczność oraz prawdziwość dokumentów znajdujących się w aktach sprawy nie były kwestionowane przez strony, a Sąd nie znalazł podstaw do podważenia ich wartości dowodowej.

Zeznania świadków L. P. oraz S. P. Sąd uznał za wiarygodne w zakresie istotnym dla rozstrzygnięcia sprawy, albowiem pozostawały one w zgodzie z pozostałym zgromadzonym materiałem dowodowym, w szczególności z dokumentami, bądź dotyczyły okoliczności bezspornych.

Sąd miał na uwadze, że powód wykazał – załączonymi do pozwu cennikami – iż zastosowana stawka najmu pojazdu zastępczego wynosząca 220,00 zł netto nie odbiegała od stawek rynkowych najmu tego rodzaju pojazdów. Jednocześnie pozwana, reprezentowana przez profesjonalnego pełnomocnika, kwestionując żądanie powoda, nie przedstawiła żadnych dowodów zmierzających do podważenia rynkowego charakteru tej stawki.

W tym stanie rzeczy, przy uwzględnieniu zasady kontradyktoryjności oraz profesjonalnej reprezentacji stron, Sąd nie znalazł podstaw do dopuszczenia z urzędu dowodu z opinii biegłego na tę okoliczność.

Sąd Rejonowy zważył, co następuje:

Powództwo, jako zasadne, zasługiwało na uwzględnienie w całości.

Podstawą prawną rozstrzygnięcia są przepisy o umowie obowiązkowego ubezpieczenia odpowiedzialności cywilnej posiadacza pojazdu mechanicznego zawartej z pozwaną T. spółką akcyjną w I. przez sprawcę zdarzenia z dnia 14 sierpnia 2025 roku.

Powód na podstawie art. 19 ust. 1, art. 34 ust. 1, art. 35 i art. 36 ust. 1 ustawy z dnia 22 maja 2003 r. o ubezpieczeniach obowiązkowych, Ubezpieczeniowym Funduszu Gwarancyjnym i Polskim Biurze Ubezpieczycieli Komunikacyjnych (Dz. U. z 2025 r. poz. 367.; dalej jako „u.u.o., PBUK, UFG”) uprawniony był do dochodzenia od pozwanej odszkodowania za szkodę w postaci kosztów najmu pojazdu zastępczego wynikających z uszkodzenia pojazdu marki B. o nr rej. (...) w dniu 14 sierpnia 2025 roku. Powyższe znajduje także uzasadnienie w treści art. 822 § 1 i 2 k.c.

Na podstawie umowy przelewu wierzytelności zawartej z pełnomocnikiem poszkodowanej powód wstąpił w prawa L. P. w zakresie wierzytelności przysługującej jej wobec pozwanej, powstałej w związku ze zdarzeniem z dnia 14 sierpnia 2025 roku. Podstawę prawną cesji stanowi art. 509 § 1 k.c. W ocenie Sądu w niniejszej sprawie doszło do skutecznego zawarcia umowy przelewu wierzytelności, która wywołała skutki prawne. Legitymacja czynna powoda nie była przedmiotem sporu pomiędzy stronami.

Zakres należnego odszkodowania w niniejszej sprawie określają dwie normy prawne. Norma prawna limitująca odpowiedzialność pozwanego za szkodę wynika z treści art. 36 ust. 1 u.u.o., UFG i PBUK, zgodnie z którym odszkodowanie ustala się i wypłaca w granicach odpowiedzialności cywilnej posiadacza lub kierującego pojazdem mechanicznym, najwyżej jednak do ustalonej w umowie ubezpieczenia sumy gwarancyjnej. Odesłanie do ustalenia odszkodowania w granicach odpowiedzialności cywilnej posiadacza lub kierującego pojazdem mechanicznym powoduje konieczność sięgnięcia do przepisów Kodeksu cywilnego.

Posiadacz pojazdu mechanicznego odpowiada na zasadzie winy za szkodę powstałą w razie zderzenia się mechanicznych środków komunikacji poruszanych za pomocą sił przyrody, co wynika z treści art. 415 k.c. w zw. z art. 436 § 2 k.c. Dalsza norma prawna limitująca odpowiedzialność sprawcy szkody i odpowiadającego za niego gwarancyjnie ubezpieczyciela wynika ponadto z art. 361 § 1 i 2 k.c., zgodnie z którym zobowiązany do odszkodowania ponosi odpowiedzialność tylko za normalne następstwa działania lub zaniechania, z którego szkoda wynika. Naprawienie szkody obejmuje straty, które poszkodowany poniósł oraz korzyści, które mógłby osiągnąć, gdyby szkody mu nie wyrządzono. Ponadto w art. 363 § 1 i 2 k.c. określono, iż naprawienie szkody powinno nastąpić, według wyboru poszkodowanego, bądź przez przywrócenie stanu poprzedniego, bądź przez zapłatę odpowiedniej sumy pieniężnej. Jeżeli naprawa ma nastąpić w pieniądzu, to co do zasady wysokość odszkodowania powinna być ustalona według cen z daty ustalenia odszkodowania, przy czym ubezpieczyciel za szkodę odpowiada wyłącznie poprzez obowiązek spełnienia świadczenia pieniężnego (art. 805 § 1 i 2 k.c.).

