Wyrok z 7 czerwca 2023, sygn. VII U 453/20

WYROK

W IMIENIU RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ

Dnia 7 czerwca 2023 r.

Sąd Okręgowy Warszawa - Praga w Warszawie VII Wydział Pracy
i Ubezpieczeń Społecznych

w składzie:

Przewodniczący: sędzia Małgorzata Jarząbek

po rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym w dniu 7 czerwca 2023 r.

w Warszawie

sprawy S. P.

przeciwko Zakładowi Ubezpieczeń Społecznych(...)Oddział w W.

przy udziale (...) Sp. z o.o. w W.

o ustalenie podlegania ubezpieczeniom społecznym

na skutek odwołania S. P.

od decyzji Zakładu Ubezpieczeń Społecznych (...)Oddział w W.

z dnia 9 sierpnia 2019 r. znak (...)

- zmienia zaskarżoną decyzję w ten sposób, że stwierdza, iż S. P. jako pracownik u płatnika składek (...) Sp. z o.o. w W. podlegała obowiązkowo ubezpieczeniom: emerytalnemu, rentowym, chorobowemu i wypadkowemu w okresie od dnia 18 marca 2019r. do dnia 3 sierpnia 2019r.

Sygn. akt VII U 453/20

UZASADNIENIE

S. P. złożyła odwołanie od decyzji Zakładu Ubezpieczeń Społecznych(...) Oddział w W. z dnia 9 sierpnia 2019 r. nr (...) i wniosła o jej zmianę poprzez przyznanie jej prawa do zasiłku. Odwołująca zarzuciła organowi błędne ustalenie stanu faktycznego i w konsekwencji odmowę przyznania świadczenia. W uzasadnieniu swojego odwołania ubezpieczona wskazała, że była pracownikiem firmy (...) sp. z o.o. na stanowisku Dyrektora Zarządzającego, na dowód czego dysponuje umową o pracę oraz świadectwem pracy. Ponadto wskazała, na szereg dowodów mających potwierdzić jej zatrudnienie w spółce (...) sp. z o.o. (odwołanie z dnia 10 lutego 2020 r. k.5-7 a.s.).

W odpowiedzi na odwołanie Zakład Ubezpieczeń Społecznych (...) Oddział w W. wniósł o jego oddalenie na podstawie art. 477 ¹⁴ § 1 k.p.c. W uzasadnieniu odpowiedzi organ rentowy wskazał, że w oparciu o zapisy na kontach ubezpieczonej i płatnika składek ustalono, że S. P. została zgłoszona do ubezpieczeń społecznych od 18 marca 2019 r. do 3 sierpnia 2019 r. z tytułu zawartej umowy o pracę z płatnikiem składek (...) sp. z o.o. Natomiast ubezpieczona zgłosiła roszczenie o wypłatę:

Zasiłku opiekuńczego za okres:

• Od 23 do 26 kwietnia 2019 r.

• Od 24 do 27 czerwca 2019 r.

Zasiłku chorobowego za okres:

• Od 16 lipca 2019 r. do 20 sierpnia 2019 r.

Z uwagi na krótki okres podlegania ubezpieczeniom społecznym poprzedzający roszczenie o wypłatę świadczeń organ rentowy wszczął postępowanie wyjaśniające w sprawie obowiązku ubezpieczeń społecznych. Zgodnie z wyjaśnieniami płatnika składek zatrudnienie odwołującej podyktowane było wakatem na stanowisku Dyrektora Spółki, bo w lutym 2019 r. rozwiązano umowę z osobą poprzednio zatrudnioną na tym stanowisku. Umowa o pracę z S. P. została podpisana na czas określony od 18 marca 2019 r. do 17 marca 2020 r. w pełnym wymiarze czasu pracy z wynagrodzeniem w wysokości 6.362, 40 zł brutto. W ramach umowy do obowiązków ubezpieczonej miało należeć:

- pozyskiwanie nowych klientów i kontrahentów dla spółki;

- aktywna rekrutacja personelu biurowego i opiekuńczego;

- reprezentowanie spółki na podstawie pełnomocnictw udzielonych przez Zarząd;

- obsługa klienta;

- prace biurowe.

