Wyrok z 23 lipca 2025, sygn. I C 1133/24

WYROK

W IMIENIU RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ

Dnia 23 lipca 2025 r.

Sąd Okręgowy w O. I Wydział Cywilny

w składzie następującym:

Przewodniczący:	sędzia Ewa Oknińska
Protokolant:	sekretarz sądowy (...),

po rozpoznaniu w dniu 16 lipca 2025 r. w O.

na rozprawie

sprawy z powództwa Banku (...) S.A. z siedzibą w W.

przeciwko K. K., W. Ś.

o zapłatę

I.zasądza solidarnie od pozwanych K. K. i W. Ś. na rzecz powoda Bank (...) Spółka Akcyjna z siedzibą w W. kwotę 211.753,81 zł wraz z odsetkami maksymalnymi za opóźnienie w stosunku rocznym od dnia 21 marca 2024 r. do dnia zapłaty, z zastrzeżeniem pozwanej W. Ś. prawa do powoływania się w toku postępowania egzekucyjnego na ograniczenie jej odpowiedzialności do udziału wynoszącego (...) części we współwłasności nieruchomości, dla której Sąd Rejonowy w O., prowadzi księgę wieczystą Nr (...) - do wysokości wierzytelności zabezpieczonej na rzecz powoda hipoteką umowną w kwocie 409.638 zł;

II.oddala powództwo w pozostałej części;

III.zasądza solidarnie od pozwanych K. K. i W. Ś. na rzecz powoda Bank (...) Spółka Akcyjna z siedzibą w W. kwotę 19.913,69 zł wraz z ustawowymi odsetkami za opóźnienie od uprawomocnienia się orzeczenia do dnia zapłaty tytułem zwrotu kosztów procesu.

sędzia Ewa Oknińska

Sygn. akt I C 1133/24

UZASADNIENIE

Powód Bank (...) S.A. z siedzibą w W. wniósł orzeczenie nakazem zapłaty w postępowaniu upominawczym, że K. K. i W. Ś. mają zapłacić solidarnie na rzecz powoda kwotę 227.447,09 zł z dalszymi odsetkami w wysokości odsetek maksymalnych za opóźnienie w stosunku rocznym, liczonymi od kwoty 227.447,09 zł od dnia wytoczenia powództwa do dnia zapłaty z zastrzeżeniem, że pozwana W. Ś. jako dłużnik rzeczowy z tytułu ustanowionej na rzecz strony powodowej hipoteki umownej w kwocie 409.638,00 zł może powoływać się w toku postępowania egzekucyjnego na swoją ograniczoną odpowiedzialność do wysokości wartości nieruchomości położonej w O., przy ul. (...), objętej księgą wieczystą nr (...), prowadzoną przez Sąd Rejonowy w O., VI Wydział Ksiąg Wieczystych.

Nadto wniósł o zasądzenie solidarnie od pozwanych na rzecz powoda kosztów procesu według norm przepisanych wraz z dalszymi odsetkami ustawowymi za opóźnienie od dnia uprawomocnienia się orzeczenia do dnia zapłaty, w tym kosztów wynikających z uiszczonej opłaty skarbowej od pełnomocnictw w kwocie 51 zł.

W uzasadnieniu powód wskazał, że z K. K. łączyła go umowa złotowego mieszkaniowego kredytu hipotecznego z dnia 12 czerwca 2018 r. Umowa ta została wypowiedziana przez bank oświadczeniem wysłanym dnia 3 sierpnia 2021 r. Decyzję tę poprzedzało wezwanie pozwanej do spłaty przeterminowanego zadłużenia. Po upływie okresu wypowiedzenia umowy zobowiązanie strony pozwanej stało się w całości wymagalne. Powód wskazał, że na łączną kwotę zadłużenia w wysokości 227.447,09 zł, składa się:

- kapitał w kwocie 149.392,51 zł,

- odsetki kapitałowe naliczone od kapitału nieprzeterminowanego w wysokości 2,06 % w stosunku rocznym należne za okres od 05/09/2021 do 27/09/2021 w kwocie 208,54 zł,

- odsetki umowne za opóźnienie w wysokości odsetek maksymalnych za opóźnienie w stosunku rocznym, należne za okres od 03/07/2022 do 19/03/2024 w łącznej kwocie 77. 846,04 zł. (pozew k. 4-5v)

Nakazem zapłaty w postępowaniu upominawczym z dnia 12 kwietnia 2024 r., w sprawie I Nc 29/24 Sąd Okręgowy w O. nakazał pozwanym, aby zapłaciły żądaną kwotę. (nakaz zapłaty k. 45)

Pozwana K. K. złożyła sprzeciw, którym zaskarżyła w całości nakaz zapłaty i wniosła o oddalenie powództwa oraz zasądzenie od strony powodowej na jej rzecz kosztów postępowania, według norm przepisanych. Zakwestionowała powództwo co do zasady jak i co do wysokości. Podniosła zarzut braku legitymacji biernej po stronie pozwanej oraz zarzut braku skutecznego wezwania pozwanej W. Ś. do dobrowolnego spełnienia świadczenia na rzecz powoda. W jej ocenie że powód nie wykazał zasadności naliczonych odsetek i należności dodatkowych, sposobu kapitalizacji odsetek, ich wysokości i terminu.

