Postanowienie z 3 czerwca 2026, sygn. I Ns 277/23

POSTANOWIENIE

Dnia 03 czerwca 2026 roku

Sąd Rejonowy I Wydział Cywilny w Giżycku w składzie :

Przewodniczący: SSR Janusz Supiński

Protokolant: Katarzyna Kucharska

po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 05.05.2026r.

sprawy z wniosku I. B. (1)

z udziałem X. B., K. B.

o zniesienie współwłasności

postanawia:

I.  Znieść współwłasność nieruchomości położonej w miejscowości N. gmina N., obejmującej zabudowaną działkę oznaczoną numerem (...) oraz niezabudowane działki, oznaczone (...) o łącznej powierzchni 1,5732 ha, zapisanej w (...), należącej do X. B. do 1/2 części i I. B. (1) do 1/2 części w ten sposób, że:

1.  przyznać na wyłączną rzecz wnioskodawcy I. B. (1) zabudowaną działkę oznaczoną (...);

2.  przyznać na wyłączną rzecz uczestnika postępowania X. B. niezabudowane działki oznaczone (...).

II.  Zasądzić tytułem dopłaty od wnioskodawcy I. B. (1) na rzecz uczestnika postępowania X. B. kwotę 512.500,00 zł, płatną w terminie 30 dni od dnia uprawomocnienia się postanowienia z ustawowymi odsetkami za opóźnienie na wypadek zwłoki w płatności.

III.  Znieść współwłasność nieruchomości położonej w miejscowości N. gmina N., obejmującej niezabudowane działki, oznaczone (...)/6, (...) o łącznej powierzchni (...) ha, zapisanej w (...), należącej do X. B. do 1/2 części, I. B. (1) do 1/4 części i K. B. do 1/4 części w ten sposób, że przyznać opisaną wyżej nieruchomość na wyłączną rzecz uczestnika postępowania X. B..

IV.  Zasądzić tytułem spłaty od uczestnika postępowania X. B. na rzecz wnioskodawcy I. B. (1) oraz uczestnika postępowania K. B. kwoty po 284.500,00 zł, płatne w terminie 30 dni od dnia uprawomocnienia się postanowienia z ustawowymi odsetkami za opóźnienie na wypadek zwłoki w płatności.

V.  Ustalić, że zainteresowani ponoszą koszty postepowania we własnym zakresie.

Sygn. akt I Ns 277/23

UZASADNIENIE

Wnioskodawca I. B. (1), po ostatecznym doprecyzowaniu wniosku, wniósł o zniesienie współwłasności

- nieruchomości położonej w miejscowości N. gmina N., obejmującej zabudowaną działkę oznaczoną numerem (...) oraz niezabudowane działki, oznaczone (...) o łącznej powierzchni 1,5732 ha, zapisanej w (...), należącej do X. B. do 1/2 części i I. B. (1) do 1/2 części;

- nieruchomości położonej w miejscowości N. gmina N., obejmującej niezabudowane działki, oznaczone (...) (...) o łącznej powierzchni (...) ha, zapisanej w księdze wieczystej (...), należącej do X. B. do 1/2 części, I. B. (1) do 1/4 części i K. B. do 1/4 części.

Co do sposobu zniesienia współwłasności w/w nieruchomości wnioskodawca domagał się przede wszystkim dokonania podziału fizycznego działki nr (...) i przyznania na jego rzecz części tej działki zabudowanej domem mieszkalnym oraz budynkami gospodarczymi oraz przyznania pozostałej części tej działki wraz z posadowioną tamże szklarnią na rzecz uczestnika postępowania X. B., z rozliczeniem stosownych dopłat poprzez przyznanie poszczególnym zainteresowanym pozostałych działek, objętych przedmiotem sprawy tak by owe dopłaty były minimalne. Wnioskodawca dopuścił również możliwość przejęcia całej działki nr (...) z rozliczeniem dopłat poprzez wyrównujący udziały podział pozostałych działek.

Uczestnik postępowania K. B. przychylił się do wniosków wnioskodawcy tak co do zasady jak i sposobu dokonania zniesienia współwłasności.

