Wyrok z 30 lipca 2024, sygn. I Cgg 39/22

WYROK

W IMIENIU RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ

Dnia 30 lipca 2024 roku

Sąd Okręgowy w Gliwicach I Wydział Cywilny

w składzie:

Przewodniczący:	SSO Andrzej Kieć
Protokolant:	protokolant sądowy Marta Lonska

po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 9 lipca 2024 roku w Gliwicach

sprawy z powództwa H. J.

przeciwko (...) Spółce Akcyjnej z siedzibą w K.

o naprawienie szkody

1.  zasądza od pozwanej (...) Spółki Akcyjnej z siedzibą
w K. na rzecz powódki H. J. kwotę 564.638,03 zł (pięćset sześćdziesiąt cztery złote sześćset trzydzieści osiem złotych 03/100) z ustawowymi odsetkami za opóźnienie liczonymi w następujący sposób:

- od kwoty 220.000 zł (dwieście dwadzieścia tysięcy złotych) od dnia 07 czerwca 2022 roku do dnia 12 stycznia 2024 roku;

- od kwoty 564.638,03 zł (pięćset sześćdziesiąt cztery złote sześćset trzydzieści osiem złotych 03/100) od dnia 8 lutego 2024 roku do dnia zapłaty;

2.  oddala powództwo w pozostałym zakresie;

3.  zasądza od pozwanej na rzecz powódki kwotę 6.782,82 zł (sześć tysięcy siedemset osiemdziesiąt dwa złote 82/100) tytułem zwrotu kosztów procesu z ustawowymi odsetkami za opóźnienie od dnia uprawomocnienia się orzeczenia do dnia zapłaty;

4.  nakazuje pobrać od pozwanej na rzecz Skarbu Państwa – Sądu Okręgowego
w Gliwicach kwotę 31.340,55 zł (trzydzieści jeden tysięcy trzysta czterdzieści złotych 55/100) tytułem kosztów sądowych.

SSO Andrzej Kieć

Sygn. akt I Cgg 39/22

UZASADNIENIE

Powódka H. J. wniosła ostatecznie o zasądzenie od pozwanej (...) Spółki Akcyjnej z siedzibą w K. kwotę 674829,48 zł wraz z odsetkami ustawowymi za opóźnienie od kwoty 220 000 zł od dnia wytoczenia powództwa do dnia sprecyzowania ostatecznego stanowiska w sprawie (12 stycznia 2024 roku) oraz od kwoty 67482,49 zł od dnia 13 sierpnia 2024 roku do dnia zapłaty oraz obciążenie pozwanej kosztami postępowania. W uzasadnieniu wskazała, iż wyżej wskazanych roszczeń dochodzi tytułem odszkodowania za szkody wyrządzone ruchem zakładu górniczego pozwanej na nieruchomości, której jest właścicielką (budynek mieszkalny, otoczenie). Główną szkodą w budynku mieszkalnym jest jego wychylenie od pionu; nadto na skutek ruchu górniczego pozwanej ujawniły się w budynku mieszkalnym różnego rodzaju deformacje, pęknięcia, zawilgocenia; z kolei w otoczeniu doszło do deformacji nawierzchni z kostki oraz bramy i furtki. Przed wniesieniem pozwu doszło do wyczerpania postępowania ugodowego; do zawarcia ugody nie doszło.

Pozwana w odpowiedzi wniosła o oddalenie powództwa oraz obciążenie powódki kosztami postępowania; z ostrożności na wypadek uwzględnienia powództwa w jakimkolwiek zakresie wniosła o zasądzenie odsetek od zasądzonego świadczenia od dnia wyrokowania. W uzasadnieniu wskazała, że nie kwestionuje okoliczności, iż w składnikach budowlanych powódki mogą znajdować się szkody pochodzenia górniczego.

Sąd ustalił:

Powódka jest właścicielem nieruchomości zabudowanej budynkiem mieszkalnym położonej w R. – B. przy ul. (...) dla której Sąd Rejonowy w Rudzie Śląskiej prowadzi księgę wieczystą (...) – na podstawie spadkobrania oraz umowy darowizny (wydruk z księgi wieczystej k. 6 - 9)

Pismem z 13 grudnia 2021 roku powódka zgłosiła wniosek o naprawę szkód na nieruchomości wskazując wychylenie budynku mieszkalnego od pionu nadto różnego rodzaju deformacje, spękania, zawilgocenia w różnych częściach budynku (piwnica, parter, klatka schodowa, pokoje, łazienka, kuchnia). Oprócz tego wskazano deformacje nawierzchni z kostki oraz bramy i furtki (korespondencja k. 10 - 12)

