Wyrok z 13 czerwca 2025, sygn. I C 223/22

WYROK

W IMIENIU RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ

Dnia 13 czerwca 2025 r.

Sąd Okręgowy w Warszawie I Wydział Cywilny w następującym składzie:

Przewodniczący: sędzia Piotr Królikowski

Protokolant: stażysta Aleksandra Sieńczewska

po rozpoznaniu w dniu 16 maja 2025 r. w Warszawie

na rozprawie

sprawy z powództwa (...) Bank (...) S.A. z siedzibą w W.

przeciwko A. K. (1)

o zapłatę

I.  zasądza od pozwanej A. K. (1) na rzecz powódki (...) Bank (...) S.A. z siedzibą w W. kwotę 116.761,44 zł (sto szesnaście tysięcy siedemset sześćdziesiąt jeden złotych 44/100) wraz z umownymi odsetkami w wysokości odsetek maksymalnych za opóźnienie liczonymi od kwoty 73.672,16 zł (siedemdziesiąt trzy tysiące sześćset siedemdziesiąt dwa złote 16/100) od dnia 16 grudnia 2021 r. do dnia zapłaty;

II.  zasądza od pozwanej A. K. (1) na rzecz powódki (...) Bank (...) S.A. z siedzibą w W. kwotę 13.489,72 zł (trzynaście tysięcy czterysta osiemdziesiąt dziewięć złotych 72/100)) wraz z odsetkami, w wysokości odsetek ustawowych za opóźnienie w spełnieniu świadczenia pieniężnego, za czas od dnia uprawomocnienia się wyroku do dnia zapłaty;

III.  przyznaje kuratorowi nieznanej z miejsca pobytu A. K. (1) – adwokatowi W. P. kwotę 2.166,80 zł (dwa tysiące sto sześćdziesiąt sześć złotych 80/100) tytułem wynagrodzenia i zwrotu wydatków i kwotę tę nakazuje wypłacić z zaliczki uiszczonej przez powoda 8 lutego 2023 r. w kwocie 2.160,00 zł (dwa tysiące sto sześćdziesiąt złotych 00/100) i zaksięgowanej pod pozycją 5000082691909 oraz w kwocie 6,80 zł (sześć złotych 80/100) tymczasowo od Skarbu Państwa Sądu Okręgowego w Warszawie;

IV.  nakazuje pobrać od pozwanej A. K. (1) na rzecz Skarbu Państwa Sądu Okręgowego w Warszawie kwotę 6,80 zł (sześć złotych 80/100) tytułem zwrotu wydatków poniesionych tymczasowo przez Skarb Państwa.

sędzia Piotr Królikowski

Sygn. akt I C 223/22

UZASADNIENIE WYROKU

z 13 czerwca 2025 r. (k. 137)

Pozwem wniesionym do Sądu Okręgowego 28.12.2021 r. (koperta k. 36) (...) Bank (...) Spółka Akcyjna z siedzibą w W. domagała się zasądzenia na jej rzecz w postępowaniu upominawczym od A. K. (1) kwoty 116.761,44 zł wraz z dalszymi odsetkami umownymi naliczanym od 16.12.2021 r. do dnia zapłaty od należności głównej, która na dzień sporządzenia wyciągu z ksiąg bankowych wynosiła 73.672,16 zł wg zmiennej topy procentowej odpowiadającej aktualnej wysokości odsetek maksymalnych za opóźnienie wynikających z powszechnie obowiązujących przepisów prawa równiej dwukrotności sumy stepy referencyjnej Narodowego Banku Polskiego i 5,5 punktów procentowych, która na dzień wystawienia wyciągu bankowego wynosi 14,50% w stosunku rocznym a także zasądzenia kosztów postępowania w wysokości faktycznie uiszczonej przez powoda (pozew k. 3 – 35).

Powód wskazywał, że 08.04.2016 r. zawarł z pozwaną umowę pożyczki gotówkowej nr (...), jednakże pozwana nie wywiązywała się z obowiązku zapłaty rat kapitałowo- odsetkowych, w związku z czym po bezskutecznym wezwaniu do zapłaty i poinformowaniu o możliwości restrukturyzacji kredytu wypowiedział umowę. Wysokość wierzytelności wynika z wyciągu z ksiąg bankowych powoda.

