Wyrok z 23 kwietnia 2026, sygn. I C 1/24

WYROK

W IMIENIU RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ

Dnia 23 kwietnia 2026 roku

Sąd Rejonowy w Człuchowie I Wydział Cywilny w składzie:

Przewodniczący:	Sędzia Marek Osowicki
Protokolant:	sekretarz sądowy I. I.

po rozpoznaniu w dniu 23 kwietnia 2026 roku w X.

na rozprawie

sprawy z powództwa (...) Spółka z ograniczoną odpowiedzialnością Spółka komandytowa z siedzibą w U.

przeciwko (...) Towarzystwu (...) S. A. z siedzibą w S.

o zapłatę

1.  zasądza od pozwanego (...) Towarzystwo (...) S. A. z siedzibą w S. na rzecz powoda (...) Spółka z ograniczoną odpowiedzialnością Spółka komandytowa z siedzibą w U. kwotę 195,57 zł (sto dziewięćdziesiąt pięć złotych 57/100) wraz z odsetkami ustawowymi za opóźnienie od dnia 24 listopada 2022 roku do dnia zapłaty,

2.  w pozostałym zakresie powództwo oddala,

3.  koszty procesu znoszą się wzajemnie.

Sygn. akt I C 1/24

UZASADNIENIE

Powód (...) spółka z o.o. s.k. z siedzibą w U. wniosła przeciwko (...) Towarzystwu (...) S.A. w S. o zapłatę kwoty 1714.56 zł wraz z ustawowymi odsetkami za opóźnienie od 24.11.2022 r. do dnia zapłaty oraz zasądzenie kosztów procesu według norm przepisanych. W uzasadnieniu pozwu pełnomocnik powodowej spółki wskazał, że wyniku zdarzenia z 24.10.2022 r. uszkodzeniu uległ samochód F. (...) (2) o nr rej. (...) należący do poszkodowanej N. I.. Poszkodowana wobec niemożności korzystania z własnego samochodu, 24.10.2022 r. wynajęła pojazd zastępczy. Umowa trwała do 16.11.2022 r. przez 24 dni. Strona powodowa nabyła wierzytelność na podstawie umowy cesji z 10 października 2022 r. Poszkodowanej wystawiono notę obciążeniową za najem pojazdu zastępczego na łączną kwotę 5758,80 zł brutto, fakturę za holowanie pojazdu, załadunek i rozładunek na kwotę 826,56 zł brutto oraz fakturę z parking pojazdu uszkodzonego na kwotę 5 682,60 zł brutto. Na powyższą kwotę składał się koszt najmu samochodu zastępczego za 24 dni po stawce za dzień wynoszącej 233,70 zł brutto, opłata za podstawienie 50 zł brutto oraz za odbiór pojazdu zastępczego 100 zł brutto. Pozwany uznał roszczenie co do zasady i przelał na rachunek powoda kwotę 4044,24 brutto zł weryfikując stawkę za wynajem pojazdu do kwoty 168,51 zł brutto za dzień, zgodnie z propozycją najmu samochody zastępczego u pozwanego. Pozwany zakwestionował roszczenie o zapłatę za podstawienie oraz za odbiór pojazdu zastępczego. Powód na mocy umowy cesji z 16.11.2022 r. nabył wierzytelność o odszkodowanie z tytułu najmu pojazdu zastępczego. Zdaniem strony powodowej żądanie zwrotu kosztów podstawienia i odbioru pojazdu zastępczego są uzasadnione. Powód ma wątpliwości czy stawka zaproponowana przez pozwanego jest osiągalna na rynku lokalnym, w jego ocenie odbiega ona od realiów rynkowych. Pełna informacja na temat warunków najmu pojazdu zastępczego została przedłożona poszkodowanej przez powoda przed zawarciem umowy, co umożliwiło jej zapoznanie się z treścią oferty przed podpisaniem umowy.