W uzasadnieniu pozwana zaprzeczyła, aby łączyła ją z powodem jakakolwiek umowa. Zdaniem pozwanej przedłożone przez powoda wydruki, wyciąg z ksiąg bankowych nie mogą stanowić dokumentu w tym postępowaniu. Pozwana zakwestionowała wysokość dochodzonego roszczenia, albowiem powód nie wykazał, jakie należności składają się na dochodzoną kwotę, nie przedłożył dowodu wypłacenia środków pieniężnych. Ponadto pozwana wskazała, że bank dokonał błędnej kapitalizacji odsetek. Odsetki maksymalne od kwoty należności głównej za okres od 3.07.2022 r. do 19.03.2024 r. winny wynosić 60.888,70 zł (sprzeciw k.63-64v).

Postanowieniem z dnia 5 grudnia 2024 r. Sąd na podstawie art. 177 § 1 pkt 6 k.p.c. zawiesił postępowanie w stosunku do pozwanej W. Ś.. (postanowienie k. 83) Następnie postanowieniem z dnia 24 kwietnia 2025 r. Sąd podjął postępowanie w stosunku do pozwanej W. Ś.. (postanowienie k. 142)

Pozwana W. Ś. złożyła sprzeciw od nakazu zapłaty, wnosząc o oddalenie powództwa oraz zasądzenie od powoda na swoją rzecz kosztów procesu. Pozwana zakwestionowała powództwo co do zasady i co do wysokości. Wskazała, że powód nie sprostał obowiązkowi wykazania zasadności powództwa, opierając inicjatywę dowodową na kserokopiach. Pozwana zakwestionowała, aby doszło do skutecznego wypowiedzenia umowy kredytowej. Zarzuciła, że bank w nieprawidłowy sposób wyliczył skapitalizowane odsetki. Ponadto pozwana zaprzeczyła, aby otrzymała od powoda wezwanie do zapłaty. (sprzeciw k. 160-162)

Sąd ustalił, co następuje:

W dniu 4 maja 2018 r. pozwana K. K. złożyła wniosek o udzielenie jej kredytu hipotecznego na zakup nieruchomości położonej w O..

(dowód: wniosek k. 38-40v)

W dniu 12 czerwca 2018 r. K. K. zawarła z Bankiem (...) Spółka Akcyjna z siedzibą w W. umowę złotowego mieszkaniowego kredytu hipotecznego nr (...). Na mocy tej umowy bank udzielił pozwanej, na warunkach szczegółowo określonych w umowie, kredytu w wysokości 204.819 zł. Podstawowy cel kredytowania to sfinansowanie zakupu udziału w nieruchomości, w wyniku którego kredytobiorczyni przysługiwać będzie udział w nieruchomości, położonej w O., przy ul. (...). (§ 1 (...))

Pozwana zobowiązała się spłacać kredyt w comiesięcznych ratach równych kapitałowo-odsetkowych w okresie od dnia 12 czerwca 2018 r. do dnia 5 czerwca 2030 r. (§ 1 ust. 4 pkt 4 oraz § 2 ust. 1 pkt 1 (...))

Wysokość oprocentowania kredytu na dzień otwarcia rachunku kredytowego wynosiła 3,55% w stosunku rocznym. (§ 1 ust. 4 pkt 6 (...))

Spłata kredytu została zabezpieczona hipoteką umowną do wysokości 409.638 zł na nieruchomości położonej w O. przy ul. (...), o nr ew. działki (...), dla której Sąd Rejonowy w O. prowadzi księgę wieczystą o nr (...) wraz z cesją praw z polisy ubezpieczeniowej. (§ 3 ust. 1 i 2 (...))

Wypłata kredytu następuje w formie bezgotówkowej przelewem na rachunek bankowy zbywcy udziału nieruchomości (§ 7 ust. 2 (...))