Zasada odpowiedzialności pozwanej, wynikająca z umowy ubezpieczenia odpowiedzialności cywilnej posiadaczy pojazdów mechanicznych, nie była przedmiotem sporu między stronami. Pozwana uznała swoją odpowiedzialność za zdarzenie z dnia 14 sierpnia 2025 roku co do zasady i, rozliczając szkodę jako częściową, wypłaciła powodowi odszkodowanie w kwocie 2.639,00 zł tytułem zwrotu kosztów najmu pojazdu zastępczego. Istota sporu między stronami sprowadzała się do zasadności żądania zapłaty uzupełniającego odszkodowania w kwocie 5.208,40 zł, stanowiącej różnicę pomiędzy kosztem usługi świadczonej przez powoda na rzecz poszkodowanej, udokumentowanej fakturą VAT z dnia 11 września 2025 roku, a kwotą dotychczas wypłaconego odszkodowania.

Odpowiedzialność ubezpieczyciela z tytułu umowy obowiązkowego ubezpieczenia odpowiedzialności cywilnej posiadaczy pojazdów mechanicznych za uszkodzenie albo zniszczenie pojazdu mechanicznego obejmuje celowe i ekonomicznie uzasadnione wydatki na najem pojazdu zastępczego, jednak w tym wypadku szkodę majątkową stanowi utrata możliwości korzystania z pojazdu przez poszkodowanego (por. uchwała Sądu Najwyższego z dnia 17 listopada 2011 r., III CZP 5/11, LEX nr. 1011468). W tej sytuacji kompensacji podlegają wydatki faktycznie poniesione, gdyż sama utrata możliwości korzystania z pojazdu nie powoduje samoistnie odrębnego uszczerbku majątkowego odnoszącego się do tej rzeczy, niezależnie od jej przeznaczenia. Gdy doszło do poniesienia przez poszkodowanego wydatków na uzyskanie pojazdu zastępczego, w przypadku definitywnej utraty rzeczy odszkodowanie przysługuje za okres od jej utraty do uzyskania odszkodowania (nie dłużej jednak niż przez czas niezbędny do nabycia innego pojazdu), a w przypadku utraty czasowej - do chwili odzyskania rzeczywistej możliwości korzystania z niej (za czas naprawy pojazdu) (por. uchwała Sądu Najwyższego z dnia 22 listopada 2013 r., III CZP 76/13, LEX nr. 1392609). Wydatki na najem pojazdu zastępczego poniesione przez poszkodowanego, przekraczające koszty zaproponowanego przez ubezpieczyciela skorzystania z pojazdu są objęte odpowiedzialnością z tytułu umowy obowiązkowego ubezpieczenia odpowiedzialności cywilnej posiadaczy pojazdów mechanicznych, jeżeli ich poniesienie było celowe i ekonomicznie uzasadnione (por. uchwała Sądu Najwyższego z dnia 24 sierpnia 2017 r., III CZP 20/17, LEX nr. 2340475). Jeżeli ubezpieczyciel proponuje poszkodowanemu - we współpracy z przedsiębiorcą trudniącym się wynajmem pojazdów - skorzystanie z pojazdu zastępczego równorzędnego pod istotnymi względami pojazdowi uszkodzonemu albo zniszczonemu (zwłaszcza co do klasy i stanu pojazdu), zapewniając pełne pokrycie kosztów jego udostępnienia, a mimo to poszkodowany decyduje się na poniesienie wyższych kosztów najmu innego pojazdu, koszty te - w zakresie nadwyżki - będą podlegały indemnizacji tylko wtedy, gdy poszkodowany wykaże szczególne racje, przemawiające za uznaniem ich za "celowe i ekonomicznie uzasadnione". W tym kontekście istotne znaczenie ma nie tylko równorzędność samego pojazdu, ale także dodatkowych warunków umowy, takich jak np. czas i miejsce udostępnienia i zwrotu pojazdu zastępczego, obowiązek wpłaty kaucji czy uiszczenia innych opłat. Odnośnie zaś warunku zaistnienia szkody majątkowej z tytułu korzystania z pojazdu zastępczego, jakim jest poniesienie wydatków na ten najem, obecnie w sposób ugruntowany przyjmuje się, że już samo zaciągnięcie przez poszkodowanego zobowiązania do zapłaty czynszu najmu pojazdu zastępczego stanowi szkodę w rozumieniu art. 361 § 2 k.c. pozostającą w związku przyczynowym z wypadkiem komunikacyjnym, a wysokość tej szkody pozostaje równa kosztom najmu pojazdu (por. uchwała Sądu Najwyższego z dnia 13 marca 2020 r., III CZP 63/19, LEX nr. 2830567). Istotne jest również, że z punktu widzenia zasadności żądania zwrotu kosztów najmu pojazdu pozostaje obojętne czy poszkodowany zapłaty dokona w sposób realny, czy też poprzez przeniesienie wierzytelności z tego tytułu na rzecz cesjonariusza.