Pełnomocnik strony pozwanej w odpowiedzi na pozew wniosła o oddalenie powództwa i zasądzenie od powoda na rzecz pozwanego kosztów procesu według norm przepisanych. W uzasadnieniu odpowiedzi na pozew wskazała, iż szkoda i jej zgłoszenie miały miejsce 24.10.2022 r. W odpowiedzi na zgłoszenie pozwany 26.10.2022 r. przekazał poszkodowanej także za pośrednictwem e-mail informację o możliwości zapewnienia bezpłatnie pojazdu zastępczego, na koszt pozwanego, o ogólnych warunkach najmu i o tym, że jeśli poszkodowany zdecyduje się na najem pojazdu w innej wypożyczalni, pozwany zwróci koszty najmu do kwoty, za jaką pozwany mógłby zorganizować dla poszkodowanej najem pojazdu zastępczego, w klasie odpowiadającej uszkodzonemu pojazdowi lub też niższej klasy , w przypadku pojazdu w klasie K 137 zł netto i została wskazana procedura najmu. Pozwany skierował do poszkodowanej także wiadomość sms w sprawie możliwości najmu pojazdu zastępczego za pośrednictwem wypożyczalni z min współpracującej oraz pismo informacyjne w sprawie przyjęcia zgłoszenia szkody, w którym znalazła się propozycja najmu i jego warunki. Powód był od samego początku świadomy, ze pozwany jest w stanie zapewnić poszkodowanej pojazd zastępczy i powinien o tym poinformować poszkodowaną o tym fakcie dając jej prawo wyboru najlepszej dla niej opcji, czego jednakże nie uczynił. Pełnomocnik pozwanego wskazał na orzecznictwo Sądu Najwyższego, iż poszkodowany ma obowiązek dążyć do minimalizacji szkody i współdziałania z ubezpieczycielem a wydatki na najem pojazdu zastępczego poniesione przez poszkodowanego, przekraczające koszty zaproponowanego przez ubezpieczyciela skorzystania z takiego pojazdu są objęte odpowiedzialnością z tytułu umowy obowiązkowego ubezpieczenia odpowiedzialności cywilnej posiadaczy pojazdów mechanicznych, jeżeli ich poniesienie było celowe i ekonomicznie uzasadnione.

Uzasadnienie faktyczne:

W dniu 24.10.2022 r. doszło do zdarzenia drogowego, w wyniku którego uszkodzeniu uległ samochód F. (...) (2) o nr rej. (...), należący do poszkodowanej N. I.

(bezsporne, nadto k.93).

N. I. 22.10.2022 r. udzieliła powodowi upoważnienia do bezgotówkowego rozliczenia najmu pojazdu zastępczego, holowania pojazdu oraz do załatwienia wszelkich spraw formalnych w zakresie likwidacji szkody oraz wynajmu auta zastępczego, reprezentowania jej w sprawie przedmiotowej szkody do otrzymywania dokumentów szkodowych i odbioru odszkodowania-wypłaty należności finansowych wynikających z szkody.

(dowód: upoważnienie k.16).

N. I. 24.10.2022 r. zawarła z powodem umowę najmu samochodu zastępczego i potwierdził jego odbiór a 16.11.2022 r. zwróciła wynajmowany samochód.

(dowód: umowa najmu k.14-15, protokół zdawczo-odbiorczy k.17).

W dniu 26.10.2022 r. (...) S.A. w S. przesłało zgłaszającemu szkodę i poszkodowanej informację o możliwości zapewnienia bezpłatnie pojazdu zastępczego, na koszt pozwanego, o ogólnych warunkach najmu i o tym, że jeśli poszkodowany zdecyduje się na najem pojazdu w innej wypożyczalni, pozwany zwróci koszty najmu do kwoty, za jaką pozwany mógłby zorganizować dla poszkodowanej najem pojazdu zastępczego, w klasie odpowiadającej uszkodzonemu pojazdowi lub też niższej klasy , w przypadku pojazdu w klasie K 137 zł netto i została wskazana procedura najmu.

