Wyrok z 18 czerwca 2025, sygn. I C 1102/23

WYROK

W IMIENIU RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ

Dnia 18 czerwca 2025 r.

Sąd Okręgowy w Olsztynie I Wydział Cywilny

w składzie następującym:

Przewodniczący:	sędzia Ewa Oknińska
Protokolant:	sekretarz sądowy A. P.

po rozpoznaniu w dniu 11 czerwca 2025 r. w O.

na rozprawie

sprawy z powództwa Banku (...) Spółki Akcyjnej z siedzibą w W.

przeciwko D. J., M. A.

o zapłatę

I.zasądza solidarnie od pozwanych na rzecz powoda kwotę 28.833,26 zł z maksymalnymi odsetkami za opóźnienie od dnia 13 lipca 2023 r. do dnia zapłaty,

II. w pozostałym zakresie oddala powództwo,

III. zasądza od powoda na rzecz pozwanej M. A. kwotę 1.702,28 zł tytułem kosztów procesu z ustawowymi odsetkami za opóźnienie od dnia uprawomocnienia się orzeczenia do dnia zapłaty,

IV. wzajemnie znosi koszty procesu między powodem a pozwanym D. J..

sędzia Ewa Oknińska

Sygn. akt I C 1102/23

UZASADNIENIE

Powód Bank (...) Spółka Akcyjna z siedzibą w W. pozwem wniesionym w dniu 13 lipca 2023 r. wniósł o:

1.  zasądzenie od pozwanych solidarnie na rzecz powoda kwoty 164.281,14 zł z odsetkami umownym liczonymi według zmiennej stopy procentowej ustalonej dla zadłużenia przeterminowanego w wysokości dwukrotności sumy: stopy referencyjnej NBP oraz 5,50 punktów procentowych od dnia 13.07.2023 r. do dnia zapłaty,

2.  zasądzenie od pozwanego na rzecz powoda kosztów postępowania, w tym kosztów z tytułu wpisu sądowego, opłaty skarbowej od pełnomocnictwa procesowego w wysokości 17 zł, kosztów notarialnego uwierzytelnienia pełnomocnictw: procesowego i rodzajowych w kwocie 18,46 zł, kosztów sądowych w wysokości 1.892 zł poniesionych przez powoda w elektronicznym postępowaniu upominawczym.

W uzasadnieniu wskazał, że w dniu 10 stycznia 2020 r. zawarł z pozwanymi umowę pożyczki nr (...), zgodnie z którą udzielił pozwanym pożyczki w kwocie 132 084,21 PLN, zaś pozwani zobowiązali się do zwrotu pożyczki wraz z należnymi odsetkami oraz zapłacenia opłat i prowizji należnych powodowi najpóźniej do dnia 15-01-2030 w 120 ratach, których wysokość w dniu zawarcia umowy wynosiła 1 674,56 PLN. Z uwagi na brak spłaty zadłużenia przez pozwanych powodowy bank wypowiedział w/w umowę. Jako datę wymagalności dochodzonego roszczenia wskazał 11 stycznia 2022 r. Zaznaczył, że na kwotę dochodzoną pozwem składa się łącznie kwota 164 281,14 zł, w tym kapitał w kwocie 119 136,09 zł oraz odsetki w kwocie 45 145,05 zł (w tym: odsetki umowne w kwocie 4 265,36 zł i odsetki od zadłużenia przeterminowanego w kwocie 40 879,69 zł). Odsetki umowne zostały naliczone od dnia 15 lipca 2021 r. do dnia 10 stycznia 2022 r., odsetki od zadłużenia przeterminowanego zostały naliczone za okres od 10 września 2021 r. do dnia 12 lipca 2023 r. wg maksymalnych odsetek za opóźnienie.

Powód domagał się zasądzenia wyżej wymienionego roszczenia wraz z odsetkami umownymi od zadłużenia przeterminowanego liczonymi według zmiennej stopy procentowej w wysokości dwukrotności sumy: stopy referencyjnej NBP oraz 5,50 punktów procentowych (aktualnie 24,50% p.a.) od całości zobowiązania tj. od kwoty 164 281,14 PLN od dnia wniesienia pozwu do dnia zapłaty. (pozew k. 4-5).

W odpowiedzi na pozew pozwana M. A. wniosła o oddalenie powództwa w całości i zasądzenie od powoda na jej rzecz kosztów procesu, w tym kosztów zastępstwa procesowego według norm przepisanych.

W uzasadnieniu zakwestionowała wysokość dochodzonej pozwem kwoty zarówno co do wysokości jak i co do zasady. Zaprzeczyła, że podała powodowi adres do doręczeń: (...), (...)-(...) O., na który to adres bank wysłał wezwanie do zapłaty z dnia 27 stycznia 2021 r. Podniosła, że wezwanie to nie zostało jej skutecznie doręczone, co niesie za sobą dalsze konsekwencje w postaci braku skutecznego wypowiedzenia umowy i braku wymagalności roszczenia w całości i w jakiejkolwiek części. Dodała, że zgodnie z zawartą umową bank powinien kierować do niej korespondencję na adres ul. (...), (...)-(...) O.. Zdaniem pozwanej powód nie wykazał wypłaty środków pieniężnych z umowy pożyczki oraz wysokości zadłużenia pozwanej. (odpowiedź na pozew k. 39-45)

W piśmie z dnia 20 października 2023 r. powód podtrzymał dotychczasowe stanowisko w sprawie. W związku z zarzutami podniesionymi przez pozwaną wskazał, że niezależnie od tego, czy adres, na który wysłano wezwanie do pozwanej jest prawidłowy, to brak jest podstaw do stwierdzenia, że w niniejszej sprawie zachodzi brak wymagalności roszczenia w całości lub w jakiejkolwiek części. Faktem jest, że jak wynika z załączonego wykazu spłat pożyczki, nie jest ona obsługiwana od kwietnia 2020 r., a więc wymagalne są niespłacone raty, przypadające do zapłaty od 15 kwietnia 2020 r. do chwili obecnej (pismo – k. 55 – 57).

