Wyrok z 12 maja 2026, sygn. II W 372/26

WYROK

W IMIENIU RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ

Dnia 12 maja 2026 roku

Sąd Rejonowy w Nysie, Wydział II Karny, Sekcja ds. Wykroczeń

w składzie:

Przewodniczący - Sędzia Sądu Rejonowego Bartłomiej Madejczyk

Protokolant – st. sekr. sąd. Ewa Chrząstek

Oskarżyciel st. insp. pracy E. R.

po rozpoznaniu na rozprawie 12 maja 2026 roku sprawy

E. D. (D.)

syna T. i D. z domu B.

ur. (...) w B.

obwinionego o to, że:

I.  w B., będąc odpowiedzialnym jako Wspólnik Spółki działający w imieniu (...) Spółka Jawna, z siedzibą w B., ul. (...) – wbrew zakazowi handlu oraz wykonywania czynności związanych z handlem w niedzielę i święta, powierzył wykonywanie pracy w handlu lub wykonywanie czynności związanych z handlem w niedzielę niebędącą niedzielą handlową, tj.: w dniu 28.09.2025r. powierzył Ł. J. i F. P. prace na stanowisku sprzedawca w sklepie (...) w B., przy ul. (...),

to jest o czyn z art. 10 ust. 1 ustawy z dnia 10 stycznia 2018r. o ograniczeniu handlu w niedziele i święta oraz w niektóre inne dni (Dz. U. z 2025r., poz. 301)

II.  w B., będąc odpowiedzialnym jako Wspólnik Spółki działający w imieniu (...) Spółka Jawna, z siedzibą w B., ul. (...) – wbrew zakazowi handlu oraz wykonywania czynności związanych z handlem w niedzielę i święta, powierzył wykonywanie pracy w handlu lub wykonywanie czynności związanych z handlem w niedzielę, tj.: w dniu 12.10.2025r. powierzył S. R. prace na stanowisku sprzedawca w sklepie (...) w B., przy ul. (...),

to jest o czyn z art. 10 ust. 1 ustawy z dnia 10 stycznia 2018r. o ograniczeniu handlu w niedziele i święta oraz w niektóre inne dni (Dz. U. z 2025r., poz. 301)

III.  w B., będąc odpowiedzialnym jako Wspólnik Spółki działający w imieniu (...) Spółka Jawna, z siedzibą w B., ul. J. 104 – wbrew zakazowi handlu oraz wykonywania czynności związanych z handlem w niedzielę i święta, powierzył wykonywanie pracy w handlu lub wykonywanie czynności związanych z handlem w niedzielę niebędącą niedzielą handlową, tj.: w dniu 26.10.2025r. powierzył Ł. J., F. P. prace na stanowisku sprzedawca w sklepie (...) w B., przy ul. (...) oraz powierzył I. J. prace na stanowisku sprzedawca w sklepie w B., przy ul. (...),

to jest o czyn z art. 10 ust. 1 ustawy z dnia 10 stycznia 2018r. o ograniczeniu handlu w niedziele i święta oraz w niektóre inne dni (Dz. U. z 2025r., poz. 301)

IV.  w B., będąc odpowiedzialnym jako Wspólnik Spółki działający w imieniu (...) Spółka Jawna, z siedzibą w B., ul. (...) – wbrew zakazowi handlu oraz wykonywania czynności związanych z handlem w niedzielę i święta, powierzył wykonywanie pracy w handlu lub wykonywanie czynności związanych z handlem w niedzielę niebędącą niedzielą handlową, tj.: w dniu 02.11.2025r. powierzył F. P. prace na stanowisku sprzedawca w sklepie (...) w B., przy ul. (...),

to jest o czyn z art. 10 ust. 1 ustawy z dnia 10 stycznia 2018r. o ograniczeniu handlu w niedziele i święta oraz w niektóre inne dni (Dz. U. z 2025r., poz. 301)