Nadzór nad pracą S. P. miał sprawować Prezes Zarządu S. H.. W ocenie organu rentowego zarówno na etapie postępowania wyjaśniającego prowadzonego przed ZUS jak również wraz z odwołaniem nie zostały przedstawione dowody potwierdzające świadczenie pracy przez odwołującą. W odwołaniu został wymieniony szereg dokumentów na potwierdzenie pracy ubezpieczonej, jednak żaden z nich nie został dołączony do odwołania. Organ rentowy podkreślił również, że nie został przedłożony dokument potwierdzający przeszkolenie S. P. w dziedzinie BHP dla osób kierujących zespołami ludzkimi oraz zaświadczenie lekarskie o dopuszczeniu pracownika do wykonywania pracy na określonym stanowisku. Mając powyższe na uwadze organ rentowy wniósł o oddalenie odwołania (odpowiedź na odwołanie z dnia 10 kwietnia 2020 r. k.8-10 a.s.).

Sąd Okręgowy ustalił następujący stan faktyczny:

Spółka (...) sp. z o.o. z siedzibą w W. przy ul. (...) prowadzi działalność w zakresie świadczenia usług opieki nad osobami niesamodzielnymi, głównie zajmuje się zatrudnianiem osób do opieki nad osobami starszymi na ternie Niemiec. Główna siedziba spółki mieści się w Niemczech w M.. Prezes Zarządu spółki (...) sp. z o.o. z siedzibą w W. S. H. zawarł w dniu 18 marca 2019 r. umowę o pracę na czas określony z S. P., od dnia 18 marca 2019 r. do 17 marca 2020 r. w pełnym wymiarze czasu pracy na stanowisku Dyrektora Zarządzającego. Obecnie siedziba spółki została przeniesiona do W. (wyciąg z KRS k.165-167 a.s., umowa o pracę z dnia 18 marca 2019 r. k. 41-50 a.r.).

S. P. z wykształcenia jest psychologiem społecznym. Po zatrudnieinu w spółce (...) sp. z o.o. wykonywała pracę w ówczesnej siedzibie pracodawcy w W. przy ul. (...). Ubezpieczona została zatrudniona na stanowisku Dyrektora Zarządzającego, co spowodowane było wakatem powstałym na tym stanowisku. Do zadań odwołującej należało pozyskiwanie nowych klientów i kontrahentów spółki, aktywna rekrutacja personelu biurowego i opiekuńczego, reprezentowanie spółki na podstawie pełnomocnictw udzielonych przez zarząd, obsługa klienta i prace biurowe. Odwołująca miała zająć się odbudową zespołu i zatrudnić nowych pracowników, pracowała w pełnym wymiarze czasu pracy, od poniedziałku do piątku w godzinach od 9:00 do 17:00 i otrzymywała wynagrodzenie w wysokości 6.362,40 zł brutto. S. P. często pracowała również w godzinach nadliczbowych, co spowodowane było wielością obowiązków i wymaganiami narzucanymi przez pracodawcę. Ubezpieczona pracowała pod silną presją, w tym pod presją czasu, praca była obciążająca psychicznie, a pracownikom stawiane były duże wymagania i naciski z centrali spółki. W dniu 18 lipca 2019 r. w siedzibie spółki (...) sp. z o.o. przy ul. (...) Prezes Zarządu Spółki S. H. wręczył S. P. pisemne oświadczenie o rozwiązaniu umowy za wypowiedzeniem, pisemne oświadczenie o skierowaniu jej na urlop w okresie wypowiedzenia oraz wezwanie do zwrotu przekazanych do jej dyspozycji rzeczy oraz przelanej na jej konto zaliczki na wydatki. S. P. zapoznała się z przekazanymi jej dokumentami, jednak odmówiła potwierdzenia ich odbioru (zeznania świadka A. K. k.106-107 a.s., zeznania świadka M. Z. k.110-113 a.s., zeznania świadka J. C. k.122-125 a.s., potoków z dnia 18 lipca 2019 r. k. 73- dokumentacja przekazana do akt sprawy, zeznania odwołującej się k. 188 a.s.).