Pozwany D. J. na rozprawie w dniu 08 maja 2024 r. wskazał, że zgadza się z pozwem oraz potwierdził, że pożyczka nie jest spłacana. Podał, że nie otrzymał wypowiedzenia umowy (k. 117 v.). Następnie na rozprawie w dniu 11 czerwca 2025 r. wskazał, że nie zgadza się z płaceniem należności (k.230)

Sąd ustalił, co następuje:

W dniu 8 stycznia 2020 r. pozwani D. J. oraz M. J. (obecnie A.) złożyli wniosek o udzielenie im pożyczki

(dowód: wniosek k. 60-65v)

W dniu 10 stycznia 2020 r. Bank (...) S.A. z siedzibą w W. zawarł z D. J. oraz M. J. (obecnie A.) umowę pożyczki numer (...). Na podstawie powyższej umowy bank udzielił pozwanym pożyczki w kwocie 132.084,21 zł na okres od dnia 10 stycznia 2020 r. do dnia 15 stycznia 2030. (§ 1.1. umowy)

Wypłata pożyczki miała nastąpić po zawarciu umowy i ustanowieniu wszystkich prawnych zabezpieczeń pożyczki określonych w ust. 4, jednak nie później niż w terminie 30 dni od dnia zawarcia umowy, w następujący sposób: na cel konsumpcyjny poprzez przelew na rachunek nr (...) w kwocie 23 989,00 zł, na spłatę kredytu poprzez przelew na rachunek: nr (...) w kwocie 44 346,00 zł, nr (...) w kwocie 7 344,00 zł, nr (...) w kwocie 2 036,00 zł, nr (...) w kwocie 27 465,00 zł, nr (...) w kwocie 9 953,00 zł, nr (...) w kwocie 3 756,00 zł oraz na uregulowanie prowizji za udzielenie pożyczki - kwota wypłacanej pożyczki miała zostać automatycznie pomniejszona o wysokość należnej prowizji za udzielenie pożyczki w kwocie 13 195,21 zł. (§ 1.2. umowy)

Całkowita kwota pożyczki wyniosła 118.889,00 zł i stanowiła sumę kwot pożyczki wykorzystanej na sfinansowanie celu konsumpcyjnego i na spłatę kredytu określonych w ust. 2. (§ 1.3. umowy)

Pożyczka była oprocentowana w zakresie spłaty kwoty pożyczki określonej w § 1 ust. 1 według zmiennej stopy procentowej ustalanej na podstawie zmiennej stopy (...), zgodnie z postanowieniami § 4 i stałej, z zastrzeżeniem ust. 3, 4 i 7 oraz § 20 ust. 3 w całym okresie obowiązywania Umowy - marży Banku w wysokości 7,25%. W dniu zawarcia umowy Stopa Bazowa P. Ekspresowej wynosiła 1,74% w stosunku rocznym, a oprocentowanie pożyczki wynosiło 8,99% w stosunku rocznym. (§ 2.1. umowy)

Wysokość stopy oprocentowania pożyczki nie mogła przekroczyć wysokości odsetek maksymalnych określonej na podstawie przepisów powszechnie obowiązującego prawa, która na dzień zawarcia umowy stanowiła dwukrotność sumy: stopy referencyjnej Narodowego Banku Polskiego oraz 3,5 punktów procentowych i wynosiła 10.00% w stosunku rocznym. Jeżeli wysokość stopy oprocentowania pożyczki przekroczy wysokość odsetek maksymalnych, stopa oprocentowania pożyczki miała być równa wysokości odsetek maksymalnych określonej na podstawie przepisów powszechnie obowiązującego prawa. (§ 2.2. umowy)

Rzeczywista roczna stopa oprocentowania pożyczki wyniosła 12,31%. (§ 3 umowy)

Całkowity koszt kredytu (pożyczki) w dniu zawarcia umowy wyniósł 83 278,99 zł, i obejmował: odsetki w kwocie 68 860,03 zł, prowizję za udzielenie pożyczki w kwocie 13 195,21 zł, opłatę za prowadzenie (...), w wysokości określonej w „Taryfie prowizji i opłat bankowych dla klientów detalicznych”, za okres na jaki została udzielona pożyczka. Na dzień zawarcia umowy opłata ta wynosi 1198,80 zł,

Całkowita kwota do zapłaty przez pożyczkobiorcę na dzień zawarcia umowy wyniosła 202 167,99 zł i stanowiła sumę całkowitej kwoty pożyczki, o której mowa w § 1 ust. 3 oraz całkowitego kosztu pożyczki, o którym mowa w ust.1. (§ 5.1. i 3. umowy)

Kwota pożyczki określona w § 1 ust. 1 miała zostać spłacona wraz z odsetkami w ratach annuitetowych (równe raty kapitałowo-odsetkowe). Na dzień zawarcia umowy wysokość raty annuitetowej (kapitałowo-odsetkowej) wyniosła: 1 674,56 zł. Odsetki naliczane były od faktycznego zadłużenia przy założeniu, że rok ma 360 dni, a miesiąc 30 dni. Raty annuitetowe miały być spłacane co miesiąc, w 15 dniu miesiąca, z uwzględnieniem § 10 ust. 2 pkt 2. Za wszelkie zobowiązania z tytułu udzielenia pożyczki osoby będące pożyczkobiorcą miały ponosić solidarną odpowiedzialność. (§ 7.1.-5. umowy)