Ze sporządzonej na zlecenie Sądu opinii biegłej z zakresu budownictwa oraz szkód górniczych R. Ż. (1) wynika, iż zachodzi związek przyczynowy pomiędzy ruchem zakładu górniczego pozwanej a szkodami na nieruchomości. Pozwana w przeszłości – przed 2021 roku prowadziła remonty usuwające uszkodzenia pochodzenia górniczego (spękania) które ujawniły się ponownie. Nigdy nie zostało zlikwidowane wychylenie budynku od pionu. Budynek jest wychylony nierównowmiernie, w przeciwnych kierunkach co powoduje deformację bryły budynku a co za tym idzie zagrożenie jego dalszego użytkowania. Maksymalne jego wychylenie wynosi 20,22 mm/m co powoduje dużą uciążliwość w użytkowaniu wymagającą bieżącej interwencji. Wychyleniu towarzyszą uszkodzenia elementów konstrukcyjnych i niekonstrukcyjnych budynku. Budynek jest należycie utrzymany. W okresie 1998 – 2021 roku był wielokrotnie remontowany.

Zużycie techniczne budynku wynosiło w roku 2021 33% zaś w roku 2023 35%. Jego wartość techniczna z uwzględnieniem stopnia zużycia technicznego dotyczącego materiałów na rok 2021 wynosiła 493982,50 zł netto (533501,10 zł brutto) zaś z uwzględnieniem stopnia zużycia technicznego dotyczącego całości nakładów 391953,39 zł netto (423309,65 zł brutto). W roku 2023 wartości te wynoszą odpowiednio 488465,98 zł netto (527543,26 zł brutto) oraz 380253,30 zł netto (410673,56 zł brutto). Koszty naprawy nawierzchni utwardzonej wynoszą 73539,72 zł netto (90453,86 zł brutto) zaś naprawa ogrodzenia 5091,09 zł netto (6262,04 zł brutto). Uwzględniając koszty obsługi technicznej (5% wartości odtworzeniowej) 36270,31 zł netto (44612,48 zł brutto) odszkodowanie za szkody górnicze w nieruchomości z uwzględnieniem wartości technicznej budynku mieszkalnego z uwzględnieniem stopnia zużycia technicznego dotyczącego materiałów za rok 2021 wynosi 608883,62 zł netto (674829,48 zł brutto) zaś z uwzględnieniem wartości technicznej budynku mieszkalnego z uwzględnieniem stopnia zużycia technicznego dotyczącego całości nakładów 506854,51 zł netto (564638,03 zł brutto). Za rok 2023 wartości te wynoszą odpowiednio 603367,10 zł netto (6668871,64 zł brutto) oraz 495154,42 zł netto (552001,94 zł brutto). (opinia biegłej R. Ż. k. 43 - 102)

Powyższe ustalenia faktyczne poczyniono na podstawie dokumentów wyraźnie wymienionych, które podlegały zaliczeniu w poczet materiału dowodowego na zasadzie art. 243 ² Kodeksu postępowania cywilnego. Żaden z dokumentów nie został skutecznie zakwestionowany pod względem swojej prawdziwości oraz autentyczności. Kluczowe znaczenie dla rozstrzygnięcia sprawy miała opinia biegłej z zakresu budownictwa R. Ż. (1). Opinia ta została sporządzona przez osobę dysponującą specjalistyczną wiedzą z wykorzystaniem tej wiedzy. W ocenie Sądu w sposób wyczerpująca odpowiadała ona na zadawane przez Sąd pytania, ich treść była spójna, logiczna, płynące z niej wnioski wzajemnie się potwierdzały oraz uzupełniały. Z powyższych względów Sąd ostatecznie przyjął wnioski płynące z tej opinii jako podstawę rozstrzygnięcia. Jednocześnie pominięciu podlegał wniosek pozwanego o innego biegłego; w ocenie Sądu uwzględnienie tego wniosku i przeprowadzenie żądanego dowodu było niecelowe; prowadziłoby do niepotrzebnego przedłużenia postępowania oraz generowania zbędnych jego kosztów. Opinia biegłej Ż. nie została bowiem skutecznie podważona, nie wykazano jej błędów czy sprzeczności z wiedzą specjalistyczna.

Sąd zważył:

Roszczenia powódki zasługiwały na częściowe uwzględnienie. Strona pozwana nie kwestionowała swojej odpowiedzialności co do zasady tj. ostatecznie przyznała, iż w obszarze nieruchomości powodów była prowadzona działalność górnicza. Sporna była natomiast wysokość należnego odszkodowania. Z uwagi na datę ujawnienia się szkód (nie kwestionowany przez nikogo rok 2021) do ich naprawy stosuje się przepisy Prawa geologicznego i górniczego z 2011 roku. Zgodnie z art. 145 tej ustawy jeżeli ustawa nie stanowi inaczej, do naprawiania szkód, o których mowa w art. 144 ust. 1 i 2 (spowodowane ruchem zakładu górniczego), stosuje się przepisy Kodeksu cywilnego. Pozwana odpowiada zatem na zasadzie ryzyka (art. 435 kc w zw. z art. 145 prgg z 2011 roku) tj. niezależnie od winy oraz za normalne następstwa działania lub zaniechania, z którego szkoda wynikła (art. 361 par. 1 kc w zw. z art. 145 prgg). W myśl art. 363 par. 1 K.c. naprawienie szkody powinno nastąpić, według wyboru poszkodowanego, bądź przez przywrócenie stanu poprzedniego, bądź przez zapłatę odpowiedniej sumy pieniężnej. Jednakże gdyby przywrócenie stanu poprzedniego było niemożliwe albo gdyby pociągało za sobą dla zobowiązanego nadmierne trudności lub koszty, roszczenie poszkodowanego ogranicza się do świadczenia w pieniądzu. W sprawie bezspornym było, iż co do zasady zachodzą przesłanki odpowiedzialności odszkodowawczej pozwanej – na nieruchomości powodów są szkody i w zakresie ostatecznie objętym pozwem są one spowodowane działalnością górniczą pozwanej. Nie było ostatecznie spornym, iż ruch zakładu górniczego spowodował główną szkodę jaką jest wychylenie budynku od pionu. Nadto niecelowa jest rektyfikacja budynku oraz wypłacanie odszkodowania za utratę wartości budynku na skutek wychylenia.

Strona powodowa ostatecznie domagała się zasądzenia kwoty 674829,48 zł ze wskazanymi szczegółowo odsetkami. Roszczenie zostało sprecyzowane na podstawie opinii biegłej z zakresu budownictwa którą Sąd uznał za mogącą stanowić podstawę rozstrzygnięcia z przyczyn wskazanych wyżej; strona powodowa przyjęła najkorzystniejszy dla siebie wariant tj. odszkodowania brutto z uwzględnieniem stopnia zużycia technicznego budynku na dzień wyrządzenia szkody z uwzględnieniem stopnia zużycia technicznego dotyczącego materiałów. W ocenie Sądu budynek podlegał zużyciu jako całość, niezasadne jest uwzględnianie stopnia zużycia materiałów z których został zbudowany. Z tego względu Sąd stanął na stanowisku, iż jest to roszczenie w części zasadne. Odszkodowanie w ocenie Sądu należy ustalić z uwzględnieniem stopnia zużycia technicznego dotyczącego nakładów przy czym w niniejszej sprawie zachodzi w ocenie Sądu wyjątek od art. 363 par. 2 k.c. nakazującego co do zasady ustalanie wysokości odszkodowania według cen z daty ustalenia odszkodowania. Pomiędzy datą ustalenia odszkodowania (zamknięcia rozprawy) zachodzi pewien odstęp czasowy skutkujący niższą wysokością odszkodowania, grożący tym, iż szkoda nie zostałaby w pełni naprawiona. Kwotą adekwatną w ocenie Sądu będzie wyliczona przez biegłą wysokość odszkodowania brutto na dzień wyrządzenia szkody tj. rok 2021 z uwzględnieniem wartości technicznej budynku z uwzględnieniem stopnia zużycia technicznego dotyczącego całości nakładów tj. kwota 564638,03 zł. W pozostałym zakresie powództwo podlegało oddaleniu jako wygórowane a przez to niezasadne.

Oddaleniu podlegało powództwo również co do części odsetek. Strona powodowa nie wzywała pozwanej do zapłaty a zatem sam pozew należało potraktować jako wezwanie do zapłaty. Z tego względu Sąd zasądził odsetki od kwoty 220 000 zł od dnia następującego po dniu doręczenia odpisu pozwu (6 czerwca 2022) tj. od dnia 7 czerwca 2022 roku do dnia daty pisma precyzującego ostateczne stanowisko w sprawie tj. do dnia 12 czerwca 2024 roku; z kolei odsetki od ostatecznie zasądzonej kwoty 564 638,03 zł zasądzono od dnia następującego po dniu doręczenia pisma zawierającego ostateczne stanowisko w sprawie tj. od dnia 8 lutego 2024 roku.

O kosztach procesu orzeczono na zasadzie art. 100 kpc. Powódka wygrała proces w 83,67%. Łączne koszty sytron wyniosły24.600 zł, z czego na powódkę przypadało 10800 zł (koszty zastępstwa procesowego wg taryfy) a na pozwaną 13800 zł (koszty zastępstwa procesowego wg taryfy, zaliczka na biegłego w wysokości 3000 zł). Biorąc pod uwagę poniesione przez obie strony koszty postępowania należało zasądzić na jej rzecz tytułem kosztów procesu 6782,82 zł. Na nieuiszczone koszty sądowe składają się opłata od zasądzonego roszczenia od uiszczenia której powódka była zwolniona z mocy ustawy 28232 zł oraz wydatki Skarbu Państwa – Sądu Okręgowego w Gliwicach na wynagrodzenie za opinie biegłej przyznane postanowieniami z 24 listopada 2023 roku 3108,55 zł (z uwzględnieniem wpłaconej przez pozwanego zaliczki 3000 zł wykorzystanej w całości) – łącznie 31340, 55 zł.

SSO Andrzej Kieć

.