V.  w B., będąc odpowiedzialnym jako Wspólnik Spółki działający w imieniu (...) Spółka Jawna, z siedzibą w B., ul. (...) – wbrew zakazowi handlu oraz wykonywania czynności związanych z handlem w niedzielę i święta, powierzył wykonywanie pracy w handlu lub wykonywanie czynności związanych z handlem w święto, tj.: w dniu 11.11.2025r. powierzył I. J. i S. R. prace na stanowisku sprzedawca w sklepie (...) w B., przy ul. (...),

to jest o czyn z art. 10 ust. 1 ustawy z dnia 10 stycznia 2018r. o ograniczeniu handlu w niedziele i święta oraz w niektóre inne dni (Dz. U. z 2025r., poz. 301)

VI.  w B., będąc odpowiedzialnym jako Wspólnik Spółki działający w imieniu (...) Spółka Jawna, z siedzibą w B., ul. (...) – wbrew zakazowi handlu oraz wykonywania czynności związanych z handlem w niedzielę i święta, powierzył wykonywanie pracy w handlu lub wykonywanie czynności związanych z handlem w niedzielę niebędącą niedzielą handlową, tj.: w dniu 16.11.2025r. powierzył Ł. J. prace na stanowisku sprzedawca w sklepie (...) w B., przy ul. (...),

to jest o czyn z art. 10 ust. 1 ustawy z dnia 10 stycznia 2018r. o ograniczeniu handlu w niedziele i święta oraz w niektóre inne dni (Dz. U. z 2025r., poz. 301)

VII.  w B., będąc odpowiedzialnym jako Wspólnik Spółki działający w imieniu (...) Spółka Jawna, z siedzibą w B., ul. (...) – wbrew zakazowi handlu oraz wykonywania czynności związanych z handlem w niedzielę i święta, powierzył wykonywanie pracy w handlu lub wykonywanie czynności związanych z handlem w niedzielę niebędącą niedzielą handlową, tj.: w dniu 23.11.2025r. powierzył F. P. prace na stanowisku sprzedawca w sklepie (...) w B., przy ul. (...),

to jest o czyn z art. 10 ust. 1 ustawy z dnia 10 stycznia 2018r. o ograniczeniu handlu w niedziele i święta oraz w niektóre inne dni (Dz. U. z 2025r., poz. 301)

VIII.  w B., będąc odpowiedzialnym jako Wspólnik Spółki działający w imieniu (...) Spółka Jawna, z siedzibą w B., ul. (...) – wbrew zakazowi handlu oraz wykonywania czynności związanych z handlem w niedzielę i święta, powierzył wykonywanie pracy w handlu lub wykonywanie czynności związanych z handlem w niedzielę niebędącą niedzielą handlową, tj.: w dniu 28.12.2025r. powierzył F. P. prace na stanowisku sprzedawca w sklepie (...) w B., przy ul. (...),

to jest o czyn z art. 10 ust. 1 ustawy z dnia 10 stycznia 2018r. o ograniczeniu handlu w niedziele i święta oraz w niektóre inne dni (Dz. U. z 2025r., poz. 301)

1.  uznaje obwinionego E. D. za winnego popełnienia czynów opisanych w pkt od I do VIII części wstępnej wyroku, to jest wykroczeń z art. 10 ust. 1 ustawy z 10 stycznia 2018 r. o ograniczeniu handlu w niedziele i święta oraz w niektóre inne dni (Dz.U. z 2025 r. poz. 301 j.t.) i za to na podstawie art. 10 ust. 1 ustawy z 10 stycznia 2018 r. o ograniczeniu handlu w niedziele i święta oraz w niektóre inne dni (Dz.U. z 2025 r. poz. 301 j.t.) w zw. z art. 9 § 2 k.w. wymierza mu karę grzywny w wysokości 10 000 (dziesięciu tysięcy) złotych,

2.  na podstawie art. 119 § 1 k.p.w. zasądza od obwinionego E. D. na rzecz Skarbu Państwa 120 (sto dwadzieścia) złotych tytułem zryczałtowanych wydatków oraz opłatę w wysokości 1000 (tysiąca) złotych.