Kwota kredytu była oprocentowana według zmiennej stopy procentowej, stanowiącej sumę stopy bazowej kredytu mieszkaniowego i marży banku, z zastrzeżeniem, że: 1) w przypadku, gdy dla danego okresu obrachunkowego suma stopy bazowej kredytu mieszkaniowego i marży banku osiągnie poziom 0 (zera) lub poniżej 0 (zera), strony umowy zgodnie postanawiają, że oprocentowanie kredytu w tym okresie przyjmuje wartość równą 0 (zeru). 2) wysokość stopy oprocentowania kredytu nie mogła przekroczyć wysokości odsetek maksymalnych określonej na podstawie przepisów powszechnie obowiązującego prawa, która na dzień zawarcia umowy stanowiła dwukrotność sumy: stopy referencyjnej Narodowego Banku Polskiego oraz 3,5 punktów procentowych, i wynosi 10,00 % w stosunku rocznym. Jeżeli wysokość stopy oprocentowania kredytu przekroczy wysokość odsetek maksymalnych, stopa oprocentowania kredytu będzie równa wysokości odsetek maksymalnych określonej na podstawie przepisów powszechnie obowiązującego prawa. (§ 8 ust. 1 (...))

Od kwoty kredytu bank pobierał odsetki za okres od dnia powstania zadłużenia do dnia poprzedzającego spłatę kredytu. Odsetki od kwoty kredytu naliczane były za każdy dzień wykorzystania kredytu, zgodnie ze stanem faktycznego zadłużenia. (§ 9 ust. 1 i 2 (...))

Bank miał prawo wypowiedzieć umowę albo obniżyć kwotę kredytu w przypadku: niedotrzymania przez kredytobiorcę warunków udzielenia kredytu określonych w umowie albo utraty przez kredytobiorcę zdolności kredytowej lub zagrożenia upadłością kredytobiorcy. Termin wypowiedzenia umowy wynosił 30 dni, a w przypadku zagrożenia upadłością kredytobiorcy 7 dni. Najpóźniej w ostatnim dniu okresu wypowiedzenia, kredytobiorca zobowiązany był do spłaty całości zadłużenia. W przypadku braku spłaty bank mógł przystąpić do dochodzenia swoich wierzytelności z prawnych zabezpieczeń spłaty kredytu i majątku kredytobiorcy. (§ 21 ust. 1 i 2 (...))

W przypadku braku na rachunku do spłaty rat kredytu środków, które mogą zostać pobrane na spłatę zadłużenia w terminach spłat określonych w umowie lub braku spłaty do końca ostatniego dnia okresu wypowiedzenia: 1) powstałe zadłużenie traktowane było jako zadłużenie przeterminowane, w tym kwota kapitału/rata kapitałowa jako kapitał przeterminowany, 2) spłata zadłużenia następowała: a) w dniu wpływu środków na rachunek do spłaty rat kredytu z uwzględnieniem postanowień § 11 (...), pod warunkiem, że środki te mogły zostać pobrane na spłatę lub b) w wyniku spłaty dokonanej przez Kredytobiorcę w Banku.

Wysokość stopy oprocentowania zadłużenia przeterminowanego kredytu była równa wysokości odsetek maksymalnych za opóźnienie określonej na podstawie przepisów powszechnie obowiązującego prawa, która na dzień zawarcia umowy stanowi dwukrotność sumy: stopy referencyjnej Narodowego Banku Polskiego oraz 5,5 punktów procentowych, i wynosi 14,00 % w stosunku rocznym.

W przypadku każdorazowej zmiany wysokości odsetek maksymalnych za opóźnienie, wysokość stopy oprocentowania zadłużenia przeterminowanego kredytu miała zmienić się o tyle punktów procentowych, o ile każdorazowo zmieni się wysokość odsetek maksymalnych za opóźnienie. Zmiana wysokości stopy oprocentowania zadłużenia przeterminowanego następowała z dniem każdorazowej zmiany wysokości odsetek maksymalnych za opóźnienie i nie wymagała zawarcia aneksu do umowy.

W przypadku dokonania po dniu zawarcia umowy zmiany powszechnie obowiązujących przepisów prawa skutkującej zmianą sposobu określenia wysokości odsetek maksymalnych za opóźnienie, wówczas wysokość stopy oprocentowania zadłużenia przeterminowanego kredytu miała być równa wysokości odsetek maksymalnych za opóźnienie określonych zgodnie z dokonanymi zmianami przepisów powszechnie obowiązującego prawa.

Od kapitału przeterminowanego Bank pobiera odsetki w wysokości określonej w § 22 ust. 2 (...), z zastrzeżeniem § 22 ust. 3 i 4 (...). Odsetki naliczane były od dnia powstania zadłużenia przeterminowanego do dnia poprzedzającego jego spłatę, z zastrzeżeniem § 22 ust. 6 (...).

