Postanowienie z 27 czerwca 2025, sygn. XVII Amo 31/25

POSTANOWIENIE

Dnia 27 czerwca 2025 r.

Sąd Okręgowy w Warszawie, XVII Wydział Sąd Ochrony Konkurencji i Konsumentów

w składzie:

Przewodnicząca: sędzia SO Anna Gałas

po rozpoznaniu 27 czerwca 2025 r. w Warszawie

na posiedzeniu niejawnym

sprawy z wniosku Prezesa Urzędu Ochrony Konkurencji i Konsumentów

z udziałem (...) w W.

o rozstrzygnięcie w przedmiocie pisemnej komunikacji, o której mowa w art. 105da ust. 1 ustawy z dnia 16 lutego 2007 r. o ochronie konkurencji i konsumentów

postanawia:

1)  stwierdzić, że dokument, stanowiący Załącznik nr 2 (w kopercie) do wniosku Prezesa Urzędu Ochrony Konkurencji i Konsumentów z dnia 16 maja 2025 r. r., pozyskany w dniu 18 marca 2025 r. w toku przeszukania u przeszukiwanego, kontrolowanego (...) w W. przeprowadzonego w ramach postępowania wyjaśniającego wszczętego przez Prezesa Urzędu Ochrony Konkurencji i Konsumentów postanowieniem z dnia 12 lutego 2025 r. znak: (...), tj.: dokument z dnia 1 lutego 2024 r. pod nazwą: (...) -

nie zawiera pisemnej komunikacji, o której stanowi art. 105da ust. 1 pkt 1) ustawy z dnia 16 lutego 2007 r. o ochronie konkurencji i konsumentów i nie został sporządzony w celu, o którym mowa w art. 105da pkt 2) ustawy z dnia 16 lutego 2007 r. o ochronie konkurencji i konsumentów;

2)  zwrócić Prezesowi Urzędu Ochrony Konkurencji i Konsumentów dokument, o którym mowa w pkt 1. postanowienia.

sędzia Anna Gałas

Sygn. akt XVII Amo 31/25

UZASADNIENIE

postanowienia z dnia 27 czerwca 2025 r. w całości

Wnioskiem nadanym w dniu 16 maja 2025 r. Prezes Urzędu Ochrony Konkurencji i Konsumentów – stempel k. 23 (dalej: Prezes UOKiK), na podstawie art. 105da ust. 3 w związku z art. 105q pkt 1 ustawy z dnia 16 lutego 2007 r. o ochronie konkurencji i konsumentów (u.o.k.k.), wniósł o rozstrzygnięcie, czy ujawniony w toku przeszukania u (...) w W. (dalej: spółka, przeszukiwana) „dokument” (stanowiący załącznik nr 2 do wniosku), zawiera pisemną komunikację, o której mowa w art. 105da ust. 1 pkt 1 u.o.k.k. oraz został sporządzony w celu, o którym mowa w art. 105da ust. 1 pkt 2 u.o.k.k. W przypadku uznania przez sąd, że przekazany dokument zawiera pisemną komunikację, o której mowa w art. 105da ust. 1 pkt 1 u.o.kk. oraz został sporządzony w celu, o którym mowa w art. 105da ust. 1 pkt 2 u.o.k.k. - wniósł o jego zwrot przeszukiwanej. W przypadku stwierdzenia, że przekazany dokument nie zawiera pisemnej komunikacji, o której mowa w art. 105da ust. 1 pkt 1 u.o.k.k. oraz nie został sporządzony w celu, o którym mowa w art. 105da ust. 1 pkt 2 u.o.k.k. – wniósł o jego zwrot Prezesowi UOKiK.

W odpowiedzi na wniosek przeszukiwana (...) w W. wniosła o zwrot „dokumentu” przeszukiwanej z uwagi na fakt, że zastosowanie w niniejszej sprawie tzw. procedury kopertowej, o której mowa w art. 105da ust. 3 u.o.k.k. w zw. z art. 105q pkt 1 u.o.k.k., jest spóźnione, ponieważ Prezes UOKiK odebrał dokument z siedziby przeszukiwanej poza trybem procedury kopertowej, naruszając tym samym prawa proceduralne przeszukiwanej. W przypadku nieuwzględnienia przez Sąd tego wniosku, przeszukiwana wniosła o zwrot dokumentu przeszukiwanej z uwagi na fakt, że dokument zawiera pisemną komunikację, o której mowa w art. 105da ust. 1 pkt 1 u.o.k.k. oraz został sporządzony w celu, o którym mowa w art. 105da ust. 1 pkt 2 u.o.k.k., a zatem jest objęty ochroną poufności komunikacji pomiędzy przedsiębiorcą a wykwalifikowanym prawnikiem oraz tajemnicą zawodową.