Od kwoty pożyczki określonej w § 1 ust. 1 bank miał pobrać odsetki za okres od dnia powstania zadłużenia do dnia poprzedzającego jego spłatę. Zadłużenie z tytułu pożyczki Bank miał ewidencjonować na rachunku kredytowym, którego numer miał zostać wskazany w zawiadomieniu o wysokości raty spłaty pożyczki, a w przypadku Pożyczkobiorcy korzystającego z (...) stanowiącej usługę bankowości elektronicznej i telefonicznej, udostępniony także za pośrednictwem tej usługi, niezwłocznie po wypłacie pożyczki. (§ 8.1. i 2. umowy)

Pożyczkobiorca był zobowiązany do spłaty poszczególnych rat na warunkach określonych w § 7 ust. 4 i w wysokości określanej przez bank w zawiadomieniach o wysokości raty spłaty pożyczki, które bank przekaże pożyczkobiorcy przed terminem spłaty, w sposób określony w § 25 ust.1, w następujących przypadkach:

1) pierwszej raty annuitetowej (kapitałowo-odsetkowej) - wysokość tej raty jest jednocześnie wysokością wszystkich kolejnych rat pożyczki w całym okresie kredytowania, za wyjątkiem ostatniej raty, która jest ratą wyrównującą oraz z uwzględnieniem postanowień pkt 3,

2) ostatniej raty kapitałowo-odsetkowej (raty wyrównującej),

3) zmiany wysokości raty annuitetowej (kapitałowo-odsetkowej). (§ 9.1. umowy)

Należności Banku z tytułu udzielonej pożyczki miały być rozliczane w ciężar rachunku nr (...) przy czym środki na spłatę rat pożyczki miały być wypłacane z tego rachunku na podstawie pełnomocnictwa, o którym mowa w § 1 ust. 4.

Pożyczkobiorca zobowiązał się zapewnić środki wystarczające na spłatę pożyczki i odsetek na rachunku, o którym mowa w ust. 1:

1) najpóźniej do godziny piętnastej dnia określonego w § 7 ust. 4 lub

2) w dniu roboczym poprzedzającym termin spłaty, jeżeli termin ten przypada na dzień uznany ustawowo za wolny od pracy lub sobotę, przy czym jeżeli termin spłaty przypada na niedzielę środki należy zapewnić w sobotę.

W przypadku pożyczki spłacanej terminowo, w pierwszej kolejności miała następować spłata odsetek, a następnie kapitału.

Całkowite rozliczenie pożyczki miało nastąpić przy spłacie ostatniej raty, tzw. raty wyrównującej. O wysokości raty wyrównującej Bank miał poinformować Pożyczkobiorcę co najmniej 7 dni przed terminem jej płatności. (§ 10.1.-4. Umowy)

Pożyczkobiorca zobowiązał się do niezwłocznego poinformowania Banku o zmianie: imienia, nazwiska, adresu zamieszkania, adresu do korespondencji, adresu e-mail, serii i numeru dokumentu tożsamości oraz o złożeniu wniosku o ogłoszenie upadłości. (§ 14.2. umowy)

Bank miał prawo rozwiązać umowę w całości lub w części, poprzez złożenie pożyczkobiorcy pisemnego oświadczenia banku o jej wypowiedzeniu w całości lub w części jeśli pożyczkobiorca:

1) utracił zdolność kredytową lub

2) nie zapłacił w terminie określonym w umowie pełnych rat pożyczki za co najmniej dwa okresy płatności, po uprzednim wezwaniu pożyczkobiorcy do spłaty zaległych rat w terminie 14 dni od dnia otrzymania wezwania do spłaty wymagalnej części zadłużenia lub pomimo wezwania banku, nie ustanowi prawnego zabezpieczenia spłaty pożyczki, o którym mowa w § 19 ust. 2, w terminie 30 dni od dnia otrzymania wezwania, lub

3) zagrożenia upadłością pożyczkobiorcy lub

4) niedostarczenia przez pożyczkobiorcę informacji lub dokumentów umożliwiających bankowi zastosowanie środków bezpieczeństwa finansowego zgodnie z ustawą o przeciwdziałaniu praniu pieniędzy oraz finansowaniu terroryzmu lub

5) objęcia pożyczkobiorcy krajowymi bądź międzynarodowymi sankcjami, lub embargami ustanowionymi przez Unię Europejską lub Organizację Narodów Zjednoczonych lub

6) występowania pożyczkobiorcy na Liście Ostrzeżeń Komisji Nadzoru Finansowego, bądź analogicznej liście innego organu nadzoru nad rynkiem finansowym.

Okres wypowiedzenia ustalono na 30 dni, a w razie zagrożenia upadłością Konsumenta - 7 dni. Wypowiedzenie umowy z powodu utraty przez pożyczkobiorcę zdolności kredytowej lub zagrożenia upadłością nie mogło nastąpić w okresie restrukturyzacji zadłużenia, chyba że pożyczkobiorca nienależycie realizował restrukturyzację zadłużenia.

Do końca ostatniego dnia okresu wypowiedzenia pożyczkobiorca zobowiązany był do spłaty, w zależności od charakteru wypowiedzenia umowy, całości bądź części zadłużenia. W przypadku braku tej spłaty, bank miał prawo przystąpić do dochodzenia swych wierzytelności z prawnych zabezpieczeń spłaty pożyczki i majątku pożyczkobiorcy.

W przypadku braku na rachunku, o którym mowa w § 10 ust. 1 środków, które mogłyby zostać wypłacone przez Bank z tego rachunku na spłatę zadłużenia w terminach spłat określonych w umowie lub braku spłaty następnego dnia po upływie okresu wypowiedzenia:

1) powstałe zadłużenie traktowane było jako zadłużenie przeterminowane, w tym kwota kapitału / rata kapitałowa jako kapitał przeterminowany,

2) spłata zadłużenia miała nastąpić:

a) w dniu wpływu środków na rachunek, o którym mowa w § 10 ust. 1 z uwzględnieniem postanowień § 10 ust. 2 pkt 2, pod warunkiem, że środki te mogą być wypłacone z tego rachunku przez bank i przeznaczone na spłatę na podstawie pełnomocnictwa, o którym mowa w § 1 ust. 4,

b) w wyniku spłaty dokonanej przez pożyczkobiorcę w Banku.

