Wyrok z 28 maja 2026, sygn. I C 232/25

WYROK

W IMIENIU RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ

Dnia 28 maja 2026 r.

Sąd Rejonowy w Piszu I Wydział Cywilny w składzie:

Przewodniczący: sędzia Magdalena Łukaszewicz

Protokolant: starszy sekretarz sądowy Anita Topa

po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 28 maja 2026 roku

sprawy z powództwa (...) Spółki z ograniczoną odpowiedzialnością z siedzibą w L.

przeciwko P. N.

o zapłatę

o r z e k a:

oddala powództwo.

sędzia Magdalena Łukaszewicz

Sygn. akt I C 232/25

UZASADNIENIE

(...) Spółka z ograniczoną odpowiedzialnością z siedzibą w L. wytoczyła powództwo przeciwko P. N. o zapłatę kwoty 5 902,49 złotych z odsetkami ustawowymi za opóźnienie liczonymi od dnia wniesienia pozwu w elektronicznym postępowaniu upominawczym, tj. od dnia 17.01.2025 r. do dnia zapłaty. Nadto powódka wniosła o zasądzenie na jej rzecz od pozwanego kosztów procesu, w tym kosztów zastępstwa procesowego, według norm przepisanych.

W uzasadnieniu pozwu powódka wskazała, że w dniu 01.10.2024 r. pozwany za pośrednictwem serwisu internetowego www.(...).pl złożył wniosek o udzielenie pożyczki. Warunkiem udzielenia pożyczki było utworzenie panelu klienta, a następnie uzupełnienie dostępnego w jego ramach interaktywnego formularza. Wraz z utworzeniem panelu klienta nastąpiła procedura weryfikacji podanego przez pozwanego w formularzu adresu e-mail ((...)) i numeru telefonu komórkowego ((...)), za pomocą jednorazowych kodów autoryzacyjnych. Po pomyślnym zweryfikowaniu ww. danych, powódka przyjęła wniosek i przystąpiła do oceny zdolności kredytowej pozwanego. Weryfikacja zdolności kredytowej przebiegła pomyślnie (pozwany podał, że zatrudniony jest na podstawie umowy o pracę w C.), w efekcie czego powódka udostępniła pozwanemu zarówno za pośrednictwem wiadomości e-mail, jak i w ramach panelu klienta, następujące dokumenty: wzór umowy pożyczki, formularz informacyjny oraz wzór oświadczenia o odstąpieniu od umowy pożyczki. Pozwany złożył oświadczenie woli zawarcia umowy pożyczki na odległość posługując się jednorazowym kodem autoryzacyjnym. Po pomyślnym zweryfikowaniu tegoż kodu, powódka poinformowała pozwanego o zawarciu umowy pożyczki na odległość i uruchomieniu całkowitej kwoty pożyczki, udostępniając pozwanemu zarówno za pośrednictwem wiadomości e-mail, jak i w ramach panelu klienta, następujące dokumenty: zawartą umowę pożyczki, formularz informacyjny do umowy pożyczki oraz wzór oświadczenia o odstąpieniu od umowy. Kwota udzielonej pożyczki została wypłacona pozwanemu przelewem na wskazany przez niego we wniosku rachunek bankowy o numerze (...), który to rachunek został uprzednio zweryfikowany poprzez wykonanie przez pozwanego przelewu opłaty weryfikacyjnej w kwocie jednego złotego.

Powódka wskazała, że zgodnie z zawartą umową pożyczki, powódka udzieliła pozwanemu pożyczki w kwocie 5 583,24 zł, w tym kapitał pożyczki w kwocie 5 000 zł i prowizja w kwocie 583,24 zł. Pozwany zobowiązał się do spłaty pożyczki z odsetkami w wysokości odsetek maksymalnych za opóźnienie w kwocie 116,55 zł. Spłata miała nastąpić zgodnie z harmonogramem pożyczki, tj. w dwóch ratach, przy czym pierwsza płatna do dnia 01.11.2024 r. w kwocie 2 849,58 zł, a druga do dnia 01.12.2024 r. w kwocie 2 850,21 zł. Pozwany nie dokonał żadnych wpłat na poczet spłaty przedmiotowej pożyczki. Cała kwota pożyczki wraz z oprocentowaniem stała się wymagalna wraz z upływem terminu płatności ostatniej raty.

Powódka wskazała, że na dochodzoną pozwem należność składa się:

- 5 583,24 zł – niespłacony kapitał i prowizja,

- 116,55 zł – oprocentowanie kwoty pożyczki,

- 202,70 zł – skapitalizowane odsetki umowne od zadłużenia przeterminowanego.

Pozwany P. N. w odpowiedzi na pozew podniósł, że nie zna się na internecie i nigdy nie zawierał żadnej umowy pożyczki przez internet. Dodał, że to nie pierwszy raz, kiedy nieznany sprawca w celu osiągnięcia korzyści majątkowej posłużył się jego danymi osobowymi i numerem PESEL. Podkreślił, że z tego powodu już kilkukrotnie zmieniał swój dowód osobisty i zastrzegał numer PESEL. Nie jest w stanie ustalić, kto i w jaki sposób cofnął zastrzeżenie tego numeru. Nadto pozwany podkreślił, że podany przy zawieraniu przedmiotowej umowy pożyczki adres e-mail „ (...)com” nie należy i nigdy nie należał do niego.

