Wyrok z 18 maja 2023, sygn. I Cgg 70/22

WYROK

W IMIENIU RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ

Dnia 18 maja 2023 roku

Sąd Okręgowy w Gliwicach I Wydział Cywilny

w składzie:

Przewodniczący:	SSO Wojciech Hajduk
Protokolant:	stażysta Sandra Conrad

po rozpoznaniu w dniu 17 maja 2023 roku w Gliwicach

sprawy z powództwa R. D., I. D.

przeciwko (...) z siedzibą w B.

o naprawienie szkody

1.  zasądza od pozwanej (...) z siedzibą w B. na rzecz powodów jako wierzycieli solidarnych kwotę 67 780,38 (sześćdziesiąt siedem tysięcy siedemset osiemdziesiąt 38/100) złotych z ustawowymi odsetkami za opóźnienie od dnia 13 lipca 2022;

2.  w pozostałym zakresie powództwo oddala;

3.  znosi wzajemnie koszty zastępstwa procesowego;

4.  nakazuje pobranie od pozwanej na rzecz Skarbu Państwa Sądu Okręgowego w Gliwicach kwotę 3.389 (trzy tysiące trzysta osiemdziesiąt dziewięć) złotych tytułem opłaty od pozwu od uiszczenia której powodowie byli zwolnieni

SSO Wojciech Hajduk

ICgg 70/22 UZASADNIENIE

W ostatecznie sprecyzowanym żądaniu powodowie I. D. i R. D. domagali się zasądzenia od pozwanej (...) w B. kwoty 243.292,15zł z ustawowymi odsetkami za opóźnienie:

-od kwoty 109.753,63zł od dnia wytoczenia powództwa

-od kwoty 243.292,15 od dnia następnego po modyfikacji powództwa

Uzasadnili, że są właścicielami nieruchomości w P. przy ul (...) KW (...), (...) i (...). Na skutek działalności pozwanej budynek wychylił się od pionu, doszło do spękań płytek posadzkowych, ściennych i zarysowania ścian. Pozwana nie odniosła się do propozycji ugody. Uzasadnia to żądanie, na które składają się 67.780,38zł tytułem naprawy szkód i 175.511,77zł. utraty wartości nieruchomości [Pozew i pismo powodów z dnia 10.02.2023 k-118].

Pozwana w odpowiedzi na pozew wniosła o oddalenie powództwa. Uzasadniła, że na podstawie ugody pozasądowej z 08.05.2019 r. ugody pozasądowej, zleciła opracowanie dokumentacji projektowo-kosztorysowej, która została wykonana w listopadzie 2019 r. Z dokumentacji tej wynikało, że łączny koszt naprawy szkód w nieruchomości powodów wynosi kwotę 16.268,34 zł. Po sporządzeniu projektu ugody, pozwana zaproponowała powodowi zawarcie ugody, ten jednak nie wyraził zgody na zaproponowaną kwotę odszkodowania. W dniu 19.04.2022 r. pozwana otrzymała wezwanie do zapłaty kwoty 109 753,63 zł. W związku z tym wnosi o przeprowadzenie postepowania dowodowego. Zarzuciła, że żądanie odsetek jest nieuzasadnione, należą się od dnia wyrokowania.

USTALENIA FAKTYCZNE

Powodowie są właścicielami nieruchomości w w P. przy ul (...) dla których księgi wieczyste (...) prowadzi Sąd Rejonowy w Gliwicach. Nieruchomość znajduje się w zasięgu działalności eksploatacyjnej pozwanej. Na skutek tej działalności w nieruchomości powodów wystąpiły szkody górnicze w postaci:

-wychylenia budynku mieszkalnego o uciążliwości średniej,

-spękań płytek posadzkowych i ściennych oraz spękań ścian pod oknami i za grzejnikami na parterze budynku,

-pęknięć płytek posadzki i spękań ścian wewnętrznych w przedsionku,

-spękań ścian zewnętrznych i wewnętrznych na piętrze budynku.

Budynek powodów jest konstrukcją zabezpieczoną na szkody górnicze, zwartą i sztywną jest prawidłowo użytkowany.

