Wyrok z 12 czerwca 2023, sygn. XVII AmE 45/22

WYROK

W IMIENIU RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ

Dnia 12 czerwca 2023 r.

Sąd Okręgowy w Warszawie – XVII Wydział Sąd Ochrony Konkurencji i Konsumentów

w składzie:

Przewodniczący – SSO Bogdan Gierzyński

Protokolant – starszy sekretarz sądowy Wioleta Banaszek

po rozpoznaniu w dniu 12 czerwca 2023 r. w Warszawie

na rozprawie

sprawy z odwołania (...) Spółka z ograniczoną odpowiedzialnością z siedzibą w W.

przeciwko Prezesowi Urzędu Regulacji Energetyki

o wymierzenie kary pieniężnej

na skutek odwołania od decyzji Prezesa Urzędu Regulacji Energetyki z dnia 31 grudnia 2021 r., znak: (...)

oddala odwołanie;

zasądza od (...) Spółka z ograniczoną odpowiedzialnością z siedzibą w W. na rzecz Prezesa Urzędu Regulacji Energetyki kwotę 1440 zł (jeden tysiąc czterysta czterdzieści złotych) tytułem kosztów zastępstwa procesowego.

Sędzia Bogdan Gierzyński

Sygn. akt XVII AmE 45/22

UZASADNIENIE

Prezes Urzędu Regulacji Energetyki decyzja z dnia 31 grudnia 2021 r., znak: (...), na podstawie art. 18 ust. 1 pkt 1, art. 18 ust. 1 pkt 2, art. 18 ust. 1 pkt 3 oraz art. 18 ust. 1 pkt 4, w związku z art. 5 ust .1 i 1a, art. 6 ust. 1 i 2, art. 9 ust. 1 oraz art. 6a ustawy z dnia 28 grudnia 2018 r. o zmianie ustawy o podatku akcyzowym oraz niektórych innych ustaw (Dz.U. z 2018 r., poz. 2538 z późn. zm.) oraz w związku z art. 104 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego (Dz.U. z 2021 r., poz. 735 z późn. zm.), po przeprowadzeniu z urzędu postępowania administracyjnego w sprawie wymierzenia kary pieniężnej (...) Spółka z ograniczoną odpowiedzialnością z siedzibą w W., reprezentowanej przez Pełnomocnika Radcę Prawnego A. D., w związku z powzięciem - na podstawie dokumentów przekazanych Prezesowi Urzędu Regulacji Energetyki przez Przedsiębiorstwo - uzasadnionego podejrzenia naruszenia przez Przedsiębiorcę obowiązków wynikających z:

art 5 ust. 1 i 1a ustawy z dnia 28 grudnia 2018 r. o zmianie ustawy o podatku akcyzowym oraz niektórych innych ustaw (Dz. U. z 2018 r. poz. 2538 z późn. zm.) dalej zwaną : „ustawą z dnia 28 grudnia 2018 r." lub „ustawą",

art 6 ust 1 i 2 ustawy,

art 9 ust. 1 tej ustawy oraz

art. 6a ustawy,

co zgodnie z art. 18 ust 1 pkt 1, art. 18 ust 1 pkt 2, art. 18 ust 1 pkt 3 oraz art 18 ust 1 pkt 4 ustawy z dnia 28 grudnia 2018 r., podlega karze pieniężnej orzekł, że:

Przedsiębiorstwo (...) Spółka z ograniczoną odpowiedzialnością
z siedzibą w W., naruszyło dyspozycję art 5 ust. 1 pkt 2 ustawy
z dnia 28 grudnia 2018 r. poprzez niezrealizowanie obowiązku określenia, w okresie
od 1 stycznia 2019 r. do 30 czerwca 2019 r., ceny i stawki opłat za energię elektryczną
w wysokości nie wyższej niż ceny i stawki opłat za energię elektryczną stosowane w dniu 30 czerwca 2018 r. dla odbiorców końcowych w rozumieniu art. 3 pkt 13a ustawy z dnia 10 kwietnia 1997 r. - Prawo energetyczne: (...) Spółka z ograniczoną odpowiedzialnością z siedzibą w P. (urządzenia pomiarowe nr (...), nr (...) oraz nr (...)), (...) Spółka Akcyjna z siedzibą w P. (urządzenie pomiarowe nr (...)), (...) Spółka Jawna z siedzibą w M. (urządzenia pomiarowe nr (...)) (...) Spółka z ograniczoną odpowiedzialnością z siedzibą w Ł. (urządzenie pomiarowe nr (...)), (...) Spółka z ograniczoną odpowiedzialnością z siedzibą we W. (urządzenie pomiarowe nr (...)), (...) Spółka z ograniczoną odpowiedzialnością z siedzibą w B. (urządzenie pomiarowe nr (...)), (...) Spółka Akcyjna z siedzibą we W. (urządzenie pomiarowe nr (...)) oraz (...) Spółka Akcyjna z siedzibą w W. (urządzenie pomiarowe nr (...));

Za działanie wymienione w punkcie 1 wymierzył Przedsiębiorstwu (...) Spółka z ograniczoną odpowiedzialnością z siedzibą w W. karę pieniężną w kwocie 43 125 zł (słownie: czterdzieści trzy tysiące sto dwadzieścia pięć złotych);

Przedsiębiorstwo (...) Spółka z ograniczoną odpowiedzialnością z siedzibą w W., naruszyło dyspozycję art. 6 ust 1 i 2 ustawy z dnia 28 grudnia 2018 r. nie wypełniając obowiązku zmiany warunków umów zawartych z odbiorcami końcowymi wymienionymi w pkt 1 sentencji niniejszej decyzji nie później niż w terminie 30 dni od dnia wejścia w życie przepisów wydanych na podstawie art. 7 ust. 2, ze skutkiem od dnia 1 stycznia 2019 r.;

Za działanie wymienione w punkcie 3 wymierzył Przedsiębiorstwu (...) Spółka z ograniczoną odpowiedzialnością z siedzibą w W. karę pieniężną w kwocie 10 000,00 zł (słownie: dziesięć tysięcy złotych);

Łącznie za działania wymienione w punktach 1, 3 wymierzył Przedsiębiorstwu (...) Spółka z ograniczoną odpowiedzialnością z siedzibą w W. karę pieniężną w kwocie 53 125 zł (słownie: pięćdziesiąt trzy tysiące sto dwadzieścia pięć złotych).