W odpowiedzi na pozew kurator ustanowiony dla pozwanej nieznanej z miejsca pobytu wnosił o oddalenie powództwa w całości i zasądzenie kosztów procesu wobec nieudowodnienia żądania. (odpowiedź na pozew k. 99 – 101)

Kurator wnosił o zobowiązanie powoda do wskazania czy umowa pożyczki była ubezpieczona lub zabezpieczona, ponadto kwestionował wysokość roszczenia wskazując, że do umowy należy stosować przepisy ustawy z 12.05.2011 r. o kredycie konsumenckim, która obliguje Bank do stosowania sformułowań umownych w sposób jednoznaczny i zrozumiały. Tymczasem powód posługuje się szeregiem sformułowań, które budzą wątpliwość jaka kwota finalnie jest należna Banki z tytułu ww. umowy.

W toku postępowania strony podtrzymywały swoje stanowiska.

Sąd Okręgowy ustalił następujący stan faktyczny:

(...) Bank (...) S.A. w W. zawarła z A. K. (2) umowę pożyczki nr (...) w dniu 08.04.2016 r. na kwotę 81.851,39 zł obejmującą całkowitą kwotę pożyczki oraz kwotę poznaczoną na zapłatę kosztów związanych z udzieleniem pożyczki na okres kredytowania wynoszący 120 miesięcy (§1 ust. 1). Całkowita kwota pożyczki (bez kosztów kredytowanych) wynosiła 75.311,46 zł zaś całkowity koszt pożyczki 54.503,27 zł. Całkowita kwota do zapłaty wyniosła 129.814,73 zł (§1 ust 2, 3, 4). RRSO wynosiło 12,70% (§1 ust. 5).

Wypłata pożyczki miała nastąpić jednorazowo 08.04.2016 r. z czego kwota 45.311,46 zł na rachunek bankowy w (...) nr (...), zaś pozostała kwota na rachunek bankowy nr (...). (§4 ust. 1 umowy). Kwota pożyczki była oprocentowana wg zmiennej stopy procentowej stosowanej w (...) S.A. dla pożyczek gotówkowych, która w dniu zawarcia umowy wynosiła 9,99% w stosunku rocznym. (§5 ust 1). Pożyczkobiorca był zobowiązany do spłaty pożyczki warz z odsetkami w 120 równych ratach kapitałowo -odsetkowych, płatnych w okresach miesięcznych w wysokości i terminach wyszczególnionych w planie spłaty, który stanowił integralną część umowy (§6 ust. 1 umowy). Spłaty miały być dokonywane poprzez potrącenie wymagalnych należności ze środków pieniężnych na rachunku oszczędnościowo – rozliczeniowym pożyczkobiorcy nr (...) prowadzonym przez (...) S.A. (§6 ust 3 umowy). Kwoty niespłaconych w całości lub w części rat pożyczki -w terminach określonych w planie spłaty – stawały się wymagalne następnego dnia po upływie tych termonów zadłużeniem przeterminowanymi wymagalnym. (§8 ust. 1 umowy). W przypadku niespłacenia raty w terminie (...) SA pobierał od kwoty zaległej raty pożyczki odsetki wg zmiennej stopy procentowej zadłużenia przeterminowanego (§8 ust. 2 umowy). Stopa procentowa odpowiadała aktualnej wysokości odsetek maksymalnych za opóźnienie wynikającej z powszechnie obowiązujących przepisów prawa i w dniu zawarcia umowy wynosiła dwukrotność stopy referencyjnej Narodowego Banku Polskiego i 5,5 punktów procentowych tj. 14% w stosunku rocznym (§8 ust. 3 umowy). Zmiana wysokości odsetek maksymalnych za opóźnienie miała powodować równoczesną i analogiczną zmianę stopy procentowej, o której mowa w §8 ust. 3 umowy (...) S.A. miało poinformować o zmianie wysokości stopy procentowej zadłużenia przeterminowanego do końca miesiąca kalendarzowego w którym nastąpiła zmiana poprzez udostępnienie wysokości tej stopy na stanie www.(...).pl oraz w oddziałach (...) S.A. (§8 ust. 4 umowy).