O powstaniu zadłużenia przeterminowanego bank miał poinformować kredytobiorcę, poręczyciela/poręczycieli oraz inne osoby będące dłużnikami banku z tytułu prawnego zabezpieczenia spłaty kredytu poprzez: 1) pisemne informacje o braku spłaty wymagalnej części zadłużenia wynoszącej co najmniej 30,00 zł, 2) kontakty telefoniczne.

Wysłanie pierwszego listu (informacji o braku spłaty wymagalnej części zadłużenia) miało nastąpić nie wcześniej niż w 7 dniu braku spłaty. Drugi list (informacja o braku spłaty wymagalnej części zadłużenia) mógł być wysyłany nie wcześniej niż w 30-tym dniu braku spłaty. Dwa pierwsze listy zawierające informacje o braku spłaty wymagalnej części zadłużenia miały być wysyłane jako listy zwykłe. W przypadku dalszego utrzymywania się zadłużenia przeterminowanego, nie wcześniej niż w 60-tym dniu braku spłaty, do osób, o których mowa powyżej, miał być wysyłany trzeci list (wezwanie do dokonania spłaty wymagalnej części zadłużenia). Nie wcześniej niż w 80-tym dniu braku spłaty miał być wysyłany kolejny - czwarty list (oświadczenie o wypowiedzeniu umowy). Trzeci i czwarty list miał być wysyłane jako listy polecone za zwrotnym potwierdzeniem odbioru. (§22 ust. 1-8 (...))

Bank wypłacił pozwanej K. K. kwotę 201.000 zł z tytułu kapitału kredytu.

(dowód: umowa kredytu – (...) i (...) k. 148-156; potwierdzenie przelewu k. 80)

Pismem z dnia 1 lipca 2021 r., odebranym przez pozwaną K. K. w dniu 21 lipca 2021 r., powodowy bank wezwał kredytobiorczynię do spłaty należności wynikającej z umowy nr (...) w kwocie 2.712,05 zł w terminie 14 dni. Jednocześnie bank poinformował o możliwości złożenia wniosku o restrukturyzację zadłużenia. Następnie bank pismem z dnia 03 sierpnia 2021 r. wypowiedział w/w umowę z zachowaniem 30-dniowego terminu wypowiedzenia. Wypowiedzenie zostało odebrane przez pozwaną w dniu 23 sierpnia 2021 r.

(dowód: wezwanie do zapłaty wraz z potwierdzeniem odbioru k. 26 i 27v; wypowiedzenie umowy wraz potwierdzenie odbioru k. 25 i 27v.,lista operacji – k. 12-13)

Pismem z dnia 30 czerwca 2023 r. powód wezwał pozwaną K. K. do spłaty przeterminowanego zadłużenia z tytułu umowy nr (...) w kwocie 205.056,64 zł. Wezwanie zostało odebrane przez pozwaną dnia 10 lipca 2023 r.

(dowód: ostateczne wezwanie do zapłaty wraz potwierdzeniem odbioru k. 21 i 22)

Pismem z dnia 18 października 2023 r. powodowy bank wystosował do pozwanej W. Ś. wezwanie do spłaty przeterminowanego zadłużenia z tytułu umowy nr (...). Korespondencja została wysłana na adres: O., ul. (...) i wróciła nieodebrana.

(dowód: ostateczne wezwanie do zapłaty wraz z potwierdzeniem nadania i odbioru - 14 i 15)

Bank w dniu 20 marca 2024 r. wystawił wyciąg z ksiąg banku, w którym stwierdził, że zobowiązanie pozwanych wynosi 227.447,09 zł, na którą składa się:

- kapitał w kwocie 149.392,51 zł,

- odsetki kapitałowe naliczone w wysokości 2,06% w stosunku rocznym od kwoty kapitału nieprzeterminowanego za okres od 5 września 2021 r. do 27 września 2021 r. w kwocie 208, 54 zł,

- odsetki umowne naliczone od kwoty kapitału przeterminowanego w wysokości odsetek maksymalnych za opóźnienie w stosunku rocznym za okres od 3 lipca 2022 r. do 19 marca 2024 r. w kwocie 77.864,04 zł

(dowód: wyciąg z ksiąg banku k. 9)

Zadłużenie z tytułu kredytu wynosi łącznie 211.753,81 zł, na które składa się:

- kapitał w kwocie 149.392,51 zł,

- odsetki kapitałowe naliczone od kapitału nieprzeterminowanego w wysokości 2,06 % w stosunku rocznym należne za okres od 05.09.2021 r. do dnia wypowiedzenia umowy tj. do dnia 23.09.2021 r. w kwocie 163,21 zł,

- odsetki umowne za opóźnienie w wysokości odsetek maksymalnych za opóźnienie w stosunku rocznym, należne za okres od 03.07.2022 r. do 19.03.2024 r. w łącznej kwocie 62.198,09 zł (w tym za okres od 03.07.2022 r. do dnia 22.02.2023 r. liczone od kapitału 158.462,20 zł w kwocie 24.628,94 zł oraz za okres od dnia 23.02.2023 r. do dnia 19.03.2024 r. liczone od kapitału 149.392.51 zł w kwocie 37.569,15 zł).