Odwołująca została zgłoszona do ubezpieczeń społecznych przez płatnika składek (...) sp. z o.o. od 18 marca 2019 do 3 sierpnia 2019 r. z tytułu zawartej umowy o pracę. Z uwagi na awarię platformy Usług (...) dokumenty rozliczeniowe za marzec i kwiecień 2019 r. za S. P. zostały złożone z opóźnieniem. Odwołująca została dopuszczona do pracy bez wstępnych badań z zakresu medycyny pracy, była zobowiązana wykonać badania do 26 czerwca 2019 r. (pismo wyjaśniające złożone przez spółkę (...) sp. z o.o. z 21 czerwca 2019 r. k.5-53 a.r.).

S. P. od 2016 r. ma problemy zdrowotne, cierpi na nawracającą depresję. W tym czasie korzystała z pomocy lekarza, otrzymała leki antydepresyjne. We wrześniu 2019r. odwołująca przebywała na oddziale dziennym szpitala, gdzie stawiała się codziennie. Leczenie trwało do początku grudnia 2019 r. Odwołująca przez około 5 miesięcy przebywała na zwolnieniu lekarskim, tj. od sierpnia 2019 r. do końca stycznia 2020 r. (zeznania odwołującej się- k.188 a.s.).

Ubezpieczona w okresach od 23 do 26 kwietnia 2019 r. oraz od 24 do 27 czerwca 2019r. wystąpiła o zasiłek opiekuńczy, natomiast od 16 lipca 2019 r. do 20 sierpnia 2019 r. złożyła wniosek o wypłatę zasiłku chorobowego. W dniu 24 czerwca 2019 r. organ rentowy zawiadomił S. P. o wszczęciu z urzędu postępowania w sprawie prawidłowości zgłoszenia do ubezpieczeń społecznych i podstaw wymiaru składek na te ubezpieczenia z tytułu zatrudnienia u płatnika (...) sp. z o.o. (świadectwo pracy z 6 sierpnia 2019 r. k.30 a.s., zawiadomienie z dnia 10 czerwca 2019 r. k.3 a.r.).

W dniu 9 sierpnia 2019 r. Zakład Ubezpieczeń Społecznych (...) Oddział w W. wydał decyzję, w której, na podstawie art. 83 ust. 1 pkt 1, art. 68 ust. 1 pkt. 1 lit. A ustawy z dnia 13 października 1998 r. o systemie ubezpieczeń społecznych oraz art. 58 1 2 k.c. w związku z art. 300 ustawy z dnia 26 czerwca 1974 r. kodeks pracy stwierdził, że S. P. jako pracownik w u płatnika składek (...) sp. z o.o. nie podlega obowiązkowemu ubezpieczeniu emerytalnemu, rentowemu, chorobowemu, wypadkowemu od 18 marca 2018 r. do 3 sierpnia 2019 r. (decyzja z dnia 9 sierpnia 2019 r. k.67 a.r.)

Ubezpieczona odwołała się od tej decyzji, inicjując niniejsze postępowanie.

Postanowieniem z dnia 8 września 2022 r. Sąd postanowił dopuścić dowód z opinii biegłego psychiatry celem ustalenia, czy ubezpieczona była zdolna do pracy na stanowisku Dyrektora Zarządzającego w okresie od 18 marca 2019 r. do końca sierpnia 2019 r. ewentualnie, kiedy powstała niezdolność do pracy i jak długo trwała, przy uwzględnieniu zakresu obowiązków obejmującego m.in. pracę z klientem, rekrutację personelu, reprezentowanie pracodawcy oraz pracę pod presją czasu w nienormowanych godzinach pracy (postanowienie z dnia 8 września 2022 r. k. 217 a.s.)