Wysokość stopy oprocentowania zadłużenia przeterminowanego pożyczki była równa wysokości odsetek maksymalnych za opóźnienie określonej na podstawie przepisów powszechnie obowiązującego prawa, która na dzień zawarcia umowy stanowiła dwukrotność sumy: stopy referencyjnej Narodowego Banku Polskiego oraz 5,5 punktów procentowych i wynosiła 14,00% w stosunku rocznym.

W przypadku każdorazowej zmiany wysokości odsetek maksymalnych za opóźnienie, wysokość stopy oprocentowania zadłużenia przeterminowanego pożyczki miała zmienić się o tyle punktów procentowych, o ile każdorazowo zmieni się wysokość odsetek maksymalnych za opóźnienie. Zmiana wysokości stopy oprocentowania zadłużenia przeterminowanego miała nastąpić z dniem każdorazowej zmiany wysokości odsetek maksymalnych za opóźnienie i nie wymagała zawarcia aneksu do Umowy.

W przypadku dokonania po dniu zawarcia umowy zmiany powszechnie obowiązujących przepisów prawa skutkującej zmianą sposobu określenia wysokości odsetek maksymalnych za opóźnienie, wysokość stopy oprocentowania zadłużenia przeterminowanego pożyczki będzie równa wysokości odsetek maksymalnych za opóźnienie określonych zgodnie z dokonanymi zmianami przepisów powszechnie obowiązującego prawa.

Od kapitału przeterminowanego bank pobierał odsetki w wysokości odsetek maksymalnych za opóźnienie, o której mowa odpowiednio w ust. 2 albo ust. 3 albo ust. 4. Odsetki były naliczane od dnia powstania zadłużenia przeterminowanego do dnia poprzedzającego jego spłatę, zgodnie z obowiązującą wysokością odsetek maksymalnych za opóźnienie, z zastrzeżeniem ust. 6. 

W przypadku wytoczenia powództwa o zapłatę wierzytelności banku z tytułu umowy, bank miał pobierać od całości zadłużenia przeterminowanego (tj. kapitału przeterminowanego, odsetek i należnych Bankowi prowizji i opłat bankowych) odsetki w wysokości, o której mowa w ust. 5, zgodnie z uzyskanym tytułem wykonawczym.

O powstaniu zadłużenia przeterminowanego bank miał poinformować pożyczkobiorcę poprzez pisemne informacje o braku spłaty wymagalnej części zadłużenia wynoszącej co najmniej 30 zł i kontakty telefoniczne.

Wysłanie pierwszego listu (informacji o braku spłaty wymagalnej części zadłużenia) miało nastąpić nie wcześniej niż w 7-mym dniu braku spłaty.

Drugi list (informacja o braku spłaty wymagalnej części zadłużenia) mógł być wysłany nie wcześniej niż w 30-tym dniu braku spłaty.

W przypadku dalszego utrzymywania się zadłużenia przeterminowanego, nie wcześniej niż w 60-tym dniu braku spłaty, do pożyczkobiorcy miał być wysłany trzeci list (wezwanie do dokonania spłaty wymagalnej części zadłużenia).

Nie wcześniej niż w 80-tym dniu braku spłaty miał być wysłany kolejny - czwarty list (oświadczenie o wypowiedzeniu umowy).

Pierwszy kontakt telefoniczny miał nastąpić nie wcześniej niż w 3-cim dniu braku spłaty. Kolejne kontakty mogły być podejmowane w zależności od stanu spłaty zadłużenia oraz ustaleń poczynionych z osobami zobowiązanymi, aż do momentu uregulowania zadłużenia. (§ 22.1-10. umowy)

Wierzytelności banku z tytułu umowy pokrywane były w następującej kolejności: 1 - koszty windykacji, 2 - prowizje i opłaty bankowe, 3 - odsetki od kapitału przeterminowanego lub od zadłużenia przeterminowanego od dnia wytoczenia powództwa o zapłatę wierzytelności banku z tytułu umowy, 4 - wymagalne odsetki za okresy obrachunkowe, 5 - kapitał przeterminowany, 6 - kapitał. (§ 23 umowy)

W związku z niewykonaniem zobowiązań wynikających z umowy oraz podjęciem przez Bank czynności, w zakresie ich windykacji, Pożyczkobiorca miał ponieść następujące koszty:

1) opłaty określone w ustawie z dnia 28.07.2005r. o kosztach sądowych w sprawach cywilnych, w przypadku ich prawomocnego zasądzenia przez sąd,

2) koszty egzekucji określone w ustawie z dnia 28 lutego 2018 roku o kosztach komorniczych, w przypadku podjęcia przez Bank czynności egzekucyjnych,

3) koszty zastępstwa procesowego określone w Rozporządzeniu Ministra Sprawiedliwości z dnia 22.10.2015 r. w sprawie opłat za czynności radców prawnych lub Rozporządzeniu Ministra Sprawiedliwości z dnia 22.10.2015 r. w sprawie opłat za czynności adwokackie, w przypadku ich prawomocnego zasądzenia przez sąd.

W przypadku dokonania po dniu zawarcia umowy zmiany powszechnie obowiązujących przepisów prawa skutkujących zmianami w zakresie powołanych powyżej regulacji zastosowanie w zakresie powyższych kosztów będą miały przepisy prawa je zmieniające lub zastępujące. (§ 24 umowy)

(dowód: umowa pożyczki k. 6-10 v.)