Sąd Okręgowy Sąd Ochrony Konkurencji i Konsumentów ustalił następujący stan faktyczny:

Postanowieniem z dnia 12 lutego 2025 r., nr (...) Prezes UOKiK wszczął postępowanie wyjaśniające mające na celu wstępne ustalenie, czy w związku z działalnością przedsiębiorców zajmujących się produkcją i sprzedażą (...) mogło dojść do naruszenia ustawy o ochronie konkurencji i konsumentów lub Traktatu o funkcjonowaniu Unii Europejskiej (Dz. Urz. UE C 202 z 7.6.2016 r., s. 1-388), uzasadniającego wszczęcie postępowania antymonopolowego, w tym ustalenie, czy sprawa ma charakter antymonopolowy.

Prezes UOKiK, na podstawie postanowienia Sądu Okręgowego w Warszawie - Sądu Ochrony Konkurencji i Konsumentów z dnia 20 lutego 2025 r. (sygn. akt XVII Amo 8/25) oraz upoważnienia Prezesa Urzędu z dnia 11 marca 2025 r., poprzez osoby działające z tego upoważnienia w dniu 18 marca 2025 r. rozpoczął przeszukanie u (...) w W. - w celu znalezienia i uzyskania informacji mogących stanowić dowód w sprawie podejrzenia ustalania cen, ograniczania lub kontrolowania produkcji lub zbytu oraz podziału rynku w odniesieniu do (...), co może naruszać art. 6 u.o.k.k. oraz art. 101 Traktatu o funkcjonowaniu Unii Europejskiej (Dz. Urz. UE C 202 z 7.6.2016 r., s. 1-388; dalej: (...)). Czynności przeszukania zostały zakończone 14 kwietnia 2025 r.

(postanowienie Prezesa UOKiK k. 19, postanowienie SOKiK k. 10, upoważnienie k. 11-18., okoliczności niesporne)

W toku przedmiotowego przeszukania, w dniu 18 marca 2025 r. pracownicy UOKiK przeszukali pomieszczenie zajmowane przez prezesa zarządu przeszukiwanej (...)., W. C.. W trakcie przeszukania tego pomieszczenia, przy obecności W. C. prezesa zarządu przeszukiwanej i r. pr. A. D. ujawniony został m.in. dokument z dnia 1 lutego 2024 r. pt. „(...)” (dalej też: „dokument”), w zakresie którego przeszukiwana, na podstawie art. 105da ust. 1 pkt 1 i 2 u.o.k.k. zgłosiła, że: dokument zawiera pisemną komunikację pomiędzy zewnętrzną kancelarią prawną a W. C., wytworzoną w celu realizacji prawa przeszukiwanej do uzyskania ochrony prawnej w związku z przedmiotem postępowania wyjaśniającego prowadzonego przez Prezesa UOKiK oraz został sporządzony wyłącznie w celu realizacji prawa przeszukiwanej do uzyskania ochrony prawnej w związku z przedmiotem postępowania wyjaśniającego prowadzonego przez Prezesa UOKiK.

Adresatem dokumentu jest (...).

(notatka, załącznik do protokołu przeszukania k. 20-22, dokument objęty wnioskiem koperta k. 9)

W odpowiedzi na żądanie przeszukujących, spółka oświadczyła, że autorem dokumentu jest adw. M. M. z (...), pełniącej rolę stałego „compliance officera” dla (...), w którego zarządzie zasiada W. C.. Spółka oświadczyła, że dokument objęty wnioskiem został przygotowany przez ww. kancelarię na zlecenie (...) i ma formę prezentacji składającej się z 43 slajdów dotyczących szkolenia z prawa konkurencji dla zarządu wskazanego (...).

(notatka, załącznik do protokołu przeszukania k. 20-22)

Wyżej wymienione oświadczenia przeszukiwanej budziły wątpliwości przeszukujących, ponieważ w ich ocenie ta nie wykazała, że ww. dokument wypełnia przesłanki przewidziane dyspozycją art. 105da ust. 1 pkt 1 i 2 u.o.k.k. Pracownicy UOKiK w tych okolicznościach nie byli w stanie, na podstawie przedstawionej przez przeszukiwaną argumentacji, jednoznacznie stwierdzić zasadności zastosowania ochrony na podstawie ww. przepisu. Wobec uzasadnionych wątpliwości co do tego, czy przedmiotowy dokument objęty jest ochroną wynikającą z art. 105da ust. 1 pkt 1 i 2 u.o.k.k., przeszukujący, w trybie art. 105da ust. 3 u.o.k.k, zabezpieczyli w obecności pełnomocników przeszukiwanej poświadczoną za zgodność z oryginałem kopię ww. dokumentu oraz umieścili ją w kopercie zabezpieczonej plombą o numerze: (...) - w celu przesłania do Sądu Ochrony Konkurencji i Konsumentów z wnioskiem o rozstrzygnięcie.