UZASADNIENIE

W oparciu o dowody przeprowadzone w toku rozprawy głównej, sąd ustalił następujący stan faktyczny:

Obwiniony E. D. jest wspólnikiem spółki jawnej (...). Spółka ta prowadzi działalność w zakresie handlu, w tym zniczami, kwiatami, wiązankami i wieńcami, jak i działalność o charakterze kulturalno-oświatowym poprzez funkcjonowanie w placówkach handlowych ogólnodostępnych przestrzeni czytelniczych.

W prowadzonych przez spółkę sklepach w B. i w B. przy ul. (...) utworzono czytelnie, które posiadają swój księgozbiór ustalony spisem książek oraz regulamin.

W sklepach należących do spółki w niedziele niebędące niedzielami handlowymi i święta prace na stanowisku sprzedawcy w handlu lub czynności związane z handlem wykonywali:

- w (...) września 2025 r. pracownicy Ł. J. i F. P.,

- w (...) października 2025 r. pracownik S. R.,

- w (...) października pracownicy Ł. J. i F. P.,

- w (...) 26 października 2025 r. pracownik I. J.,

- w (...) listopada 2026 r. pracownik F. P.,

- w (...) listopada 2025 r. pracownicy I. J. i S. R.,

- w (...) listopada 2025 r. pracownik Ł. J.,

- w (...) listopada 2025 r. pracownik F. P.,

- w B. 28 grudnia 2025 r. pracownik F. P..

(...) D. ma 58 lat, jest żonaty, jest wspólnikiem (...) sp.j.

Stan faktyczny w zasadzie był bezsporny, strony różniły się oceną prawną.

Sąd oparł się na wyjaśnieniach obwinionego co do faktów, tym samym pominięto wyrażane przez niego oceny i opinie, gdyż w przeciwieństwie do faktów nie stanowią one przedmiotu dowodzenia w postępowaniu w sprawach o wykroczenia.

Sąd oparł się na dowodach z dokumentów znajdujących się w aktach sprawy, gdyż nie były kwestionowane przez strony, a ich prawdziwość i autentyczność nie budziły wątpliwości.

Sąd zważył co następuje:

E. D. został obwiniony o popełnienie wykroczeń z art. 10 ust. 1 ustawy z 10 stycznia 2018 r. o ograniczeniu handlu w niedziele i święta oraz w niektóre inne dni (Dz.U. z 2025 r. poz. 301 j.t.).

Przepis art. 10 ust. 1 ustawy z 10 stycznia 2018 r. o ograniczeniu handlu w niedziele i święta oraz w niektóre inne dni (dalej: ustawa) stanowi, że kto, wbrew zakazowi handlu oraz wykonywania czynności związanych z handlem w niedziele lub święta, powierza wykonywanie pracy w handlu lub wykonywanie czynności związanych z handlem pracownikowi lub zatrudnionemu, podlega karze grzywny w wysokości od 1000 do 100 000 zł.

Zgodnie z przepisem art. 5 ustawy w niedziele i święta w placówkach handlowych zakazane są handel oraz wykonywanie czynności związanych z handlem, jak również powierzanie pracownikowi lub zatrudnionemu wykonywania pracy w handlu oraz wykonywania czynności związanych z handlem.

W świetle brzmienia art. 6 ust. 1 ustawy zakaz, o którym mowa w art. 5 ustawy nie obowiązuje m.in.:

- w placówkach handlowych w zakładach prowadzących działalność w zakresie kultury, sportu, oświaty, turystyki i wypoczynku (pkt 10),

- w przypadku handlu kwiatami, wiązankami, wieńcami i zniczami przy cmentarzach (pkt 25).