W dniu 10 stycznia 2020 r. w powodowym banku pozwanym założono rachunek nr (...), dedykowany do obsługi kredytu. Ze wskazanego rachunku w tym samym dniu dokonano przelewu następujących kwot: 68.335 zł na rachunek nr (...), 44.346 zł na rachunek nr (...), 7.344 zł na rachunek nr (...)

(...), 2.036 zł na rachunek nr (...), 27.465 zł na rachunek nr (...), 9.953 zł na rachunek nr (...), 3.756 zł na rachunek nr (...).

(dowód: potwierdzenie założenia rachunku k. 79; potwierdzenia przelewu k. 80, -87; lista operacji k. 88)

Pozwani spłacali raty pożyczki do 15 lutego 2020 r.

(dowód: lista operacji – k. 89- 89 v., )

W dniu 27 października 2021 r. Bank sporządził pisma zatytułowane „wezwanie”, w których wezwał pozwanych do spłaty przeterminowanego zadłużenia z tytułu w/w umowy, które na dzień wystawienia pism wynosiło 5 653 zł. W piśmie bank wskazał, że bezpośrednią konsekwencją prawną dalszego uchylania się od wykonania zobowiązania może być rozwiązanie umowy w trybie wypowiedzenia umowy, skutkujące obowiązkiem spłaty całej należności. Ponadto zawarł informację o możliwości złożenia wniosku o restrukturyzację. Wezwania te zostały wysłane na adres: (...) w O.. Korespondencja nie została odebrana przez pozwaną. Pozwany otrzymał powyższe wezwanie.

(dowód: wezwanie do zapłaty k. 13 i 14, nieodebrana korespondencja – k. 12 a, zeznania pozwanego – k. 118)

Pismami z dnia 27 listopada 2021 r. bank wypowiedział w/w umowę, wskazując że przeterminowane zadłużenie na dzień sporządzenia pism wynosi 7 267,24 zł, w tym: kapitał 4 321,47 zł, odsetki 2 945,77 zł. Pisma zostały wysłane do pozwanych na adres ul. (...), (...)-(...) O.. Korespondencja adresowana do obu pozwanych została odebrana przez M. A. w dniu 6 grudnia 2021 r. Pozwany zaprzeczył, aby pozwana przekazała mu pismo banku.

(dowód: wypowiedzenia umowy k. 15 i 16; potwierdzenia odbioru k. 14a i 15a, zeznania pozwanego – k. 118)

Dnia 15 lutego 2022 r. powodowy bank wystosował do pozwanych ostateczne przedsądowe wezwania do zapłaty kwoty 125 333,57 zł, w tym kapitał 119 136,09 zł, odsetki 6 197,48 zł, opłaty i prowizje 0 zł. Wskazaną kwotę zadłużenia należało powiększyć o kwotę odsetek od zadłużenia przeterminowanego, naliczanych za każdy kolejny dzień zaległości w spłacie, licząc od dnia sporządzenia pisma. Wezwania zostały odebrane odpowiednio: 2 marca 2022 r. przez pozwanego D. J. oraz 25 lutego 2022 r. przez pozwaną M. A..

(dowód: ostateczne wezwanie do zapłaty k. 17 i 18; potwierdzenie odbioru k. 16a i 17a)

W dniu 3 lutego 2023 r. pozwem złożonym w elektronicznym postępowaniu upominawczym, powód wniósł o zasądzenie na jego rzecz od pozwanych kwoty 151 308,55 zł wraz z umownymi odsetkami w wysokości odsetek maksymalnych za opóźnienie od 3 lutego 2020 r. do dnia zapłaty. Bank wskazał, że w/w kwota jest należna z tytułu umowy pożyczki zawartej 10-ego stycznia 2020 r. Jako datę wymagalności powód podał datę 11 stycznia 2022 r.

Wobec skutecznego wniesienia sprzeciwu przez pozwaną i utratę mocy nakazu zapłaty z dnia 10 marca 2023 r., postanowieniem z dnia 29 maja 2021 r., umorzono postępowanie w całości. Pozew kierowany do pozwanego nie został odebrany.

(dowód: postanowienie SR Lublin- Zachód w L. w sprawie (...) k. 21-21v)

W dniu 13 lipca 2023 r. bank sporządził wyciąg z ksiąg bankowych nr (...), w którym wskazał, iż z tytułu umowy pożyczki nr (...) z dnia 10 stycznia 2020 r. pozwani mają zadłużenie wymagalne na które składa się: należność główna - kapitał w kwocie 119 136,09 zł oraz odsetki w kwocie 45 145,05 zł (w tym: odsetki umowne – 4.265,36 zł naliczone za okres od dnia 15 lipca 2021 roku do dnia 06 października 2021 roku wg stawki 7,20% rocznie, od dnia 07 października 2021 roku do dnia 30 listopada 2021 roku wg stawki 7,50% rocznie, od dnia 01 grudnia 2021 roku do dnia 02 stycznia 2022 roku wg stawki 8,04% rocznie, od dnia 03 stycznia 2022 roku do dnia 10 stycznia 2022 roku wg stawki 8,79% rocznie

oraz odsetki od zadłużenia przeterminowanego – 40879,69 zł naliczone za okres od dnia 10 września 2021 roku do dnia 12 lipca 2023 roku wg stopy procentowej w wysokości 2-krotności sumy: stopy referencyjnej NBP oraz 5,50 punktów procentowych od całości zobowiązania). Od dnia 13 lipca 2023 r. od całości zobowiązania tj. kwoty 164 281,14 zł bank naliczył dalsze odsetki umowne według zmiennej procentowej ustalonej dla zadłużenia przeterminowanego w wysokości 2-krotności sumy stopy referencyjnej NBP oraz 5,50 punktów procentowych.