Koszt naprawy szkód w postaci wypoziomowania pomieszczeń z pracami towarzyszącymi, skucie tynków w miejscach pęknięć i ich uzupełnienie po uprzednim osiatkowaniu i zagruntowaniu wynosi 67.780,38zł brutto. Stopień naturalnego zużycia budynku wynosi 26,8%, a utrata wartości budynku na skutek naturalnego zużycia wynosi 162.510,90zł netto (175.511,77zł brutto) [niekwestionowana opinia biegłego z zakresu budownictwa ogólnego J. P.k-93-99,]. Utrata wartości na skutek wychylenia budynku wynosi 41,973,25zł [dokumentacja kosztorysowa dołączona do pozwu k-28 i 28v].

Przed procesem w dniu 8.05.2019r. strony podpisały wstępną ugodę (k-24-25). Pozwana zaproponowała w niej podpisanie końcowej ugody i wypłatę odszkodowania po sporządzeniu dokumentacji projektowo kosztorysowej. Dokumentacji tej nie przedłożono powodom, nie zaproponowano im również podpisania aneksu określającego wysokość odszkodowania (§3 ugody k-24).

Pismem z dnia 19.02.2022r. zwrócili się do pozwanej o usunięcie szkód.

Powyższy stan faktyczny ustalono w oparciu o niekwestionowane opinie biegłego J. P., dokumenty dołączone do pozwu przez powodów: wniosek o naprawę szkód k-21, protokół oględzin k-22-23, ugodę z pozwaną z dnia 8.05.2019 k-24-25 oraz dokumentację projektowo-kosztorysową (k-27-67), a także oświadczenia powodów (protokół rozprawy z 17.05.2023). Należy wskazać, że biegły J. P. w opinii wskazał wprost, że wyliczony koszt naprawy 67.780,38zł zawarty w dołączonym do pozwu KOSZTORYSIE jest prawidłowy [pkt6.2 opinii k-95]

ROZWAŻANIA PRAWNE

Zgodnie z art. 145 Pr. geologicznego i górniczego, jeżeli ustawa nie stanowi inaczej, do naprawiania szkód, o których mowa w art. 144 ust. 1 i 2 Pr. g.g. (spowodowanych ruchem zakładu górniczego), stosuje się przepisy Kodeksu cywilnego (K.c.). Pozwana odpowiada zatem na zasadzie ryzyka (art. 435 K.c. w zw. z art. 145 Pr. g.g.), czyli niezależnie od winy oraz za normalne następstwa działania lub zaniechania, z którego szkoda wynikła (art. 361 par. 1 K.c. w zw. z art. 145 Pr. g.g.). W myśl art. 363 § 1 K.c. naprawienie szkody powinno nastąpić, według wyboru poszkodowanego, bądź przez przywrócenie stanu poprzedniego, bądź przez zapłatę odpowiedniej sumy pieniężnej. Jednakże, gdyby przywrócenie stanu poprzedniego było niemożliwe albo gdyby pociągało za sobą dla zobowiązanego nadmierne trudności lub koszty, roszczenie poszkodowanego ogranicza się do świadczenia w pieniądzu. Żądnie zasądzenia odszkodowania pozwalającego na przywrócenie stanu poprzedniego jest w świetle powyższego uzasadnione. Po pierwsze uprawnienie wyboru naprawienia szkody należy do poszkodowanego, po drugie przywrócenie stanu poprzedniego jest ekonomicznie opłacalne.

Powodowie w ostatecznie sprecyzowanym żądaniu domagali się kwoty 243.292,15zł tytułem odszkodowania w tym:

-67.780,38zł kosztów naprawy uszkodzeń,

- 175.511,77zł brutto (162.510,90 netto) tytułem utraty wartości nieruchomości zgodnie z opinią biegłego (k-118).

Żądanie jest uzasadnione jedynie w zakresie kosztów naprawy. W pierwotnym żądaniu powodowie domagali się kwoty 109.753,63zł z tytułu naprawy szkód górniczych. W uzasadnieniu pozwu nie wyeksponowano jak wyliczono kwotę 109.753,63zł. Jednakże z dołączonej do pozwu dokumentacji kosztorysowej wprost wynika, że składały się na nią koszty naprawy uszkodzeń 67.780,38zł brutto oraz kwota 41.973,25zł tytułem utraty wartości budynku na skutek wychylenia jego bryły - łącznie 109.753,63zł [k-28 i 28v]. Tym samym żądanie zostało określone prawidłowo i wystarczająco dokładnie. Podstawa faktyczna była oczywista.