(notatka, załącznik do protokołu przeszukania k. 20-22, dokument objęty wnioskiem koperta k. 9, wniosek k. 4-7)

Na skutek zażalenia wniesionego przez przeszukiwaną Sąd Okręgowy w Warszawie, XVII Wydział - Sąd Ochrony Konkurencji i Konsumentów postanowieniem z dnia 28 kwietnia 2025 r. (sygn. akt XVII Amz 14/25 oddalił zażalenie przeszukiwanej na czynność przeszukiwania podjętą z naruszeniem przepisów prawa oraz praw przesłuchiwanej spółki dokonane w toku przeszukania przez UOKiK w trakcie czynności przeszukania w dniach pomiędzy 18 a 24 marca 2025 r

(postanowienie z uzasadnieniem SOKiK k. 61-65v)

Powyższy stan faktyczny Sąd ustalił go w oparciu o powołane dokumenty i oświadczenia stron złożone w pismach procesowych tj. wniosku i odpowiedzi na wniosek w nawiązaniu do dokumentów do nich dołączonych i w pismach powoływanych.

Sąd Okręgowy – Sąd Ochrony Konkurencji i Konsumentów zważył, co następuje:

Przeszukiwana spółka w reakcji na wniosek Prezesa UOKiK złożony wraz z „dokumentem” do SOKiK sformułowała dwa zarzuty: pierwszy wskazujący, że wniosek jest spóźniony, ponieważ Prezes UOKiK odebrał „dokument” od przeszukiwanej bez zachowania procedury kopertowej a drugi zarzut, że wniosek jest bezzasadny, ponieważ „dokument” zawiera pisemną komunikację, o której mowa w art. 105da ust. 1 pkt 1 u.o.k.k. oraz został sporządzony w celu, o którym mowa w art. 105da ust. 1 pkt 2 u.o.k.k.

Przed oceną tych dwóch zarzutów i argumentów na ich poparcie należy wstępnie wskazać, że instytucja przeszukania w trakcie postępowania prowadzonego przez Prezesa Urzędu Ochrony Konkurencji i Konsumentów jest objęta regulacją ustawy o ochronie konkurencji i konsumentów (art. 105n i n. u.o.k.k.). Zgodnie z nimi, w toku postępowania przed Prezesem UOKiK, w sprawach praktyk ograniczających konkurencję, w toku postępowania wyjaśniającego i postępowania antymonopolowego, w celu znalezienia i uzyskania informacji z akt, ksiąg, pism, wszelkiego rodzaju dokumentów lub informatycznych nośników danych, urządzeń oraz systemów informatycznych oraz innych przedmiotów mogących stanowić dowód w sprawie, Prezes Urzędu może przeprowadzić u przedsiębiorcy przeszukanie pomieszczeń i rzeczy, jeżeli istnieją uzasadnione podstawy do przypuszczenia, że wymienione informacje lub przedmioty tam się znajdują.

W celu uzyskania informacji mogących stanowić dowód w sprawie przeszukujący mają prawo, między innymi, żądania udostępnienia związanych z przedmiotem kontroli akt, ksiąg, wszelkiego rodzaju pism, dokumentów oraz ich odpisów i wyciągów, korespondencji przesyłanej pocztą elektroniczną, informatycznych nośników danych w rozumieniu przepisów o informatyzacji działalności podmiotów realizujących zadania publiczne, innych urządzeń zawierających dane informatyczne lub systemów informatycznych, w tym także zapewnienia dostępu do systemów informatycznych będących własnością innego podmiotu zawierających dane kontrolowanego związane z przedmiotem kontroli, w zakresie, w jakim kontrolowany ma do nich dostęp; sporządzania z materiałów i korespondencji, o których mowa w pkt 2, notatek; żądania sporządzenia przez kontrolowanego kopii lub wydruków materiałów, korespondencji, o których mowa w pkt 2, oraz informacji zgromadzonych na nośnikach, w urządzeniach lub w systemach, o których mowa w tym przepisie (art. 105b ust. 1 oraz art. 105o uokik). Przedsiębiorca poddany przeszukaniu zmuszony jest znosić czynności przeszukania, a organ antymonopolowy, za uprzednią zgodą Sądu Ochrony Konkurencji i Konsumentów, może samodzielni (bez zgody, współdziałania, czy pomocy przeszukiwanego) poszukiwać i gromadzić dowody naruszenia.

Przeszukanie wiąże się z ograniczeniem wolności i praw przedsiębiorców. W szczególności w aspekcie przedmiotu tej sprawy, w ramach prowadzonych czynności przeszukania może ujawnić się konflikt pomiędzy dwoma wartościami – ochroną konkurencji przed ograniczającymi ją praktykami przedsiębiorców a prawem przeszukiwanego do obrony w zakresie treści i przedmiotu komunikacji z prawnikiem.

