Wyrok z 29 lipca 2025, sygn. I C 1380/23
Sygn. akt: I C 1380/23
WYROK
W IMIENIU RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ
Dnia 29 lipca 2025 r.
Sąd Okręgowy w O. I Wydział Cywilny
w składzie następującym:
|
Przewodniczący: |
sędzia Ewa Oknińska |
|
Protokolant: |
sekretarz sądowy (...) |
po rozpoznaniu w dniu 29 lipca 2025 r. w O.
na rozprawie
sprawy z powództwa (...) Bank Spółki Akcyjnej z siedzibą w W.
przeciwko K. Ś. (1), K. Ś. (2)
o zapłatę
I.zasądza solidarnie od pozwanych na rzecz powoda kwotę 94.100,78 zł z ustawowymi odsetkami za opóźnienie od dnia 11 kwietnia 2023 r. do dnia zapłaty,
II. w pozostałym zakresie oddala powództwo,
III. zasądza solidarnie od pozwanych na rzecz powoda kwotę 9.132,51 zł tytułem kosztów procesu z ustawowymi odsetkami za opóźnienie od dnia uprawomocnienia się orzeczenia do dnia zapłaty,
IV. nakazuje ściągnąć od powoda na rzecz Skarbu Państwa – Sąd Okręgowy w O. kwotę 293,18 zł tytułem kosztów sądowych,
V. nakazuje ściągnąć solidarnie od pozwanych na rzecz Skarbu Państwa – Sąd Okręgowy w O. kwotę 1.311,56 zł tytułem kosztów sądowych.
sędzia Ewa Oknińska
Sygn. akt I C 1380/23
UZASADNIENIE
Powód (...) Bank Spółka Akcyjna z siedzibą w W. w pozwie skierowanym przeciwko pozwanym K. Ś. (1) i K. Ś. (2) wniósł o orzeczenie nakazem zapłaty, że pozwani mają zapłacić solidarnie na rzecz powoda kwotę 115.127,80 zł wraz z odsetkami ustawowymi za opóźnienie liczonymi od dnia wniesienia pozwu w elektronicznym postępowaniu upominawczym do dnia zapłaty. Nadto wniósł o zasądzenie solidarnie od pozwanych na rzecz powoda kosztów procesu, w tym kosztów elektronicznego postępowania upominawczego oraz kosztów zastępstwa procesowego według norm przepisanych wraz z odsetkami ustawowymi za opóźnienie.
W uzasadnieniu wskazał, że w dniu 17.10.2018 r. strony zawarły umowę kredytu nr (...), na podstawie której bank udostępnił pozwanym kwotę kredytu w wysokości 120.473,39 zł. Pozwani nie wywiązali się z warunków umowy, co skutkowało wypowiedzeniem umowy kredytu. Powód wskazał, że kwota dochodzona pozwem obejmuje niespłacony kapitał w wysokości 100.447,57 zł, odsetki umowne – 12.310,32 zł, odsetki umowne za opóźnienie – 2.369,91 zł. (pozew k. 4-7v)
W dniu 25 lipca 2023 r. Sąd wydał nakaz zapłaty w postępowaniu upominawczym nakazujący pozwanym zapłatę kwoty 115.127,80 zł z ustawowymi odsetkami za opóźnienie od dnia 11 kwietnia 2023 r. do dnia zapłaty. (nakaz zapłaty k. 64)
Pozwani K. Ś. (1) i K. Ś. (2) wnieśli sprzeciw od w/w nakazu zapłaty, zaskarżając nakaz zapłaty w całości. Domagali się oddalenia powództwa w całości Zakwestionowali roszczenie powoda tak co do zasady jak i wysokości..