Od powyższej decyzji odwołanie złożył (...) Spółka z ograniczoną odpowiedzialnością z siedzibą w W. zaskarżając ją w całości.

Odwołujący zarzucił zaskarżonej decyzji:

naruszenie art. 3 dyrektywy Parlamentu Europejskiego i Rady 2009/72/WE z dnia 13.07.2009 r. dotyczącej wspólnych zasad rynku wewnętrznego energii elektrycznej i uchylającą dyrektywę 2003/54/WE (Dz. Urz. UE L 211/55) poprzez nałożenie na przedsiębiorstwo energetyczne przepisami ustawy z dnia 28 grudnia 2018 r. o zmianie ustawy o podatku akcyzowym oraz niektórych ustaw (Dz. U. z 2018 r. poz. 2538 ze zm.) obowiązków, które w istocie rzeczy ograniczają prowadzenie działalności gospodarczej wbrew postanowieniom dyrektywy;

naruszenie art. 35 dyrektywy Parlamentu Europejskiego i Rady 2009/72/WE z dnia 13.07.2009 r. dotyczącej wspólnych zasad rynku wewnętrznego energii elektrycznej i uchylającą dyrektywę 2003/54/WE ( Dz. Urz. UE L 211/55) poprzez pozbawienie przepisami ustawy z dnia 28 grudnia 2018 r. o zmianie ustawy o podatku akcyzowym oraz niektórych ustaw (Dz. U. z 2018 r. poz. 2538 ze zm.) samodzielności i niezależności organu regulacyjnego bez zapewnienia, aby wykonywał on swoje uprawnienia w zakresie zatwierdzania taryf sposób bezstronny i przejrzysty, tj. został w szczególności pozbawiony kompetencji w zakresie możliwości analizy i weryfikacji kosztów stanowiących podstawę kalkulacji taryf, gdyż Prezes URE został całkowicie wyłączony ustawy" o charakterze szczególnym w stosunku do ustawy prawo energetyczne, w której zastosowano ceny sztywne;

naruszenie motywu 22, art. 4 dyrektywy Parlamentu Europejskiego i Rady 2009/72/WE z dnia 13.07.2009 r. dotyczącej wspólnych zasad rynku wewnętrznego energii elektrycznej i uchylającej dyrektywę 2003/54/WE (Dz.Urz. UE L 211/55) poprzez wprowadzenie do obowiązującego porządku prawnego, na podstawie przepisów ustawy z dnia 28 grudnia 2018 r. o zmianie ustawy o podatku akcyzowym oraz niektórych ustaw (Dz.U. z 2018 r. poz. 2538 ze zm.) podmiotu działającego na zasadach komercyjnych, zwanego „Zarządcą Rozliczeń”, który w nieuprawniony sposób ingeruje w działalność rynku wewnętrznego energii, któremu nadano uprawnienia organu administracji;

naruszenie art. 2, art. 7, art. 20 i art. 22 Konstytucji Rzeczypospolitej Polskiej poprzez naruszenie zasady demokratycznego państwa prawnego, zasady praworządności, zasady zaufania obywateli do organów' Państwa, zasady społecznej gospodarki rynkowej oraz zasady ograniczania wolność^ gospodarczej, które mogą mieć wpływ na ustalenie praw i obowiązków strony postępowania, a to przez przyjęcie, że ustawa z dnia 28 grudnia 2018 r. o zmianie ustawy o podatku akcyzowym oraz niektórych ustaw (Dz. U. z 2018 r., poz. 2538 ze zm.) mogła wprowadzać ograniczenia w prowadzeniu działalności gospodarczej albowiem ograniczenie nastąpiło na podstawie ustawy uchwalonej z uwagi na ważny interes publiczny:

naruszenie art. 5 ust. 1 pkt 2 ustawy z dnia 28 grudnia 2018 r. o zmianie ustawy o podatku akcyzowym oraz niektórych ustaw (Dz. U. z 2018 r. poz. 2538 ze zm.) w zw. z art. 22 Konstytucji poprzez uznanie, że ustawodawca mógł wprowadzić ograniczenie wolności działalności gospodarczej w drodze ustawy, która została uchwalona mimo nie zaistnienia ważnego interesu publicznego;

naruszenie art. 6 ust. 1 i ust. 2 ustawy z dnia 28 grudnia 2018 r. o zmianie ustawy o podatku akcyzowym oraz niektórych ustaw (Dz. U. z 2018 r. poz. 2538 ze zm.) w zw. z art. 22 Konstytucji poprzez uznanie, że ustawodawca mógł wprowadzić ograniczenie wolności działalności gospodarczej w drodze ustawy, która została uchwalona mimo nie zaistnienia ważnego interesu publicznego;

naruszenie art. 18 ust. 4 pkt 1 ustawy z dnia 28 grudnia 2018 r. o zmianie ustawy o podatku akcyzowym oraz niektórych ustaw (Dz. U. z 2018 r. poz. 2538 ze zm.) poprzez wymierzenie kary pieniężnej powyżej granic określonych przez ustawę, tj. nie może być niższa niż 0,5% i wyższa niż 5% przychodu ukaranego przedsiębiorcy, wynikającego z działalności koncesjonowanej, osiągniętego w poprzednim roku podatkowym, a jeżeli przedsiębiorca nie uzyskał przychodu w poprzednim roku podatkowym, wysokość kary nie może być niższa od 100 000 zł i wyższa od 500 000 zł przychodu ukaranego przedsiębiorcy, wynikającego z działalności koncesjonowanej, osiągniętego w poprzednim roku podatkowym.