(dowód: k. 62-68).

(...) S.A. w S. 8.11.2022 r. poinformowało poszkodowaną, że koszty naprawy pojazdu marki F. (...) (1) nr rej. (...) przekraczają jego wartość rynkową, w związku z czym szkoda jest całkowita oraz zaproponował wypłatę odszkodowania w kwocie 13700 zł oraz pomoc w zbyciu pozostałości pojazdu.

(dowód: decyzja o wypłacie k. 25).

Powodowa (...) spółka z o.o. s.k. z siedzibą w U. (...).11.2022 r. wystawiła notę obciążeniową nr (...) na kwotę 5758,80 zł za najem pojazdu zastępczego marki V. (...) na 24 dni, za stawkę dzienną 233,70 zł , podstawienie pojazdu zastępczego 50 zł i odbiór pojazdu zastępczego 100 zł .

(dowód: nota obciążeniowa k.19).

(...) S.A. w S. decyzją o wypłacie z 23.11.2022 r. przyznało poszkodowanej łączną kwotę 4766,26 zł z tytułu kosztów holowania w wysokości 722,02 zł i kosztów pojazdu zastępczego 4044,24 zł informując o zweryfikowaniu stawki do 137 zł netto oraz o uznaniu okresu najmu i holowania w całości.

(dowód: decyzja k. 27-28).

Poszkodowana N. I. zawarła z (...) spółka z o.o. s.k. z siedzibą w U. umowę cesji wierzytelności w postaci odszkodowania z tytułu najmu pojazdu zastępczego w związku ze szkodą z 24.10.2022 r.

(dowód: umowa cesji k.13).

Poszkodowana N. D. nie była informowana przez powoda o możliwości skorzystania z samochodu zastępczego wskazanego przez firmę ubezpieczeniową sprzedała wrak samochodu.

(dowód: zeznania N. D. k. 140 od 00:07:56 do 00:17:17).

Biegły sądowy z zakresu techniki motoryzacyjnej ustalił, iż stawki najmu samochodu na rynku lokalnym w dacie szkody z podatkiem Vat wynosiły od 129 zł do 270,60 zł a samochód marki F. (...) (1) i V. (...) należą do segmentu C niższa klasa średnia samochodów, koszt najmu pojazdu V. (...) zastosowany przez powoda mieści się w przedziale stawek stosowanych w wypożyczalniach działających na rynku lokalnym przez podmioty wynajmujące samochody zastępcze w 2022 r.

(dowód: opinia biegłego z zakresy techniki motoryzacyjnej k.153-162).

Uzasadnienie prawne:

Powództwo zasługuje na częściowe uwzględnienie.

Stosownie do art. 361 § 2 k.c., naprawienie szkody obejmuje straty, które poszkodowany poniósł oraz korzyści, które mógłby osiągnąć, gdyby mu szkody nie wyrządzono.

Legitymacja czynna powoda wynika z art. 822 k.c. oraz z art. 509 § 1 i 2 k.c., jako że wierzytelność przysługująca poszkodowanej została przelana na rzecz powoda.

Wynikająca z umowy cesji oznaczona wierzytelność zostaje przeniesiona na cesjonariusza dopiero z chwilą jej powstania, zatem skutek rozporządzający nie następuje w chwili zawarcia umowy cesji (wyrok SN z dnia 9 sierpnia 2005 r., IV CK 157/05, LEX nr 346081; wyż. wskazana uchwała SN z dnia 19 września 1997 r., III CZP 45/97; wyrok SN z dnia 26 września 2002 r., III CKN 346/01, niepubl.).

W przypadku zwrotu kosztów wynajmu pojazdu zastępczego sprawa ma się o tyle inaczej, że szkoda powstaje nie w momencie zaistnienia szkody, lecz dopiero wówczas, gdy poszkodowany koszty te już poniesie.