W tym zakresie, w odniesieniu do instytucji przeszukania, ustawodawca dokonał zmiany u.o.k.k. poprzez wprowadzenie od dnia 20 maja 2023 r. m. in. art. 105da u.o.k.k. ( ustawa z dnia 9 marca 2023 r. o zmianie ustawy o ochronie konkurencji i konsumentów oraz niektórych innych ustaw, Dz. U. z 2023 r., poz. 852), który jest podstawą oświadczenia spółki i wniosku Prezesa UOKiK a stanowi, że: jeżeli w toku kontroli kontrolowany lub osoba przez niego upoważniona oświadczy, że ujawnione w toku kontroli pisma lub dokumenty, w tym zawarte na informatycznych nośnikach danych, w urządzeniach lub w systemach informatycznych, o których mowa w art. 105b ust. 1 pkt 2:

1) zawierają pisemną komunikację między kontrolowanym a niezależnym od kontrolowanego adwokatem, radcą prawnym, prawnikiem z Unii Europejskiej w rozumieniu art. 2 pkt 2 ustawy z dnia 5 lipca 2002 r. o świadczeniu przez prawników zagranicznych pomocy prawnej w Rzeczypospolitej Polskiej (Dz.U. z 2020 r. poz. 823) lub osobą, o której mowa w art. 2a tej ustawy, wytworzoną w celu realizacji prawa kontrolowanego do uzyskania ochrony prawnej w związku z przedmiotem postępowania prowadzonego przez Prezesa Urzędu, w toku którego jest przeprowadzana kontrola, lub

2) zostały sporządzone wyłącznie w celu realizacji prawa kontrolowanego do uzyskania ochrony prawnej od osób, o których mowa w pkt 1, w związku z przedmiotem postępowania prowadzonego przez Prezesa Urzędu, w toku którego jest przeprowadzana kontrola

- kontrolujący pozostawia te pisma lub dokumenty w miejscu kontroli.

Powołany przepis reguluje zakres i sposób ochrony komunikacji między kontrolowanym a jego zewnętrznym prawnikiem. Ochronę taką zwykło się określać w doktrynie, praktyce i w zasadzie powszechnie skrótem LPP ( Legal Professional Privilege ). Istotą LPP jest prawo przeszukiwanego przedsiębiorcy do odmowy ujawnienia w toku przeszukania organowi ochrony konkurencji dokumentów i zawartych w nich informacji pochodzących od prawnika w znaczeniu zawodowym: adwokata, radcy prawnego i prawnika z Unii Europejskiej w rozumieniu art. 2 pkt 2 ustawy z dnia 5 lipca 2002 r. o świadczeniu przez prawników zagranicznych pomocy prawnej w Rzeczypospolitej Polskiej (Dz.U. z 2020 r. poz. 823) lub osobą, o której mowa w art. 2a tej ustawy, jak również odmowy ujawnienia pism, dokumentów, notatek przeznaczonych dla takiego prawnika w celu przygotowania np. opinii prawnej i mających związek z przedmiotem przeszukania. Wskazany wyżej przepis określa też sposób postępowania z dokumentami odnośnie, do których przeszukiwany domaga się ochrony z tytułu LPP, co wcześniej nie było regulowane i w istocie sprowadzało się do stosowania zasad wypracowywanych w zakresie pragmatyki służbowej czynności Prezesa UOKiK.

Podstawowym celem przytoczonej regulacji jest zapewnienie przeszukiwanemu prawa do obrony poprzez chronienie porady prawnej uzyskanej przez niego w toku konkretnego postępowania przed Prezesem Urzędu. Ustawodawca zdecydował, że instytucja ta, jako wyjątkowa, jakkolwiek obszernie respektująca prawo do obrony w zakresie porad prawnych, to w ocenie Sądu nie służy ochronie wszelkiej komunikacji „prawniczej”, w jakiej uczestniczą prawnicy i ich klienci, akurat przeszukiwani w ramach czynności, do których przedstawiciele Prezesa UOKiK mają umocowanie, w tym udzielone przez właściwy SOKiK w ramach oznaczonego postępowania.

Należy podkreślić, że w tej sprawie, Prezes Urzędu prowadzi postępowanie wyjaśniające w związku z podejrzeniem, że mogło dojść do naruszenia zarówno krajowego jak i unijnego prawa konkurencji, a w konsekwencji jest zobowiązany uwzględniać unijne regulacje prawne (m.in. TFUE, rozporządzenie nr 1/2003) oraz dorobek orzeczniczy (acquis communautaire). W celu zapewnienia efektywności wykonywania prawa Unii, konieczna jest właściwa interpretacja krajowych przepisów regulujących tajemnicę komunikacji między kontrolowanym (przeszukiwanym) a niezależnym prawnikiem posiadającym tytuł zawodowy, o którym mowa w art, 105da u.o.k.k. Opisana nowelizacja u.o.k.k, która weszła w życie 20 maja 2023 r., miała na celu dostosowanie ustawodawstwa polskiego do unijnego orzecznictwa w zakresie tzw. LPP . Jak wskazuje się w uzasadnieniu do projektu tej nowelizacji, celem zmian w zakresie LPP jest dostosowanie polskiego porządku prawnego do standardów wypracowanych w orzecznictwie Trybunału Sprawiedliwości UE. Standardów tych w dalszym ciągu (od daty zmiany) nie narusza wskazana regulacja, w szczególności wobec powołanego przez przeszukiwanego wyroku Trybunału Sprawiedliwości Unii Europejskiej z dnia 26 maja 2024 r. (C-432/23), który zdecydował, że w świetle art. 7 Karty praw podstawowych (prawo komunikowania się), konsultacje prawne z adwokatem w dziedzinie prawa spółek są objęte zagwarantowaną w tym artykule wzmocnioną ochroną komunikacji między adwokatem a jego klientem, a decyzja nakazująca adwokatowi dostarczenie organowi administracji wszystkich dokumentów i informacji dotyczących jego relacji z klientem związanych z takimi konsultacjami, stanowi ingerencję w zagwarantowane we wspomnianym artykule prawo do poszanowania komunikacji między adwokatem a klientem.

