Postanowienie SN z 28 kwietnia 2010, sygn. II KO 114/09
Data orzeczenia
28 kwietnia 2010
Sąd
Sąd Najwyższy
Wydział
Izba Karna, Wydział II
Przewodniczący
SSN Jacek Sobczak
Tagi
Podstawa prawna
II KO 114/09
Pozostawienie środka odwoławczego bez rozpoznania (analogicznie
– utrzymanie w mocy zarządzenia o odmowie przyjęcia środka odwoław-
czego) przez sąd odwoławczy nie pozbawia właściwości tego sądu do roz-
poznania wniosku o wznowienie postępowania zakończonego prawomoc-
nym orzeczeniem sądu pierwszej instancji, które nie zostało poddane me-
rytorycznej kontroli odwoławczej na skutek wskazanej wyżej decyzji proce-
sowej.
Przewodniczący: sędzia SN J. Sobczak.
Sędziowie SN: K. Cesarz (sprawozdawca), J. Matras.
Sąd Najwyższy w sprawie Jacka Z. skazanego z art. 101a § 1 u.k.s.
w zw. z art. 25 § 1 pkt. 2 i 5 u.k.s. i innych o wznowienie postępowania,
zakończonego prawomocnie wyrokiem Sądu Okręgowego w W. z dnia 16
października 2006 r., po rozpoznaniu na posiedzeniu w dniu 28 kwietnia
2010 r. z urzędu kwestii właściwości, na podstawie art. 35 § 1 k.p.k.
p o s t a n o w i ł stwierdzić swą niewłaściwość i sprawę p r z e k a z a ć
Sądowi Apelacyjnemu w W.
U Z A S A D N I E N I E
Wskazanym wyrokiem Sąd Okręgowy skazał Jacka Z. za 3 przestęp-
stwa na karę łączną 5 lat pozbawienia wolności i na karę grzywny.
2
Postanowieniem z dnia 24 września 2009 r. Sąd Apelacyjny w W.
utrzymał w mocy postanowienie tego Sądu z dnia 26 sierpnia 2009 r., po-
zostawiające apelacje obrońców oskarżonego bez rozpoznania.
Obrońca skazanego w dniu 28 października 2009 r. złożył do Sądu
Apelacyjnego „wniosek o wznowienie postępowania (...) Sądu Okręgowe-
go”, wskazując art. 542 § 1 k.p.k. w zw. z art. 542 § 3 i 4 k.p.k. i art. 9 § 2
k.p.k. jako jego podstawę, albowiem ujawniły się uchybienia wymienione w
art. 439 § 1 pkt 9 k.p.k. Wniosek ten został przekazany do rozpoznania
Sądowi Najwyższemu.
Prokurator Prokuratury Krajowej w pisemnej odpowiedzi na wniosek
postulował przekazanie go „Sądowi Apelacyjnemu w W. jako właściwemu,
zgodnie z art. 544 § 1 k.p.k.”.
Sąd Najwyższy zważył, co następuje.
Na wstępie zwrócić należy uwagę, że formuła wniosku i skierowanie
go do Sądu Apelacyjnego zobowiązywały ten Sąd do reakcji procesowej
przewidzianej w art. 35 § 1 k.p.k., skoro uznał, że nie jest właściwy funk-
cjonalnie do zdecydowania o wniosku. Należało zatem zarejestrować
sprawę w wykazie „Ko” i wydać stosowne postanowienie, zamiast wpisy-
wać wniosek do dziennika korespondencji, a następnie przedstawiać wnio-
sek „według właściwości”. Ta elementarna wiedza nie powinna umknąć
kierownikowi sekcji zażaleniowo-wnioskowej II Wydziału Karnego Sądu
Apelacyjnego w W.
Sąd Najwyższy odstąpił jednak od adekwatnego, analogicznego po-
stąpienia, uznając, że doszłoby do zbędnego przedłużenia postępowania,
którego gospodarzem, jak słusznie wskazano we wniosku, jest Sąd Apela-
cyjny.