Uczestnik postępowania X. B. przychylił się do wniosku wnioskodawcy co do zasady, natomiast w kwestii sposobu dokonania zniesienia współwłasności domagał się (podobnie jak wnioskodawca) podziału fizycznego (...) nr (...), ale z przyznaniem części zabudowanej domem mieszkalnym na jego rzecz i przyznaniem części zabudowanej szklarnią na rzecz wnioskodawcy oraz rozliczeniem dopłat poprzez przyznanie pozostałych działek z uwzględnieniem ich wartości i likwidacją w ten sposób owych dopłat. Uczestnik X. B. dopuścił też możliwość przejęcia całej działki nr (...), natomiast kategorycznie wykluczył przejęcie jedynie części działki nr (...) z posadowioną tamże szklarnią.

Sąd ustalił, co następuje:

Współwłaścicielami nieruchomości położonej w miejscowości N. gmina N., obejmującej zabudowaną działkę oznaczoną numerem (...) oraz niezabudowane działki, oznaczone numerami geodezyjnymi (...) o łącznej powierzchni 1,5732 ha, zapisanej w księdze wieczystej (...) o łącznej wartości 2.073.000,00 zł, są X. B. do 1/2 części i I. B. (1) do 1/2 części.

Współwłaścicielami nieruchomości położonej w miejscowości N. gmina N., obejmującej niezabudowane działki, oznaczone (...) o łącznej powierzchni (...) ha, zapisanej w (...) o łącznej wartości 1.137.000,00 zł są X. B. do 1/2 części, I. B. (1) do 1/4 części i K. B. do 1/4 części.

Wnioskodawca I. B. (2) prowadzi działalność gospodarczą, której przedmiotem jest sprzedaż sprzętu medycznego i ortopedycznego, nadto zajmuje się wypożyczaniem rowerów elektrycznych. Osiąga dochody miesięczne rzędu 50.000,00 zł. Jest kawalerem, planuje założenie rodziny, nie posiada własnego mieszkania. Uczestnik postępowania K. B. (ojciec wnioskodawcy) pozostaje na emeryturze w kwocie około 2.300 zł, nadto otrzymuje dietę sołecką w wysokości 1.400 zł miesięcznie. Jest żonaty, a żona pracuje w firmie wnioskodawcy. Uczestnik postępowania X. B. pozostaje na emeryturze, a dodatkowo podaje, że prowadzi działalność gospodarczą, której przedmiotem jest ogrodnictwo szklarniowe. Do prowadzenia działalności, jak twierdzi, wykorzystuje szklarnię, należącą do syna V., chociaż jednocześnie deklaruje, że szklarnię prowadzi syn, a uczestnik tylko pomaga synowi. Uczestnicy postępowania K. B. i X. B. są braćmi, mieszkają po sąsiedzku w miejscowości U., pozostają w konflikcie.

dowód: zeznania wnioskodawcy k 299v-300

zeznania uczestnika K. B. k 300

zeznania uczestnika X. B. k 300

odpis k 10-18, 32, 37-41, 238-243,

zaświadczenie k 88

opinia k 100-141, 172-175, 209-213, 246-277

dokumentacja fotograficzna k 199

Sąd zważył, co następuje:

Bezspornym jest ustalony w sprawie stan faktyczny – wynika to zarówno z zeznań samych stron, jak i zgromadzonych w sprawie dowodów bezosobowych. Mając na uwadze owo korelację twierdzeń stron z bezosobowym materiałem dowodowym sprawy Sąd stanął na stanowisku, iż mogą one stanowić podstawę orzeczenia w niniejszej sprawie. Co istotne – podstawę wspomnianych dowodów bezosobowych stanowią opinie biegłych sądowych, tak geodety (...), jak i z zakresu wyceny nieruchomości ((...) oraz K. L.). Opinia biegłego geodety nie była w ogóle kwestionowana w toku postępowania, zaś pierwotna opinia biegłego M.B. z taką krytyką stron się spotkała. Z uwagi na upływ czasu i niemożność sporządzenia kolejnych opinii przez biegłego (...), kwestia zastrzeżeń do opinii (...) nie ma większego znaczenia dla rozstrzygnięcia sprawy i to tym bardziej zważywszy, że w toku postępowania została sporządzona wycena nieruchomości pozostających w orbicie zainteresowania Sądu i stron przez kolejnego biegłego z zakresu wyceny nieruchomości – K. L., która to opinia nie napotkała oporu zainteresowanych. W takiej sytuacji, skoro opinie biegłego (...) i K. L. zyskały aprobatę stron, a Sąd z urzędu nie dopatrzył się uchybień formalnych i merytorycznych owych prac biegłych, należało przyznać im miano fachowych, rzetelnych i bezstronnych, mogących stanowić podstawę orzeczenia.