W ocenie Sądu zakres regulacji nie sprzeciwia się tak zakreślonym standardom, które wskazują na racje ogólne. Art. 105da u.o.k.k. chroni poufność korespondencji między prawnikiem a przeszukiwanym, jeżeli korespondencja ta prowadzona jest, po pierwsze, przez posiadających tytuł zawodowy prawników, którzy legitymują się przymiotem niezależności od klienta oraz po drugie, w ramach i w interesie prawa przeszukiwanego do uzyskania ochrony prawnej, w związku z przedmiotem toczącego się przed organem postępowania, w toku którego przeprowadzane jest przeszukanie.

Przechodząc do oceny stanowiska przeszukiwanej, to w odniesieniu do pierwszego zarzutu przeszukiwanej, która wskazuje na to, że wniosek Prezesa UOKiK jest spóźniony, Sąd ocenił go jako niezasadny.

Zgodnie z art. 105da ust. 3 u.o.k.k. jeżeli oświadczenie kontrolowanego lub osoby przez niego upoważnionej, o którym mowa w ust. 1, budzi wątpliwości, kontrolujący niezwłocznie, nie później niż po zakończeniu kontroli, przekazuje pismo lub dokument, którego wątpliwość dotyczy, sądowi ochrony konkurencji i konsumentów, w sposób zapewniający należyte zabezpieczenie przed ujawnieniem jego treści.

Jak wynika z ustalonego stanu faktycznego, który nie budzi wątpliwości wobec stanowiska przeszukiwanej, to kontrolujący w trakcie realizowanego w dniu 20 marca 2025 r. przeszukania pomieszczenia spółki zajmowanego przez prezesa jej zarządu W. C. w reakcji na oświadczenie odnośnie do możliwości objęcia wyżej opisanego „dokumentu” ochroną wynikającą z LPP, wszczęli tzw. procedurę kopertową. Mianowicie, w obecności pełnomocników przeszukiwanej zabezpieczyli poświadczoną za zgodność z oryginałem kopię owego „dokumentu” oraz umieścili ją w kopercie zabezpieczonej plombą o numerze (...) w celu przesłania jej do Sądu Ochrony Konkurencji i Konsumentów z wnioskiem o rozstrzygnięcia sporu jak na wstępie.

Powołany przepis art. 105da ust. 3 u.o.k.k. w aspekcie czasu przekazania przez kontrolującego do SOKiK pisma lub dokumentu, którego dotyczy wątpliwość, nakazuje aby przekazanie nastąpiło po pierwsze niezwłocznie i po drugie nie później niż po zakończeniu kontroli. Należy jednak zwrócić uwagę, że kontrolujący czyli Prezes UOKiK nie pełni tylko roli pośrednika między SOKiK a przeszukiwanym lecz jest inicjatorem konkretnego postępowania przed tym Sądem, jego stroną (wnioskodawca) a zatem ma obowiązek jako organ państwowy będący wnioskodawcą zainicjować postępowanie sądowe. Natomiast rolą SOKiK, jako sądu powszechnego w ramach kognicji w postępowaniu cywilnym w rozumieniu formalnym, którą w tym wypadku daje mu ten szczególny przepis, jest rozpoznanie wniosku uprawnionego organu o rozstrzygnięcie incydentalnego sporu między kontrolowanym a kontrolującym. Innymi słowy, organ jest zobowiązany sporządzić wniosek inicjujący postępowanie przed sądem a nie tylko formalnie przedstawić sporne pismo lub dokument, jak tego oczekuje w swoim stanowisku spółka. Zgodnie z podstawowymi zasadami postępowania cywilnego przed sądem, to na skutek pisma inicjującego postępowanie jak np. wniosku, SOKiK ten wniosek ma obowiązek rozpoznać po zapoznaniu się z przedstawionym pismem lub dokumentem oraz stanowiskiem strony kontrolowanej.

Przeszukiwana wskazała, że Prezes UOKiK złożył spóźniony wniosek, ponieważ dokument po zakopertowaniu został następnie przekazany nie do SOKiK, lecz do siedziby Prezesa UOKiK, co potwierdza fakt, że sam wniosek został złożony dopiero 15 maja 2025 r., czyli ponad dwa tygodnie po wydaniu postanowienia SOKiK z dnia 28 kwietnia 205 r. (XVII Amz 14/25), podczas gdy czynność zabezpieczenia dokumentu miała miejsce w dniu 20 marca 2025 r. a pozostałe czynności przeszukania zostały zakończone w dniu 14 kwietnia 2025 r.

