Zarządzenie z 26 stycznia 2012, sygn. III KZ 93/11
Data orzeczenia
26 stycznia 2012
Sąd
Sąd Najwyższy
Wydział
Izba Karna, Wydział III
Przewodniczący
SSN Dorota Rysińska
Podstawa prawna
III KZ 93/11
Przepisy procedury karnej, tak z uwagi na ich funkcje gwarancyjne,
jak i zabezpieczające pewność obrotu prawnego, nie przewidują
dowolności ani w doręczaniu pism procesowych przez organy
postępowania, ani w ich wnoszeniu przez uprawnione osoby.
Wykorzystanie elektronicznej formy doręczenia pisma nie zależy zatem od
uznania uczestników procesu, lecz ma zastosowanie jedynie w wypadkach
przewidzianych w ustawie.
Upoważniony sędzia SN: D. Rysińska.
W sprawie Pawła G. zarządzono z w r ó c i ć akta sprawy Sądowi
Okręgowemu w S. w celu uzupełnienia czynności procesowych związanych
z wydaniem, w dniu 23 listopada 2011 r., zarządzenia o odmowie przyjęcia
kasacji przez doręczenie Pawłowi G. uwierzytelnionego odpisu tegoż
zarządzenia w sposób określony przepisami Rozdziału 15 Działu IV
Kodeksu postępowania karnego, z wyłączeniem jednak przepisu art. 132 §
3 k.p.k., wraz z pouczeniem o terminie i sposobie zaskarżenia zarządzenia,
zawierającym także wskazówkę, że zażalenie, aby otrzymać bieg, musi być
podpisane przez wnoszącego pismo, którego to warunku nie spełnia jego
nadanie pocztą elektroniczną.
2
U Z A S A D N I E N I E
Zażalenie Pawła G. na zarządzenie z dnia 23 listopada 2011 r. o
odmowie przyjęcia kasacji zostało nadane do Sądu Okręgowego pocztą
elektroniczną. Przepisy Kodeksu postępowania karnego nie przewidują
jednak tego sposobu wniesienia środka odwoławczego (zob. szerzej
postanowienie Sądu Najwyższego z dnia 26 marca 2009 r., I KZP 39/08,
OSNKW 2009, z. 5, poz. 36 oraz wywody uchwały Sądu Najwyższego z
dnia 20 grudnia 2006 r., I KZP 29/06, OSNKW 2007, z. 1, poz. 1). Oznacza
to, że zażalenie to nie powinno zostać przyjęte i przedstawione do
rozpoznania Sądowi Najwyższemu, jako że nie spełnia ono formalnego
warunku wniesienia tego środka w formie pisma procesowego (art. 466 w
zw. z art. 428 § 1 i art. 119 § 1 pkt. 4 k.p.k.).
Przedwczesne jednak byłoby pozostawienie przez Sąd Najwyższy
bez rozpoznania tegoż zażalenia, jako niewniesionego skutecznie.
Wskazany jego brak jest bowiem usuwalny w drodze uruchomienia
procedury przewidzianej w art. 120 § 1 k.p.k. W takim razie, za niezbędne
uznać należało dopełnienie czynności procesowych we wskazanym
kierunku, co uzasadnia zwrócenie, w tym celu, akt sprawy Sądowi, do
którego zażalenie zostało nadesłane.
Jednocześnie nie sposób było nie dostrzec, iż podjęcie tychże
czynności nie byłoby w realiach sprawy wystarczające w sytuacji, gdy z akt
sprawy wynika, że również i do doręczenia Pawłowi G. zarządzenia o
odmowie przyjęcia kasacji nie doszło w sposób zgodny z przepisami prawa.
Odwołując się tu do wywodów przytaczanych wyżej judykatów Sądu
Najwyższego, należy w tym miejscu tylko podkreślić, że doręczenie osobie
uprawnionej zarządzenia w niezbędnej formie uwierzytelnionego odpisu
(art. 100 § 2, art. 128 § 1 k.p.k.), nie może skutecznie nastąpić przez jego
przesłanie pocztą elektroniczną (choćby w postaci pliku w formacie PDF),
3
jak to miało miejsce w niniejszej sprawie (zob. także P. Hofmański, E.
Sadzik, K. Zgryzek: K.P.K., Komentarz, Warszawa 2011, s. 791-792).
Stwierdzając zatem, że zastosowanie trybu przewidzianego w art. 132 § 3
k.p.k. dla doręczenia opisanego na wstępie zarządzenia nie spełniało
wymagań ustawowych, za niezbędne uznać również należało uzupełnienie
czynności procesowych z tym związanych, zgodnie z przepisami art. 131 §
1 (i odpowiednio innych) k.p.k.
Na koniec trzeba zaakcentować, że przepisy procedury karnej, tak z
uwagi na ich funkcje gwarancyjne, jak i zabezpieczające pewność obrotu
prawnego, nie przewidują dowolności ani w doręczaniu pism procesowych
przez organy postępowania, ani w ich wnoszeniu przez uprawnione osoby.
Wykorzystanie elektronicznej formy doręczenia pisma nie zależy zatem od
uznania uczestników procesu, lecz ma zastosowanie jedynie w wypadkach
przewidzianych w ustawie. Na tle realiów sprawy wypada więc tylko dodać,
że o ile strona nie ma woli podania miejsca swego pobytu (art. 119 § 1 pkt.
2 k.p.k.) lub odbioru pisma wysłanego pod znanym sądowi ostatnim
adresem miejsca jej zamieszkania, to zastosowanie znajdują odpowiednie,
przewidziane dla takich sytuacji, regulacje Rozdziału 15 Kodeksu
postępowania karnego..) lub odbioru pisma wysłanego pod znanym sądowi ostatnim
adresem miejsca jej zamieszkania, to zastosowanie znajdują odpowiednie,
przewidziane dla takich sytuacji, regulacje Rozdziału 15 Kodeksu
postępowania karnego.