Zgodnie z ugruntowaną już linią orzeczniczą przepis art. 6 ust. 1 pkt 10 ustawy, określający jeden z wyjątków od zakazu handlu w dni wolne od pracy, przewiduje, że przedmiotowy zakaz nie obowiązuje „w placówkach handlowych w zakładach prowadzących działalność w zakresie kultury, sportu, oświaty, turystyki i wypoczynku”. Wyłączeniem spod zakazu ustawowego objęto zatem handel w placówce handlowej znajdującej się w zakładzie prowadzącym określoną działalność, nie zaś same zakłady prowadzące działalność w zakresie kultury, sportu, oświaty, turystyki i wypoczynku. Te bowiem - z racji profilu działalności - świadczą szeroko pojęte usługi kulturalno-oświatowe i z założenia nie są placówkami handlowymi, a do takich podmiotów odnosi się u.o.h.n. Mogą więc bez ograniczeń wynikających z tej ustawy być otwarte w dni ustawowo wolne od pracy. Jeżeli w obrębie takich zakładów znajdują się placówki handlowe, działające niejako „przy okazji”, na marginesie podstawowej działalności zakładu, wówczas są z mocy omawianego przepisu zwolnione z zakazu handlu. Odwrotna konfiguracja, polegająca na umiejscowieniu na terenie placówki - z założenia handlowej - punktu związanego z działalnością w zakresie kultury, sportu, oświaty, turystyki i wypoczynku nie czyni z takiej placówki zakładu, o jakim mowa w analizowanym przepisie, a tym samym nie korzysta ona ze zwolnienia z zakazu handlu w dni wolne od pracy (wyrok SN z 9 lipca 2025, sygn. akt III KK 277/25). Podobnie treść przepisu art. 6 ust. 1 pkt 10 ustawy z 2018 r. o ograniczeniu handlu w niedziele i święta oraz w niektóre inne dni, jednoznacznie wskazuje, że zakaz handlu w niedziele i święta nie obowiązuje placówek handlowych w zakładach prowadzących działalność w zakresie kultury, sportu, oświaty, turystyki i wypoczynku. Unormowanie te nie dotyczy natomiast odwrotnej relacji przestrzennej tj. sytuacji, gdzie to w placówce handlowej prowadzona jest działalność w zakresie kultury, sportu, oświaty, turystyki i wypoczynku. Z tego względu zwolnione od zakazu handlu w niedziele są placówki handlowe niejako podporządkowane zakładom świadczącym działalność w zakresie m.in. kultury, albowiem placówki takie muszą znajdować się w tych zakładach, a nie na odwrót (wyrok SN z 16 kwietnia 2025 r., sygn. akt III K 34/25).

Przechodząc do realiów niniejszej sprawy w ocenie sądu spółka (...) prowadzi jednocześnie działalność w zakresie handlu oraz działalność o charakterze kulturalno-oświatowym. Jednakże samo prowadzenie działalności o charakterze kulturalno-oświatowym nie skutkuje tym, że spółka korzysta z wyłączenia od zakazu handlu wskazanego w art. 6 ust. 1 pkt 10 ustawy, gdyż nie spowodowało to, że placówka handlowa mieści się w zakładzie prowadzącym działalność w zakresie kultury, czy oświaty, lecz obie formy działalności spółki są prowadzone równolegle, obok siebie. Jednocześnie sąd podziela w całości pogląd prawny wyrażony we wskazanych wyrokach Sąd Najwyższego. Podsumowując ani sklep w B. ani w B. nie stała się placówką handlową w ramach czytelni prowadzonych przez spółkę w tych miejscowościach, a więc nie doszło do spełnienia warunku zwalniającego z zakazu handlu wyrażonego w art. 5 ustawy.