Stawiając zaskarżonej decyzji powyższe Odwołujący wniósł o:

uchylenie zaskarżonej decyzji w całości, względnie

zmianę zaskarżonej decyzji i umorzenie postępowania w sprawie,

zasądzenie na od pozwanego na rzecz powoda zwrotu kosztów postępowania według norm przepisanych - w tym kosztów zastępstwa procesowego.

W odpowiedzi na odwołanie pozwany Prezes Urzędu Regulacji Energetyki wniósł o:

oddalenie odwołania,

zasądzenie od powoda na rzecz pozwanego kosztów zastępstwa procesowego według norm prawem przepisanych.

Sąd Okręgowy w Warszawie – Sąd Ochrony Konkurencji i Konsumentów ustalił następujący stan faktyczny:

W dniu 14 sierpnia 2019 r. weszły w życie przepisy rozporządzenia Ministra Energii z dnia 19 lipca 2019 r. w sprawie sposobu obliczenia kwoty różnicy ceny i rekompensaty finansowej oraz sposobu wyznaczania cen odniesienia (Dz. U. z 2019 r. poz. 1369), będącego rozporządzeniem wykonawczym do ustawy o cenach energii. W związku z powyższym termin, do którego przedsiębiorstwa energetyczne objęte przepisami ww. ustawy zobowiązane były do dokonania zmian warunków obowiązujących umów sprzedaży energii elektrycznej, stosownie do przepisu art 6 ust 1 ustawy o cenach, przypadał na dzień 13 września 2019 r.

Mając na uwadze powyższe przepisy określające obowiązki funkcjonujących na rynku przedsiębiorstw obrotu energią elektryczną w zakresie dostosowania stosowanych przez te przedsiębiorstwa w roku 2019 cen i stawek opłat za dostarczaną odbiorcom końcowym energię elektryczną do poziomu wskazanego w ustawie z dnia 28 grudnia 2018 r., Prezes URE zwrócił się wezwaniem z dnia 9 września 2020 r., znak: (...) do Przedsiębiorstwa o przesłanie informacji dotyczących realizacji obowiązków wynikających z ustawy z dnia 28 grudnia 2018 r., a następnie przeprowadził postępowanie dowodowe w sprawie nałożenia kary pieniężnej na Przedsiębiorstwo. /k. 6-6v akt adm./

Przedsiębiorstwo wskazało, że w okresie od 1 stycznia 2019 r. do 30 czerwca 2019 r., stosowało ceny i stawki opłat za energię elektryczną w wysokości wyższej niż ceny i stawki opłat za energię elektryczną stosowane w dniu 30 czerwca 2018 r. dla odbiorców końcowych w rozumieniu art. 3 pkt 13a ustawy - Prawo energetyczne, zwanymi dalej: „odbiorcami końcowymi":

- ( (...) Sp. z o.o.) (...) Spółka z ograniczoną odpowiedzialnością z siedzibą w P. (urządzenia pomiarowe nr (...) nr (...) oraz nr (...)),

- (...) Spółka Akcyjna z siedzibą w P. (urządzenie pomiarowe nr (...)),

- (...) Spółka Jawna z siedzibą w M. (urządzenia pomiarowe nr (...))

- (...) Spółka z ograniczoną odpowiedzialnością z siedzibą w Ł. (urządzenie pomiarowe nr (...)),

- (...) Spółka z ograniczoną odpowiedzialnością z siedzibą we W. (urządzenie pomiarowe nr (...)),

- (...) Spółka z ograniczoną odpowiedzialnością z siedzibą w B. (urządzenie pomiarowe nr (...)),

- (...) Spółka Akcyjna z siedzibą we W. (urządzenie pomiarowe nr (...)) oraz

- (...) Spółka Akcyjna z siedzibą w W. (urządzenie pomiarowe nr (...)). /k. 10-11 akt adm./

W okresie od stycznia do lipca 2019 r. Spółka sprzedawała energię elektryczną dziesięciu
odbiorcom, natomiast od września 2019 podpisała umowy z nowymi odbiorcami. W celu
skorzystania z obniżonych cen energii elektrycznej w drugim półroczu 2019 r. odbiorcy końcowi (poza grupą taryfową G) zobowiązani byli do złożenia do spółek obrotu oświadczenia, które dawało prawo do uzyskania "zamrożonej" ceny energii elektrycznej. Informujemy, że do Spółki (...) nie wpłynęło żadne oświadczenie. Ponadto odbiorcy z którymi spółka podpisała nowe umowy na sprzedaż energii elektrycznej nie złożyli stosownymi oświadczeń. /k. 10-11 akt adm./

Dostarczenie energii nastąpiło w drodze umowy sprzedaży, a zatem dostarczona w ten sposób energia była objęta obowiązkiem wynikającym z art 12 ust 1 i ust 2 pkt 1 ustawy z dnia 15 kwietnia 2011 r. o efektywności energetycznej w zw. z art 3 pkt 6 ustawy o efektywności energetycznej w zw. z art 3 pkt 13a ustawy Prawo energetyczne, w rozmiarze określonym w § 2 ust 3 pkt 1 rozporządzenia Ministra Gospodarki z dnia 4 września 2012 r. w sprawie sposobu obliczania ilości energii pierwotnej odpowiadającej wartości świadectwa efektywności energetycznej oraz wysokości jednostkowej opłaty zastępczej.