Zgodnie z uchwałą Sądu Najwyższego z dnia 17 listopada 2011 r. III CZP 5/11 (OSNC 2012/3/28, LEX nr 1011468, Biul.SN 2011/11/5, G.Prawna 2011/223/11) odpowiedzialność ubezpieczyciela z tytułu umowy obowiązkowego ubezpieczenia odpowiedzialności cywilnej posiadaczy pojazdów mechanicznych za uszkodzenie albo zniszczenie pojazdu mechanicznego niesłużącego do prowadzenia działalności gospodarczej obejmuje celowe i ekonomicznie uzasadnione wydatki na najem pojazdu zastępczego; nie jest ona uzależniona od niemożności korzystania przez poszkodowanego z komunikacji zbiorowej. Jednakże Sąd Najwyższy wykluczył, by szkodę majątkową stanowiła sama utrata możliwości korzystania z pojazdu. Fakt braku możliwości korzystania z pojazdu mechanicznego może być źródłem szkody o charakterze majątkowym wówczas, gdy spowoduje po stronie poszkodowanego poniesienie kosztów najmu pojazdu zastępczego. Są to bowiem wydatki poniesione w następstwie zdarzenia szkodzącego, które by nie powstały bez tego zdarzenia, prowadzące do powypadkowego zmniejszenia majątku poszkodowanego, czyli straty (por. uchwałę SN z dnia 22 listopada 2013 r. III CZP 76/13 lex nr 1392609). Warunkiem sine qua non wskazanej odpowiedzialności jest rzeczywiste poniesienie wydatków na taki najem.

Strona pozwana nie kwestionowała potrzeby korzystania przez poszkodowaną z pojazdu zastępczego i ilości dni korzystania z samochodu zastępczego. Jej zastrzeżenia dotyczyły wyłącznie stawki czynszu, w oparciu o którą powód wyliczył przypadającą mu należność.

Wyrównaniu podlegają jedynie ekonomicznie uzasadnione wydatki na najem pojazdu zastępczego (por. uchwałę SN z 17 listopada 2011 r., III CZP 5/11). W tej kategorii mieszczą się rzeczywiście poniesione koszty na najem auta o tych samych lub zbliżonych parametrach, co uszkodzony samochód (w związku z szeregowaniem samochodów według ich typów, wyznacznikiem w tym zakresie jest sklasyfikowanie obu pojazdów w tym samym segmencie), choćby nawet były wyższe, niż skalkulowane według średnich stawek obowiązujących na rynku lokalnym (por. uchwałę SN z 13 czerwca 2003 r., III CZP 32/03); ze względu na to, że odszkodowanie nie powinno stanowić źródła przysporzenia, w przypadku najmu auta o wyższym standardzie, rekompensacie nie podlega różnica pomiędzy przewidzianym dla niego czynszem najmu a czynszem właściwym dla auta podobnego do uszkodzonego.

Złożenie oferty zorganizowania najmu i nieskorzystanie z niej przez poszkodowanego bez uzasadnionej podstawy powoduje, że takie postępowanie jest traktowane jako przyczynianie się do powiększania szkody. Ciężar dowodu wykazania, że oferta była złożona i do poszkodowanego dotarła, obciąża ubezpieczyciela.

Pozwany wykazał fakt złożenia w dniu 26.10.2022 r. w mailowym potwierdzeniu zgłoszenia szkody, na adres wskazany przez zgłaszającego szkodę, oferty dotyczącej możliwości zorganizowania bezgotówkowego wynajmu pojazdu zastępczego, podając w przesłanej informacji przykładowe stawki w poszczególnych klasach pojazdów. Pozwana wskazała, że w przypadku samodzielnego wynajmu pojazdu zastępczego stawka za dobę wynajmu zostanie zweryfikowana do stawki 137 zł netto za dzień, za którą pozwana jest w stanie zapewnić organizację pojazdu zastępczego od współpracujących z pozwaną firm w segmencie pojazdu poszkodowanego.