Przedstawione uwagi przeszukiwanej spółki dotyczące realizacji tzw. procedury kopertowej i rozstrzygania, co do przekazanego pisma lub dokumentu w świetle racjonalnej oceny dowodów w sprawie i dokonanych na tej podstawie ustaleń faktycznych nie pozwalają na uznanie racji przeszukiwanej. Po pierwsze, „dokument” został prawidłowo zabezpieczony i przygotowany do przekazania do SOKiK w odpowiedniej procedurze. Po drugie, pracownicy UOKiK upoważnieni do realizacji czynności przeszukania nie mają i nie mieli (vide: upoważnienie w aktach) uprawnienia do występowania przed sądem w imieniu Prezesa UOKiK a zatem tym bardziej wymagane były czynności organu. Po trzecie, przekazanie do SOKiK „dokumentu” mogło i powinno nastąpić w ślad za wnioskiem uprawnionego organu, co wymagało uprzednich czynności w ramach jego kompetencji ustrojowych i proceduralnych (w tym w ramach procedury administracyjnej) a więc sformułowania wniosku o rozstrzygnięcie incydentalnego sporu, co do „dokumentu”. Po czwarte, organ był zobligowany podjąć czynności niezwłocznie ale w racjonalnych ramach czasowych, bez zbędnej zwłoki (por. art. 34 § 1 k.p.a.), a zatem sformułowanie go ledwie 2 tygodnie po dacie (później doręczenie) postanowienia tut. Sądu z dnia 28 kwietnia 2025 r. o oddaleniu zażalenia (...) w W. na czynności przeszukania przez Prezesa UOKiK, mieści się w ramach niezwłoczności. Po piąte wreszcie, nie miało miejsca spóźnienie organu poprzez złożenie wniosku po zakończeniu kontroli, ponieważ z przedstawionych dowodów nie wynika, aby nastąpiło formalne zakończenie kontroli tym bardziej w dniu 14 kwietnia 2025 r. powołanym przez spółkę.

Dodatkowo Sąd wskazuje na analizę procedury kopertowej zaprezentowaną w doktrynie, gdzie zauważono, że: „Sporny dokument (jego kopia) jest umieszczany w zabezpieczonej kopercie i w takiej formie przekazywany przez Prezesa UOKiK do SOKiK niezwłocznie, nie później niż po zakończeniu kontroli. W tym kontekście należy odnotować, że w realiach kontroli pismo lub dokument, o którego poufności ma rozstrzygać SOKiK, może znaleźć się w dyspozycji kontrolujących jeszcze przed jego przekazaniem sądowi. Jednak już wówczas na kontrolujących spoczywa wymóg utrzymywania tego pisma (dokumentu) "w sposób zapewniający należyte zabezpieczenie przed ujawnieniem jego treści". Ponadto należy zwrócić uwagę na niejednoznaczność określonego w komentowanym przepisie momentu przekazania spornego dokumentu (pisma) sądowi. Ma to nastąpić "nie później niż po zakończeniu kontroli", jednak przypomnieć należy, że kwestia momentu zakończenia kontroli może rodzić wątpliwości. Ponadto nie sprecyzowano jak długo "po zakończeniu kontroli" ma to nastąpić. Bardziej jednoznaczne byłoby, gdyby przepis wyznaczał termin "nie później niż do zakończenia kontroli", ewentualnie "niezwłocznie po zakończeniu kontroli". W obecnym stanie prawnym należy przyjąć to ostatnie rozumienie jako właściwe.” ( Komentarz do u.o.k.k., red. A. Jurkowska – Gomułka, 2024 Legalis).

W ocenie Sądu, brzmienie art. 105da ust. 3 u.o.k.k. z pewnością nie jest jednoznaczne, co do końcowego terminu przekazania pisma lub dokumentu do SOKiK ale w okolicznościach tej sprawy, wzgląd na prawa strony przeszukiwanej i szczególnie jej stanowisko, co do znaczenia daty wydania postanowienia z dnia 28 kwietnia 2025 r. o oddaleniu jej zażalenia na czynności przeszukania, nakazują przyjąć, że wniosek Prezesa UOKiK z dnia 16 maja 2025 r. był niezwłoczny i w aspekcie sprawności postępowania nie naruszał praw proceduralnych przeszukiwanej spółki.

Reasumując, w ocenie SOKiK wniosek Prezesa UOKiK z pewnością nie był spóźniony i podlega merytorycznej ocenie, ponieważ został złożony w sposób, który wbrew zarzutom spółki nie narusza regulacji art. 105da ust. 3 w zw. z art. 105da ust. 1 u.o.k.k.

Odnosząc się do drugiego zarzutu spółki, która wskazuje, że wniosek jest bezzasadny, ponieważ „dokument” zawiera pisemną komunikację, o której mowa w art. 105da ust. 1 pkt 1 u.o.k.k. oraz został sporządzony w celu, o którym mowa w art. 105da ust. 1 pkt 2 u.o.k.k., to w ocenie Sądu jest on niezasadny.