W zapisach aneksów, które Przedsiębiorstwo zawarto odbiorcami końcowymi wskazanymi w pkt 1 sentencji niemniejszej decyzji zawarto:

„Zważywszy, że:

Strony w dniu 06 grudnia 2017 roku zawarły umowę sprzedaży energii elektrycznej i świadczenia usług dystrybucji nr (...), w ramach której Dostawca zobowiązał się do sprzedaży na rzecz Odbiorcy energii elektrycznej, a Odbiorca zobowiązał się do zapłaty wynagrodzenia na warunkach i zasadach określonych w tej Umowie;

Zgodnie z Rozporządzeniem Ministra Energii z dnia 19 lipca 2019 r. (Dz.U.2019.1369 z dnia 23 lipca 2019 r.) w sprawie sposobu obliczania kwoty różnicy ceny i rekompensaty finansowej oraz sposobu wyznaczania cen odniesienia (dalej jako .Rozporządzenie") Dostawca zobowiązany jest do dostosowania cen energii elektrycznej oferowanej Odbiorcy na zasadach wskazanych w Rozporządzeniu;

Celem zawarcia niniejszego aneksu jest dostosowanie warunków sprzedaży energii elektrycznej przez Dostawcę do przepisów Ustawy z dnia 13 czerwca 2019 r. zmieniającej ustawę o zmienia ustawy o podatku akcyzowym oraz niektórych innych ustaw, ustawę o efektywności energetycznej oraz ustawę o biokomponentach i biopaliwach ciekłych (Dz.U.2019.1210 z dnia 28 czerwca 2019 r.) (dalej jako .Ustawa") oraz Rozporządzenia;

§1

Strony zgodnie potwierdzają, że dokonują aktualizacji cen energii elektrycznej za okres od dnia 1 stycznia 2019 r. do dnia 30 czerwca 2019 r. zgodnie z postanowienia Ustawy i Rozporządzenia, przy czym szczegółowy cennik stanowi załącznik nr 1 do niniejszej Umowy, z zastrzeżeniem ust. 2 poniżej.

Korekty faktur uwzg lędniająca zmi anę Umowy, o które! mowa w ust 1 powyżej oraz terminy wystawienia korekt i Ich realizacji uzależnione bada od wysokości uzyskane! przez Dostawce rekompensaty finansow i, o które! mowa w 8 7 Rozporządzenia oraz terminu tej wy płaty na rzecz Dostawcy.

§2

Pozostałe postanowienia Umowy pozostają bez zmian.

Zmiany Umowy pod rygorem nieważności powinny nastąpić w formie pisemnej.

Aneks sporządzono w trzech dwóch jednobrzmiących egzemplarzach, po jednym dla każdej ze Stron." /k. 41, k. 42-352 akt adm./

Jak stwierdził Prezes URE, w świetle przedstawionego uzasadnienia oraz treści zacytowanego orzeczenia SOKiK z dnia 24 maja 2021 r. należy stwierdzić, iż zapisy § 1 wyżej powołanego aneksu do umowy nie realizowały regulacji zawartych w ustawie z dnia 28 grudnia 2018 r, bowiem uzależniały tak realizację postanowień aneksu „od wysokości uzyskanej przez Dostawcę rekompensaty finansowej”. W konsekwencji Przedsiębiorstwo nie zastosowało w rozliczeniach z odbiorcami końcowymi w okresie od 1 stycznia 2019 r. do 30 czerwca 2019 r. ceny i stawki opłat za energię elektryczną w wysokości nie wyższej niż ceny i stawki opłat za energię elektryczną stosowane w dniu 30 czerwca 2018 r.

Różnica w przychodach z cen netto pomiędzy cenami stosowanymi w 2019 r., a cenami stosowanymi w dniu 30 czerwca 2018 r. wyniosła odpowiednio w pierwszych 6 miesiącach 2019 r.: w styczniu 2019 r. 5 058,70 zł, w lutym 4 657,86 zł, w marcu 5331,58 zł, w kwietniu 6 251,67 zł, w maju 5 644,35zł oraz w czerwcu 6 181,30 zł, co daje łączną kwotę 33 125,46 zł.

Przychody te zostały ustalone na podstawie przesłanego przy piśmie z dnia 14 maja 2021 r. załącznika złożonego z 3 kart i zatytułowanego „Zestawienie odbiorców w B. wraz ze wskazaniem numeru licznika" zawierającego dwa zestawienia.

Listę odbiorców końcowych wraz z punktami poboru energii ustalono na podstawie przesłanego przy piśmie z dnia 14 maja 2021 r. załącznika zatytułowanego „Zestawienie odbiorców w B. wraz ze wskazaniem numeru licznika " - karta tytułowa. /k. 17-28, k. 31-31v, k. 39 akt adm./

Przedsiębiorca stosował ceny wyższe niż wynikające z ustawy z dnia 28 grudnia 2018 r. ceny w rozliczeniach z odbiorcami końcowymi. Nie dokonał tez stosownej zmiany zawartych umów. Pozbawił odbiorców końcowych ich prawa do skorzystania z uprawnień wynikających z ustawy umożliwiających zakup energii elektrycznej w okresie od 1 stycznia do 30 czerwca 2019 r. po cenach stosowanych w dniu 30 czerwca 2018 r., co spowodowało, że w okresie pierwszego półrocza 2019 r. odbiorcy końcowi ponieśli o ponad 30% wyższe koszty zakupu energii elektrycznej niż te, które by ponieśli przy zastosowaniu cen energii elektrycznej stosowanych na dzień 30 czerwca 2018 r., bowiem ponieśli łącznie koszty 135 493 zł zamiast 102 368 zł, tj. wyższe o 33 125,46 zł. /k. 365-368v, k. 369, k. 370-469 akt adm./