Rozpytany na rozprawie pozwany oświadczył, iż w przeszłości posługiwał się numerem (...) oraz był posiadaczem rachunku bankowego o numerze (...) w (...) S.A. oddział w A.. Wskazał, iż zmienił numer telefonu i zamknął ww. rachunek bankowy zaraz po tym, jak dowiedział się, że na rachunek ten było włamanie. Z ustaleń pozwanego wynika, że na ww. rachunek bankowy wpłynęła kwota 5 000 zł, a następnie w dwóch częściach pieniądze te zostały przelane na nieznany pozwanemu rachunek bankowy o numerze (...). Pozwany podkreślił, że nie cofał zastrzeżenia swojego numeru PESEL, że nigdy nie instalował na telefonie aplikacji mObywatel oraz, że nigdy nie pracował w C.. Dodał, że był w powyższej sprawie na policji lecz nie chciano przyjąć od niego zawiadomienia o podejrzeniu popełnienia przestępstwa.

Z uwagi na powyższe, postanowieniem wydanym na rozprawie w dniu 23.09.2025 r. Sąd Rejonowy w Piszu zawiadomił Prokuratora Prokuratury Rejonowej w Piszu o uzasadnionym podejrzeniu popełnienia przestępstwa z art. 286 § 1 kk na szkodę P. N., przesyłając kserokopię dokumentów i pism procesowych znajdujących się na kartach: 3-5, 19-27, 38, 40-41, 44-45, 54-54v akt niniejszej sprawy oraz kopię protokołu rozprawy z dnia 23.09.2025 r. Jednocześnie Sąd zwrócił się do ww. organu ścigania z prośbą o poinformowanie o wynikach czynności podjętych w celu ustalenia właściciela rachunku bankowego o (...) prowadzonego w (...) S.A. oddział 1 w H..

Postanowieniem Prokuratora Rejonowego w Piszu z dnia 13.10.2025 r. ((...)) zostało wszczęte dochodzenie w sprawie zaistniałego w okresie od nieustalonego dnia do 23.09.2025 r. w H., w celu osiągnięcia korzyści majątkowej, doprowadzenia P. N. oraz podmiotów udzielających pożyczek gotówkowych do niekorzystanego rozporządzenia mieniem w ten sposób, że posługując się numerem PESEL P. N., wprowadzając w błąd podmioty udzielające pożyczek, uzyskano na jego dane pożyczki gotówkowe, czym działano na szkodę ww. podmiotów i P. N., tj. o czyn określony w art. 286 § 1 kk.

Postanowieniem z dnia 17.11.2025 r. dochodzenie w powyższej sprawie zostało umorzone – na podstawie art. 322 kpk – wobec niewykrycia sprawcy.

Sąd Rejonowy ustalił i zważył, co następuje:

Powództwo nie zasługiwało na uwzględnienie.

Zgodnie z art. 6 k.c. ciężar udowodnienia faktu spoczywa na osobie, która z faktu tego wywodzi skutki prawne. W niniejszej sprawie to na powódce spoczywał obowiązek wykazania, że pozwany skutecznie zawarł z nią umowę pożyczki, a następnie nie wywiązał się z przyjętego zobowiązania. Samo wykazanie, że przy zawieraniu umowy wykorzystano dane osobowe pozwanego, jego numer telefonu oraz rachunek bankowy, nie było wystarczające do przypisania mu odpowiedzialności kontraktowej.

W toku postępowania pozwany konsekwentnie zaprzeczał, aby zawierał przedmiotową umowę pożyczki. Wskazywał, że nie posługuje się adresem poczty elektronicznej wykorzystanym przy składaniu wniosku pożyczkowego, nigdy nie pracował w C., nie cofał zastrzeżenia numeru PESEL oraz nie instalował aplikacji mObywatel. Jednocześnie wyjaśnił okoliczności związane z utratą kontroli nad wykorzystywanym wcześniej numerem telefonu oraz rachunkiem bankowym, na który przelana została kwota pożyczki.

Twierdzenia pozwanego znalazły potwierdzenie w materiale zgromadzonym w toku postępowania przygotowawczego wszczętego na skutek zawiadomienia złożonego przez Sąd. Postanowieniem z dnia 13.10.2025 r. Prokurator Prokuratury Rejonowej w Piszu wszczął dochodzenie w sprawie doprowadzenia P. N. oraz podmiotów udzielających pożyczek do niekorzystnego rozporządzenia mieniem poprzez posługiwanie się jego numerem PESEL i uzyskiwanie na jego dane pożyczek gotówkowych. Wprawdzie dochodzenie zostało następnie umorzone wobec niewykrycia sprawcy, jednakże ustalenia poczynione w jego toku dostarczyły istotnych informacji co do mechanizmu działania sprawcy.