Uzasadniając swoje stanowisko podnieśli, że nie doszło do skutecznego zawarcia między stronami umowy kredytu o treści wskazanej w pozwie, albowiem nie została ona podpisana przez osobę należycie umocowaną po stronie banku. Wskazali, że roszczenie powoda w momencie składania pozwu nie było wymagalne, m.in. z uwagi na za zwrot podwójnie awizowanego pisma z oświadczeniem powoda. Zdaniem pozwanych umowa jest sprzeczna z treścią ustawy o kredycie konsumenckim z dnia 12 maja 2011 r. oraz jest niezgodna z dyrektywą 2008/48/WE. Powód nie wykazał udostępnił pozwanym przed zawarciem umowy na trwałym nośniku informacji określonych w art. 13 ustawy o kredycie konsumenckim. Pozwani zakwestionowali, aby posiadali w banku zaległość uzasadniającą wypowiedzenie umowy. Umowa zawiera klauzule abuzywne, o których stanowi art. 353 1 k.c. Powód celowo wprowadza konsumentów w błąd, wciągając do kwoty udzielonego kredytu kwoty, które stanowią koszt. Kwota odsetek w par. 4 ust. 3 została naliczona od kwoty kredytu łącznie z kosztem prowizji. Ponadto pozwani wskazali na rażąco zawyżoną kwotę prowizji oraz jako abuzywne zapisy par. 2 umowy dotyczące wyznaczania oprocentowania zmiennego kredytu z uwagi na ich niezgodność z prawem europejskim oraz naruszające w sposób rażący interesy konsumenta. W ich ocenie wadliwe jest zastosowanie wskaźnika Wibor. Pozwani podali, że nie doręczono im wezwania do zapłaty z dnia 28 grudnia 2022 r. Nadto pismem z dnia 26 sierpnia 2022 r. złożyli powodowi oświadczenie o sankcji kredytu darmowego w oparciu o art. 45 ustawy o kredycie konsumenckim. (sprzeciw k. 68-88)
W odpowiedzi na sprzeciw powód podtrzymał dotychczasowe żądanie. Wskazał, że pozwani dokonując wpłat na rachunek dedykowany do spłaty kredytu potwierdzili fakt istnienia umowy i wynikającego z niej zobowiązania. Zawarta przez strony umowa przewidywała pobranie opłat i prowizji od udzielonego kredytu wobec niewywiązywania się ze spłaty zobowiązania. Strona pozwana nigdy nie kwestionowała kwoty kosztów jakie poniosła w związku z udzieleniem przedmiotowego kredytu. Nie skorzystała z możliwości odstąpienia od umowy. Powód, zawierając przedmiotową umowę spełnił warunki wynikające z ustawy Prawo bankowe, ponieważ określił w umowie wysokość prowizji, do której zapłaty strona pozwana się zobowiązała składając swój podpis pod umową, gdyż zaakceptowała wszystkie jej zapisy i postanowienia. Tym samym oświadczyła, że zapoznała się ze wszystkimi warunkami tam zawartymi i zatwierdziła je, a więc również była świadoma, że poniesie koszty prowizji. Pozaodsetkowe koszty kredytu to prowizja w wysokości 13.131,60 zł, które nie przekraczają maksymalnej wysokości pozaodsetkowych kosztów kredytu (MPKK) obliczanych według wzoru wskazanego w art. 36 a ustawy o kredycie konsumenckim z dnia 12 maja 2011 r. W ocenie powoda postanowień umowy dotyczących w/w kwestii jako sformułowanych w sposób jednoznaczny nie można uznać za abuzywne. Bank może naliczać oprocentowanie od całej kwoty udzielonego kredytu, włącznie z kwotą przeznaczoną zgodnie z umową na zapłatę kosztów kredytu. Strona pozwana na dzień zawarcia umowy nie posiadała środków do zapłaty wynagrodzenia, prowizji, wobec powyższego koszty prowizji zostały skredytowane przez powodowy bank. Zgodnie z § 2 ust. 1 umowy oraz zgodnie z oświadczeniem dotyczącym ryzyka zmiennej stopy procentowej podpisanego przez pozwanych, kredytobiorcy posiadali informację, że oprocentowanie kredytu jest liczone według zmiennej stopy procentowej, oraz że zmienne oprocentowanie ma bezpośredni wpływ na wielkość zadłużenia oraz wysokość należnych odsetek. Zgodnie natomiast ze złożonym przez pozwanych oświadczeniem dotyczącym ryzyka zmiennej stopy procentowej, strona pozwana oświadczyła, iż poznając szczegóły oferty banku w zakresie możliwości uzyskania produktu kredytowego ze zmiennym oprocentowaniem, została poinformowana o