Zarządzenie z 22 maja 2026, sygn. IX U 182/23

UZASADNIENIE

Orzeczeniem z dnia 16 kwietnia 2021 r. znak: (...).(...).(...) (k. 71 akt organu) Powiatowy Zespół do Spraw Orzekania o Stopniu Niepełnosprawności w G. zaliczył F. A. (1) do umiarkowanego stopnia niepełnosprawności do dnia 17 marca 2021 r. z symbolem 12-C, wskazując, iż wymaga konieczności zaopatrzenia w przedmioty ortopedyczne, środki pomocnicze oraz pomoce techniczne, ułatwiające funkcjonowanie danej osoby, a także wymaga korzystania z systemu środowiskowego wsparcia w samodzielnej egzystencji, przez co rozumie się korzystanie z usług socjalnych, opiekuńczych, terapeutycznych i rehabilitacyjnych świadczonych przez sieć instytucji pomocy społecznej, organizacje pozarządowe oraz inne placówki, jednocześnie wskazując że odwołujący nie wymaga konieczności stałej lub długotrwałej opieki lub pomocy innej osoby w związku ze znacznie ograniczoną możliwością samodzielnej egzystencji. Wskazał przy tym, że niepełnosprawność małoletniego istnieje od urodzenia.

Pismem z dnia 20 maja 2021 r. (k. 78-79 akt organu) za wówczas małoletniego odwołującego się przedstawicielka ustawowa K. A. wniosła odwołanie od w/w orzeczenia wnosząc o zaliczenie go do osób o znacznym stopniu niepełnosprawności i przyznanie mu punktu 7 wskazań.

Orzeczeniem z dnia 23 czerwca 2021 r. znak (...). (...).(...) Wojewódzki Zespół do Spraw Orzekania o Niepełnoprawności w G. zmienił zaskarżone orzeczenie w części, wskazując że niepełnosprawność małoletniego istnieje od wczesnego dzieciństwa, utrzymując w mocy orzeczenie organu I instancji w pozostałym zakresie. Organ, z uwagi na panującą wówczas pandemię covid-19, wydał orzeczenie na podstawie dokumentacji medycznej bez bezpośredniego badania odwołującego się. Organ stwierdził, że odwołujący się ma naruszoną sprawność organizmu, która powoduje w konsekwencji ograniczenia w możliwości funkcjonowania na poziomie uważanym za typowy dla osoby z pełną sprawnością, a rodzaj i zakres tych ograniczeń powoduje, że warunkiem koniecznym dla wyrównania osobie orzekanej szans jest zapewnienie częściowej pomocy innych osób w celu uczestnictwa w różnych sferach życia co uzasadnia przyznanie umiarkowanego stopnia niepełnosprawności.

Strona odwołująca się wniosła do tutejszego Sądu odwołanie od wyżej wymienionego orzeczenia, domagając się jego zmiany poprzez zaliczenie do odwołującego do znacznego stopnia niepełnosprawności, wskazując, iż stan jego zdrowia uzasadnia zaliczenie go do znacznego stopnia niepełnosprawności, ponieważ jest on osobą niezdolną do samodzielnej egzystencji, wymagającą konieczności opieki, całkowicie zależną od otoczenia, a także wskazanie że niepełnosprawność istnieje od urodzenia.

W odpowiedzi na odwołanie Wojewódzki Zespół do Spraw Orzekania o Stopniu Niepełnosprawności wniósł o jego oddalenie wskazując, że nie miał podstaw do wydania innego orzeczenia, niż zaskarżone.

Sąd w dniu 21 kwietnia 2022 r. wydał wyrok, w którym wskazał że niepełnosprawność istnieje od urodzenia, oddalając odwołanie w pozostałej części(k. 83).

Strona odwołująca pismem z dnia 17 maja 2022 r. wniosła o uzasadnienie zaskarżonego orzeczenia(k. 88), a pismem z dnia 15 lipca 2022 r. (k. 107-110) wniosła apelację od wyroku wnosząc jak w odwołaniu.

Sąd Okręgowy w S. wyrokiem z dnia 15 lutego 2023 r.(k. 229) uchylił zaskarżony wyrok i przekazał tut. Sądowi sprawę do ponownego rozpoznania wskazując, że Sąd Rejonowy winien bardziej kompleksowo ocenić wpływ wszystkich schorzeń na stan sprawności odwołującego się oraz ustalić jak wygląda codzienne funkcjonowanie F. A. (1).