(wyliczenia odsetek sporządzone na podstawie kalkulatora, ponadto dowód: szczegółowe rozliczenie zadłużenia – k. 99-102).

Współwłaścicielami nieruchomości, stanowiącej działkę gruntu nr (...), położonej w O. przy ul. (...), dla której Sąd Rejonowy w O. prowadzi księgę wieczystą Kw Nr (...) są: K. K. w udziale (...) oraz pozwana W. Ś. w udziale (...). W dziale IV księgi wieczystej wpisana jest hipoteka umowna w kwocie 409.638 zł zabezpieczająca wierzytelność powoda z tytułu umowy kredytu, nr (...) z dnia 12 czerwca 2018 r.

(dowód: odpis z księgi wieczystej k. 16-20v, k.202)

Sąd zważył, co następuje:

W ocenie Sądu powództwo zasługuje na uwzględnienie w części.

Powyższy stan faktyczny Sąd ustalił na podstawie materiału dowodowego zgromadzonego w aktach sprawy w postaci dokumentów przedłożonych przez stroną powodową. Ich autentyczność nie budziła bowiem żadnych wątpliwości Sądu, pozwane zaś skutecznie nie podważyły ich wiarygodności. Za niewiarygodne uznano zeznania pozwanej K. K., w których pozwana wskazała, że nie otrzymała z banku żadnych pieniędzy z tytułu umowy, a raty spłacała tylko dlatego, że otrzymywała wezwania do zapłaty. Powyższe zeznania pozostają w sprzeczności z treścią zgromadzonych w sprawie dokumentów, w szczególności umowy kredytu, potwierdzenia wypłaty środków.

W niniejszej sprawie powód wywodził swoje roszczenie z zawartej z pozwaną K. K. umowy złotowego mieszkaniowego kredytu hipotecznego nr (...). Wskazał, że na mocy powyższej umowy udzielił pozwanej kredytu w kwocie 204.819,00 zł. Zabezpieczeniem spłaty kredytu stanowiła m.in. hipoteka umowna na nieruchomości położonej w O. przy ul. (...), dla której Sąd Rejonowy w O., prowadzi księgę wieczystą Kw Nr (...), stanowiącej współwłasność pozwanych.

Analizując zasadność żądania należy wskazać, że zgodnie z art. 69 ust. 1 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. Prawo bankowe (tekst jedn.: Dz. U. z 2016 r. poz. 1988) przez umowę kredytu bank zobowiązuje się oddać do dyspozycji kredytobiorcy na czas oznaczony w umowie kwotę środków pieniężnych z przeznaczeniem na ustalony cel, a kredytobiorca zobowiązuje się do korzystania z niej na warunkach określonych w umowie, zwrotu kwoty wykorzystanego kredytu wraz z odsetkami w oznaczonych terminach oraz zapłaty prowizji od udzielonego kredytu.

Pozwane kwestionowały fakt zawarcia przedmiotowej umowy, jednakże zarzut ten należało uznać za bezzasadny. Do akt sprawy został złożony oryginał umowy, z którego bezsprzecznie wynika, że w dniu 14 czerwca 2018 r. powód i pozwana K. K. zawarli umowę kredytu. Na dokumencie znajdują się podpisy przedstawicieli stron i pozwanej, których strona pozwana skutecznie nie zakwestionowała. Odnośnie wypłaty środków pieniężnych z umowy kredytu wskazać należy, że złożone przez powoda dowody potwierdzają uruchomienie środków finansowych opisanych w umowie kredytu. Pozwana początkowo dokonywała spłat rat kredytu, co pozwalało przyjąć, że uznawała istnienie zobowiązania spłaty udzielonego przez powoda kredytu. Gdyby bowiem powód nie wywiązał się ze swojego zobowiązania określonego w umowie w postaci wypłaty kwoty kredytu na konto wskazane przez kredytobiorczynię, to nieracjonalnym byłoby spłacanie przez pozwaną rat. Stąd też zarzut braku przekazania środków pieniężnych należało uznać za bezzasadny.