Biegła lekarz psychiatra E. L. wskazała, że u odwołującej się stwierdzono zaburzenia depresyjne nawracające- przebyte epizody depresji łagodne, nawarstwienia sytuacyjne, syndrom (...). W wywiadzie terapia (...). W 2016 r. po porodzie korzystała z porad psychiatry z powodu objawów depresyjnych, które ustąpiły praktycznie bez farmakoterapii. Terapię zakończyła w 2017 r. Brak jest dokumentacji wskazującej na leczenie psychiatryczne opiniowanej w okresie od 2017 r. do 2019 r. Po podjęciu pracy z dniem 18 marca 2019 r. u płatnika składek, w dniu 23 lipca 2019 r. zgłosiła się do psychiatry z powodu pogorszenia stanu zdrowia psychicznego narastającego od czerwca, spowodowanego m.in. przeciążeniem pracą. Otrzymała leczenie farmakologiczne i zwolnienie lekarskie do 10 września 2019 r. kiedy to podjęła leczenie w oddziale dziennym psychiatrycznym. W czasie leczenia w oddziale stosowano głównie psychoterapię i niskie dawki leków przeciw depresyjnych. Leczenie w oddziale zakończyła z poprawą dnia 3 grudnia 2019 r. Rozpoznano u ubezpieczonej zaburzenia depresyjne nawracające. Dokumentacja z leczenia psychiatrycznego i opinie psychologa zawarte w dokumentacji wskazują, że odwołująca cierpi na zaburzenia depresyjne nawracające. Jest to choroba charakteryzująca się okresowo występującymi stanami obniżonego nastroju o różnym nasileniu. U opiniowanej zaostrzenia choroby miały charakter epizodów depresyjnych łagodnych. Nawroty choroby mogą być inicjowane także sytuacyjne, czyli w związku z przeżywanymi sytuacjami stresowymi. W opinii biegłego praca, którą wykonywała odwołująca (praca pod presją czasu i w godzinach nadliczbowych) mogła stanowić czynnik prowokujący nawrót objawów depresyjnych. Na podkreślenie zasługuje fakt, że odwołująca była zatrudniona bez opinii lekarza medycyny pracy, który ocenia, czy stan zdrowia pracownika nie stanowi przeciwwskazań do zatrudnienia na stanowisku pracy. Biegła stwierdziła w oparciu o analizę akt sprawy i zawartej w nich dokumentacji lekarskiej psychiatrycznej i psychologicznej, że można uznać z dużym prawdopodobieństwem, graniczącym z pewnością, że w okresie od 18 marca 2019 r. do 23 lipca 2019 r. opiniowana była zdolna do pracy na stanowisku dyrektora zarządzającego. Akta sprawy nie zawierają danych, aby w tym czasie występowały u niej istotne zaburzenia psychiczne, powodujące niezdolność od pracy. W opinii biegłego lekarza psychiatry niezdolność do pracy z przyczyn psychiatrycznych- to jest zaburzeń depresyjnych nawracających (epizody o łagodnym nasileniu) powstała od dnia 24 lipca 2019 r. i trwała do końca sierpnia do 3 grudnia 2019 r. to jest do zakończenia leczenia w oddziale dziennym psychiatrycznym. Z oddziału została wypisana z poprawą stanu zdrowia (opinia sądowo- psychiatryczna k. 255-257 a.s.).

Wskazany stan faktyczny Sąd ustalił na podstawie powołanych dowodów z dokumentów zgromadzonych w aktach sprawy i opinii biegłego oraz zeznaniach odwołującej i świadków. Zdaniem Sądu dokumenty, w zakresie w jakim Sąd oparł na nich swoje ustalenia, są wiarygodne, wzajemnie się uzupełniają i tworzą spójny stan faktyczny. Podstawę ustaleń faktycznych stanowiły również zeznania odwołującej S. P. oraz świadków: A. K., M. Z., J. C. i W. K..

Dokumenty zostały ocenione jako wiarygodne, tym bardziej, że ich treść koresponduje z tym, na co wskazują osobowe środki dowodowe. Sąd uznał za wiarygodną opinię biegłego sądowego z zakresu psychiatrii E. L.. Uzyskane w ten sposób wiadomości specjalne Sąd uwzględnił w całości, ponieważ opinia biegłego wydana została w oparciu o zgromadzoną dokumentację medyczną oraz pozostałe dokumenty znajdujące się w aktach sprawy. Opinia biegłego pozwoliła na ustalenie, czy ubezpieczona była zdolna do pracy na stanowisku Dyrektora Zarządzającego w okresie od 18 marca 2019 r. do końca sierpnia 2019 r. oraz kiedy powstała niezdolność do pracy i jak długo trwała.