W rozpoznawanej sprawie, Prezes UOKiK na podstawie art. 105da ust. 3 w związku z art. 105q pkt 1 u.o.k.k., wniósł o rozstrzygnięcie, czy ujawniony w toku przeszukania dokument, zawiera pisemną komunikację, o której mowa w art. 105da ust. 1 pkt 1 u.o.k.k. oraz został sporządzony w celu, o którym mowa w art. 105da ust. 1 pkt 2 u.o.k.k.

W tych okolicznościach, w oparciu o ustalony stan faktyczny należało ocenić, czy wobec oświadczenia przeszukiwanej, które to oświadczenie generuje dalsze działania właśnie z udziałem (...), pozyskany w toku przeszukania u (...) „dokument” zawiera pisemną komunikację, o której mowa w art. 105da ust. 1 pkt 1 u.o.k.k. lub został sporządzony w celu, o którym mowa w art. 105da ust. 1 pkt 2 u.o.k.k. i w każdym przypadku w związku z przedmiotem postępowania prowadzonego przez prezesa Urzędu w toku którego jest przeprowadzana kontrola. Kwestią wstępną i zasadniczą jest zweryfikowanie czy przedstawiony „dokument” ma takie cechy.

Zgodnie z art. 105da ust. 4 u.o.k.k., to na przeszukiwanym spoczywa ciężar dowodu, że ów dokument spełnia przesłanki określone w ust. 1 art. 105da u.o.k.k. W ocenie Sądu, przeszukiwana nie podołała ciężarowi dowodu w powyższym zakresie.

Poczyniona przez Sąd analiza stanu faktycznego oraz samego „dokumentu” doprowadziła do odpowiedzi, że wprawdzie „dokument”, który został pozyskany w toku przeszukania w spółce, został wytworzony przez niezależnego od przeszukiwanej prawnika (adwokata) działającego w ramach (...) ale nie spełnia żadnej z pozostałych przesłanek ww. przepisów. Należy bowiem podkreślić, że „dokument” ten wytworzony w ramach szkolenia na zlecenie (...) nie zawiera w swojej treści żadnych związków z przeszukiwaną spółką, co więcej przeszukiwana nawet nie usiłowała wykazywać dowodowo, że jej reprezentant był adresatem tego „dokumentu”, jako faktyczny uczestnik szkolenia, w tym członek zarządu zlecającego (...) (ogólne twierdzenia nie są dowodem w postępowaniu cywilnym). Ponadto brak w tym dokumencie nawet śladowych treści związku z przedmiotem postępowania prowadzonego przez Prezesa UOKiK w toku, którego była przeprowadzana kontrola (według postanowienia z dnia 12 lutego 2025 r. – k. 19) u (...)

W ocenie Sądu „dokument” zabezpieczony podczas przeszukania może być zakwalifikowany jak wskazuje przeszukiwana jako „porada prawna” ale z pewnością nie w rozumieniu profesjonalnej porady prawnej w związku z przedmiotem prowadzonego postępowania, ponieważ tego rodzaju porada już tylko z racji podstawowego profesjonalizmu i zasady działania w interesie klienta musiałaby odnosić się oceną, analizą, rekomendacją i ewentualną propozycją pomocy prawnej do konkretnego problemu prawnego klienta (przedmiotu postępowania, z którym ma związek). Przeszukiwana w swojej odpowiedzi na wniosek Prezesa UOKiK nie wskazała i także, co istotne nie wykazała żadnego związku „dokumentu”, którego wyłączenia się domaga z przedmiotem prowadzonego postępowania.

W nawiązaniu do wcześniejszych uwag odnoszących się do prawa materialnego, co do zakresu regulacji przepisu art. 105da u.o.k.k., to chroni on poufność korespondencji między prawnikiem a przeszukiwanym, jeżeli korespondencja ta prowadzona jest, w związku z przedmiotem toczącego się przed organem postępowania, w toku którego przeprowadzane jest przeszukanie. Sąd Okręgowy w pełni podziela rozważania Sądu Apelacyjnego w Warszawie (poczynione co prawda na kanwie poprzedniego stanu prawnego) w uzasadnieniu postanowienia z dnia 17 lutego 2022 r., sygn. akt VII AGz 633/21, który co do zasady stwierdził odnośnie tajemnicy obrończej, że pojęcia tego nie można rozszerzać w sposób jaki czyni to uczestnik tj. aby pojęcie obrony interpretować szeroko w odniesieniu do wszelkiej korespondencji (w tym także prowadzonej bez udziału obrońcy - radcy prawnego/adwokata) powstałej na kilka lat przed konkretnym postępowaniem i dotyczącej kwestii jedynie „potencjalnie istotnych” dla postępowania. W odniesieniu do analizowanej też w tej sprawie zasady LPP, przez pryzmat której należy wykładać zakres sformułowania okoliczności związanych z wykonywaniem funkcji obrońcy Sąd Apelacyjny w Warszawie w powołanej sprawie uznał, że nie chodzi o jakiekolwiek informacje czy materiały, które przedmiotowo dotyczą podejmowanych przed przedsiębiorcę działań a wobec których formułowane jest podejrzenie, że mogą stanowić one praktykę ograniczającą konkurencję, nawet jeżeli były sporządzane przez lub z udziałem osoby wykonującej zawód adwokata lub radcy prawnego. Trafnie wskazano, że tajemnicą obrończą nie są jakiekolwiek przejawy pomocy prawnej świadczonej przez adwokata czy radcę prawnego. Tajemnica obrończe obrońca musi pozostawać w bezpośrednim związku z realizacją prawa strony do korzystania ze świadczonej przez uprawnionego do tego obrońcy obrony, rozumianej jako możliwość korzystania w postępowaniu z prawnie dopuszczalnych środków nakierowanych na obronę przed poniesieniem odpowiedzialności.