Nie ulega wątpliwości, że powoda i pozwaną K. K. łączyła umowa kredytu. Z treści łączącej strony umowy wynika, że bank mógł wypowiedzieć umowę w przypadku nieterminowej spłaty kredytu. Z dowodów w postaci szczegółowego rozliczenia zadłużenia, wypowiedzenia umowy kredytu wynika, że pozwana zaprzestała regularnie spłacać kredyt. Zatem istniały podstawy do wypowiedzenia umowy przez bank, gdyż pozwana nie dotrzymała warunków spłacania rat w terminie. Podkreślić również należy, że bank wcześniej wypełnił wymagane czynności upominawcze, wypowiedzenie umowy było poprzedzone wezwaniem pozwanego do zapłaty zadłużenia oraz informacją o możliwości złożenia wniosku o restrukturyzację zadłużenia zgodnie z art. 75 c ustawy Prawa bankowego

Mając zatem na uwadze treść łączącej strony umowy i fakt zaprzestania przez pozwaną K. K. spłaty kredytu należało uznać, że po stronie powodowej powstało uprawnienie do wypowiedzenia umowy.

Odnosząc się do podniesionego przez stronę pozwaną zarzutu w zakresie braku udowodnienia przez powoda wysokości przysługującego mu roszczenia wskazać należy, że częściowo zarzut ten zasługiwał na uwzględnienie.

W ocenie Sądu powód nie zdołał udowodnić, by zasadnym było żądanie zapłaty w pełnej wysokości dochodzonego roszczenia.

W sprawie niniejszej powód nie ograniczył się tylko do złożenia same wyciągu z ksiąg bankowych, ale przedłożył również inne dokumenty, potwierdzające zarówno fakt zawarcia umowy kredytu jak i wysokości wierzytelności przysługującej bankowi z tytułu jej rozliczenia, co zdaniem Sądu było wystarczającym do obliczenia wysokość istniejącego zadłużenia zgodnie z żądaniem pozwu.

Odnosząc się do wysokości dochodzonego roszczenia, niewątpliwie wyciąg z ksiąg banku, szczegółowe rozliczenie zadłużenia są dokumentami prywatnymi i podlegają ocenie razem ze wszystkimi innymi dowodami, w myśl reguł wynikających z art. 233 k.p.c. Pozwani nie kwestionowali braku spłaty spornego zadłużenia, nie twierdzili nawet aby dokonali spłaty zobowiązania w większej wysokości niż uwzględniona przez powoda.

Ostatecznie Sąd przyjął, że roszczenie powoda kierowane wobec pozwanych jest uzasadnione w zakresie kwoty 211.753,81 zł, w tym:

- wymagalny kapitał - 149.392,51 zł,

- odsetki kapitałowe naliczone od kapitału nieprzeterminowanego w wysokości 2,06 % w stosunku rocznym należne za okres od 05.09.2021 r. do 23.09.2021 r.(tj. do wypowiedzenia umowy) - 163,21 zł,

- odsetki maksymalne za opóźnienie – 62.198,09 zł (na które składa się: 24.628,94 zł naliczone od kwoty 158.462,20 zł kapitału przeterminowanego w wysokości odsetek maksymalnych za opóźnienie w stosunku rocznym za okres od 3 lipca 2022 r. do 22.02.2023 r. oraz 37.569,15 zł naliczone od kwoty 149.392,51 zł kapitału przeterminowanego w wysokości odsetek maksymalnych za opóźnienie w stosunku rocznym za okres od 23.02.2023 r. do 19.03.2024 r.

Wskazać należy, że Sąd dokonał wyliczenia odsetek kapitałowych, biorąc pod uwagę okres do dnia wypowiedzenia umowy. Ponadto sąd na podstawie kalkulatora odsetek dokonał wyliczenia maksymalnych odsetek za opóźnienie, biorąc pod uwagę wysokość kapitału pozostałego do spłaty (w okresie od dnia 3 lipca 2022 r. do 22.02.2023 r. niespłacony kapitał wynosił 158.462,20 zł, następnie na skutek wpłaty w dniu 22 lutego 2022 r. kwoty 9.096,69 zł kapitał przeterminowany wynosił 149.392,51 zł)

Analizując zasadność roszczenia w stosunku do pozwanej W. Ś. wskazać należy, że zgodnie z art. 65 ustawy z dnia 6 lipca 1982 r. o księgach wieczystych i hipotece, w celu zabezpieczenia oznaczonej wierzytelności wynikającej z określonego stosunku prawnego można nieruchomość obciążyć prawem, na mocy którego wierzyciel może dochodzić zaspokojenia z nieruchomości przed wierzycielem osobistymi właściciela nieruchomości (hipoteka). Z kolei po myśli art. 75 tej ustawy, zaspokojenie wierzyciela hipotecznego następuje według przepisów o sądowym postępowaniu egzekucyjnym, chyba, że z nieruchomości dłużnika prowadzona jest egzekucja przez administracyjny organ egzekucyjny.

