Wyrok z 8 sierpnia 2024, sygn. I C 3736/23
WYROK
W IMIENIU RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ
Dnia 8 sierpnia 2024 r.
Sąd Okręgowy w T. I Wydział Cywilny
w składzie następującym:
Przewodnicząca Sędzia SO Joanna Grzempka
Protokolant sekr. sąd. Natalia Kuc
po rozpoznaniu w dniu 31 lipca 2024 r. wT.na rozprawie
sprawy z powództwa (...)w W.
przeciwko A. C. i B. C.
o zapłatę
1. umarza postępowanie co do żądania ukształtowania i zapłaty kwoty 51.339,76 zł z odsetkami ustawowymi za opóźnienie od prawomocności wyroku do dnia zapłaty;
2. oddala powództwo w pozostałym zakresie;
3. zasądza od powoda na rzecz pozwanych solidarnie 10.834 zł (dziesięć tysięcy osiemset trzydzieści cztery złote) z ustawowymi odsetkami za opóźnienie od dnia uprawomocnienia się niniejszego wyroku do dnia zapłaty tytułem zwrotu kosztów procesu.
Sygn. akt I C 3736/23
UZASADNIENIE
Powód domagał się od pozwanych zapłaty solidarnie:
1. 213.218,78 zł z odsetkami ustawowymi za opóźnienie od 28 listopada 2023 r. do dnia zapłaty tytułem zwrotu kapitału kredytu
2. 1025, CHF z odsetkami ustawowymi za opóźnienie od 28 listopada 2023 r. do dnia zapłaty tytułem zwrotu kapitału kredytu
z uwagi na prawomocne uznanie wiążącej strony umowy kredytu za nieważną,
a ponadto waloryzacji świadczenia należnego powodu z tego tytułu i zasądzenia dodatkowo na rzecz powoda 51.339,76 zł
Roszczenie waloryzacyjne zostało przez powoda skutecznie cofnięte (pismo z dnia 6 lutego 2024 r. k. 65).
Pozwani wnieśli o oddalenie powództwa, powołując się na potrącenie wierzytelności powoda z przysługującą im wierzytelnością z tytułu zwrotu świadczeń spełnionych przez nich na mocy przedmiotowej umowy wraz z odsetkami za opóźnienie. Podnieśli też, że powód zawyżył kwotę wypłaconego kapitału, która w rzeczywistości wynosiła 213.218,78 zł.
Sąd ustalił i zważył co następuje.
Powodowy bank i pozwani jako kredytobiorcy zawarli umowę kredytu hipotecznego (...) nr (...). Na mocy tej umowy bank wypłacił kredytobiorcom 213 219,78 zł.
Pismem z dnia 6 października 2023 r. doręczonym pozwanemu 27 października 2023 r., a pozwanej 23 października 2023r. bank wezwał ich do zwrotu w terminie miesiąca wypłaconego kapitału w wysokości 213.218,78 zł i 1025,70 CHF.
Kredytobiorcy wytoczyli przeciwko bankowi powództwo o ustalenie nieważności przedmiotowej umowy i o zasądzenie 153.513,40 zł z odsetkami ustawowymi za opóźnienie od 13 maja 2021 r. do dnia zapłaty tytułem zwrotu świadczeń uiszczonych od 5 sierpnia 2011r. do 5 lutego 2021 r. Wyrokiem z dnia 4 maja 2022 r. w sprawie I C 1573/21 Sąd Okręgowy w T. uznał powyższą umowę za nieważną i zasądził od kredytobiorców na rzecz banku 153.513,40 zł z odsetkami ustawowymi za opóźnienie od 13 maja 2021 r. do dnia zapłaty, a ponadto kwoty procesu w wysokości 11.817 zł. Wyrokiem z 15 listopada 2022 r. w sprawie I ACa 979/22 Sąd Apelacyjny w G.zmienił wyroku o tyle, że zasądził odsetki do dnia 5 lipca 2022 r. oraz zastrzegł na rzecz pozwanego prawo powstrzymania się ze spełnieniem świadczenia do czasu zaofiarowania przez powodów kwoty 213.218,78 zł obejmującej wartość kapitału wypłaconego powodom albo zabezpieczenia roszczenia o zapłatę tej kwoty.
Kwota odsetek ustawowych za opóźnienie od kwoty 153.513,40 zł od 13 maja 2021 r. do 5 lipca 2022 r. wynosi 13.258,73 zł
Nadto kredytobiorcy uiścili na rzecz banku z tytułu umowy dalszą kwotę 71.909,69 zł, która nie była objęta pozwem w sprawie I C 1573/21.
Pozwani wezwali powodowy bank do zapłaty następujących kwot:
- kwoty 193.353,88 zł pismem z dnia 21 kwietnia 2021 r. w terminie 30 dni – w zakresie świadczeń spełnionych od 20 listopada 2007 r. do 26 lutego 2021 r. (wezwanie doręczono 26 kwietnia 2021 r.)