Sąd, odnosząc te rozważania do stanu faktycznego sprawy w związku z dokonaną analizą „dokumentu” oraz zakresem regulacji art. 105da u.o.k.k. i w istocie brakiem aktywności dowodowej po stronie przeszukiwanej ocenił, że ów dokument objęty wnioskiem nie ma żadnej cechy, która kwalifikowałaby go do zakresu objętego ochroną z art. 105da ust. 1 u.o.k.k. Słusznie, kontrolujący powzięli wątpliwości, co do oświadczenia reprezentanta przeszukiwanej odnośnie do „dokumentu” w związku z treścią art. 105da ust. 1 pkt 1 i 2 u.o.k.k., tj. że zawiera komunikację wytworzoną w celu realizacji prawa do uzyskania przez przeszukiwanej ochrony prawnej w związku z przedmiotem postępowania wyjaśniającego prowadzonego przez Prezesa UOKiK, w toku którego prowadzone jest przeszukanie oraz został sporządzony wyłącznie w celu realizacji prawa przeszukiwanej do uzyskania ochrony prawnej w związku z przedmiotem tegoż postępowania wyjaśniającego. W ocenie Sądu „dokument” w całości pozostaje abstrakcyjny tak odnośnie do przeszukiwanej, poza faktem, że pozostawał w dyspozycji jej reprezentanta, jak i wobec przedmiotu postępowania wszczętego rok po jego wytworzeniu.

Należy podkreślić, że nawet powszechnie znane cechy takiego dokumentu, jak objęty wnioskiem wskazują na jego brak związku z przedmiotem prowadzonego postępowania. Otóż, jest to wydruk zestawienia slajdów z prezentacji szkoleniowej ze szkolenia z prawa konkurencji dla (...), K. 1 lutego 2024 r., zawierający w owych slajdach obrazowo (slajd) - tekstowy (wypełnienie slajdu), swoisty spis treści wykładu przedstawionego przez Prelegenta a dotyczącego prawa ochrony konkurencji i konsumentów na tle m. in. nowych regulacji, orzecznictwa w tym zwłaszcza TSUE, zrównoważonego rozwoju w prawie konkurencji w aspekcie historycznym i praktyki zagranicznej czy case study bez odniesień do przeszukiwanej. Słowem, jest to swoisty skrót ogólnego szkolenia z prawa konkurencji, w którym prawdopodobnie ktoś uczestniczył. Tym samym nie mógł one stanowić porady prawnej związanej z wykonywaniem zawodowej działalności prawnika dla przeszukiwanej spółki w związku z prowadzonym postępowaniem, nadto wszczętym rok po wskazanym szkoleniu. Innymi słowy nie sposób uznać, że materiał szkoleniowy (wydruk slajdów z prezentacji) na temat prawa konkurencji, który z racji jego charakteru świadczy o tym, że prawdopodobny uczestnik szkolenia a dysponent dokumentu pogłębiał swoją wiedzę we wskazanym ogólnym temacie, jest tylko z uwagi na tę okoliczność objęty ochroną, o której stanowi art. 105da ust. 1 u.o.k.k. a kontrolujący właśnie z powodu wskazanego ograniczenia powinni pozostawić go w miejscu kontroli.

Odnosząc tę analizę do konkluzji, to z przedstawionych powodów Sąd uznał, że dokument pozyskany w trakcie przeszukania w spółce nie zawiera pisemnej komunikacji między kontrolowanym a prawnikiem ani nie został stworzony wyłącznie w celu realizacji prawa kontrolowanego w związku z przedmiotem postępowania prowadzonego przez Prezesa UOKiK.

Z powołanych względów Sąd Ochrony Konkurencji i Konsumentów, w oparciu o art. 105da ust. 5 u.o.k.k. postanowił stwierdzić, że dokument objęty wnioskiem, tj.: dokument z dnia 1 lutego 2024 r. pod nazwą: „(...)” - nie zawiera pisemnej komunikacji, o której stanowi art. 105da ust. 1 pkt 1) u.o.k.k. i nie został sporządzony w celu, o którym mowa w art. 105da pkt 2) u.o.k.k. oraz w pkt 2. postanowił w konsekwencji zwrócić Prezesowi Urzędu Ochrony Konkurencji i Konsumentów dokument, o którym mowa w pkt 1. postanowienia.

sędzia Anna Gałas