W tej sprawie postępowanie sądowe zakończono prawomocnym wy-
rokiem Sądu Okręgowego. Bowiem tylko ten Sąd rozstrzygał o odpowie-
dzialności karnej oskarżonego. Sąd Apelacyjny nie wypowiadał się o
3
przedmiocie procesu, ponieważ uznał, że nie zostały spełnione ku temu
warunki formalne. Sąd Apelacyjny rozpoznawał więc sprawę, ale postępo-
wanie nie zakończyło się jego merytorycznym orzeczeniem (tak Sąd Naj-
wyższy w postanowieniu z dnia 21 października 2008 r., IV KO 59/08, R-
OSNKW 2008, poz. 2069 wersja elektroniczna, w uzasadnieniu wyroku z
dnia 15 czerwca 1993 r., III KO 44/93, OSNKW 1993, z. 78, poz. 50, z
trafną korygującą uwagą Sądu Apelacyjnego w Lublinie w uzasadnieniu
postanowienia z dnia 25 stycznia 2006 r., II Aka 9/06, LEX 168032; P.
Hofmański, E. Sadzik, K. Zgryzek: Kodeks postępowania karnego. Komen-
tarz, t. III, s. 299, Warszawa 2007; T. Grzegorczyk: Kodeks postępowania
karnego i ustawa o świadku koronnym. Komentarz, s. 1151, Warszawa
2008). Z uwagi na to, że postępowanie karne co do meritum zakończyło
się przed Sądem Okręgowym, w myśl art. 544 § 1 k.p.k. w kwestii wzno-
wienia tego postępowania orzeka (wypowiada się) Sąd Apelacyjny. Jest on
tu sądem kontrolującym orzeczenie innego sądu [zob. Z. Doda, A. Gaber-
le: Kontrola odwoławcza w procesie karnym, s. 561, Warszawa 1997, S.
Zabłocki w: R. A. Stefański, S. Zabłocki (red.): Kodeks postępowania kar-
nego. Komentarz, t. III, s. 704, Warszawa 2004]. Zatem, pozostawienie
środka odwoławczego bez rozpoznania (analogicznie – utrzymanie w mocy
zarządzenia o odmowie przyjęcia środka odwoławczego) przez sąd odwo-
ławczy nie pozbawia właściwości tego sądu do rozpoznania wniosku o
wznowienie postępowania zakończonego prawomocnym orzeczeniem są-
du pierwszej instancji, które nie zostało poddane merytorycznej kontroli
odwoławczej na skutek wskazanej wyżej decyzji procesowej.
Obecnie zadaniem Sądu Apelacyjnego jest więc stosowna reakcja na
pismo obrońcy skazanego jak i wybór jej formy. W razie uznania, że nie
zaistniały wskazywane w tym piśmie uchybienia, możliwe jest postąpienie
przyjęte w postanowieniu z dnia 19 kwietnia 2005 r., II KO 75/04, OSNKW
2005, z. 7 – 8 poz. 70 albo w postanowieniu z dnia 21 kwietnia 2005 r., II
4
KO 59/04, OSNKW 2005, z. 6, poz. 56 albo wreszcie, w sposób sugero-
wany w piśmiennictwie (zob. P. Hofmański, S. Zabłocki: Meandry wykładni
art. 9 § 2 Kodeksu postępowania karnego, czyli jak postępować z „wnio-
skami” składanymi na postawie tego przepisu w: W kręgu teorii i praktyki
prawa karnego. Księga poświęcona pamięci Profesora Andrzeja Wąska, s.
654 – 660, Lublin 2005; P. Hofmański i inni, op. cit., t. I, s. 92 – 93), który
wydaje się najbardziej adekwatny zważywszy na przemawiające za nim
argumenty (tak również Sąd Najwyższy w uzasadnieniu uchwały z dnia 24
maja 2005 r., I KZP 5/05, OSNKW 2005, z. 6, poz. 48).
Z przytoczonych względów orzeczono jak na wstępie.