Bank mógł obniżyć kwotę przyznanej pożyczki lub wypowiedzieć umowę pożyczki w przypadku niedotrzymania prze pożyczkobiorcę warunków określonych w umowie (§11 ust. 1 pkt 1 umowy). Termin wypowiedzenia umowy wynosił 30 dni i był liczony od dnia następnego po dniu odebrania przez pożyczkobiorcę przesyłki poleconej, zawierającej wypowiedzenie, nadanej ze zwrotnym potwierdzeniem odbioru (§11 ust 2 umowy). W następnym dniu po upływie terminu wypowiedzenia umowy całość zadłużenia z tytułu umowy stawała się zadłużeniem wymagalnym i przeterminowanym, od którego (...) S.A. naliczał i pobierał odsetki wg stopy procentowej, o której mowa w §8. (§12 ust 1 umowy). (umowa pożyczki k. 9 – 19).

Powód wypłacił pozwanej kwotę pożyczki. Pozwana, pomimo że początkowo dokonywała spłat to od listopada 2017 r. zalegała z płatnościami rat kapitałowo - odsetkowych (historia operacje na kontrakcie kredytowym k. 30 – 32).

Pismem datowanym na 15.02.2018 r. (...) S.A. wezwał pozwaną do zapłaty zaległości w kredytowych w wysokości 3.263,56 zł w terminie 14 dni a także poinformował o możliwości złożenia wniosku o restrukturyzację zadłużenia – przesyłka została przekazana na adres wskazany przez pozwaną w umowie ale nie została podjęta. (wezwanie do zapłaty wraz z wydrukiem śledzenia Poczty Polskiej k. 20 – 23). Pismem datowanym na 13.03.2018 r. Bank przesłał wypowiedzenie umowy pożyczki z powodu braku spłaty wymaganych rat – pozwana nie odebrała przesyłki (wypowiedzenie wraz z ZPO k. 24 – 27, pełnomocnictw osoby podpisującej wypowiedzenie k. 110).

Zadłużenie pozwanej na dzień 15.12.2021 r. wynosiło 73.672,16 zł tytułem należności głównej oraz 37.656,28 zł odsetek umownych za okres 10.11.2017 do 15.12.2021 r. i dalszymi odsetkami od należności głównej. (wyciąg z ksiąg bankowych k. 28, wraz pełnomocnictwem dla osoby podpisującej wyciąg k. 29).

Powyższy stan faktyczny Sąd ustalił na podstawie dokumentacji zgormadzonej w aktach sprawy, której autentyczności i rzetelności nie kwestionowała żadna ze stron a i Sąd nie znalazł podstaw aby odmówić jej mocy dowodowej.

Sąd Okręgowy zważył, co następuje:

Roszczenie zasługiwało na uwzględnienie w całości.

W sprawie bezsporne było zawarcie umowy pożyczki o treści zobrazowanej dokumentami zgromadzonymi w aktach sprawy, powstanie zaległości w spłacie przez pozwaną rat- kapitałowo – odsetkowych oraz okoliczność skutecznego wypowiedzenia umowy przez Bank. Kurator pozwanej podnosił, iż strona powodowa wprawdzie wykazała roszczenie co do zasady, jednakże nie co do wysokości a różne kwoty wskazane przez Bank powodują konfuzję czy wierzytelność dochodzona niniejszym postępowaniem została prawidłowo obliczona i wykazana.

W myśl art. 78 i 78a ustawy z 29 sierpnia 1997 r. prawo bankowe (tj. z dnia 26 września 2024 r., Dz.U. z 2024 r. poz. 1646) do umów pożyczek pieniężnych zawieranych przez bank stosuje się odpowiednio przepisy dotyczące zabezpieczenia spłaty i oprocentowania kredytu. Przepisy ustawy stosuje się do umów kredytu i pożyczki pieniężnej, zawieranych przez bank zgodnie z przepisami ustawy z 12 maja 2011 r. o kredycie konsumenckim, w zakresie nieuregulowanym w tej ustawie.