Pismem z dnia 26 marca 2021 r., znak: (...) poinformowano Przedsiębiorstwo, że zostało wszczęte, z urzędu przez Prezesa URE, postępowanie administracyjne w sprawie wymierzenia Przedsiębiorstwu, kary pieniężnej, w związku z powzięciem - na podstawie dokumentów przekazanych Prezesowi URE przez Przedsiębiorstwo - uzasadnionego podejrzenia naruszenia przez Przedsiębiorcę obowiązków wynikających z:

art. 5 ust. 1 i 1a ustawy,

art .6 ust. 1 i 2 ustawy,

art. 9 ust. 1 ustawy

art. 6a ustawy,

co zgodnie z art. 18 ust. 1 pkt 1, art. 18 ust. 1 pkt 2, art. 18 ust. 1 pkt 3 oraz art. 18 ust. 1 pkt 4 ustawy, podlega karze pieniężnej.

W zawiadomieniu tym wskazano, że analiza wyjaśnień przesłanych przez Przedsiębiorcę przy piśmie z dnia 17 września 2020 r., stanowiącego odpowiedź na wezwanie Prezesa URE z dnia 9 września 2020 r., znak: (...), może wskazywać, że realizacja obowiązków wynikających z ustawy z dnia 28 grudnia 2018 r. mogła być uzależniona od pozyskania „rekompensaty" od (...) S.A i w konsekwencji Przedsiębiorstwo nie dostosowało się do regulacji zawartych w ustawie poprzez:

nieprzestrzeganie obowiązków wynikających z art. 5 ust 1 i 1a ustawy.

nieprzestrzeganie obowiązków wynikających z art. 6 ust. 1 i 2 ustawy z dnia 28 grudnia 2018 r.

nieprzestrzeganie obowiązków wynikających z art. 9 ust 1 ustawy.

nieprzestrzeganie obowiązków wynikających z art. 6a ustawy.

W zawiadomieniu podkreślono, że wyjaśnienia Przedsiębiorstwa wskazują, że nie
zastosowało się ono do ww. obowiązków i nie wydało w terminie 7 dni od dnia
wystąpienia odbiorcy końcowego o wystawienie faktury za energię elektryczną tej
faktury. /k. 1-4 akt adm./

Wezwaniem z dnia 20 września 2021 r. znak: (...) Prezes URE wezwał Przedsiębiorstwo do nadesłania:

oświadczenia Zarządu Przedsiębiorstwa, że cennik energii elektrycznej załączony pisma Pełnomocnika Przedsiębiorstwa z dnia 22 lipca 2021 r. został wprowadzony do stosowania w rozliczeniach z odbiorcami i od jakiej daty;

oświadczenia Zarządu Przedsiębiorstwa, że odbiorcy Przedsiębiorstwa z terenu B. Przedsiębiorstwo dokonali zapłaty za dostarczoną energię elektryczną w okresie od 1 stycznia do 30 czerwca 2019 r

dokumentów lub innych dowodów potwierdzających, że Przedsiębiorstwo zaprzestało naruszenia prawa lub zrealizowało obowiązek (o czym mowa w art. 18 ust 5a ustawy). Stosownie bowiem do art. 18 ust. 5a ustawy Prezes URE może odstąpić od wymierzenia kary, jeżeli stopień szkodliwości czynu jest znikomy, a podmiot zaprzestał naruszania prawa, o którym mowa w ust 1, lub zrealizował obowiązek, o którym mową w art. 5 ust. 1 i 1a lub art 6 ust. 1 i 2.

Prezes URE wskazał jednocześnie, że w szczególności taki dokument powinien
wskazywać, że wobec odbiorców Przedsiębiorstwa z terenu B.
Przedsiębiorstwo, którzy dokonali zakupu od Przedsiębiorstwa energii elektrycznej
przed dniem 30 czerwca 2018 r., ostatecznie zastosowano ceny energii elektrycznej
obowiązujące w dniu 30 czerwca 2018 r. i dokonano rozliczenia po tych cenach.

W odpowiedzi na pismo Prezesa URE z dnia 20 września 2021 r. Przedsiębiorca przy
piśmie z dnia 12 października 2021 r. przedłożył wyjaśnienia i dokumenty. /k. 476-477, k. 478-479 akt adm./

Przedsiębiorstwo podniosło w odpowiedzi, że mimo wydania przez Prezesa URE
postanowienia z dnia 20 września 2021 r. znak: (...) o odmowie
zawieszenia postępowania administracyjnego w sprawie - w całej rozciągłości podtrzymuje
dotychczas podniesione zarzuty, uznając je za zasadne.

Przedsiębiorca wyjaśnił, że z uwagi na fakt, iż doręczone postanowienie nie podlega zaskarżeniu (art 141 § 1 k.p.a.) Strona będzie podniesione w tym zakresie zarzuty będzie podnosić w odwołaniu od decyzji Prezesa Urzędu Regulacji Energetyki”.

Pismem z dnia 16 listopada 2021 r. znak: (...) Prezes URE
zawiadomiono Przedsiębiorstwo o zakończeniu postępowania dowodowego w sprawie.

Ustalono, że nie miało miejsca naruszenie przepisów art 6a i 9 ustawy. Przedsiębiorstwo bowiem nie otrzymało wniosków odbiorców o ponowne wystawienie faktury za energię elektryczną (art 6 a ustawy), jak i nie miało obowiązku dokonania korekty otrzymanej kwoty różnicy ceny oraz rekompensaty finansowej po uzyskaniu potwierdzenia danych od operatora lub operatorów systemów dystrybucyjnych o wolumenie sprzedanej i zużytej energii elektrycznej za okres od dnia 1 stycznia 2019 r. do dnia 31 grudnia 2019 r., oraz złożenia wniosku do (...) SA o korektę otrzymanej kwoty różnicy ceny oraz rekompensaty finansowej, bowiem Przedsiębiorstwo nie otrzymało kwoty różnicy ceny oraz rekompensaty finansowej.