W toku dochodzenia ustalono, iż rachunek bankowy o numerze (...) otwarty był w okresie od 01.10.2024 r. do 31.12.2024 r. i zarejestrowany został na dane P. N. zam. (...), ul. (...). Do obsługi tego rachunku przypisany został numer (...). Numerem tym do 07.10.2024 r. posługiwał się P. N.. Na ww. rachunku zarejestrowanych zostało 45 operacji. Wszystkie miały miejsce w dniu 01.10.2024 r. W późniejszym czasie rachunek jest nieaktywny. W dniu 01.10.2024 r. o godz. 16:18 na rachunek ten przelana została kwota 5 840 zł z rachunku bankowego o numerze (...), który nie jest zarejestrowany w policyjnych bazach danych, brak informacji o właścicielu tego rachunku. Operacja zatytułowana została „płatność revolut”. Następnie w godzinach 16:37 – 16:45 z rachunku wykonanych zostaje 21 przelewów na łączną kwotę 5 800,30 zł do użytkownika W. o danych O. Ł.. O godzinie 16:58 na rachunek ten przelana zostaje z rachunku bankowego P. N. o numerze (...) kwota 2995 zł. Następnie w godzinach 17:00-17:12 z rachunku tego wykonanych zostaje 17 przelewów na łączną kwotę 3 030 zł do użytkownika W. o danych E. U.. O godzinie 17:22 ponownie z rachunku bankowego o numerze (...) przelana zostaje kwota 2 000 zł. Następnie w godzinach 17:28-17:31 z przedmiotowego rachunku wykonanych zostaje 8 przelewów na łączną kwotę 2 000 zł do użytkownika W. o danych E. U..

Z powyższych ustaleń wynika, że środki pochodzące z pożyczki udzielonej przez powódkę zostały niemal natychmiast po ich wpływie na rachunek bankowy pozwanego przekazane na inny rachunek bankowy, a następnie rozproszone w szeregu szybkich transakcji kierowanych do użytkowników systemu W.. Charakter, liczba oraz tempo przeprowadzonych operacji finansowych wskazują na zorganizowane działanie osoby trzeciej zmierzające do natychmiastowego wyprowadzenia środków pieniężnych poza rachunek pozwanego i utrudnienia ich odzyskania. Jednocześnie brak jest jakichkolwiek dowodów świadczących o tym, aby pozwany był beneficjentem tych środków albo uczestniczył w opisanych operacjach.

W ocenie Sądu całokształt zgromadzonego materiału dowodowego prowadzi do wniosku, że pozwany padł ofiarą przestępstwa polegającego na wykorzystaniu jego danych osobowych do zaciągnięcia zobowiązań finansowych. Fakt, że sprawca posłużył się numerem telefonu i rachunkami bankowymi formalnie przypisanymi pozwanemu, nie pozwala jeszcze na przyjęcie, że to pozwany złożył oświadczenie woli zawarcia umowy pożyczki. Przeciwnie, okoliczności sprawy wskazują, że osoba trzecia uzyskała dostęp do danych identyfikacyjnych pozwanego oraz wykorzystywanych przez niego instrumentów służących do autoryzacji czynności bankowych.

Powódka nie przedstawiła dowodów pozwalających na ustalenie, że to pozwany osobiście dokonał czynności prowadzących do zawarcia umowy. Nie wykazano w szczególności, aby korzystał on z adresu poczty elektronicznej wskazanego we wniosku pożyczkowym, ani aby to on podał nieprawdziwe informacje dotyczące swojego zatrudnienia. Brak jest również dowodów pozwalających na przypisanie pozwanemu czynności związanych z autoryzacją umowy przy użyciu jednorazowych kodów przesyłanych drogą elektroniczną. W konsekwencji nie zostało wykazane, że po stronie pozwanego doszło do złożenia oświadczenia woli niezbędnego do skutecznego zawarcia umowy pożyczki.

Podkreślić należy, że ryzyko związane z zawieraniem umów na odległość, w szczególności przy wykorzystaniu wyłącznie elektronicznych metod identyfikacji klienta, nie może być automatycznie przerzucane na osobę, której dane zostały bezprawnie wykorzystane przez sprawcę oszustwa. W sytuacji, gdy zgromadzony materiał dowodowy wskazuje, że doszło do kradzieży tożsamości i wykorzystania danych pozwanego przez osobę trzecią, a powódka nie wykazała, aby oświadczenie woli o zawarciu umowy pochodziło od pozwanego, brak jest podstaw do uznania, że pomiędzy stronami doszło do skutecznego zawarcia umowy pożyczki.

Skoro powódka nie udowodniła podstawowej przesłanki dochodzonego roszczenia, tj. istnienia stosunku zobowiązaniowego łączącego strony, żądanie zapłaty kwoty 5.902,49 zł wraz z odsetkami podlegało oddaleniu w całości.

sędzia Magdalena Łukaszewicz