(dowód: wyciąg z ksiąg k. 23)

W chwili zawierania umowy pozwani pozostawali w związku małżeńskim. Nie mieli rozdzielności majątkowej. Pozwani zaciągnęli przedmiotową pożyczkę na zakup auta oraz na spłatę innych zobowiązań. Pożyczka została wypłacona pozwanym zgodnie z umową. Dnia 15 lutego 2022 r. rozwiązano małżeństwo pozwanych przez rozwód. W lipcu 2021 r. pozwany wyprowadził się z mieszkania, wspólnie zajmowanego z pozwaną. Od 1 lipca 2021 r. pozwani nie mają ze sobą kontaktu. Do momentu rozstania pozwani spłacali pożyczkę wspólnie. Pozwana nigdy nie mieszkała pod adresem: (...), (...)-(...) O. i nie wskazywała bankowi tego adresu. To pozwany przebywał pod wskazanym adresem do listopada 2021 r., dlatego też podał ten adres do banku. O wypowiedzeniu umowy pozwany dowiedział się z pisma z Sądu.

(dowód: zeznania pozwanej k. 117v.-118; zeznania pozwanego k. 118)

Na dzień 13 lipca 2023 r. tj. na dzień sporządzenia pozwu zadłużenie pozwanych z tytułu umowy pożyczki z tytułu wymagalnych rat wynosiło 37 617,37 zł, w tym zaległy kapitał w kwocie 19.928,53 zł.

Z uwagi na to, że Sąd związany jest żądaniem pozwu, w którym powód domagał się zasądzenia należności wg. stanu na dzień 13 lipca 2023 r. ( w pozwie z dnia 13 lipca 2023 r. powód wskazał, że na kwotę dochodzoną pozwem składa się łącznie kwota 164 281,14 zł, w tym kapitał w kwocie 119 136,09 zł oraz odsetki w kwocie 45 145,05 zł, w tym: odsetki umowne w kwocie 4 265,36 zł naliczone od dnia 15 lipca 2021 r. do dnia 10 stycznia 2022 r. i odsetki od zadłużenia przeterminowanego w kwocie 40 879,69 zł naliczone za okres od 10 września 2021 r. do dnia 12 lipca 2023 r. wg maksymalnych odsetek za opóźnienie) wyliczono, że:

- zadłużenie pozwanych wynosi 28.833,26 zł,

z czego: 19 928,53 zł stanowiło zaległy kapitał, 4 259 zł – odsetki umowne naliczone za okres od 15 lipca 2021 r. do 10 stycznia 2022 r., natomiast 4 645,73 zł – odsetki od zadłużenia przeterminowanego (odsetki karne) naliczone od dnia 10 września 2021 r. do dnia 12 lipca 2023 r.

(dowód: opinie uzupełniające biegłej z zakresu bankowości M. M. k. 189-191v., k 225-227 )

Sąd zważył co następuje:

Powództwo zasługiwało na uwzględnienie w części.

Powyższy stan faktyczny Sąd ustalił na podstawie złożonych do akt sprawy dokumentów. Sąd w całości dał wiarę dokumentom wymienionym w stanie faktycznym, bowiem żadna ze stron nie kwestionowała ich autentyczności, a Sąd nie miał podstaw do podważenia ich wiarygodności bądź zawartej w nich treści.

Dokonując ustaleń faktycznych Sąd oparł się również na dowodzie z przesłuchania powodów oraz na dowodzie z opinii biegłego z zakresu bankowości. Zdaniem Sądu opinia została sporządzona zgodnie z zasadami przyjętymi przy opracowywaniu tego rodzaju dokumentów, w oparciu o całokształt materiału dowodowego zgromadzonego w sprawie. W ocenie Sądu, opinia w sposób dokładny i kompleksowy odpowiada na zadane w tezie dowodowej pytania. Dowód z przesłuchania stron uznano za wiarygodny w takim zakresie w jakim znajduje potwierdzenie w pozostałym materiale dowodowym.

Stan faktyczny między stronami był bezsporny co do zawarcia przez strony w dniu 10 stycznia 2020 r. umowy pożyczki.

W toku procesu strona pozwana zarzuciła, że bank nie dokonał przelewu pożyczonej pozwanym kwoty na wskazane w umowie rachunki bankowe. Pozwana twierdziła także, że przedłożone przez powoda dokumenty nie pozwalają na ustalenie rzeczywistej wysokości ich zadłużenia. Pozwani zakwestionowali skuteczność wypowiedzenia umowy. Pozwana twierdziła, że nie otrzymała wezwania do zapłaty z dnia 27 października 2021 r. Pozwany podniósł, że przed doręczeniem pozwu, nie otrzymał wypowiedzenia umowy.

Powód wywodził swoje roszczenie z zawartej z pozwanymi umowy z dnia 10 stycznia 2020 r., na podstawie której udzielił pozwanym pożyczki w kwocie 132 084,21 zł, a kredytobiorcy zobowiązali się zwrócić tą kwotę wraz z odsetkami umownymi w ratach miesięcznych,.

Skoro strony łączyła umowa pożyczki gotówkowej to podstawę prawną powództwa względem pozwanych stanowił przepis art. 720 k.c. w związku z art. 3 ust. 1 i ust. 2 pkt 1 ustawy z dnia 12 maja 2011 r. o kredycie konsumenckim oraz art. 69 ust. 1 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. Prawo bankowe (tj. z dnia 7 listopada 2016 r. (Dz. U. z 2016 r. poz. 1988).

Przedstawione przez powoda dowody okazały się jednak niewystarczające dla uwzględnienia jego roszczenia w całości. Natomiast podniesione przez stroną pozwaną zarzuty, o ile ostatecznie doprowadziły do oddalenia powództwa w części, o tyle nie wszystkie okazały się zasadne.