Zgodnie z art. 3 ust. 1 u.k.k. kredytem konsumenckim jest kredyt w wysokości nie większej niż 255.550 zł albo równowartość tej kwoty w walucie innej niż waluta polska, który kredytodawca w zakresie swojej działalności udziela lub daje przyrzeczenie udzielenia konsumentowi. Przez umowę o kredyt konsumencki rozumie się także umowę o kredyt niezabezpieczony hipoteką, który jest przeznaczony na remont domu albo lokalu mieszkalnego, w tym w wysokości większej niż wysokość określona w ust. 1 (ust. 1a). Za umowę o kredyt konsumencki uważa się w szczególności: 1) umowę pożyczki, 2) umowę kredytu w rozumieniu przepisów prawa bankowego, 3) umowę o odroczeniu konsumentowi terminu spełnienia świadczenia pieniężnego, jeżeli konsument jest zobowiązany do poniesienia jakichkolwiek kosztów związanych z odroczeniem spełnienia świadczenia, 4) umowę o kredyt, w której kredytodawca zaciąga zobowiązanie wobec osoby trzeciej, a konsument zobowiązuje się do zwrotu kredytodawcy spełnionego świadczenia, 5) umowę o kredyt odnawialny (ust. 2).

Zgodnie z ww. ustawą, na etapie zawierania umowy kredytodawcę obciążają liczne obowiązki związane z formą umowy (art. 29 ust. 1), doręczeniem jej egzemplarza konsumentowi (art. 29 ust. 2) oraz kształtowaniem treści dokumentu umowy (art. 29 ust. 3, art. 30-34 u.k.k.). Zgodnie z treścią art. 30 ust 1 pkt 4 ustawy z 12 maja 2011 r. o kredycie konsumenckim (t.j. Dz. U. z 2025 r. poz. 1362, dalej: u.k.k.) umowa powinna zawierać całkowitą kwotę kredytu zdefiniowana w art. 5 pkt 7 u.k.k. Również inne elementy takie jak „całkowita kwota do zapłaty przez konsumenta”, „całkowity koszt kredytu” zostały zdefiniowane w u.k.k. W myśl powołanej wyżej regulacji umowa o kredyt konsumencki powinna określać rzeczywistą roczną stopę oprocentowania oraz całkowitą kwotę do zapłaty przez konsumenta ustaloną w dniu zawarcia umowy o kredyt konsumencki wraz z podaniem wszystkich założeń przyjętych do jej obliczenia. Przedmiotowa umowa w sposób jednoznaczny wskazuje całkowitą kwotę pożyczki tj. 75.311,46 zł oraz całkowity koszt pożyczki 54.503,27 zł i całkowitą kwotę do zapłaty przez pożyczkobiorcę tj. 129.814,73 zł wraz z RRSO w wysokości 12,70% w dacie zawierania umowy. W ocenie Sądu nie budzi wątpliwości sformułowanie umowne obowiązków obciążających pozwaną w zakresie tego jakie kwoty i w jakiej wysokości powinny zostać spłacone tytułem umowy. Również określenia użyte w treści umowy są spójne z obowiązkami wynikającymi dla Bank z u.k.k. Także z zawartości złożonych dokumentów nie wynika, aby powód żądał w ramach pozwu zwrotu kwoty prowizji zapłaconej ze środków kredytowych w dniu wypłaty środków na rzecz pozwanej – sama wypłata środków nie była kwestionowana. Również złożone dokumenty, takie jak harmonogram spłat pożyczki, historia operacji na rachunku kredytowym oraz wyciąg z ksiąg bankowych nie świadczą o tym, aby Bank w ramach dochodzonej wierzytelności domagał się należności niewynikających z umowy pożyczki (...) zawartej w dniu 08.04.2016 r. Strona pozwana poza ogólnym zakwestionowaniem prawidłowości wyliczenia należności nie przedstawiła żadnych dowodów które by świadczyły, iż należność objęta wyciągiem bankowym została nieprawidłowo obliczona. Kurator nie wnosił o zweryfikowanie wyliczeń poprzez opinię biegłego, Sąd nie znalazł podstaw do działania z urzędu wobec faktu że strona pozwana nie została pozbawiona takiej możliwości, a ponadto nie przemawiał za tym charakter sprawy obejmujący również element interesu publicznego czy też dotyczący problemu szerszego grona osób i trudności w określeniu wysokości szkody (zob. wyrok Sądu Najwyższego z 6.5.2010 r., II CSK 602/09). Podkreślić wypadnie, iż zarzuty wniesione w imieniu pozwanej nie były konkretne, ani nie zostały poparte żadnymi dowodami na pominiecie jakichkolwiek spłat przez pozwaną, nie wskazano także prawidłowego stanu zadłużenia wg pozwanej, czy też konkretnych błędów w wyliczeniu zadłużenia przez powoda. Uniemożliwia to odniesienie się do nich tak przez powoda jak i Sąd.