Sąd dał wiarę zeznaniom odwołującej S. P., która przekonująco i spójnie przedstawiła okoliczności, które doprowadziły do zawarcia w dniu 18 marca 2018 r. umowy o pracę, zakresu jej obowiązków oraz tego, jak wyglądała jej praca w tym okresie, jak również okoliczności rozwiązania tej umowy oraz przebieg jej choroby. Jako wiarygodne Sąd ocenił zeznania świadków A. K., M. Z., J. C. i W. K., którzy zgodnie potwierdzili, że odwołująca pracowała na stanowisku kierowniczym w spółce i w czasie swojej pracy zajmowała się zatrudnianiem i kompletowaniem zespołu, podpisywaniem dokumentów, rekrutacją nowych pracowników, raportowaniem pracy, spotkaniami z zespołem, stałym kontaktem z personelem z siedziby w Niemczech. Świadkowie potwierdzili, że biuro znajdowało się przy ul. (...) w W., a odwołująca miała swój własny gabinet. Świadkowie opisali również w jakich godzinach odwołująca pracowała oraz fakt, że pracowała w godzinach nadliczbowych. Wskazali również, że praca była stresująca i obciążająca psychicznie. Mając na uwadze, że wszyscy przesłuchani świadkowie pracowali razem z odwołującą, ich zeznania zasługiwały na danie im wiary, ponieważ mieli wiedzę, co do zakresu obowiązków S. P. oraz widzieli w jaki sposób się z nich wywiązywała. Ich zeznania były spójne z tym, co wynika z dokumentów oraz z zeznaniami odwołującej.

W tych okolicznościach Sąd uznał zebrany materiał dowodowy za wystarczający do wydania rozstrzygnięcia.

Sąd Okręgowy zważył, co następuje:

Odwołanie S. P. zasługiwało na uwzględnienie.

Przedmiotem oceny była zaskarżona przez ubezpieczoną decyzja z dnia 9 sierpnia 2019r., w której organ rentowy stwierdził, że S. P. jako pracownik u płatnika składek (...) sp. z o.o. nie podlega obowiązkowo ubezpieczeniom: emerytalnemu, rentowym, chorobowemu i wypadkowemu od 18 marca 2019 r. do 3 sierpnia 2019 r.

Zgodnie z art. 6 ust. 1 pkt 1 ustawy z 13 października 1998 r. o systemie ubezpieczeń społecznych (Dz. U. z 2021 r., poz. 423 z późn. zm.), zwanej dalej ,,ustawą” obowiązkowo ubezpieczeniom emerytalnemu i rentowym podlegają, z zastrzeżeniem art. 8 i 9, osoby fizyczne, które na obszarze Rzeczypospolitej Polskiej są pracownikami, z wyłączeniem prokuratorów. W myśl art. 13 pkt 1 ustawy następuje to od dnia nawiązania stosunku pracy do dnia jego ustania. O tym jednak, czy dany stosunek prawny łączący dwa podmioty może być uznany za stosunek pracy, rozstrzygają przepisy prawa pracy. W myśl definicji zawartej w art. 2 k.p. pracownikiem jest osoba zatrudniona między innymi na podstawie umowy o pracę. Użyty w powyższym przepisie zwrot „zatrudniona” oznacza istnienie między pracownikiem a pracodawcą szczególnej więzi prawnej o charakterze zobowiązaniowym, tj. stosunku pracy. Istotą tegoż stosunku jest – w świetle art. 22 § 1 k.p. – uzewnętrznienie woli umawiających się stron, z których jedna deklaruje chęć wykonywania pracy określonego rodzaju w warunkach podporządkowania pracodawcy, natomiast druga – stworzenia stanowiska pracy i zapewnienia świadczenia pracy za wynagrodzeniem. Celem i zamiarem stron umowy o pracę winna być każdorazowo faktyczna realizacja treści stosunku pracy, przy czym oba te elementy wyznaczają: ze strony pracodawcy – realna potrzeba ekonomiczna i umiejętności pracownika, zaś ze strony pracownika – ekwiwalentność wynagrodzenia uzyskanego za pracę.

Dla stwierdzenia, czy zaistniały podstawy do objęcia odwołującej ubezpieczeniem społecznym, w świetle powołanych przepisów, wymagane jest ustalenie, czy zatrudnienie miało charakter rzeczywisty i polegało na wykonywaniu pracy określonego rodzaju, na rzecz pracodawcy i pod jego kierownictwem, czyli w warunkach określonych w art. 22 § 1 k.p.

