Uzasadnienie z 5 maja 2025, sygn. VIII U 104/25

UZASADNIENIE

Decyzją z 6 maja 2024r., Zakład Ubezpieczeń Społecznych w Z. zobowiązał Z. D. jako płatnika składek świadczeniobiorcy S. K., do zwrotu nienależnie wypłaconej S. K. części emerytury w okresie od 1 listopada 2023r. do 30 kwietnia 2024r., w łącznej kwocie 442,08 zł.

Od powyższej decyzji, odwołanie złożył płatnik składek, Z. D..

Postanowieniem z dnia 16 kwietnia 2024 roku Sąd Rejonowy w Gliwicach (sygn.. akt Gl.1G/ (...)) ogłosił upadłość dłużnika Z. D. jako oosby fizycznej nieprowadzącej działalności gospodarczej i wyznaczył syndyka w osobie M. W..

Zaskarżona decyzja została doręczona wyłącznie Z. D. jako płatnikowi składek, natomiast na żadnym etapie postępowania przed organem rentowym, zmierzającym do wydania zaskarżonej decyzji, udziału nie brał syndyk masy upadłości Z. D..

Postanowieniem z dnia 16 stycznia 2025 roku Sąd Okręgowy w Gliwicach zawiesił postępowanie (art. 174 § 1 pkt 4 k.p.c) i podjął postępowanie z udziałem syndyka Masy Upadłości.

Sąd zważył, co następuje:

Zgodnie z art. 477 ¹⁴ § 2 ¹ k.p.c. jeżeli decyzja nakładająca na ubezpieczonego zobowiązanie, ustalająca wymiar tego zobowiązania lub obniżająca świadczenie, została wydana z rażącym naruszeniem przepisów o postępowaniu przed organem rentowym, sąd uchyla tę decyzję i przekazuje sprawę do ponownego rozpoznania organowi rentowemu.

Zakres rozpoznania sprawy jest objęty dyspozycją powołanego przepisu. Decyzja ustala wymiar zobowiązań z tytułu nienależnie wypłaconego świadczenia emerytalnego.

Rażące naruszenie prawa może dotyczyć zarówno prawa procesowego, jak
i materialnego. Bezsporne w sprawie jest, że M. W. jako syndyk masy upadłości Z. D., jest stroną postępowania (art. 28 k.p.a., w zw. z art. 144 prawa upadłościowego), a postępowanie to toczyło się od początku bez jego udziału z przyczyn leżących po stronie organu rentowego, który nie zawiadomił go o żadnej czynności: nie doręczono decyzji o wszczęciu postępowania (art. 61 § 4 k.p.a.), nie zawiadomiono o możliwości składania wniosków dowodowych, strona nie miała możliwości zapoznania się ze zgromadzonym materiałem i nie doręczono decyzji. Zgodnie z art. 109 § 1 k.p.a. decyzję doręcza się stronom na piśmie lub za pomocą środków komunikacji elektronicznej.

Z kolei po myśli art. 144 ustawy z 28 lutego 2003r. Prawo upadłościowe (t.j. Dz. U. z 2024r., poz. 794, ze zm.) po ogłoszeniu upadłości postępowania sądowe, administracyjne lub sądowoadministracyjne dotyczące masy upadłości mogą być wszczęte i prowadzone wyłącznie przez syndyka albo przeciwko niemu (ust. 1). Postępowania, o których mowa w ust. 1, syndyk prowadzi na rzecz upadłego, lecz w imieniu własnym (ust. 2).

Zakończenie postępowania administracyjnego z naruszeniem przepisów proceduralnych o udziale strony, doręczaniu decyzji stanowi podstawę wznowienia tego postępowania (art. 145 k.p.a.), jak również postępowania sądowego – w przypadku rozpoznania sprawy przez sąd (art. 401 pkt 2 k.p.c.).

W rozpoznawanej sprawie rażące naruszenia prawa w rozumieniu art. 477 ¹⁴ § 2 ¹ k.p.c. polegało na tym, że przed organem rentowym toczyło się postępowanie bez udziału Syndyka Masy Upadłości, mimo, że upadłość odwołującego ogłoszona została w dniu 16 kwietnia 2024 roku.

W związku z powyższym, na podstawie powołanych wyżej przepisów, orzeczono jak w sentencji.

(-) Sędzia (del) Magdalena Kimel