Biorąc pod uwagę przytoczone orzecznictwo wskazać należy, że w przypadku szkody częściowej prawo korzystania z pojazdu zastępczego co do zasady przysługuje za czas naprawy pojazdu. W sytuacji jednak, gdy pojazd po szkodzie nie nadaje się do jazdy, najem pozostaje zasadny już od chwili jej zaistnienia, kiedy aktualizuje się po stronie poszkodowanego potrzeba zastąpienia pojazdu uszkodzonego pojazdem zastępczym. Przez czas naprawy pojazdu, za który w przypadku szkody częściowej przysługuje prawo do skorzystania z najmu pojazdu zastępczego, rozumie się nie tylko technologiczny (tzw. czysty) czas naprawy pojazdu, ale szerzej rzeczywisty czas naprawy pojazdu, w którym uwzględnia się ponadto czas na przyjęcie pojazdu do warsztatu i jego przygotowanie do naprawy, czas oczekiwania na części zamienne, czas schnięcia elementów lakierowanych oraz uzasadniony czas na wydanie pojazdu naprawionego i zdanie pojazdu zastępczego. Oszacowanie uzasadnionego czasu najmu pojazdu zastępczego w przypadku szkody częściowej następuje nadto z uwzględnieniem dni wolnych od pracy oraz dni świątecznych. W orzecznictwie przyjmuje się ponadto, że czas trwania najmu w konkretnej sprawie powinien podlegać korekcie o okresy nieusprawiedliwionej zwłoki (por. uchwała Sądu Najwyższego z dnia 15 lutego 2019 r., III CZP 84/18, LEX nr. 2619857). Jednocześnie zauważyć należy, że nie do zaakceptowania jest prezentowany pogląd, że poszkodowany, jak i zakład naprawczy, któremu zlecono naprawę, zobowiązani są do rozpoczęcia naprawy pojazdu w możliwie najwcześniejszym momencie, po uzyskaniu zaakceptowanego kosztorysu. Pogląd taki w sposób nieuprawniony chroni interes ubezpieczyciela, nie zaś poszkodowanego (którego szkoda dotknęła często w sposób nagły i niezawiniony), wymagając od poszkodowanego i zakładu naprawczego kredytowania kosztów naprawy pojazdu, narażając te podmioty na ryzyko poniesienia kosztów naprawy wyższych niż odszkodowanie należne z tytułu szkody w pojeździe przy niepewnym wyniku postępowania likwidacyjnego.

W realiach niniejszej sprawy okres najmu pojazdu zastępczego nie był przedmiotem sporu między stronami i obejmował czas faktycznego korzystania z pojazdu wynajętego od powoda, tj. od dnia 14 sierpnia 2025 roku do dnia 11 września 2025 roku, a więc łącznie 29 dni.

Spór w toku postępowania koncentrował się wyłącznie na ustaleniu wysokości dobowej stawki najmu pojazdu zastępczego, w szczególności w kontekście podniesionego przez pozwaną zarzutu złożenia poszkodowanej propozycji najmu pojazdu oraz poinformowania jej o akceptowalnym poziomie stawek.

Należy przy tym podkreślić, że zgodnie z treścią art. 6 k.c. ciężar udowodnienia faktu spoczywa na osobie, która wywodzi z niego skutki prawne. Przepis ten określa zasady rozkładu ciężaru dowodu, wskazując zarówno jego przedmiot, jak i podmiot zobowiązany do wykazania okoliczności istotnych dla rozstrzygnięcia sprawy. Przedstawienie dowodów na poparcie twierdzeń faktycznych, z których strona wywodzi korzystne dla siebie konsekwencje, nie stanowi jedynie uprawnienia czy obowiązku procesowego, lecz jest jej ciężarem procesowym, realizowanym we własnym interesie i znajdującym umocowanie w przepisach prawa.