Odnosząc się w pierwszej kolejności do zarzutu pozwanej braku wykazania przez stronę powodową wypłaty środków pieniężnych z umowy pożyczki wskazać należy, że powołane przez powoda dowody potwierdzają okoliczność uruchomienia środków finansowych opisanych w umowie pożyczki. Pozwani dobrowolnie dokonywali wpłat przez okres blisko dwóch lat (k.89-89v), co pozwalało przyjąć, że uznawali istnienie zobowiązania spłaty udzielonej przez powoda pożyczki. Takie zachowanie nie miałoby żadnego uzasadnienia i byłoby niezrozumiałe, gdyby zasadny był zarzut pozwanej dotyczący braku wypłaty środków z tytułu udzielonego pożyczki. Gdyby bowiem powód nie wywiązał się ze swojego zobowiązania określonego w umowie pożyczki przekazania pozwanym środków pieniężnych, to nieracjonalnym byłoby spłacanie przez pożyczkobiorców rat pożyczki. Stąd też zarzut braku wykonania zobowiązania przez powoda przekazania środków pieniężnych należało uznać za bezzasadny.

Jednakże mając na uwadze ustalony powyżej stan faktyczny Sąd uznał, że do dnia wniesienia pozwu nie doszło do skutecznego wypowiedzenia umowy z 10 stycznia 2020 r. Sąd podzielił w tym zakresie stanowisko strony pozwanej.

Zgodnie bowiem z § 20 ust. 1 i 2 umowy w przypadku nieuregulowania w terminach określonych w umowie dwóch pełnych rat kredytu, bank mógł wypowiedzieć umowę, po uprzednim wezwaniu kredytobiorcy do zapłaty zaległych rat w terminie 14 dni od daty otrzymania wezwania, pod rygorem wypowiedzenia umowy. Termin wypowiedzenia mowy wynosił 30 dni. Przywołane postanowienie prowadzi do wniosku, że skuteczne wypowiedzenie umowy wymagało spełnienia następujących warunków: skutecznego wezwania kredytobiorcy do zapłaty zaległości w terminie nie krótszym niż 14 dni, a następnie skutecznego złożenie oświadczenia o wypowiedzenie kredytobiorcy umowy z 30 dniowym okresem wypowiedzenia.

Powód nie wykazał, aby doprowadził do skutecznego wypowiedzenia umowy. Ze zgromadzonego w sprawie materiału dowodowego nie sposób wywnioskować, aby wezwanie do zapłaty z dnia 27 października 2021 r. (k. 13) zostało skutecznie doręczone pozwanej.

Zgodnie z przepisem art. 61 § 1 k.c. oświadczenie woli, które ma być złożone innej osobie, jest złożone z chwilą, gdy doszło do niej w taki sposób, że mogła zapoznać się z jego treścią. Odwołanie takiego oświadczenia jest skuteczne, jeżeli doszło jednocześnie z tym oświadczeniem lub wcześniej. Co do pozwanej powód przedłożył korespondencję zawierającą wezwanie do zapłaty z dnia 29 października 2021 r. wraz adnotacją, że nie została ona podjęta w terminie. Na rozprawie w dniu 8 maja 2024 r. po okazaniu karty 14 akt sprawy pozwany przyznał, że otrzymał wezwanie z dnia 27 października 2021 r. Zaprzeczył jednakże, aby otrzymał pismo z dnia 27 listopada 2021 r. o wypowiedzeniu umowy. Po okazaniu karty 14a pozwana oświadczyła, że to ona odebrała za pozwanego wypowiedzenie umowy i to jej podpis widnieje na potwierdzeniu odbioru pisma z dnia 27 listopada 2021 r. Pozwany zaś zaprzeczył, aby pozwana przekazała mu powyższe pismo.

Dojście oświadczenia woli do adresata w taki sposób, by mógł on zapoznać się z jego treścią, polega na stworzeniu przez składającego takiej sytuacji, w której adresat oświadczenia może zapoznać się z nim w zwykłym toku czynności (rzeczywiste zapoznanie się nie ma natomiast znaczenia). Jak wskazał Sąd Najwyższy w wyroku z 17 marca 2010 r. (sygn. akt (...), Legalis (...)) dowód nadania przesyłki rejestrowanej stanowi uprawdopodobnienie doręczenia jej adresatowi, który może to domniemanie obalić wykazując, że nie miał możliwości zapoznania się z jej treścią. To na powodzie, wobec zaprzeczenia jego twierdzeń przez stronę pozwaną, spoczywał obowiązek wykazania, że oświadczenia - wezwanie do zapłaty i wypowiedzenie umowy dotarły do pozwanych i aby odnieść zamierzony skutek, musiały dojść do adresata w sposób umożliwiający mu zapoznanie się z jego treścią.

Tymczasem powód nie zaproponował jakiegokolwiek dowodu, na okoliczność doręczenia pozwanej wezwania do zapłaty z dnia 27 października 2021 r., którego skuteczne doręczenie było warunkiem koniecznym do złożenia oświadczenia o wypowiedzeniu umowy. M. A. zarówno we wniosku o udzielenie pożyczki jaki w samej umowie podała adres: ul. (...) w O.. Dodatkowo zeznała, że nigdy nie przekazywała do banku innego adresu. To pozwany zmienił w banku adres.