Bezspornym w sprawie jest również fakt sprzedaży w toku postępowania innych działek, pozostających we współwłasności zainteresowanych (czego najlepszym dowodem było ograniczenia zakresu przedmiotu niniejszego postępowania), stanowiący szerszy i bardziej długotrwały element procesu wyzbywania się kolejnych działek budowlanych przez strony. Stąd też Sąd, dokonując wyboru sposobu dokonania zniesienia współwłasności, miał tę okoliczność również na uwadze.

Wreszcie bezspornym jest konflikt pomiędzy uczestnikami postępowania K. B. i X. B., dość dobrze widoczny w trakcie oględzin i rozpraw. I choć zainteresowani są w stanie porozumiewać się w kwestii sprzedaży kolejnych wspólnych działek (vide sprzedaż działek w toku postępowania), to w pozostałym obszarze życia codziennego bracia B. już takiego konsensusu osiągnąć nie potrafią.

Przechodząc do kwestii spornych pomiędzy zainteresowanymi należy przede wszystkim wskazać na proponowany przez strony sposób zniesienia współwłasności (...), zabudowanej domem mieszkalnym i budynkami gospodarczymi (w tym szklarnią). Przyszłość tej działki stanowi oś sporu stron w niniejszej sprawie. Stąd też zainteresowani składali podczas postępowania propozycje podziału tej działki na trzy lub cztery części, a biegły geodeta projekt takiego podziału przygotował. Pochylając się jednak nad kwestią przyszłości działki nr (...) i – szerzej – sposobem dokonania zniesienia współwłasności, Sąd doszedł do wniosku, iż najbardziej racjonalnym sposobem dokonania zniesienia współwłasności pomiędzy zainteresowanymi będzie przyznanie działki (...) (bez jej podziału) na wyłączną rzecz wnioskodawcy I. B. (1). Za takim rozwiązaniem przemawia bowiem istniejący konflikt pomiędzy X. B. a K. B. (ojcem wnioskodawcy), odbijający się w sposób niezwykle widoczny a ujemny na relacjach pomiędzy wnioskodawcą a K. B.. Ów konflikt wyklucza, w ocenie Sądu, racjonalność dokonania podziału (...) oraz pozostawienia wnioskodawcy i X. B. jako sąsiadów, gdyż takie sąsiedztwo będzie generować jedynie kolejne, nikomu nie potrzebne konflikty. Inną kwestią zresztą jest ewentualny sposób dokonania podziału działki (...), a przede wszystkim dookreślenie osoby, której miałby przypaść dom mieszkalny na owej działce, a komu miałaby przypaść szklarnia. Strony wyraźnie i jednoznacznie deklarowały chęć przejęcia domu mieszkalnego i wykluczały możliwość przejęcia szklarni (jako części działki (...)). W takiej sytuacji Sąd uznał, że najlepszym sposobem dokonania podziału nieruchomości objętych postępowaniem będzie przyznanie całej działki nr (...) na rzecz wnioskodawcy, zaś wszystkich pozostałych działek na rzecz X. B.. Za przyznaniem wnioskodawcy działki nr (...) przemawia przede wszystkim fakt braku samodzielnego mieszkania przez I. B. (1). Nie ulega wątpliwości, że wnioskodawca wynajmuje mieszkanie, a pozostali uczestnicy posiadają własne domy, czyli mają zapewnione trwałe i stabilne miejsca lokowania centrów życiowych. Dalej Sąd zważył, że wnioskodawca prowadzi działalność gospodarczą m.in. w zakresie wypożyczania rowerów elektrycznych, które – jak sam wskazał – musi gdzieś przechowywać w okresie zimowym. Tymczasem działka nr (...) posiada budynki gospodarcze, jak najbardziej predystynowane do roli magazynów rowerowych. Dalej Sąd dostrzegł zeznania uczestnika X. B., przedstawiającego w dość chwiejny sposób plany wykorzystania (...) nr (...), w tym szklarni, gdyby to on otrzymał działkę (...). Z jednej strony bowiem X. B. twierdził, że prowadzi działalność ogrodniczą w oparciu o szklarnię we U., należącą obecnie do syna (nota bene szklarnię tę X. B. miał podarować synowi), a zaraz potem podawał, że jednak tylko pomaga synowi w tej szklarni. Z jednej strony X. B. wskazywał, że chce rozwijać działalność ogrodniczą, a z drugiej podawał, że do tej pory nie mógł takiej działalności rozwijać, gdyż nie miał zdolności kredytowej, choć jednocześnie wskazywał, że zawsze uzyskiwał kredyty, o ile się o nie ubiegał. Z jednej strony podawał, że pięć lat temu nie otrzymał kredytu w (...) Banku (...), ale z drugiej strony przyznał, że w tamtym czasie w ogóle nie składał wniosku o taki kredyt. Z jednej strony twierdził, że chce zamieszkać w domu na działce (...), ale z drugiej strony – nie był w stanie wskazać, dlaczego do tej pory tam nie zamieszkał, skoro sporny dom stoi pusty, a pamiętać przecież trzeba, że X. B. ma już własny dom we U. i w żaden racjonalny sposób nie był w stanie wytłumaczyć, dlaczego miałby lub musiałby go porzucić. Wreszcie, rozpatrując sposób dokonania podziału majątku wspólnego zainteresowanych, Sąd dostrzegł podnoszony już wyżej fakt wyzbywania się kolejnych działek budowlanych przez zainteresowanych. W tym kontekście deklaracje I. B. (1) o zamiarze zamieszkania na (...) i rozwijania tamże zaplecza gospodarczego brzmią bardziej wiarygodnie aniżeli twierdzenia X. B. co do jego planów zmiany miejsca zamieszkania i rozwijania ogrodnictwa, będąc zresztą na emeryturze.