Zdaniem sądu poszkodowana miała prawo skorzystać z najmu pojazdu zastępczego z wybranej przez siebie wypożyczalni. Niemniej jednak okoliczność ta nie powinna obciążać ubezpieczyciela, który proponował poszkodowanej bezpłatny najem za swoim pośrednictwem. Strony umowy najmu powinny dostosować w takiej sytuacji stawkę najmu do stawek akceptowalnych przez pozwanego, za które sam taki najem mógłby zorganizować poszkodowanemu albo poszkodowana winna mieć świadomość konieczności dopłacenia za usługę najmu samochodu.

Jak wskazał Sąd Najwyższy w uchwale z 25 sierpnia 2017 r. (sygn. akt III CZP 20/17, Legalis nr 1651540), wydatki na najem pojazdu zastępczego poniesione przez poszkodowanego, przekraczające koszty zaproponowanego przez ubezpieczyciela skorzystania z takiego pojazdu są objęte odpowiedzialnością z tytułu umowy obowiązkowego ubezpieczenia odpowiedzialności cywilnej posiadaczy pojazdów mechanicznych, jeżeli ich poniesienie było celowe i ekonomicznie uzasadnione (porównaj też: wyrok Sądu Apelacyjnego w Poznaniu z 30.05.2019 r. I ACa 830/18).

Sąd Najwyższy w uchwale z dnia 10.07.2008 r. w sprawie III CZP 62/08 wskazał, że pojęcie strat jakie poszkodowany poniósł obejmuje także niezaspokojone przez poszkodowanego, wymagalne zobowiązanie na rzecz osoby trzeciej.

Poszkodowany musi wykazać, że faktycznie skorzystał z pojazdu zastępczego. Tak więc dochodzenie zwrotu kosztów najmu pojazdu zastępczego nie jest uzależnione od faktycznego opłacenia kosztów najmu pojazdu zastępczego, ale od wykazania uszczerbku w majątku w związku z korzystaniem z pojazdu zastępczego. Uszczerbek w majątku w związku z korzystaniem z pojazdu zastępczego powstaje zaś nie tylko w sytuacji opłacenia faktury za najem tego pojazdu, ale także wówczas kiedy jedynie została wystawiona ta faktura, bowiem w tej sytuacji w majątku powstają pasywa.

Powód przedkładając notę obciążeniową za najem pojazdu zastępczego udowadnia, że w jego majątku powstał uszczerbek w związku z korzystaniem z pojazdu zastępczego przez poszkodowaną.

Wydatki ekonomicznie uzasadnione to wydatki na najem pojazdu zasadniczo o podobnej klasie do pojazdu uszkodzonego lub zniszczonego, poniesione w oparciu o stawki czynszu najmu, które obowiązują na danym rynku lokalnym (ceny rynkowe za tego typu usługi) i w czasie naprawy pojazdu mechanicznego lub do czasu nabycia nowego pojazdu.

Powód w trakcie procesu złożył wniosek o dopuszczenie dowodu z opinii biegłego na okoliczność ustalenia średniego dobowego kosztu wynajmu pojazdu zastępczego w rejonie w którym zamieszkiwał poszkodowany, parkowania i holowania.

Z jasnej i kompetentnej opinii biegłego sądowego jednoznacznie wynika, iż koszt najmu pojazdu V. (...) zastosowany przez powoda mieści się w przedziale stawek stosowanych w wypożyczalniach działających na rynku lokalnym. Co więcej biegły stwierdził, że stawki wynajmu pojazdu na rynku lokalnym w dacie szkody wahają się od 129 zł z podatkiem Vat do 270,60 zł z podatkiem Vat.

Więc zastosowana stawka 137 zł netto za jeden dzień najmu samochodu zastępczego przez pozwane towarzystwo ubezpieczeń, wbrew twierdzeniu strony powodowej była realna i możliwa do uzyskania i mieściła się w widełkach ustalonych przez biegłego sądowego.