W rozpoznawanej sprawie organ rentowy wskazywał, że umowa o pracę z 18 marca 2019 r. jest nieważna, gdyż została zawarta dla pozoru lub obejścia ustawy. Z takim twierdzeniem organu rentowego Sąd nie zgodził się. Jako podstawę nieważności zawartej przez odwołujących umowy o pracę organ rentowy w zaskarżonej decyzji wskazał art. 58 § 1 k.c., natomiast w odpowiedzi na odwołania organ rentowy wskazywał, że umowa zawarta pomiędzy stronami miała charakter pozorny, co wskazuje na pozorność ich oświadczeń woli zgodnie z art. 83 § 1 k.c. Jak wynika z art. 83 § 1 k.c. nieważne jest oświadczenie woli złożone drugiej stronie za jej zgodą dla pozoru. Pozorność umowy wyraża się w braku zamiaru wywołania skutków prawnych przy jednoczesnym zamiarze stworzenia okoliczności mających na celu zmylenie osób trzecich. Należy odróżnić przy tym nieważność spowodowaną pozornością czynności prawnej od nieważności czynności prawnej mającej na celu obejście ustawy (art. 58 § 1 k.c.). Czynność prawna mająca na celu obejście ustawy polega na takim ukształtowaniu jej treści, które z formalnego punktu widzenia nie sprzeciwia się ustawie, ale w rzeczywistości zmierza do zrealizowania celu, którego osiągnięcie jest przez ustawę zakazane. Pojęcie obejścia prawa i pozorności są sobie znaczeniowo bliskie i niejednokrotnie pokrywają się. Ustalenie czy umowa zmierza do obejścia prawa, czy jest pozorna wymaga poczynienia konkretnych ustaleń faktycznych dotyczących okoliczności jej zawarcia, celu jaki strony zamierzały osiągnąć, charakteru wykonywanej pracy i zachowania koniecznego elementu stosunku pracy, jakim jest wykonywanie pracy podporządkowanej (uchwała Sądu Najwyższego z 8 marca 1995 r., I PZP 7/95, OSNAPiUS 18/95, poz. 227, wyrok Sądu Najwyższego z 23 września 1997 r., I PKN 276/97, OSNAPiUS13/98, poz. 397). Czynność prawna może być również sprzeczna z zasadami współżycia społecznego, przez które rozumie się na ogół obowiązujące w stosunkach między ludźmi reguły postępowania, które za podstawę mają uzasadnienie ocenne, a nie prawne. Odwołują się one do powszechnie uznawanych w całym społeczeństwie lub w danej grupie społecznej wartości i ocen właściwego, przyzwoitego, rzetelnego, lojalnego czy uczciwego zachowania. Zasady te obejmują nie tylko reguły moralne, lecz także obyczajowe (por. np. Z. Radwański (w:) System prawa prywatnego, t. 2, 2002, s. 240 i n.; M. Safjan (w:) K. Pietrzykowski, Komentarz, t. I, 2008, s. 327).

Przenosząc zaprezentowane poglądy orzecznictwa na toczący się spór w rozpatrywanej sprawie sąd zważył, że nie zaszły okoliczności wskazujące na zawarcie umowy o pracę dla pozoru lub w celu obejścia prawa, nie nastąpiła też jej nieważność z uwagi na sprzeczność z zasadami współżycia społecznego. W pierwszej kolejności należy wskazać, że okoliczność wykonywania pracy przez odwołującą potwierdzili zeznający w sprawie świadkowie A. K., M. Z., J. C., W. K., którzy wskazali, że w spornym okresie w siedzibie płatnika składek widzieli S. P., jak wykonywała swoje obowiązki. Potwierdzili, że widywali ją w godzinach między 9:00 a 17:00 oraz poza godzinami pracy, gdy przychodzili do pracy, bądź w przypadku W. K., gdy wykonywał zlecone mu naprawy awarii w siedzibie biura. Świadkowie opisali w dokładny sposób, gdzie wykonywała swoją pracę odwołująca, że miała ona swój oddzielny gabinet, wskazali, jak wyglądało jej biuro i w jakich godzinach przebywała w pracy. Przesłuchani w sprawie świadkowie zgodnie stwierdzili, że odwołująca wielokrotnie pracowała w godzinach nadliczbowych, wskazali na fakt, iż wykonywana praca była ciężka i wymagająca oraz wykonywana była pod presją czasu. Odwołująca zajmowała się organizacją biura i była odpowiedzialna za pracowników, była widywana przez współpracowników w biurze przy ul. (...) w W.. Świadkowie ci wskazali jednoznacznie, że odwołująca pracowała w spółce w spornym okresie i dokładnie opisali, czym się zajmowała. Również zeznania odwołującej S. P. wskazały na okoliczność, iż rzeczywiście wykonywała pracę na rzecz spółki (...) sp. z o.o. W swoich zeznaniach opisała, czym dokładnie się zajmowała, jak wyglądała praca na rzecz spółki oraz wskazała, że jej przełożonym była faktycznie A. H., ponieważ S. H. pojawiał się w biurze sporadycznie i nie posługiwał się językiem polskim, jednak zdarzało się, że przyjeżdżał do biura i nadzorował prace. Odwołująca wskazała, że do jej obowiązków należało „odbudowanie” biura, zatrudnianie pracowników, pilnowanie kalendarza, kontrolowanie wykonywanej pracy i zajmowanie się kontaktem z biurem w M. i zarządzanie personelem.