Sąd ustalił następujący stan faktyczny:

F. A. (1) urodził się (...), ma obecnie 21 lat.

Niesporne

Na mocy orzeczeń Zespołów do Spraw Orzekania o Niepełnosprawności F. A. (1) był zaliczony do dnia 4 maja 2006 r. do osób niepełnosprawnych wraz ze wskazaniem, że wymaga konieczności sprawowania stałej lub długotrwałej opieki lub pomocy innej osoby w związku ze znacznie ograniczoną możliwością samodzielnej egzystencji. Jako przyczynę niepełnosprawności początkowo wskazywano 10-N, następnie również 02-P. U podstaw zapadłych orzeczeń legły występujące u małoletniego F. A. (1) zaburzenia zachowania i emocji, nasilone reakcje stresowe, trudności adaptacyjne. Zaburzenia rozwoju występowały od urodzenia, wywiad okołoporodowy był obciążony. Rozwój chłopca przebiegał nieharmonijnie, obserwowane były zaburzenia integracji sensorycznej.

Niesporne , nadto dowód: orzeczenia o niepełnosprawności – k. 14-19 akt organu, wyrok wydany w sprawie (...) – k. 21 akt organu.

U F. A. (1) rozpoznano autyzm atypowy. W linii życiowej wskazuje się na występujące u niego od wczesnych lat dziecięcych charakterystyczne symptomy dla autyzmu: tendencja do izolacji społecznej, trudności z komunikacją, nieumiejętność radzenia sobie w różnych sytuacjach społecznych, preferowanie utrwalonych, powtarzalnych sytuacji, brak tolerancji dla zmian.

Mowa F. A. (1), jeszcze gdy był osobą małoletnią, na poziomie umiejętności nie spełniała funkcji komunikacyjnych w oczekiwanym zakresie, a także w znaczący sposób utrudniała chłopcu realizacje zadań edukacyjnych i funkcjonowanie społeczne. Ogólna sprawność intelektualna F. A. (1) wskazuje i wskazywała na upośledzenie w stopniu lekkim, a rozwój poszczególnych funkcji przebiega nieharmonijnie. W trakcie wykonywania zadań, kiedy napotkał trudności, szybko się poddawał, potrzebował zachęt i motywowania w celu podjęcia dalszych prób. F. A. (1) dysponuje wąskim zakresem wiedzy ogólnej. Nie opanował wiadomości i umiejętności wymaganych na obecnym etapie edukacyjnym. Wykazuje nasilone objawy wrażliwości słuchowej, nadwrażliwość dotykową, które utrudniają odbiór otaczającej rzeczywistości i prawidłowe funkcjonowanie.

F. A. (1) ma trudności z nawiązywaniem kontaktów społecznych oraz z pozawerbalnym porozumieniem się z innymi ludźmi. Przejawia deficyty w sferze emocjonalno-społecznej. Trudności w komunikacji wyrażają się poprzez unikanie kontaktu wzrokowego, zubożałą mimikę i gesty, rozumienia bliskości drugiej osoby. Zaburzona jest zdolność do empatii. Jest on zdystansowany w stosunku do innych ludzi. Nic rozumie żartów, ironii, przenośni i pojęć abstrakcyjnych, co sprawia duże trudności w komunikacji z innymi. Nie potrafi nawiązać spontanicznej rozmowy. Przejawia on niezrozumienie niektórych zasad społecznych, cechy aspołeczne. Brak przystosowania do ogólnych zasad funkcjonowania w szkole nasiliło się w czasie nauki zdalnej. Kontakt z nauczycielami podczas zdalnych lekcji był utrudniony, wówczas nie uczestniczył on aktywnie w zajęciach albo w ogóle nie łączył zdalnie z nauczycielami. Odwołujący kwalifikuje się do kształcenia specjalnego.

F. A. (1) najlepiej odnajduje się w sytuacjach powtarzalnych, rutynowych, niezmiennych, odstępstwa od znanego schematu wywołuje u niego protest przejawiający się złością, agresją, ale także lękiem, niepokojem. Ponadto bardzo nasilone są objawy zaburzeń lękowych.