Reasumując powyższe Sąd doszedł do wniosku, iż najbardziej racjonalnym rozwiązaniem będzie przyznanie działki nr (...) na rzecz wnioskodawcy I. B. (1), co z kolei implikuje przyznanie pozostałych działek X. B.. Dążąc bowiem do zminimalizowania dopłat pomiędzy zainteresowanymi (o co zresztą zabiegali wszyscy zainteresowani) było to jedyne rozwiązanie, uwzględniając oczywiście wartość poszczególnych działek, wskazaną przez biegłego K. L.. W efekcie Sąd sformułował treść pkt I i III postanowienia, biorąc przy tym pod uwagę wielkość udziałów poszczególnych zainteresowanych w przedmiotowych nieruchomościach, a wszystko to Sąd uczynił na podstawie art. 211 kc. Tak sformułowane pkt I i III postanowienia oraz wykonane następnie obliczenia rachunkowe na bazie wartości poszczególnych działek, wskazanych przez biegłego K. L. musiały doprowadzić do wykrystalizowania pkt II i IV orzeczenia. Jednocześnie Sąd określił termin wykonania zobowiązań płatniczych, mając na uwadze ewentualną możliwość dokonania potrącenia wierzytelności lub ewentualną konieczność (w braku chęci lub możliwości dokonania potrącenia) zapewnienia finansowania zewnętrznego przez poszczególnych zainteresowanych. Wskazany termin 30 dniowy pozostaje w ocenie Sądu zupełnie wystarczającym dla dokonania wskazanych wyżej czynności.