W ocenie Sądu, wobec treści zeznań świadków oraz odwołującej, nie ma podstaw do tego, by podzielić stanowisko organu rentowego, że umowa o pracę z 18 marca 2019 r. była pozorna. Skoro faktycznie była wykonywana, co potwierdził zgromadzony materiał dowodowy, to o pozorności nie może być mowy, tym bardziej, że zaistniały te elementy, na które wskazuje art. 22 § 1 k.p., a mianowicie praca była wykonywana odpłatnie, a także w miejscu i w czasie wskazanym przez pracodawcę i pod jego kierownictwem. Miejscem pracy była siedziba płatnika składek, lokal znajdujący się przy ul. (...) w W., wskazany w umowie o pracę, a praca ubezpieczonej była nadzorowana na bieżąco przez A. H., która była przełożoną odwołującej. Wobec powyższego praca wykonywana przez S. P. świadczona była w warunkach podporządkowania, właściwych stosunkowi pracy. Efekty pracy wykonywanej przez ubezpieczoną były widoczne. Do zadań ubezpieczonej należało zbudowanie zespołu biura od podstaw, z czego się wywiązała, zatrudniła pracowników, kontrolowała ich pracę, zajmowała się organizacją biura i kontaktem z centralą pracodawcy.

Tym samym - wbrew ocenie organu rentowego - istnieją dowody na potwierdzenie faktu świadczenia pracy przez ubezpieczoną na rzecz płatnika składek, co prowadzi do ustalenia, że umowa o pracę z 18 marca 2019 r. została zawarta zgodnie z przepisami prawa pracy. Okoliczności faktyczne niniejszej sprawy nie potwierdzają, aby celem zawarcia umowy o pracę był brak woli rzeczywistego jej świadczenia z jednej strony i brak woli korzystania z tej pracy przez drugą stronę. O czynności prawnej mającej na celu obejście ustawy można mówić wówczas, gdy czynność taka pozwala na uniknięcie zakazów, nakazów lub obciążeń wynikających z przepisu ustawy i tylko z takim zamiarem została dokonana. Nie jest natomiast obejściem prawa dokonanie czynności prawnej w celu osiągnięcia skutków, jakie ustawa wiąże z tą czynnością prawną. Skoro z zawarciem umowy o pracę ustawa o systemie ubezpieczeń społecznych wiąże obowiązek ubezpieczenia emerytalno-rentowego, chorobowego i wypadkowego, podjęcie zatrudnienia w celu objęcia ubezpieczeniem i ewentualnego korzystania ze świadczeń z tego ubezpieczenia nie może być kwalifikowana jako obejście prawa

(por. wyrok Sądu Najwyższego z 2 lipca 2008 r. II UK 334/07).

Sąd oceniając, że umowa nie była pozorna, wziął pod uwagę, że za taką nie można uznać umowy, która w rzeczywistości była wykonywana, tj. takiej, w ramach której pracownik faktycznie świadczy na rzecz pracodawcy pracę podporządkowaną. Potwierdził to Sąd Najwyższy w wyroku z dnia 28 lutego 2001 r.

(sygn. akt UK 244/00)

wskazując, że o fikcyjności umowy o pracę świadczy zamiar nawiązania stosunku ubezpieczenia społecznego bez rzeczywistego wykonywania tej umowy. Dodatkowo, jak wynika z poglądu wyrażonego przez Sąd Najwyższy w innym wyroku z dnia 13 czerwca 2006 r.