Wolny czas F. A. (1) spędza rysując, gając na komputerze, rozmawiając z kolegami i jeżdżąc na rowerze, co jest jego ulubioną aktywnością z którą wiąże najwięcej zainteresowania. Choć nawiązuje kontakty z rówieśnikami, także za pośrednictwem portali społecznościowych, są one ograniczone do wąskiego grona znajomych.

Dowód : dokumentacja medyczna – k. 9-11, 21, 23-24, 28 (koperta), 80-81, 127-137, 177-204, 212-213, 268-301, 335 oraz k. 44-56 akt organu, Wyrok WSA z dnia 15 czerwca 2022 r.(sygn. akt SA/Sz 87/22) wraz z uzasadnieniem – k. 139-155

F. A. (1) ma codzienne problemy w funkcjonowaniu w domu i poza nim. Wykazuje histeryczne i emocjonalne reakcje na konieczność kształcenia specjalnego. Nie posiada warunków osobistych do uczestnictwa w szkole branżowej i liceum ogólnokształcącym. Miał zapewnione nauczanie indywidualne i nauczyciele przychodzili do niego do domu, gdyż nie przejawiał chęci łączenia się zdalnego na komputerze.

Dowód : przesłuchanie świadka K. A. - k. 228, 333-334

F. A. (1) jest trwale całkowicie niezdolny do pracy i jest trwale niedolny do samodzielnej egzystencji.

Dowód : orzeczenia Komisji Lekarskiej ZUS z dnia 13 września 2023 r. – k. 345-346

U F. A. (1) występują zaburzenia nierozwojowe ze spektrum autyzmu – tzw. autyzm atypowy. F. A. (1) ma osobowość zubożałą i nie posiada wiedzy adekwatnej do wieku i rozwoju. Zaburzenia te występowały także na dzień 23 czerwca 2021 r. Ma nadal problemy w interakcjach społecznych z powodu trudności w rozpoznawaniu emocji i kontekstu i zachowań innych ludzi. Aktualnie objawy chorobowe się nasiliły. Mimo wieloletniej rehabilitacji nasilenie objawów są tak duże, że nie jest w stanie samodzielnie funkcjonować. Nie potrafi sam zadbać o swoje bezpieczeństwo i zaspokojenie podstawowych potrzeb życiowych. Potrafi samodzielnie jeść i się poruszać, jeśli chodzi o czynności techniczne. Przejawia bardzo dużą trudność w komunikacji, utrzymywaniu kontaktów z ludźmi, aktywności życiowej i gospodarstwie domowym, a także w pracy lub aktywności związanej ze szkołą i uczestnictwie w społeczeństwie. Jest zupełnie niedostosowany do samodzielnego funkcjonowania i nie potrafi załatwić spraw urzędowych.

Aktualnie występujące schorzenia czynią F. A. (2) osobą o znacznym stopniu niepełnosprawności. Nie jest w stanie zaspokajać bez pomocy innych osób podstawowych potrzeb życiowych związanych z rozumieniem i porozumiewaniem się z innymi. Niepełnosprawność istnieje od urodzenia i wynika z całościowych zaburzeń rozwoju, głównie ze względu na poważne zaburzenia jego zachowań i sposobu funkcjonowania na co dzień. Jego wiek metrykalny odpowiada umiejętnościom dziecka do 6 roku życia.

Dowód : opinia biegłego z zakresu psychiatrii – k. 352-362 wraz z opinią uzupełniającą – k. 455.

Sąd zważył, co następuje:

Orzekanie o stopniu niepełnosprawności jest regulowane przez ustawę z dnia 27 sierpnia 1997 r. o rehabilitacji zawodowej i społecznej oraz zatrudnianiu osób niepełnosprawnych (jednolity tekst – Dz. U. z 2021 r., poz. 573 z późn. zm.) oraz rozporządzenie Ministra Gospodarki, Pracy i Polityki Społecznej z dnia 15 lipca 2003 r. w sprawie orzekania o niepełnosprawności i stopniu niepełnosprawności (Dz. U. Nr 139, poz. 1328 ze zm.).