ryzyku związanym ze wzrostem tego oprocentowania i tym samym wzrostem wysokości miesięcznej raty i jest tego świadoma. Nadto pozwanym została przedstawiona symulacja wskazująca wpływ wzrostu oprocentowania kredytu na wysokość miesięcznej raty. Pozwani zawarli umowę o treści przewidującej naliczenie odsetek. Znali zatem warunki umowy i musieli liczyć się z obowiązkiem spłaty zaciągniętego kredytu na tych warunkach. Ze względu na brak dokonywania wpłat oraz dokonywanie wpłat w niepełnej wysokości raty przez pozwanych, a tym samym niewywiązania się z warunków umowy, została ona wypowiedziana. Wypowiedzenie umowy, oraz wszelką korespondencję powód kierował na adres wskazany przez pozwanych w umowie, tożsamy z adresem wskazanym przez pełnomocnika pozwanego w sprzeciwie od nakazu zapłaty. Oświadczenie powoda o wypowiedzeniu zostało złożone skutecznie, z zachowaniem wszelkich obowiązujących procedur. Przyjąć należało, że odbierający ją dorosły domownik (zgodnie z art. 37 ust. 2 pkt 3a ustawy z 23 listopada 2012 r. Prawo pocztowe tj. Dz. U. z 2018 r. poz. 2188) przekazał kierowaną do pozwanych korespondencję, a zatem treść oświadczeń powoda o wypowiedzeniu doszła do wiadomości strony pozwanej. Przed złożeniem przez powoda oświadczenia o wypowiedzeniu umowy, pozwani zostali poinformowani o istniejącym zadłużeniu. Pomimo wezwań pozwani nie uregulowali zaległego zobowiązania. Po bezskutecznych próbach polubownego załatwienia sporu powód wystąpił na drogę postępowania sądowego. Odnosząc się do wysokości roszczenia powód wskazał, że na dowód wysokości przedmiotowego roszczenia przedstawił prognozowany harmonogram spłaty wskazujący wysokość i termin płatności raty, wyciąg z ksiąg banku, który to dokument odzwierciedla rzeczywisty stan ksiąg rachunkowych powoda. (pismo k. 114-126)
Sąd ustalił, co następuje:
W dniu 15.10.2018 r. pozwani K. Ś. (1) i K. Ś. (2) zwrócili się do (...) Bank S.A. z siedzibą w W. z wnioskiem o udzielenie im kredytu konsolidacyjnego w wysokości 150.000,00 zł z przeznaczeniem na spłatę zobowiązań kredytowych w innych bankach.
(dowód: wniosek wraz załącznikami k. 141-145v)
Pozwani zawarli z powodem (...) Bank S.A. z siedzibą w W. w dniu 17.10.2018 r. umowę o kredyt konsolidacyjny nr (...).
Na podstawie umowy bank udzielił pozwanym kredytu w wysokości 120.473,39 zł z przeznaczeniem na:
- potrzeby konsumpcyjne Kredytobiorcy w wysokości 18.924,79 zł;
- spłatę zobowiązań z tytułu 4 umów kredytu w innych bankach w łącznej wysokości 88.417 zł;
- zapłatę kosztów kredytu obejmujących prowizję od udzielonego kredytu w wysokości 13.131,60 zł.
Kwotę udzielonego kredytu pozwani zobowiązali się spłacić wraz z należnymi odsetkami umownymi w 120 równych ratach kapitałowo-odsetkowych płatnych nie później niż do 15 dnia każdego miesiąca na zasadach i warunkach określonych w umowie (§ 1 ust. 1 i 2 umowy).
Oprocentowanie kredytu zostało określone według stopy zmiennej jako suma stawki WIBOR 3M i marży w wysokości 8.27 punktów procentowych, stałej w trakcie trwania Umowy. Oprocentowanie kredytu na dzień zawarcia umowy wynosiło 9.99 % w stosunku rocznym. Zgodnie z umową dla pierwszego okresu obrachunkowego, do obliczenia wysokości oprocentowania bank zastosuje stawkę referencyjną WIBOR 3M z przedostatniego dnia roboczego poprzedzającego dzień uruchomienia kredytu, jeżeli termin spłaty pierwszej raty kredytu zostanie przesunięty z najbliższego terminu spłaty (zgodnie z wybranym dniem spłaty) przypadającego po dacie uruchomienia środków na kolejny termin, zgodny z częstotliwością spłat, to zmiana oprocentowania w pierwszym okresie obrachunkowym dokonana zostanie po terminie spłaty dwóch pierwszych rat. Zmiana oprocentowania w kolejnych 3-miesięcznych okresach obrachunkowych następuje w wyniku zmiany stawki WIBOR 3M z przedostatniego dnia roboczego poprzedzającego dzień spłaty raty kredytu (§ 2 ust. 1-5 umowy).