Jak wynika z powyższego, podstawowym uprawnieniem wierzyciela z tytułu hipoteki – ograniczonego prawa rzeczowego jest prawo dochodzenia zaspokojenia z obciążanej nieruchomości, a podstawą egzekucji jest tytuł wykonawczy przeciwko właścicielowi obciążonej nieruchomości. Taki tytuł należy uzyskać przeciwko właścicielowi nieruchomości obciążonej hipoteką także wtedy, gdy nie jest on dłużnikiem osobistym z tytułu zabezpieczonej wierzytelności. Obligatoryjność tego trybu wymusza uzyskanie przez wierzyciela tytułu wykonawczego, jako że tytuł ten jest podstawą każdej egzekucji (art. 776 k.p.c.). Wedle jednolitego stanowiska judykatury, powództwo wierzyciela hipotecznego przeciwko właścicielowi obciążonej nieruchomości jest powództwem o zasądzenie świadczenia pieniężnego zarówno w przypadku, gdy jest on dłużnikiem osobistym, jak i wtedy, gdy odpowiada tylko rzeczowo (por. wyrok SN z dnia 16 lipca 2003 r. (...)).

Podstawowym uprawnieniem wierzyciela jest prawo dochodzenia zaspokojenia z obciążonej nieruchomości, bez względu na to czyją stała się własnością i bez względu na to, czy pomiędzy wierzycielem hipotecznym a dłużnikiem rzeczowym (właścicielem obciążonej nieruchomości) istnieje stosunek obligacyjny. Sens hipoteki wyraża się właśnie w tym, że jeżeli dłużnik osobisty nie spełnia należnego świadczenia pieniężnego, wierzyciel może wszcząć egzekucję przeciwko dłużnikowi rzeczowemu. Przedtem powinien jednak uzyskać przeciwko niemu tytuł wykonawczy (por. wyrok Sądu Najwyższego z 25 sierpnia 2004, sygn. akt(...), Lex Polonica numer (...)).

Zgodnie z treścią art. 78 ustawy o księgach wieczystych i hipotece, wypowiedzenie jest skuteczne względem właściciela nieruchomości niebędącego dłużnikiem osobistym, gdy było dokonane w stosunku do niego. Ustawa jednak nie rozstrzyga, w jakiej formie wypowiedzenie winna nastąpić. W ocenie Sądu należy przyjąć, że skoro wierzytelność zabezpieczona hipoteką wynika z czynności prawnej zawartej na piśmie, to taką samą formę powinna mieć wypowiedzenie wierzytelności. Uzależnienie skuteczności wypowiedzenia względem właściciela nieruchomości (dłużnika odpowiadającego rzeczowo) niebędącego dłużnikiem osobistym od dokonania wypowiedzenia w stosunku do niego oznacza, że wypowiedzenie uważa się za złożone z chwilą, gdy doszło do niego w taki sposób, że mógł zapoznać się z ego treścią (art. 61 k.c.).

Strona pozwana podniosła również zarzut braku wymagalności długu wskazując, że wierzytelność hipoteczna nie została skutecznie wypowiedziana, bowiem pozwana W. Ś. zakwestionowała, aby otrzymała wezwanie do zapłaty.

Powód wysłał wezwanie z dnia 13 października 2023 r. kierowane do dłużnika rzeczowego na adres, pod którym jak wskazała pozwana W. Ś. nigdy nie zamieszkiwała (vide: pismo pozwanej z dnia 02 lipca 2024 r.).

Zgodnie z wyrokiem SN z 8.03.2018 r.,(...) doręczenie przez sąd właścicielowi obciążonej nieruchomości odpisu pozwu wierzyciela w sprawie o zasądzenie świadczenia pieniężnego z tytułu hipoteki można uznać za równoznaczne z doręczeniem mu oświadczenia w sprawie wypowiedzenia w trybie art. 78 ust. 1 ustawy.

Powyższe prowadzi do wniosku, że dla zachowania wymogu z art. 78 ust. 1 ustawy o księgach wieczystych i hipotece nie jest konieczne formalistyczne, dosłowne wypowiedzenie wierzytelności, lecz wystarczy, że taki zamiar w sposób oczywisty wynika z okoliczności sprawy. W ocenie Sądu takie wypowiedzenie zostało dokonane przez powoda w pozwie. Pozwanej W. Ś. doręczono odpis pozwu, obejmujący żądanie zasądzenie sumy wierzytelności i zawierającego załącznik (wezwanie z dnia 13.10.2023 r.) .