Art. 4 ust. 1-4 wyżej wymienionej ustawy stanowi, iż:

- do znacznego stopnia niepełnosprawności zalicza się osobę z naruszoną sprawnością organizmu, niezdolną do pracy albo zdolną do pracy jedynie w warunkach pracy chronionej i wymagającą, w celu pełnienia ról społecznych, stałej lub długotrwałej opieki i pomocy innych osób w związku z niezdolnością do samodzielnej egzystencji;

- do umiarkowanego stopnia niepełnosprawności zalicza się osobę z naruszoną sprawnością organizmu, niezdolną do pracy albo zdolną do pracy jedynie w warunkach pracy chronionej lub wymagającej czasowej albo częściowej pomocy innych osób w celu pełnienia ról społecznych;

- do lekkiego stopnia niepełnosprawności zalicza się osobę o naruszonej sprawności organizmu, powodującej w sposób istotny obniżenie zdolności do wykonywania pracy, w porównaniu do zdolności, jaką wykazuje osoba o podobnych kwalifikacjach zawodowych z pełną sprawnością psychiczną i fizyczną, lub mająca ograniczenia w pełnieniu ról społecznych dające się kompensować przy pomocy wyposażenia w przedmioty ortopedyczne, środki pomocnicze lub środki techniczne.

Przy czym niezdolność do samodzielnej egzystencji oznacza naruszenie sprawności organizmu w stopniu uniemożliwiającym zaspokajanie bez pomocy innych osób podstawowych potrzeb życiowych, za które uważa się przede wszystkim samoobsługę, poruszanie się i komunikację.

Określone przez ustawę zasady ustalania stopnia niepełnosprawności precyzuje rozporządzenie z dnia z dnia 15 lipca 2003 r., zgodnie z którym:

- standardy w zakresie kwalifikowania do znacznego stopnia niepełnosprawności zawierają kryteria określające skutki naruszenia sprawności organizmu powodujące:

1) niezdolność do pracy - co oznacza całkowitą niezdolność do wykonywania pracy zarobkowej z powodu fizycznego, psychicznego lub umysłowego naruszenia sprawności organizmu;

2) konieczność sprawowania opieki - co oznacza całkowitą zależność osoby od otoczenia, polegającą na pielęgnacji w zakresie higieny osobistej i karmienia lub w wykonywaniu czynności samoobsługowych, prowadzeniu gospodarstwa domowego oraz ułatwiania kontaktów ze środowiskiem;

3)  konieczność udzielania pomocy, w tym również w pełnieniu ról społecznych - co oznacza zależność osoby od otoczenia, polegającą na udzieleniu wsparcia w czynnościach samoobsługowych, w prowadzeniu gospodarstwa domowego, współdziałania w procesie leczenia, rehabilitacji, edukacji oraz w pełnieniu ról społecznych właściwych dla każdego człowieka, zależnych od wieku, płci, czynników społecznych i kulturowych.

Przy czym, przez długotrwałą opiekę i pomoc w pełnieniu ról społecznych rozumie się konieczność jej sprawowania przez okres powyżej 12 miesięcy w zakresie, o którym mowa w pkt 2 i 3.

- standardy w zakresie kwalifikowania do umiarkowanego stopnia niepełnosprawności zawierają kryteria określające naruszenie sprawności organizmu powodujące:

1)  czasową pomoc w pełnieniu ról społecznych, co oznacza konieczność udzielenia pomocy, o której mowa w pkt 3 powyżej, w okresach wynikających ze stanu zdrowia;

2)  częściową pomoc w pełnieniu ról społecznych, co oznacza wystąpienie co najmniej jednej okoliczności, o których mowa w pkt 3 powyżej.

- standardy w zakresie kwalifikowania do lekkiego stopnia niepełnosprawności określają kryteria naruszonej sprawności organizmu powodujące:

1)  istotne obniżenie zdolności do wykonywania pracy, co oznacza naruszoną sprawność organizmu powodującą ograniczenia w wykonywaniu pracy zarobkowej znacznie obniżające wydajność pracy na danym stanowisku w porównaniu do wydajności, jaką wykazują osoby o podobnych kwalifikacjach zawodowych z pełną sprawnością psychiczną i fizyczną;

2)  ograniczenia w pełnieniu ról społecznych, co oznacza trudności doświadczane przez osobę zainteresowaną w relacjach z otoczeniem i środowiskiem według przyjętych norm społecznych, jako skutek naruszonej sprawności organizmu.