W ocenie sądu w przedmiotowej sprawie powód nie wykazał by wydatki na najem pojazdu zastępczego, przewyższające koszty zaproponowane przez ubezpieczyciela, były celowe i ekonomicznie uzasadnione, po poinformowaniu 26.10.2022 r. przez ubezpieczyciela w mailowym potwierdzeniu zgłoszenia szkody, na adres wskazany przez zgłaszającego, o możliwości zorganizowania bezgotówkowego wynajmu pojazdu zastępczego, podając w przesłanej informacji przykładowe stawki w poszczególnych klasach pojazdów. Pozwana wskazała, że w przypadku samodzielnego wynajmu pojazdu zastępczego stawka za dobę wynajmu będzie akceptowana do wymienionych stawek netto, za którą pozwana jest w stanie zaoferować samochód zastępczy.

Ocena okoliczności najmu pojazdu zastępczego, w tym nieskorzystania z najmu w wypożyczalni współpracującej z ubezpieczycielem nie nosi charakteru generalnego i każdorazowo podlega indywidualnej ocenie.

Powód przedłożył do akt umowę najmu samochodu zastępczego z 24.10.2022 r.

Powód nie wykazał natomiast, iż strona pozwana nie zaproponowała poszkodowanemu wynajmu bezgotówkowego pojazdu zastępczego, by proponowała samochód niższej klasy lub by ze względów logistycznych lub ekonomicznych nie było możliwe wynajęcie samochodu zastępczego, na warunkach zaproponowanych przez ubezpieczyciela.

Strona pozwana przyznała, iż przyjęła za zasadny czas najmu pojazdu zastępczego obejmujący 24 dni razy 137 zł netto plus VAT razem 4044,24 zł .

W ocenie sądu za czas od dnia wynajęcia samochodu zastępczego tj. 24.10.2022 r. do dnia poinformowania o możliwości skorzystania z samochodu zastępczego zorganizowanego przez ubezpieczyciela tj. 26.10.2022 r., łącznie przez trzy dni, należało przyjąć stawkę określoną przez powoda tj. 233,70 zł brutto za dobę, więc różnica pomiędzy stawką powoda 168,51 zł brutto a stawką pozwanego 233,70 brutto, wynosiła dzienne 65,19 zł , razy trzy dni, łącznie daje kwotę 195,57 zł .

Zaś za następny okres przyjąć stawkę dzienną za wynajem samochodu określoną przez ubezpieczyciela w wysokości 137 zł netto, 168,51 zł brutto za okres od 27.10.2022 r. do 16.11.2022 r.

Odnośnie opłaty za podstawienie samochodu i jego odbiór, to w sytuacji propozycji pozwanego towarzystwa, bezgotówkowego zorganizowania pojazdu zastępczego koszty te nie są ekonomicznie uzasadnione.

Ponadto strona powodowa w toku procesu nie wykazała, stosownie do treści przepisu art. 6 k.c. gdzie podstawiła samochód poszkodowanej i skąd go odebrała i jak wyliczyła stawkę 150 zł za te czynności, zgodnie z § 6 umowy najmu.

Mając na uwadze powyższe na podstawie art. 509 k.c. w zw. z art. 361 k.c. i art. 822 k.c. zasądził od pozwanego na rzecz powoda kwotę 195,57 zł z ustawowymi odsetkami za opóźnienie od 24.11.2022 r. do dnia zapłaty i na podstawie art. 362 k.c. oddalił powództwo w pozostałym zakresie.

Podstawę rozstrzygnięcia o kosztach procesu stanowił przepis art. 100 k.p.c.

Z.

1. odnotować

2. odpis wyroku z uzasadnieniem doręczyć pełnomocnikowi stron za pośrednictwem portalu

informacyjnego

3. przedłożyć z apelacją , najdalej za 21 dni od wykonania.

X., 19.05.2026 r.