W zakresie naruszenia przepisów art. 6 ustawy należy wskazać, że Przedsiębiorstwo nie dokonało zmiany warunków umów i zastosowało się on do ww. obowiązków, uzależniając faktycznie zastosowanie cen zgodnych z art 6 ust. 1 i 2 ustawy z dnia 28 grudnia 2018 r. od otrzymania odpowiednich środków od (...) SA.

Prezes URE w trakcie prowadzonego postępowania wyjaśniał Przedsiębiorstwu, że stosowania powołanych powyżej przepisów ustawy cenowej, jako bezwzględnie obowiązujących, nie można wyłączyć w drodze umowy (art. 58 § 1 Kodeksu cywilnego), zatem należy uznać, że postanowienia te są nieważne z mocy prawa, kształtują bowiem w odmienny od ustawowego, uzależniając wypłatę i wartość rozliczeń od wysokości wypłaconych przez (...) S.A. kwot.

W postępowaniu dowodowym powód przedłożył stosowną informację o przychodach z działalności koncesjonowanej w roku 2020 w wysokości wynoszącej (...) zł. /k. 35-39 akt adm./

Powyższy stan faktyczny został ustalony w oparciu o dowody z dokumentów zgromadzonych w postępowaniu administracyjnym, które nie były przez żadną ze stron niniejszego postępowania kwestionowane, jak też w ocenie Sądu nie budziły wątpliwości.

Sąd Okręgowy w Warszawie – Sąd Ochrony Konkurencji i Konsumentów zważył, co następuje.

Odwołanie nie zasługuje na uwzględnienie, gdyż podniesione zarzuty są bezzasadne.

Bezzasadny jest w szczególności zarzut naruszenia art. 3 dyrektywy Parlamentu Europejskiego i Rady 2009/72/WE z dnia 13.07.2009 r. dotyczącej wspólnych zasad rynku wewnętrznego energii elektrycznej i uchylającą dyrektywę 2003/54/WE (Dz. Urz. UE L 211/55) poprzez nałożenie na przedsiębiorstwo energetyczne przepisami ustawy z dnia 28 grudnia 2018 r. o zmianie ustawy o podatku akcyzowym oraz niektórych ustaw (Dz. U. z 2018 r. poz. 2538 ze zm.) obowiązków, które w istocie rzeczy ograniczają prowadzenie działalności gospodarczej wbrew postanowieniom dyrektywy. Z przepisu zawartego w art. 3 ust. 2 tej dyrektywy wynika wprost, że „uwzględniając w pełni odpowiednie przepisy Traktatu, w szczególności jego art. 86, Państwa Członkowskie mogą w ogólnym interesie gospodarczym nałożyć na przedsiębiorstwa sektora energii elektrycznej obowiązek świadczenia usługi publicznej, który może odnosić się do bezpieczeństwa, w tym bezpieczeństwa dostaw, regularności, jakości i ceny dostaw, a także ochrony środowiska, łącznie z wydajnością energetyczną i ochroną klimatu”.

W świetle treści przytoczonego wyżej przepisy w sposób oczywisty wynika, że Polska uprawniona była do nałożenia w ogólnym interesie gospodarczym do nałożenia na przedsiębiorstwa sektora energii elektrycznej obowiązku świadczenia usługi publicznej odnoszącego się do ceny dostaw, co uczyniła w ustawie z dnia 28 grudnia 2018 r. o zmianie ustawy o podatku akcyzowym oraz niektórych ustaw (Dz. U. z 2018 r. poz. 2538 ze zm.).

Bezzasadny jest też zarzut naruszenia art. 35 dyrektywy Parlamentu Europejskiego i Rady 2009/72/WE z dnia 13.07.2009 r. dotyczącej wspólnych zasad rynku wewnętrznego energii elektrycznej i uchylającą dyrektywę 2003/54/WE ( Dz. Urz. UE L 211/55) poprzez pozbawienie przepisami ustawy z dnia 28 grudnia 2018 r. o zmianie ustawy o podatku akcyzowym oraz niektórych ustaw (Dz. U. z 2018 r. poz. 2538 ze zm.) samodzielności i niezależności organu regulacyjnego bez zapewnienia, aby wykonywał on swoje uprawnienia w zakresie zatwierdzania taryf sposób bezstronny i przejrzysty, tj. został w szczególności pozbawiony kompetencji w zakresie możliwości analizy i weryfikacji kosztów stanowiących podstawę kalkulacji taryf, gdyż Prezes URE został całkowicie wyłączony ustawą o charakterze szczególnym w stosunku do ustawy prawo energetyczne, w której zastosowano ceny sztywne.

Gwarancja niezależność organu regulacyjnego i zapewnienie, aby wykonywał on swoje uprawnienia w sposób bezstronny i przejrzysty nie oznacza, że organ tez może działać w sposób dowolny. Przeciwnie zgodnie z wyrażoną w art. 7 Konstytucji RP zasadą praworządności, zgodnie z którą wszystkie organy państwa działają na podstawie i w granicach prawa. Oznacza to, że nie tylko uprawnieniem ale i obowiązkiem kraju członkowskiego było stworzenie ram prawnych dla działania regulatora. Należy przy tym zauważyć, że normy ustawowe jako posiadające charakter generalny nie ingerują w samodzielność i niezależność Prezesa URE, który dokonuje w sposób samodzielny wykładni tych norm w wydawanych przez siebie aktach indywidualnych.