Uznając zasadność żądania zwrotu kosztów najmu pojazdu zastępczego za okres 29 dni, Sąd przyjął, że rozliczenie najmu za cały okres jego trwania powinno nastąpić według stawki wynikającej z umowy zawartej przez pełnomocnika działającego w imieniu poszkodowanej z powodem.

Jak wynika ze zgromadzonego w sprawie materiału dowodowego, w szczególności z zeznań poszkodowanej L. P. oraz z nagrania rozmowy telefonicznej przeprowadzonej pomiędzy pracownikiem pozwanej a powodem, należy przyjąć, że pozwana złożyła poszkodowanej propozycję najmu pojazdu zastępczego. Poszkodowana wskazała bowiem, że odbierała wiadomości e-mail od pozwanej, a realizacja tej propozycji miała nastąpić poprzez kontakt pracownika pozwanej z powodem. W tym zakresie twierdzenia pozwanej co do samego faktu przedstawienia oferty najmu należało uznać za zasadne.

Sąd uznał jednak, że w realiach sprawy pozwana, reprezentowana przez profesjonalnego pełnomocnika, nie sprostała spoczywającemu na niej ciężarowi dowodu. O ile bowiem wykazała fakt złożenia propozycji najmu, a powód w rozmowie telefonicznej potwierdził miejsce odbioru pojazdu zastępczego, o tyle nie udowodniła, aby podjęła dalsze, konkretne czynności zmierzające do faktycznego zorganizowania najmu. Z zeznań poszkodowanej oraz treści nagrania wynika natomiast, że istotnym dla niej warunkiem było zapewnienie pojazdu o parametrach zbliżonych do pojazdu uszkodzonego, w szczególności typu kombi.

Na uwagę zasługuje również, że w piśmie z dnia 14 sierpnia 2025 roku, skierowanym do L. P., pozwana, informując o możliwości zorganizowania najmu pojazdu zastępczego, wskazywała na szereg korzyści wynikających ze skorzystania z oferty współpracujących z nią podmiotów. Podkreślała m.in. brak udziału własnego w szkodzie, brak limitu kilometrów czy możliwość przewozu zwierząt.

Tymczasem analiza dokumentów załączonych do akt szkody, w szczególności regulaminów, ogólnych warunków najmu oraz wzorów umów stosowanych przez wypożyczalnie współpracujące z pozwaną, prowadzi do odmiennych wniosków. Przykładowo, w przypadku niektórych podmiotów zniesienie udziału własnego w szkodzie było możliwe jedynie po wykupieniu dodatkowego pakietu ubezpieczenia. Inne wypożyczalnie wprowadzały zakaz przewozu zwierząt lub stosowały limity kilometrów, których przekroczenie wiązało się z naliczaniem kar umownych.

Ponadto z części postanowień regulaminów wynikało, że użyczenie pojazdu osobie trzeciej było dopuszczalne wyłącznie za uprzednią zgodą wynajmującego, pod rygorem kar umownych, natomiast w innych przypadkach było ono całkowicie zabronione – zarówno odpłatnie, jak i nieodpłatnie, w tym również w ramach tzw. przewozów grzecznościowych.

W konsekwencji należy uznać, że przedstawione przez pozwaną informacje dotyczące warunków najmu nie odzwierciedlały w pełni rzeczywistych zasad korzystania z pojazdów oferowanych przez współpracujące z nią podmioty.

Co istotne w kontekście powyższego, tożsamych ograniczeń nie przewidywała umowa najmu pojazdu zastępczego zawarta z powodem. Oferowany przez niego najem odpowiadał potrzebom poszkodowanej zarówno pod względem parametrów technicznych pojazdu, jak i warunków umownych. Bowiem umowa najmu pojazdu zastępczego od powoda nie przewidywała dodatkowych opłat, w tym obowiązku uiszczenia kaucji, wyłączała udział własny w szkodzie oraz nie wprowadzała limitu kilometrów.

W tych okolicznościach nietrafny okazał się zarzut pozwanej, jakoby poszkodowana nie sprostała obowiązkowi współdziałania z ubezpieczycielem, o którym mowa w art. 16 ust. 1 pkt 2 u.u.o., UFG i PBUK oraz w art. 354 § 2 k.c. Zgromadzony materiał dowodowy nie daje podstaw do przyjęcia, aby poszkodowana, reprezentowana przez powoda, utrudniała lub uniemożliwiała pozwanej organizację najmu pojazdu zastępczego. Przeciwnie, wykazano gotowość skorzystania z proponowanego rozwiązania, przy zastrzeżeniu zapewnienia pojazdu odpowiadającego uzasadnionym potrzebom. Brak realizacji najmu po stronie pozwanej nie może zatem obciążać poszkodowanej.