Pozwana została wezwana do zapłaty i pouczona o możliwości restrukturyzacji kredytu zgodnie z art. 75c Prawa Bankowego, jednakże nie skorzystała z tej możliwości, wobec czego należało uznać, iż wypowiedzenie umowy pożyczki dokonane przez powoda pismem z 13.03.2018 r. było skuteczne i prawidłowe. Pozwana nie poinformowała powoda o zmianie adresu zamieszkania, do czego była zobowiązana zgodnie z §14 ust 2 umowy a co koresponduje z art. 354 §1 k.c., wobec czego doręczenia były dokonywane na adres wskazany przez pozwaną w umowie.

Także stopa odsetek dochodzonych przez Bank odpowiada treści §8 ust 3 umowy pożyczki. Kwota kapitału oraz skumulowanych odsetek została obliczona w sposób niesprzeczny art. 482 §1 k.c. Sąd zasądził odsetki zgodnie z żądaniem pozwu, począwszy od daty wystawienia wyciągu z ksiąg bankowych, na podstawie art. 481 §1 i §2 ¹ k.c.

Z tych przyczyn orzeczono jak w sentencji w punkcie I.

O kosztach postępowania Sad orzekł na podstawie art. 98 §1 i 1 ¹ k.p.c. wobec uwzględnienia powództwa w całości pozwaną należało uznać za stronę przygrywającą sprawę w całości, zatem powinna ponieść koszty postępowania. Na zasądzoną kwotę złożyły się:

- 5.839 zł opłaty od pozwu (k. 35),

- 2.160 zł zaliczki na koszty kuratora dla pozwanej nieznanej z miejsca pobytu (k. 73),

- koszty doręczenia komorniczego w kwocie 73,72 zł (k. 61),

- 17 zł opłaty od pełnomocnictwa (k. 34),

- 5.400 zł kosztów zastępstwa procesowego obliczonych na podstawie §2 pkt 6 rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości w sprawie opłat za czynności adwokackie z 22 października 2015 r. (tj. Dz.U. z 2023 r. poz. 1964).

Z tych względów Sąd postanowił jak w sentencji w punkcie II.

Jako że na wniosek strony powodowej w sprawie został ustanowiony kurator dla nieznanej z miejsca pobytu pozwanej adw. W. P. (postanowienie k. 74 i 82) należało przyznać mu wynagrodzenie obliczone na podstawie §1 ust. 1 Rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości w sprawie określenia wysokości wynagrodzenia i zwrotu wydatków poniesionych przez kuratorów ustanowionych dla strony w sprawie cywilnej z dnia 9 marca 2018 r. (Dz.U. z 2018 r. poz. 536) w zw. z §2 pkt 6 rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości w sprawie opłat za czynności adwokackie z 22 października 2015 r. (tj. Dz.U. z 2023 r. poz. 1964). Wynagrodzenie zostało w części pokryte z zaliczki uiszczonej przez stronę powodową, natomiast w zakresie w jakim przekroczyło ono uiszczoną zaliczkę – tymczasowo z sum Skarbu Państwa Z tych przyczyn postanowiono jak w sentencji w punkcie III.

Na podstawie art. 113 ust. 1 u.k.s.c. nakazano pobrać kwotę niepokrytą przez zaliczkę a poniesioną przez Skarb Państwa tj. 6,80 zł od pozwanej, o czym postanowiono jak w sentencji w punkcie IV.

sędzia Piotr Królikowski