Co do wyłączenia z art. 6 ust. 1 pkt 25 ustawy nie wchodząc w głębsze rozważania dotyczące znaczenia, jakie należałoby nadać sformułowaniu „przy”, choć niewątpliwie w języku potocznym oznacza ono, że ktoś lub coś znajduje się bardzo blisko danej osoby, rzeczy lub miejsca, to istotą rozstrzygnięcia było to, że w ramach tego wyjątku od zakazu z art. 5 ustawy, dozwolony jest handel kwiatami, wiązankami, wieńcami i zniczami, tym samym prowadzenie sprzedaży w zakresie pełnego asortymentu sklepów w B. i B., nie mieściło się w wyłączeniu przewidzianym we wskazanym przepisie i stanowiło złamanie zakazu handlu oraz wykonywania czynności związanych z handlem w niedziele lub święta oraz powierzania wykonywania pracy w handlu lub wykonywania czynności związanych z handlem pracownikowi lub zatrudnionemu.

Mając na uwadze powyższe oraz ustalony w sprawie stan faktyczny sąd nie miał wątpliwości, że obwiniony swoim zachowaniem wyczerpał znamiona wszystkich zarzucanych mu czynów zabronionych z art. 10 ust. 1 ustawy z 10 stycznia 2018 r. o ograniczeniu handlu w niedziele i święta oraz w niektóre inne dni.

Jednocześnie wina obwinionego nie budziła wątpliwości, gdyż zdecydował się on
kilkakrotnie na zachowania niezgodne z prawem, chociaż miał inną możliwość, ponieważ bezprawność czynu była rozpoznawalna i mógł działać zgodnie z normą prawną, a jednocześnie nie zachodziły żadne okoliczności ograniczające lub wyłączające winę. Tym bardziej, że obwiniony jako profesjonalista prowadzący od wielu lat działalność gospodarczą powinien i mógł w razie wątpliwości zasięgnąć porady prawnej w przedmiocie podejmowanych działań w zakresie handlu w niedziele i święta, co niewątpliwie pozwoliłoby mu na pozyskanie informacji choćby o wyrokach Sądu Najwyższego w tej kwestii.

Sąd za popełnione wykroczenia, na podstawie art. 10 ust. 1 ustawy z 10 stycznia 2018 r. o ograniczeniu handlu w niedziele i święta oraz w niektóre inne dni (Dz.U. z 2025 r. poz. 301 j.t.) w zw. z art. 9 § 2 k.w. wymierzył obwinionemu karę grzywny w wysokości 10 000 zł.

Przy wymiarze kary sąd miał na uwadze wszelkie okoliczności podmiotowe
i przedmiotowe, leżące w granicach cech przypisanych obwinionemu wykroczeń, a także dotyczące osoby sprawcy i mające znaczenie dla wymiaru kary.

Miarkując karę sąd wziął pod uwagę przede wszystkim liczbę czynów, które przypisano obwinionemu, co musiało znaleźć i znalazło odzwierciedlenie w wysokości wymierzonej kary. Jako okoliczność łagodzącą sąd przyjął dotychczasowy sposób życia obwinionego, w tym ustabilizowaną sytuację rodzinną i zawodową, a przede wszystkim to, że nie miał konfliktów z prawem i nie był karany sądownie. Przy czym wskazane okoliczności łagodzące nie mogły zniwelować tego, że obwiniony, jako profesjonalista, kilkakrotnie dopuścił do sytuacji niezgodnej z prawem poprzez złamanie zakazu handlu w niedziele i święta.

W ocenie sądu kara grzywny w takim wymiarze jest adekwatna do stopnia zawinienia i społecznej szkodliwości czynów oraz wystarczającą do wdrożenia obwinionego do poszanowania prawa i zasad współżycia społecznego, a tym samym spełni cele kary w zakresie prewencji indywidualnej. Jednocześnie bacząc na prewencję generalną, wymierzenie niższej kary nie osiągnęłoby w ocenie sądu celu w zakresie należytego oddziaływania społecznego.

Sąd zasądził od obwinionego na rzecz Skarbu Państwa 120 zł tytułem zryczałtowanych wydatków oraz opłatę w wysokości 1000 zł.