Przy czym, możliwość kompensacji ograniczeń oznacza wyrównywanie dysfunkcji organizmu spowodowanej utratą lub chorobą narządu odpowiednio przez przedmioty ortopedyczne, środki pomocnicze lub środki techniczne.

Przy zastosowaniu powyższych zasad, zdaniem Sądu, należało przyjąć, że zaskarżone orzeczenie Wojewódzkiego Zespołu do Spraw Orzekania o Niepełnosprawności podlegało zmianie w zakresie rodzaju stopnia niepełnosprawności i czasu jego trwania, symbolu niepełnosprawności, daty powstania niepełnosprawności, wskazania odnoszącego się do wspomagania przy zatrudnieniu, konieczności uczestnictwa w terapii zajęciowej i pośrednio w zakresie przyznania punktu 7 wskazań.

W wydanej w sprawie opinii biegły z zakresu psychiatrii W. A. (k. 352-362) wskazał, że F. A. (2) jest osobą niepełnoprawną w stopniu znacznym do 31 stycznia 2027 r., mając na uwadze jego schorzenia psychiatryczne, w tym rozpoznany autyzm atypowy, zachowania nieadekwatne do jego wieku i rozwoju oraz całkowitą niesamodzielność, jeśli chodzi o codzienne funkcjonowanie. Odwołujący się nie jest w żadnym stopniu dostosowany do samodzielnego życia i funkcjonowania, gdyż w zdecydowanej większości czynności wyręcza go matka. Intelektualnie nie jest w stanie załatwić najprostszych spraw urzędowych czy wiedzieć z jakimi schorzeniami odwołujący się zmaga. Choć jest sprawny ruchowo i potrafi samodzielnie zjeść bez potrzeby karmienia go przez osobę trzecią, to jednak występujące schorzenia czynią go osobą całkowicie zależną od otoczenia i niezdolnego do samodzielnej egzystencji ze względów na występujące zaburzenia zachowań. Jest on zatem osobą z naruszoną sprawnością organizmu, niezdolną do pracy albo zdolną do pracy jedynie w warunkach pracy chronionej i wymagającą, w celu pełnienia ról społecznych, stałej lub długotrwałej opieki i pomocy innych osób w związku z niezdolnością do samodzielnej egzystencji.

Z opinią biegłego nie zgodził się organ rentowy. Zespół do Spraw Orzekania o Niepełnosprawności zakwestionował rozpoznane przez biegłego u odwołującego się schorzenia psychiczne jako przyczynę niepełnosprawności ponadto wskazał, że odwołujący się jest samodzielny w czynnościach samoobsługowych.

Biegły w opinii uzupełniającej (k. 455) podtrzymał dotychczasową opinię, co do wniosków i rozpoznanego stanu zdrowia. W zakresie symbolu niepełnosprawności biegły wskazał, że oprócz autyzmu atypowego u odwołującego się występują organiczne zaburzenia osobowości,. Stąd też poprawnym oznaczeniem przyczyn niepełnosprawności winno być w przypadku odwołującego się winny być schorzenia psychiatryczne o symbolu 02-P jak i całościowe zaburzenia rozwoju oznaczone jako 12-C. Biegły Podkreślił, że poziom wieku metrykalnego F. A. (1) odpowiada umiejętnościom dziecka do 6 roku życia, dodając że w Polsce dzieci do 7 roku życia muszą pozostawać pod stałą opieką osoby dorosłej i nie mogą samodzielnie przebywać w miejscach publicznych.

Biegła z zakresu chorób wewnętrznych w dniu 7 stycznia 2025 r. (k. 431) wyraźnie wskazała, że występujące schorzenia odwołującego się pozostają poza jej kompetencjami, żeby ustalić stopień niepełnosprawności. Stąd też sąd nie wziął tej opinii pod uwagę przy wyrokowaniu. Biegła jednak wskazała, że opinia biegłego psychiatry jest najbardziej wiodąca, jeśli chodzi o opis jego schorzeń, które w dominującym stopniu wynikają właśnie z psychiki i zachowań. W podobnym tonie wypowiedziała się biegła z zakresu neurologii w informacji (k. 397). Choć odwołujący się odmówił udziału w badaniu zarówno u w/w biegłych, bez podania racjonalnego uzasadnienia to sąd uznał za wystarczającą opinię biegłego zakresu psychiatrii, nie znajdując podstaw do uzupełnienia materiału dowodowego. Fakt niepojawienia się na badaniach bez podania jakiegokolwiek motywu tylko potwierdza głęboki stopień niedojrzałości odwołującego i trudności w codziennym funkcjonowaniu, skoro nawet matka nie jest w stanie skutecznie dopilnować, by dorosły człowiek stawił się na badanie lekarskie oraz potwierdza to że dominujące schorzenia odwołującego koncentrują się w psychice odwołującego. Nie prowadzenie w dalszym ciągu postępowania dowodowego