- kwoty 26.977,83 zł pismem z 14 września 2022 r. w terminie 7 dni – w zakresie świadczeń spełnionych od 26 lutego 2021 r. do 31 sierpnia 2022 r. (wezwanie doręczono 20 września 2022 r.
- kwoty 5091,38 zł pismem z dnia 2 lutego 2023 r. w terminie 7 dni - tytułem świadczeń spełnionych w okresie od 31 sierpnia 2022 r. do 29 listopada 2022 r. (wezwanie doręczono dnia 8 lutego 2023 r.).
W dniu 8 lutego 2023 r. pozwani złożyli bankowi oświadczenie o potrąceniu przysługującej im wierzytelności w wysokości 238.681,82 zł z wierzytelnością banku z tytułu zwrotu kapitału kredytu. Oświadczenie to zostało doręczone stronie pozwanej w dniu 9 lutego 2023 r.
dowody:
umowa kredytu k. 24-26; zaświadczenie z dnia 1 marca 2021 r. k. 26-28; wezwanie do zapłaty z dnia 6 października 2023 r. k. 29-30 wraz z potwierdzeniem doręczenia k. 31-32
pozew k. 40-46
wyrok Sądu Apelacyjnego w G.w sprawie I ACa 979/22 k. 47-56
wezwanie do zapłaty k.
potwierdzenia doręczenia k. 124
wyciąg z historii rachunku k. 125-127
oświadczenie o potrąceniu k. 129v-130 wraz z potwierdzeniem doręczenia k. 131-132
Stan faktyczny sprawy był bezsporny między stronami, miał odzwierciedlenie w dokumentach urzędowych i prywatnych, których wiarygodność nie została zanegowana przez żadną ze stron.
Powództwo podlegało oddaleniu z uwagi na skuteczny zarzut potrącenia.
Zgodnie z art. 498 § 1 k.c. gdy dwie osoby są jednocześnie względem siebie dłużnikami i wierzycielami, każda z nich może potrącić swoją wierzytelność z wierzytelności drugiej strony, jeżeli przedmiotem obu wierzytelności są pieniądze lub rzeczy tej samej jakości oznaczone tylko co do gatunku, a obie wierzytelności są wymagalne i mogą być dochodzone przed sądem lub przed innym organem państwowym.
Wskazane przesłanki zostały spełnione w odniesieniu do zarówno wierzytelności banku, jak i kredytobiorców.
Umowa kredytu wskazana powyżej jest nieważna, co wynika z wiążącej mocy wyroku sądowego. Skutkiem nieważności czynności prawnej jest obowiązek zwrotu wzajemnych świadczeń.
Roszczenia obu stron były wymagalne, gdyż w myśl art. 455 k.c. każda ze stron wezwała drugą stronę do wykonania zobowiązania (zwrotu nienależnego świadczenia).
Zobowiązanie do zwrotu nienależnego świadczenia ma charakter bezterminowy i wymaga wezwania do jego wykonania. Kredytobiorcy zostały wezwani przez bank do zwrotu kapitału kredytu w terminie miesiąca, który to termin upływał w stosunku do nich 23 i 27 listopada 2023 r. Natomiast jak wynika z ustaleń faktycznych przedstawionych wyżej, wierzytelności powodów stały się wymagalne wcześniej.
Według art. 499 k.c. potrącenia dokonywa się przez oświadczenie złożone drugiej stronie. Oświadczenie ma moc wsteczną od chwili, kiedy potrącenie stało się możliwe. Tym samym oświadczenie kredytobiorców ma moc od 27 listopada 2023 r., gdyż z tą chwilą nastąpił stan wymagalności roszczenia banku wobec obojga.
Powód domagał się więc wykonania zobowiązania, które uległo umorzeniu. Prowadziło to do oddalenia powództwa.
Sąd oddalił powództwo także w odniesieniu do kwoty 1025,70 CHF, gdyż z żadnego dokumentu nie wynika, aby w tym zakresie doszło do wzbogacenia kredytobiorców kosztem banku. Taka kwota nie została im bowiem wypłacona.
Zdaniem Sądu pozwani nie mogli skutecznie powołać się na przedawnienie roszczenia banku z tytułu zwrotu kapitału. Pozwani bowiem po raz pierwszy zakwestionowali ważność umowy w 2021 r., a dopiero z tą chwilą można mówić o rozpoczęciu biegu stron nieważnej czynności prawnej o zwrot wzajemnych świadczeń. Trudno przyjąć, aby bank był uprawniony do dochodzenia zwrotu swego świadczenia wcześniej, a więc wobec konsumenta który chce wykonywać umowę i jej nie kwestionuje.
Podstawą umorzenia postępowania w zakresie cofniętego powództwa był art. 355 k.p.c.
O kosztach procesu orzeczono stosownie do reguły odpowiedzialności za wynik sporu. Na koszty procesu należne pozwanym składają się: jedna stawka zastępstwa procesowego (10800 zł) oraz 2 x opłata skarbowa od złożenia dokumentu stwierdzającego udzielenie pełnomocnictwa (34 zł).