Skoro pozwana K. K. nie wywiązała się z obowiązku terminowej spłaty udzielonego przez powoda kredytu, wierzytelność powoda w stosunku do niej stała się w całości wymagalna. W związku z powyższym, strona powodowa może skutecznie domagać się od dłużnika rzeczowego zaspokojenia zobowiązania wynikającego z przedmiotowej umowy.

Z tych przyczyn Sąd na podstawie powołanych przepisów zasądził solidarnie od pozwanych na rzecz powoda kwotę 211.753,81 zł. O odsetkach za opóźnienie Sąd orzekł zgodnie z żądaniem pozwu i zasądził je od dnia wytoczenia powództwa do dnia zapłaty (art. 481 k.c. i art. 482 k.c.)

Zgodnie z art. 319 k.p.c. jeżeli pozwany ponosi odpowiedzialność z określonych przedmiotów majątkowych albo do wysokości ich wartości, sąd może, nie wymieniając tych przedmiotów ani ich wartości, uwzględnić powództwo zastrzegając pozwanemu prawo do powołania się w toku postępowania egzekucyjnego na ograniczenie odpowiedzialności. Wobec powyższego Sąd zastrzegł pozwanej W. Ś. prawo powoływania się w toku postępowania egzekucyjnego na ograniczenie jego odpowiedzialności do nieruchomości położonej w O., dla której Sąd Rejonowy w O. prowadzi księgę wieczystą nr (...) do wysokości ustanowionej na niej na rzecz powoda hipoteki umownej w kwocie 409 638,00 zł.

W związku z wejściem w użycie ustawy z dnia 13 kwietnia 2018 r. o zmianie ustawy Kodeks cywilny oraz niektórych innych ustawach (Dz.U.2018.1104 z dnia 8 czerwca 2018 r.), Sąd zobowiązany jest z urzędu badać kwestie przedawnienia w sporze przeciwko konsumentowi. Niewątpliwie pozwanych należy uważać za konsumenta. Zgodnie bowiem z treścią art. 22 ¹ k.c. za konsumenta uważa się osobę fizyczną dokonującą z przedsiębiorcą czynności prawnej niezwiązanej bezpośrednio z jej działalnością gospodarczą lub zawodową.

W przedmiotowej sprawie kredytobiorczyni w 2021 r. zaprzestała regularnie spłacać kredyt. Oznacza to, że w niniejszej sprawie nie doszło do przedawnienia roszczenia, nie upłynął bowiem okres 3 letni od dnia wymagalności roszczenia. Ponadto z uwagi na okoliczność zabezpieczenia spłaty zobowiązania zaciągniętego przez pozwanych hipoteką ma zastosowanie art. 77 ustawy z dnia 6 lipca 1982 r. o księgach wieczystych i hipotece. Zgodnie z treścią wskazanego przepisu upływ terminu przedawnienia nie narusza uprawnienia wierzyciela hipotecznego do uzyskania zaspokojenia. W zdaniu drugim ogranicza jednak dokonany wyłom w działaniu instytucji przedawnienia wskazując, że przepisu tego nie stosuje się do roszczenia o świadczenia uboczne.

Z tych też względów Sąd orzekł jak w punkcie I wyroku. W pozostałym zakresie powództwo o zapłatę podlegało oddaleniu, jako nieudowodnione, o czym Sąd orzekł w punkcie II wyroku.

O kosztach procesu Sąd orzekł na podstawie art. 100 k.p.c., stosunkowo je rozdzielając.

Powód wygrał proces w 93,1 %, pozwane zaś – w 6,9 %. Koszty procesu powoda wyniosły 22.190 zł (opłata od pozwu – 11.373 zł, opłata skarbowa od pełnomocnictwa – 17 zł, wynagrodzenie pełnomocnika – 10.800 zł), zaś pozwanych 10.800 zł (wynagrodzenie pełnomocnika – 10.800 zł).

Zatem należne koszty procesu na rzecz powoda wyniosły 20.658,89 zł (22.190 zł x 93,1%), koszty procesu należne pozwanym wyniosły 745,20 zł (10.800 zł x 6,9 %). Wzajemna kompensata tych kwot prowadzi do wniosku, że ostatecznie powodowi należy się od pozwanych tytułem zwrotu kosztów procesu kwota 19.913,69 zł z ustawowymi odsetkami za opóźnienie od dnia uprawomocnienia się orzeczenia do dnia zapłaty (pkt III wyroku).

sędzia Ewa Oknińska