Strona odwołująca się pismem z dnia 28 lutego 2025 r. (k. 443-444) wskazała, że nie zgadza się z opinią biegłej z zakresu chorób wewnętrznych. Nie zakwestionowała jednak opinii biegłego z zakresu psychiatrii. Strona w dalszym ciągu wskazywała, że schorzenia endokrynologiczne, związane z niedoczynnością tarczycy i oddechowe, związane z astmą oskrzelową również uzasadniają przyznanie znacznego stopnia niepełnosprawności. Ponadto pismem z dnia 7 lipca 2025 r.(k. 465-469) wskazała, że wnioski biegłego są prawidłowe i pozytywnie zaakcentowała fakt zmiany pierwotnej opinii przez biegłego co do symboli niepełnosprawności. Dodała nadto, że zarzuty organu do opinii biegłego psychiatry są nieprawidłowe, gdyż nie uwzględniają całokształtu funkcjonowania odwołującego, a biegły w sposób wyczerpujący opisał jego stan zdrowia.

Sąd biorąc pod uwagę w głównej mierze opinię i opinię uzupełniającą wydaną przez biegłego z zakresu psychiatrii doszedł do wniosku, że opinie te są kategoryczne i jednoznaczne. Zostały one również przekonywająco umotywowane. Nie było wobec tego podstaw do odmówienia im waloru wiarygodności. Opinie każdorazowo zostały oparte zarówno na bezpośrednim badaniu odwołującego przez biegłego, jak i na analizie całości dokumentacji medycznej zgromadzonej w aktach Wojewódzkiego Zespołu do Spraw Orzekania o Niepełnosprawności, sporządzonej przez niezależne od Zespołu placówki medyczne, a także zgromadzonej w aktach sprawy. Oznacza to, iż biegły w swoich opiniach uwzględnił zarówno aktualny stan zdrowia odwołującego się i jego stan zdrowia uwidoczniony w dokumentacji medycznej. Biorąc pod uwagę wysoką fachowość i kwalifikacje biegłego, należy uznać, że wnioski zostały na takiej podstawie wysnute prawidłowo.

Na marginesie należało jeszcze przywołać art. 5 pkt 1 i 1a ustawy z dnia 27 sierpnia 1997 r. o rehabilitacji zawodowej, społecznej oraz zatrudnianiu osób niepełnosprawnych, zgodnie z którym orzeczenie lekarza orzecznika Zakładu Ubezpieczeń Społecznych o całkowitej niezdolności do pracy, ustalone na podstawie art. 12 ust. 2, i niezdolności do samodzielnej egzystencji, ustalone na podstawie art. 13 ust. 5 ustawy z dnia 17 grudnia 1998 r. o emeryturach i rentach z Funduszu Ubezpieczeń Społecznych, a także orzeczenie o niezdolności do samodzielnej egzystencji, ustalone na podstawie art. 13 ust. 5 ustawy wymienionej w pkt 1 traktowane jest na równi z orzeczeniem o znacznym stopniu niepełnosprawności. Strona odwołująca się złożyła do akt sprawy właśnie w/w orzeczenia komisji lekarskiej ZUS z dnia 13 września 2023 r. (k. 345-346). Same przedłożone orzeczenia dawały podstawę do zaliczenia odwołującego do osób o znacznym stopniu niepełnosprawności. Jednakże, istniała potrzeba uporządkowania stanu zdrowia odwołującego się przez biegłych. Było to również konieczne, by Sąd miał pełny obraz stanu zdrowia odwołującego pod kątem przyczyn jego niepełnosprawności.