Biegły z zakresu szkód górniczych J. P. w pisemnej opinii potwierdził wprost, że wyliczenie kosztu naprawy uszkodzeń w kwocie 67.780zł jest prawidłowe (pkt6.2opinii k-95). Nie odniósł się do szkody w postaci wychylenia budynku. Powodowie we wniosku dowodowym nie wskazali tej okoliczności. Jednocześnie biegły na potrzeby ustalenia opłacalności naprawy uszkodzeń budynku wyliczył wartość odtworzeniową (606.383,90zł) oraz wartość techniczną (479.382,85zł, która stanowi różnicę pomiędzy wartością odtworzeniową i wartością naturalnego zużycia budynku. Określenie opłacalności naprawy uszkodzeń wynika właśnie z porównania wartości technicznej budynku z kosztami naprawy. W sytuacji gdy koszty naprawy są wyższe niż wartość techniczna nieruchomości, uzasadnione jest żądanie wartość niższej. Przy ustalonej wartości odtworzeniowej i stopniu naturalnego zużycia (26,8%) utrata wartości na skutek naturalnego zużycia wyniosła 162.510,90 netto.

Modyfikując powództwo i domagając się kwoty 67.780,38zł tytułem równowartości naprawy uszkodzeń oraz kwoty 175.511,77zł brutto (162.510,90zł netto powiększonej o podatek VAT) za utratę wartości nieruchomości zgodnie z opinią biegłego w efekcie zmienili podstawę faktyczną żądania z wcześniejszej utraty wartości z tytułu wychylenia bryły (41.973,25zł) na utratę tej wartości z tytułu zużycia naturalnego budynku. Jednocześnie na rozprawie w dniu 17.05.2023r. pełn powodów oświadczył, że nie wnosi dalszych wniosków dowodowych.

Należy wskazać, że co do zasady szkoda górnicza może być naprawiona w części poprzez przywrócenie stanu poprzedniego lub wypłatę odszkodowania odpowiadającego przywróceniu takiego stanu oraz w części poprzez wypłatę odszkodowania odpowiadającego zmniejszeniu wartości rynkowej przechylonego obiektu [w tym zakresie podzielono stanowisko SN zawarte w uchwale z dnia 12.05.2004r. IIICZP 20/04, w której bardzo szeroko omówiono zasadność takiego stanowiska]. Jednakże domaganie się odszkodowania za utratę wartości wynikającą z amortyzacji tj. upływu czasu, a nie szkód górniczych budynku jest bezzasadne.

Tym samym powództwo w zakresie żądania 175.511,77zł jest nieuzasadnione.

W związku z powyższym w pkt 1 wyroku na mocy art. 415kc w zw. z 363§1i2 kc w zw. z art. 145 prawa geologicznego i górniczego zasądzono od pozwanej na rzecz powodów jako wierzycieli solidarnych kwotę 67.780,38zł O odsetkach od zasądzonej kwoty orzeczono w oparciu o przepis art. 481 K.c. Zasądzono je zgodnie z żądaniem od dnia wytoczenia powództwa (dnia następnego po doręczeniu odpisu pozwu 13.07.2022 k-74). Pozwana podpisała z powodami ugodę 8.05.2019r. (k-24-25) Strony ustaliły, że zaproponowała powodom podpisanie ugody i wypłatę tej kwoty po sporządzeniu dokumentacji projektowo kosztorysowej. Dokumentacji tej nie przedłożono powodom, nie zaproponowano również odszkodowania (aneksu do ugody określającego kosztów naprawy szkód §3 ugody k-24). Tym samym pozwana pozostawała w opóźnieniu wobec odmowy spełnienia świadczenia. W pkt 2 w pozostałym zakresie powództwo oddalono jako bezzasadne, w pkt 3 na zasadzie art. 100kpc zniesiono koszt zastępstwa procesowego, w pkt 4 na zasadzie art.. 113 ust. 1 i 4 u.o.k.s.c. nakazano pobranie od pozwanej na rzecz SP kwoty 3.389zł tytułem opłaty od pozwu w zakresie uwzględniającym powództwo.