O kosztach Sąd orzekł po myśli art. 520 § 1 kpc. W sprawie bowiem nie zachodzi sprzeczność interesów w rozumieniu art. 520 § 2 kpc. „ Różny stopień zainteresowania wynikiem postępowania lub sprzeczność interesów uzasadniają - w myśl art. 520 § 2 KPC - odstąpienie od zasady orzekania o kosztach postępowania wyrażonej w § 1 tego przepisu. Wówczas możliwe jest stosunkowe rozdzielenie kosztów pomiędzy wnioskodawcę i uczestników postępowania lub obciążenie jednego z uczestników w całości kosztami, co zbliża ten sposób orzekania o kosztach do zasad typowych dla procesu (art. 100, 102 KPC). Różny stopień zainteresowania wynikiem postępowania będzie miał miejsce w sprawie o stwierdzenie nabycia spadku wszczętej na wniosek wierzyciela spadkodawcy zainteresowanego dochodzeniem roszczeń od jego spadkobierców, którzy, np. ze względu na brak aktywów, mogą nie być w ogóle zainteresowani przeprowadzeniem postępowania spadkowego. Z kolei sprzeczność interesów zachodzi wtedy, gdy końcowe orzeczenie może wywrzeć wpływ dla jednych zainteresowanych na zwiększenie, a dla innych na zmniejszenie sfery ich uprawnień, np. w sprawie o zasiedzenie nieruchomości sprzeczność interesów występuje pomiędzy wnioskodawcą a uczestnikami wpisanymi w księdze wieczystej jako właściciele nieruchomości (por. post. SN: z 26.7.2012 r., II CZ 86/12, T. i z 8.5.2019 r., III CSK 232/18, T.). Nie chodzi tutaj o sprzeczność stanowisk w sprawie, a więc to, że wnioskodawca popiera wniosek o zasiedzenie, a uczestnicy postępowania wnoszą o jego oddalenie. W sprawach działowych sam fakt zgłoszenia przez uczestników odmiennych wniosków co do sposobu zniesienia współwłasności nie powoduje sprzeczności interesów, gdyż na gruncie art. 520 § 2 KPC przesłanka sprzeczności interesów nie jest związana ze stanowiskiem zajętym przez zainteresowanych w sprawie (por. J. Górowski, Orzekanie o kosztach, s. 173-174; post. SN z 16.1.2013 r., II CZ 149/12, T.) … Sprzeczność interesów w rozumieniu komentowanego przepisu nie zachodzi także w sprawach o podział majątku wspólnego, niezależnie od stanowiska wnioskodawcy i uczestnika, zgłaszanych przez nich twierdzeń i wniosków w przedmiocie składu, wartości i sposobu podziału majątku wspólnego. W tym postępowaniu wnioskodawca i uczestnik są także w równym stopniu zainteresowani rozstrzygnięciem i ich interesy są wspólne o tyle, że celem postępowania jest wyjście ze wspólności majątkowej i uregulowanie wzajemnych stosunków majątkowych (por. post. SN z: 20.6.2018 r., V CSK 38/18, T. i 23.8.2018 r., II CSK 169/18, T.). W konsekwencji, wniesienie apelacji od postanowienia sądu I instancji o podziale majątku wspólnego przez uczestnika, który kwestionuje sposób podziału, w tym wysokość spłaty, nie stwarza stanu sprzeczności jego interesów z interesem innego uczestnika, akceptującego ten podział oraz niewnoszącego apelacji. Nie uzasadnia więc obciążenia skarżącego kosztami postępowania apelacyjnego (post. SN z 23.10.2013 r., IV CZ 74/13, T.). Sprzeczność interesów może wyjątkowo wystąpić w sprawie o podział majątku wspólnego, w której został zgłoszony wniosek o ustalenie nierównych udziałów w tym majątku (por. J. Górowski, Orzekanie o kosztach, s. 174; post. SN z 19.11.2010 r., III CZ 47/10, Legalis). Sprzeczność interesów nie zachodzi w postępowaniu o wpis hipoteki przymusowej do księgi wieczystej, dlatego brak jest podstaw do obciążenia właściciela nieruchomości kosztami sądowymi, których wnioskodawca nie miał obowiązku uiścić (por. uchw. SN z 15.1.1973 r., III CZP 96/72, OSNCP 1973, Nr 9, poz. 146)” [tak T. Szanciło (red.), Kodeks postępowania cywilnego. Komentarz. Art. 506–1217. Tom II, wyd. 2, 2023, Legalis].

Mając powyższe na uwadze należało orzec jak w pkt V postanowienia.