Nie zasługuje na uwzględnienie również zarzut naruszenia motywu 22, art. 4 dyrektywy Parlamentu Europejskiego i Rady 2009/72/WE z dnia 13.07.2009 r. dotyczącej wspólnych zasad rynku wewnętrznego energii elektrycznej i uchylającej dyrektywę 2003/54/WE (Dz.Urz. UE L 211/55) poprzez wprowadzenie do obowiązującego porządku prawnego, na podstawie przepisów ustawy z dnia 28 grudnia 2018 r. o zmianie ustawy o podatku akcyzowym oraz niektórych ustaw (Dz.U. z 2018 r. poz. 2538 ze zm.) podmiotu działającego na zasadach komercyjnych, zwanego „Zarządcą Rozliczeń”, który w nieuprawniony sposób ingeruje w działalność rynku wewnętrznego energii, któremu nadano uprawnienia organu administracji, gdyż żaden ze wskazanych przez powoda przepisów zakazu takiego nie zawiera. Należy w tym miejscu zauważyć, że uzasadnienie odwołania nie zawiera żadnego wywodu, który wy6jasniałby skąd powód wywiódł taki wniosek.

Całkowicie bezzasadne ją także zarzuty:

• naruszenia art. 2, art. 7, art. 20 i art. 22 Konstytucji Rzeczypospolitej Polskiej poprzez naruszenie zasady demokratycznego państwa prawnego, zasady praworządności, zasady zaufania obywateli do organów' Państwa, zasady społecznej gospodarki rynkowej oraz zasady ograniczania wolność^ gospodarczej, które mogą mieć wpływ na ustalenie praw i obowiązków strony postępowania, a to przez przyjęcie, że ustawa z dnia 28 grudnia 2018 r. o zmianie ustawy o podatku akcyzowym oraz niektórych ustaw (Dz. U. z 2018 r., poz. 2538 ze zm.) mogła wprowadzać ograniczenia w prowadzeniu działalności gospodarczej albowiem ograniczenie nastąpiło na podstawie ustawy uchwalonej z uwagi na ważny interes publiczny:

• naruszenia art. 5 ust. 1 pkt 2 ustawy z dnia 28 grudnia 2018 r. o zmianie ustawy o podatku akcyzowym oraz niektórych ustaw (Dz. U. z 2018 r. poz. 2538 ze zm.) w zw. z art. 22 Konstytucji poprzez uznanie, że ustawodawca mógł wprowadzić ograniczenie wolności działalności gospodarczej w drodze ustawy, która została uchwalona mimo nie zaistnienia ważnego interesu publicznego;

• naruszenie art. 6 ust. 1 i ust. 2 ustawy z dnia 28 grudnia 2018 r. o zmianie ustawy o podatku akcyzowym oraz niektórych ustaw (Dz. U. z 2018 r. poz. 2538 ze zm.) w zw. z art. 22 Konstytucji poprzez uznanie, że ustawodawca mógł wprowadzić ograniczenie wolności działalności gospodarczej w drodze ustawy, która została uchwalona mimo nie zaistnienia ważnego interesu publicznego.

Zgodnie z art.22 Konstytucji RP ograniczenie wolności działalności gospodarczej jest dopuszczalne tylko w drodze ustawy i tylko ze względu na ważny interes publiczny. Ograniczenia wolności działalności gospodarczej uwarunkowane są nie tylko brzmieniem komentowanego przepisu, ale również dualistycznym charakterem tej wolności. Będąc częścią składową społecznej gospodarki rynkowej, jest ona równocześnie publicznym prawem podmiotowym oraz zasadą przedmiotową określającą cel działania państwa. Dualistyczny charakter wolności działalności gospodarczej wpływa na dopuszczalność jej ograniczania. Przede wszystkim ma wpływ na sposób rozumienia interesu publicznego. Interes publiczny to pojęcie niedookreślone. Polega on na zaspokajaniu potrzeb jak największej liczby osób. Innymi słowy, interes publiczny to dobro ogółu (TK – K 8/98). Ustalenie, na czym polega dobro ogółu, dokonywane jest przede wszystkim przez odwołanie się do zasad konstytucyjnych z rozdziału I Konstytucji. Kluczowe znaczenie ma zasada dobra wspólnego (MS, t. I, s. 627). Ustalanie treści ważnego interesu publicznego odbywa się również przez odwołanie do innych zasad konstytucyjnych, np. sprawiedliwości społecznej czy społecznej gospodarki rynkowej. Wskazanie na ważny interes publiczny jako przesłankę ograniczania wolności działalności gospodarczej w konkretnym przypadku nie może mieć charakteru abstrakcyjnego. Należy zawsze wskazać rodzaj interesu publicznego uzasadniający ograniczenie oraz jego stopień – np. ochrona żywych zasobów morza (TK – Kp 1/09). (P. Tuleja [w:] P. Czarny, M. Florczak-Wątor, B. Naleziński, P. Radziewicz, P. Tuleja, Konstytucja Rzeczypospolitej Polskiej. Komentarz, wyd. II, LEX/el. 2021, art. 22.).

Zgodnie z uzasadnieniem do ustawy z dnia 28 grudnia 2018 r. o zmianie ustawy o podatku akcyzowym oraz niektórych ustaw : „Skokowy wzrost cen uprawnień do emisji CO2 oraz wzrost cen paliw w Europie wygenerował wzrosty cen energii elektrycznej na giełdach w całej Europie, w tym w Polsce. Średnia cena energii elektrycznej w kontrakcie rocznym na (...) S.A. oscylowała przed wzrostami cen do emisji CO2 (listopad 2017) na poziomie 174 zł/MWh, a w listopadzie 2018 r. w kontrakcie na rok 2019 średnia cena wynosiła już 286,61 zł/MWh, czyli o ponad 100 zł więcej za jedną megawatogodzinę niż w roku 2017 (o 65% więcej, niż w analogicznym okresie w roku 2017).