Należało również wyjaśnić stronie odwołującej się braku przyznanego punktu 7 w sentencji wyroku. Strona bowiem wnosiła o uzupełnienie wyroku pismem z dnia 16 kwietnia 2026 r. Sąd już w uzasadnieniu postanowieniu z dnia 30 kwietnia 2026 r.(k. 489) wskazał, że fakt przyznania znacznego stopnia niepełnosprawności z samej definicji powoduje przyznanie punktu 7 wskazań. Zgodnie z przytaczanym już art. 4 ust. 1 ustawy o rehabilitacji zawodowej i społecznej oraz zatrudnianiu osób niepełnosprawnych wynika, że do znacznego stopnia niepełnosprawności zalicza się osobę z naruszoną sprawnością organizmu, niezdolną do pracy albo zdolną do pracy jedynie w warunkach pracy chronionej i wymagającą, w celu pełnienia ról społecznych, stałej lub długotrwałej opieki i pomocy innych osób w związku z niezdolnością do samodzielnej egzystencji. Odwołujący się zgodnie z powyższą definicją ma naruszoną sprawności organizmu i jest całkowicie niezdolny do pracy co zostały wykazane powyżej. Dalej warunkiem koniecznym do zaliczenia osoby do osób o znacznym stopniu niepełnosprawności jest wymaganie przez osobę niepełnosprawną w celu pełnienia ról społecznych stałej lub długotrwałej opieki lub pomocy innych osób w związku z niezdolnością do samodzielnej egzystencji. Druga część zdania po spójniku „i” odnosi się wprost do punktu 7 wskazań w orzeczeniu organu i oznacza że wszystkie te elementy muszą być spełnione łącznie. Innymi słowy posiadanie znacznego stopnia niepełnosprawności przesądza o przyznaniu punktu 7 wskazań, gdyż ta kwestia wprost wynika z definicji tego stopnia. Odwołujący się jako osoba niepełnosprawna oficjalnie posiada zarówno stopień znaczny jak i punkt 7 wskazań. Wspomnienie o punkcie 7 wskazań w sentencji wyroku byłoby zbędnym powtórzeniem. Nadto, Sąd nie orzekł o konieczności zapewnienia odwołującemu się stałej lub długotrwałej opieki lub pomocy innej osoby w związku ze znacznie ograniczoną możliwością samodzielnej egzystencji – punkt 7 wskazań, ponieważ punkt ten dotyczy małoletnich osób z niepełnosprawnością poniżej 16. roku życia. Po osiągnięciu tego wieku, orzeka się o stopniach niepełnoprawności (a nie o niepełnosprawności jako takiej), a konieczność zapewnienia stałej lub długotrwałej opieki lub pomocy innej osoby w związku ze znacznie ograniczoną możliwością samodzielnej egzystencji wynika z istoty i definicji znacznego stopnia niepełnosprawności, nie zaś ze wskazania z punktu 7.

W konsekwencji zapadły wyrok uwzględnia w całości żądanie strony, w szczególności wyrażone ostatecznie w piśmie procesowym z dnia 30 września 2025 r. (k. 477), a zaskarżone orzeczenie organu zostało zmodyfikowane zgodnie z opinią biegłego sądowego z zakresu psychiatrii, w zakresie, w zakresie, w jakim wskazania określone przez Powiatowy Zespół, a następnie zaaprobowane przez Wojewódzki Zespół nie odpowiadały prawu (były odmienne od tych, które Sąd ustalił na podstawie opinii biegłego sądowego z zakresu psychiatrii).

Biorąc pod uwagę powyższe, na podstawie art. 477 ¹⁴ § 2 k.p.c., orzeczono jak w sentencji wyroku, zmieniając zaskarżone orzeczenie w zakresie stopnia niepełnosprawności na stopień znaczny w okresie wskazanym przez biegłego, dodanie symbolu 02-P obok 12-C oraz wskazanie, że niepełnosprawność istnieje od urodzenia, a ustalony stopień niepełnosprawności istnieje od 23 marca 2021 r. do 31 stycznia 2027 r. (zgodnie ze wskazaniami biegłego z zakresu psychiatrii), a nadto że odwołujący się jest niezdolny do pracy i wymaga uczestnictwa w terapii zajęciowej. Pozostałe wskazania pozostały bez zmian jako niezakwestionowane przez stronę.

ZARZĄDZENIE

1.  (...)

2.  (...)

3.  (...)

G., (...)