(sygn. akt II UK 202/05),

nie jest istotne, czy strony zawierające umowę o pracę miały realny zamiar wzajemnego zobowiązania się przez pracownika do świadczenia pracy, a przez pracodawcę do zapewnienia pracy i wynagrodzenia za nią, lecz to, czy taki zamiar stron został w rzeczywistości zrealizowany.

Podkreślić przy tym należy, że przepisy ubezpieczeń społecznych nie uzależniają także skuteczności nawiązania stosunku pracowniczego od okresu trwania konkretnej umowy, od długości wcześniej przysługującej ochrony ubezpieczeniowej, czy też od stanu zdrowia pracownika. Z tego wynika, że nagłe przerwanie relacji z pracodawcą bądź nieprzystąpienie do realizacji umowy o pracę w ustalonym czasie z powodu pogorszenia stanu zdrowia pracownika, nie może wpływać negatywnie na powstały stosunek ubezpieczenia społecznego i skutki z niego wynikające. Dla powstania wskazanych skutków konieczne jest bowiem skuteczne nawiązanie umowy o pracę. Skutku takiego nie rodzi zawarcie przez strony umowy o pracę bez woli jej realizacji, nawet jeżeli strony podejmują jakieś czynności, które mają na zewnątrz pozorować realizację umowy

(por. wyrok Sądu Apelacyjnego w Łodzi z dnia 15 maja 2014 r., III AUa 826/13).

W rozpatrywanej sprawie nie ulega wątpliwości, że S. P. była podporządkowana swojemu pracodawcy. Wykonywała pracę w miejscu i czasie wskazanym przez pracodawcę. Prezes Zarządu S. H. i A. H. byli jej przełożonymi i nadzorowali jej pracę i wydawali polecenia służbowe.

Na marginesie Sąd zważył, że jest prawdą, że pracodawca w odniesieniu do zatrudnienia ubezpieczonej dopuścił się pewnych uchybień, bo ubezpieczona została dopuszczona do pracy bez wymaganego zaświadczenia lekarskiego o braku przeciwskazań do pracy na danym stanowisku. Niemniej jednak, w ocenie Sądu, okoliczności te nie świadczą o tym, że praca nie była przez nią faktycznie wykonywana. Podkreślenia wymaga, iż brak zaświadczenia lekarskiego o dopuszczeniu pracownika do pracy nie może obciążać pracownika. Brak stosownego badania lekarskiego nie niweczy stosunku pracy, jeżeli osoba faktycznie wykonywała pracę tak jak pracownik

(wyrok Sądu Apelacyjnego w Lublinie z dnia 30 lipca 2013 r., III AUa 350/13).

Uwzględniając powołane okoliczności Sąd ocenił, że umowa o pracę łącząca S. P. i płatnika składek spółkę (...) sp. z o.o. nie była umową nieważną. Ze zgromadzonego materiału dowodowego wynika, że zamiarem stron umowy o pracę było świadczenie pracy. Ponadto, sąd oceniając, ewentualną nieważność umowy, wziął pod uwagę, że za taką nie można uznać umowy, która w rzeczywistości była wykonywana, tj. takiej, w ramach której pracownik faktycznie świadczy na rzecz pracodawcy pracę podporządkowaną. Potwierdził to Sąd Najwyższy w wyroku z 13 czerwca 2006 roku

(sygn. akt II UK 202/05, LEX nr 1001304)

wskazując, nie jest istotne, czy strony zawierające umowę o pracę miały realny zamiar wzajemnego zobowiązania się przez pracownika do świadczenia pracy, a przez pracodawcę do zapewnienia pracy i wynagrodzenia za nią, lecz to, czy taki zamiar stron został w rzeczywistości zrealizowany.

Mając na względzie poczynione ustalenia faktyczne i zaprezentowaną argumentację, Sąd na podstawie art. 477 ¹⁴ § 2 k.p.c., zmienił zaskarżoną decyzję w ten sposób, że stwierdził, że S. P. jako pracownik płatnika składek spółki (...) sp. z o.o. podlegała obowiązkowo ubezpieczeniom emerytalnemu, rentowemu, chorobowemu i wypadkowemu od 18 marca 2019 r. do 3 sierpnia 2019 r.