W orzecznictwie Sądu Najwyższego przyjmuje się, że skorzystanie przez bank z jednostronnego uprawnienia kształtującego do wypowiedzenia umowy powinno nastąpić po wyczerpaniu środków mniej dla kredytobiorcy dolegliwych, zwłaszcza uprzednich wezwań do zapłaty, z uwzględnieniem możliwości złożenia przez dłużnika z wniosku o restrukturyzację zadłużenia po uprzednim pouczeniu go o takiej możliwości (zob.m.in. wyroki Sądu Najwyższego z 8 września 2016 r., (...); z 24 września 2015 r., (...); z 22 lutego 2023 r., (...); i z 28 marca 2023 r., (...)). Nie budzi także obecnie wątpliwości, że wypowiedzenie umowy zawartej z konsumentem jest bezskuteczne, jeżeli uprzednio bank nie dopełnił czynności upominawczych przewidzianych w art. 75c Pr.b. Przepis ten pełni bowiem dla kredytobiorców funkcje gwarantującą zachowanie minimalnego standardu proceduralnego poprzedzającego możliwość wypowiedzenia przez bank umowy kredytu. W konsekwencji realizacja tego standardu jest konieczną przesłanką skuteczności wypowiedzenia. Przyjęcie odmiennego stanowiska pozostawałoby w sprzeczności z ratio legis art. 75c p.b., którego celem jest zapewnienie kredytobiorcy możliwości pozostania w stosunku umownym z bankiem, mimo wystąpienia trudności w spłacie zobowiązania (wyrok Sądu Najwyższego z 27 listopada 2019 r., (...), niepubl. i z 18 czerwca 2021 r.,(...) OSNC 2022, Nr (...)).

W tej sytuacji, wobec uznania przez Sąd, że powód nie przeprowadził wobec pozwanej obligatoryjnej procedury, o której mowa w art. 75c ustawy Prawo Bankowe, nie doszło do skutecznego wypowiedzenia przedmiotowej umowy wobec pozwanej.

Ponadto bank nie wykazał, aby pozwany przed wniesieniem pozwu otrzymał wypowiedzenie umowy z dnia 27 listopada 2021 r. Niewątpliwie pozwany otrzymał wypowiedzenie umowy wraz z doręczeniem pozwu.

Zatem na dzień wniesienia pozwu, nie doszło do skutecznego wypowiedzenia umowy. Sąd ustalił w jakim zakresie roszczenie pozwu stało się wymagalne na dzień złożenia pozwu, tj. na dzień 13 lipca 2023 r., mając na względzie, że sąd nie może zasądzić więcej niż powód określił w żądaniu. W pozwie z dnia 13 lipca 2023 r. powód wskazał, że na kwotę dochodzoną pozwem składa się łącznie kwota 164 281,14 zł, w tym kapitał w kwocie 119 136,09 zł oraz odsetki w kwocie 45 145,05 zł, w tym: odsetki umowne w kwocie 4 265,36 zł naliczone od dnia 15 lipca 2021 r. do dnia 10 stycznia 2022 r. i odsetki od zadłużenia przeterminowanego w kwocie 40 879,69 zł naliczone za okres od 10 września 2021 r. do dnia 12 lipca 2023 r. wg maksymalnych odsetek za opóźnienie.

W oparciu o sporządzoną przez biegłą opinię Sąd ustalił, że zaległy kapitał na dzień wniesienia pozwu wynosił 19 928,53 zł, odsetki umowne naliczone za okres od 15 lipca 2021 r. do 10 stycznia 2022 r. wynosiły 4 259 zł, natomiast odsetki od zadłużenia przeterminowanego (odsetki karne) naliczone od dnia 10 września 2021 r. do dnia 12 lipca 2023 r. wynosiły 4645,73 zł. Tym samym za zasadne Sąd uznał żądanie zapłaty co do kwoty 28.833,26 zł wraz z maksymalnymi odsetkami za opóźnienie od dnia 13 lipca 2023 r. do dnia zapłaty. Pozwani zaciągnęli zobowiązanie dotyczące ich wspólnego mienia, zatem na podstawie art. 370 k.c. odpowiadają solidarnie za powyższy dług.

Z tych przyczyn na podstawie powołanych przepisów orzeczono jak w pkt I wyroku. W pozostałym zakresie powództwo podlegało oddaleniu jako bezzasadne i nieudowodnione. (pkt II sentencji wyroku)

O kosztach procesu w stosunku do pozwanej Sąd orzekł na podstawie art. 100 k.p.c. Zasądzona przez Sąd kwota 28 833,26 zł stanowi 17,55% z łącznej kwoty żądania (164 282 zł), zatem powód wygrał proces w 17,55 %, strona pozwana zaś – w 82,45 %. Koszty procesu po stronie powodowej wyniosły 15.746,42 zł (opłata od pozwu – 8115 zł, opłata skarbowa od pełnomocnictwa – 17 zł, opłata za uwierzytelnienie pełnomocnictw - 18, 46 zł, wynagrodzenie pełnomocnika – 5.400 zł; koszt sporządzenia opinii głównej biegłej - 1.351,36 zł, koszt sporządzenia opinii uzupełniającej - 844,60 zł) , zaś pozwanej 5.417 zł (opłata skarbowa od pełnomocnictwa 17 zł, wynagrodzenie pełnomocnika – 5.400 zł). Przyjmując, że ostatecznie to pozwana wygrała proces w 82,45 %, powód winien zwrócić pozwanej kwotę 4465,77 zł (5417 zł x 82,45%), natomiast pozwana powodowi kwotę 2763,49 zł (15746,42 zł x 17,55%). Wzajemna kompensata tych kwot prowadzi do wniosku, że ostatecznie pozwanej od powoda tytułem zwrotu kosztów procesu należy się kwota 1720,28 zł z ustawowymi odsetkami za opóźnienie od dnia uprawomocnienia się orzeczenia do dnia zapłaty (pkt III wyroku).

Sąd na podstawie art. 100 § 1 k.p.c. wzajemnie zniósł koszty procesu między powodem a pozwanym, albowiem koszty procesu należne powodowi zostały już rozliczone.

sędzia Ewa Oknińska