Następstwem opisanych trendów było opracowanie cenników oraz taryf przez przedsiębiorstwa energetyczne sprzedające energię elektryczną odbiorcom końcowym na poziomach nieakceptowalnych ze społecznego punktu widzenia. Również w prowadzonych postępowaniach przetargowych dużych grup zakupowych wystąpiły znaczne wzrosty cen energii elektrycznej. Zastosowanie planowanych wzrosty cen dla odbiorców przełożyłoby się również skrajnie niekorzystnie na kondycję krajowej gospodarki i mogło stać czynnikiem wzrostowym inflacji. Wprowadzenie regulacji ujętych w projekcie ustawy zniweluje te negatywne skutki dla odbiorców końcowych energii.

Ustawa w znacznym stopniu redukuje administracyjne obciążenia rachunków za energię elektryczną poprzez zmniejszenie poziomu podatku akcyzowego z 20 zł/MWh do 5 zł/MWh, co jest praktycznie wartością minimalną dopuszczalną przez prawo europejskie. Około dziesięciokrotnemu obniżeniu ulegnie również wielkość opłaty przejściowej płaconej przez odbiorców w gospodarstwie domowym.

Takie obniżenie stawki podatku oraz opłaty przejściowej zapewni, nawet przy spodziewanej podwyżce opłat wprowadzonych przez przedsiębiorstwa energetyczne utrzymanie łącznych kosztów odbiorców, w szczególności odbiorców w gospodarstwie domowym, na poziomie zbliżonym do roku 2018.”( Druk nr (...) Rządowy projekt ustawy o zmianie ustawy o podatku akcyzowym oraz o zmianie niektórych innych ustaw).

Wskazany zatem został konkretny ważny interes publiczny jako przesłanka ograniczania wolności działalności gospodarczej

Ograniczenia wprowadzone ustawą z dnia 28 grudnia 2018 r. o zmianie ustawy o podatku akcyzowym oraz niektórych ustaw w sposób oczywisty nie naruszają art.22 Konstytucji RP, a co za tym idzie zasad demokratycznego państwa prawa (art.2 Konstytucji RP), praworządności (art.7 Konstytucji RP) i społecznej gospodarki rynkowej (art.20 konstytucji RP).

Bezzasadny jest również zarzut naruszenia art. 18 ust. 4 pkt 1 ustawy z dnia 28 grudnia 2018 r. o zmianie ustawy o podatku akcyzowym oraz niektórych ustaw (Dz. U. z 2018 r. poz. 2538 ze zm.) poprzez wymierzenie kary pieniężnej powyżej granic określonych przez ustawę, tj. nie może być niższa niż 0,5% i wyższa niż 5% przychodu ukaranego przedsiębiorcy, wynikającego z działalności koncesjonowanej, osiągniętego w poprzednim roku podatkowym, a jeżeli przedsiębiorca nie uzyskał przychodu w poprzednim roku podatkowym, wysokość kary nie może być niższa od 100 000 zł i wyższa od 500 000 zł. przychodu ukaranego przedsiębiorcy, wynikającego z działalności koncesjonowanej, osiągniętego w poprzednim roku podatkowym.

Przepis art. 18 ust. 4 pkt 1 ustawy z dnia 28 grudnia 2018 r. o zmianie ustawy o podatku akcyzowym oraz niektórych ustaw stanowi wprost, że wysokość kary pieniężnej, o której mowa w ust. 1 pkt 1-3 - nie może być niższa niż 0,5% i wyższa niż 5% przychodu ukaranego przedsiębiorcy, wynikającego z działalności koncesjonowanej, osiągniętego w poprzednim roku podatkowym, a jeżeli przedsiębiorca nie uzyskał przychodu w poprzednim roku podatkowym, wysokość kary nie może być niższa od 100 000 zł i wyższa od 500 000 zł.

Bezspornym jest, że powód osiągnął w 2020 roku (poprzedni rok podatkowy dla zaskarżonej decyzji z 31.12.2021 r. wymierzającej karę) przychód z działalności koncesjonowanej w wysokości (...) zł.

Granice wymiaru kary wyznaczały zatem kwoty (...) zł (dolna) i (...) zł (górna).

Obie wymierzone kary tj. 43 125 zł ( pkt 2 zaskarżonej decyzji) i 10 000 zł ( pkt 4 zaskarżonej decyzji) mieszczą zatem w ustawowych, określonych przepisem art. 18 ust. 4 pkt 1 ustawy z dnia 28 grudnia 2018 r. o zmianie ustawy o podatku akcyzowym oraz niektórych ustaw granicach.

Twierdzenie powoda jakoby kara miała być nałożona w oparciu o przychód odpowiadający przychodowi z tytułu sprzedaży energii elektrycznej odbiorcom w pierwszym półroczu 2019 r. w oczywisty sposób nie przystają do treści przytoczonego wyżej przepisu.

Zważyć również należało, że ani ten, ani żaden inny przepis ustawy z dnia 28 grudnia 2018 r. o zmianie ustawy o podatku akcyzowym oraz niektórych ustaw nie zawiera odesłania do art.56 ust. 6 ustawy Prawo energetyczne, co oznacza, że brak jest podstaw do stosowania tej normy w odniesieniu do kar orzekanych na podstawie art. 18 ustawy z dnia 28 grudnia 2018 r. o zmianie ustawy o podatku akcyzowym oraz niektórych ustaw.

Mając powyższe na uwadze odwołanie należało oddalić na podstawie art.479 ⁵³§ 1 k.p.c., wobec braku podstaw do jego uwzględnienia.

O kosztach postępowania orzeczono stosownie do wyniku sporu, na podstawie art.98 k.p.c., zasądzając na rzecz pozwanego koszty zastępstwa procesowego według norm przepisanych.