Uwzględniając, że zwrotowi podlegają wyłącznie wydatki celowe i ekonomicznie uzasadnione, zasadne jest żądanie zwrotu kosztów najmu pojazdu zastępczego w klasie odpowiadającej klasie pojazdu uszkodzonego (chyba że poszkodowany wynajął pojazd niższej klasy – wówczas zwrot przysługuje według klasy pojazdu faktycznie wynajętego), a nadto w wysokości mieszczącej się w granicach stawek rynkowych (por. uchwała Sądu Najwyższego z dnia 13 czerwca 2003 r., III CZP 32/03, LEX nr 78592).

Wobec całokształtu zgromadzonego materiału dowodowego, w szczególności przedłożonych przez powoda cenników z wypożyczalni działających na rynku lokalnym, Sąd uznał, że zastosowana przez powoda dobowa stawka najmu w kwocie 220,00 zł netto była stawką rynkową.

Pozwana nie zakwestionowała skutecznie rynkowego charakteru stawki powoda, w tym nie przedstawiła własnych dowodów ani nie zgłosiła wniosków dowodowych zmierzających do wykazania, że stawka ta była zawyżona lub odbiegała od stawek stosowanych na rynku lokalnym. Tym samym pozwana nie wykazała okoliczności, z której wywodziłaby dla siebie korzystne skutki procesowe.

Poszkodowana nie miała możliwości odliczenia podatku VAT od kosztów usługi świadczonej przez powoda, ponieważ rozlicza się ryczałtowo.

Całość materiału dowodowego, oceniona zgodnie z zasadą swobodnej oceny dowodów oraz przy uwzględnieniu jego spójności wewnętrznej, dała podstawę do uznania, że roszczenie powoda o zasądzenie uzupełniającego odszkodowania z tytułu najmu pojazdu zastępczego w wysokości 5.208,40 zł jest zasadne w całości.

O odsetkach ustawowych za opóźnienie dochodzonych wraz z należnością główną Sąd orzekł na podstawie art. 481 § 1 i 2 k.c. w zw. z art. 14 ust. 1 u.u.o., PBUK, UFG. Zgodnie z art. 14 ust. 1 u.u.o., PBUK i UFG, ubezpieczyciel zobowiązany jest spełnić świadczenie w terminie trzydziestu dni, licząc od dnia otrzymania zawiadomienia o szkodzie.

Zgłoszenie roszczenia z tytułu kosztów najmu pojazdu zastępczego nastąpiło w dniu 11 września 2025 roku, kiedy to powód wystawił i doręczył pozwanej fakturę VAT. Trzydziesty dzień od dnia zgłoszenia szkody przypadał na 10 października 2025 roku, wobec czego od dnia następnego pozwana pozostawała w opóźnieniu. W konsekwencji Sąd zasądził odsetki ustawowe za opóźnienie od dnia 11 października 2025 roku do dnia zapłaty.

Mając na względzie powyższe, Sąd w punkcie 1. wyroku zasądził od pozwanej na rzecz powoda kwotę 5.208,40 zł wraz z odsetkami ustawowymi za opóźnienie od 11 października 2025 roku do dnia zapłaty.

O kosztach procesu Sąd orzekł w punkcie 2. wyroku w oparciu o art. 98 § 1, 1 ¹ i § 3 k.p.c. oraz art. 99 k.p.c. w zw. z § 2 pkt 4 rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 22 października 2015 roku w sprawie opłat za czynności radców prawnych (Dz. U. z 2026 r. poz. 118) zgodnie z zasadą odpowiedzialności za wynik procesu, przy uwzględnieniu faktu, że powód wygrał sprawę w całości. Sąd zasądził od pozwanej na rzecz powoda 2.217,00 zł wraz z ustawowymi odsetkami za opóźnienie liczonymi od dnia uprawomocnienia się orzeczenia do dnia zapłaty tytułem zwrotu kosztów procesu, na które składało się: 400,00 zł tytułem opłaty sądowej od pozwu, 1.800,00 zł tytułem zastępstwa procesowego przez radcę prawnego oraz 17,00 zł tytułem opłaty skarbowej od pełnomocnictwa.

Sędzia Joanna Kłaczyńska

ZARZĄDZENIE

1.  (...);

2.  (...);

3.  (...);

4.  (...).

W., dnia 05 maja 2026 r.

Sędzia Joanna Kłaczyńska