Odsetki dzienne naliczone na dzień zawarcia umowy określono na kwotę 29.38 zł (§ 6 ust. 4 umowy).
Odsetki od zadłużenia przeterminowanego są naliczane od dnia, w którym spłata należności miała nastąpić do dnia poprzedzającego jego spłatę. Oprocentowanie zadłużenia przeterminowanego zostało określone jako równe wysokości odsetek maksymalnych za opóźnienie w rozumieniu art. 481 § 2 1 kodeksu cywilnego. W dniu zawarcia umowy wysokość oprocentowania z tytułu zadłużenia przeterminowanego wynosiła 14 % w stosunku rocznym. Zmiana oprocentowania zadłużenia przeterminowanego może nastąpić w przypadku zmiany wysokości odsetek maksymalnych za opóźnienie w rozumieniu art. 481 § 2 1 kodeksu cywilnego (§ 7 ust. 4-6 umowy).
Całkowita kwota kredytu wynosiła 107.341,79 zł. Kwota ta nie obejmowała kredytowanych przez bank kosztów kredytu wskazanych w § 1 ust. 1 pkt 3 niniejszej umowy (tj. prowizji za udzielenie kredytu w wysokości 13.131,60 zł).
Całkowita kwota do zapłaty przez Kredytobiorcę na dzień zawarcia umowy wynosiła 190.892,31 zł. Na całkowitą kwotę do zapłaty składała się:
1. całkowita kwota kredytu określona w ust. 1 oraz
2. całkowity koszt kredytu, który na dzień zawarcia umowy, naliczony szacunkowo wynosi: 83.550.52 zł.
Na całkowity koszt kredytu składały się:
1. należne odsetki umowne w wysokości 70.418.92 zł;
2. prowizja za udzielenie kredytu w wysokości 13.131,60 zł.
Rzeczywistą roczną stopę oprocentowania (RRSO), która na dzień zawarcia umowy wynosi 13.60% wyliczono uwzględniając wartości określone w § 4 ust. 1-3 oraz przyjmując następujące założenia:
1. oprocentowanie kredytu w wysokości określonej w § 2,
2. spłata kredytu odbywać się będzie w równych ratach w liczbie określonej w § 1 ust. 1 płatnych w okresach miesięcznych,
3. prowizja za udzielenie pożyczki (o ile występuje) oraz jednorazowa składka ubezpieczeniowa z tytułu umowy indywidualnego ubezpieczenia na życie (o ile występuje) są kredytowane,
4. zobowiązania wynikające z umowy zostaną wypełnione w terminach określonych w umowie,
5. odstępy czasu między datami używanymi w obliczeniach wyrażone będą w latach lub w ułamkach roku, przy czym rok liczy 365 dni, a w przypadku lat przestępnych 366 dni, 52 tygodnie lub dwanaście równych miesięcy. Przyjmuje się, że równy miesiąc ma 30,41666 dni,
6. wynik obliczeń podaje się z dokładnością do co najmniej jednego miejsca po przecinku, przy czym jeżeli cyfra występująca po wybranym przez obliczającego miejscu po przecinku jest mniejsza niż 5, cyfrę tę pomija się, gdy zaś jest większa albo równa 5, cyfrę poprzedzającą zwiększa się o 1. (§ 4 ust. 1-4 umowy)
Strony ustaliły, że umowa rozwiązuje się z zachowaniem 30-dniowego terminu wypowiedzenia bądź w każdym czasie - za porozumieniem stron. Bank ma prawo wypowiedzieć umowę w przypadku:
1. niedotrzymania przez kredytobiorcę warunków udzielenia kredytu,
2. utraty przez kredytobiorcę zdolności kredytowej,
3. ujawnienia przedłożenia przez kredytobiorcę fałszywych lub nierzetelnych dokumentów,
4. złożenia przez kredytobiorcę fałszywych oświadczeń.
W przypadku wypowiedzenia umowy, kredytobiorca był zobowiązany do spłaty całości zadłużenia wraz z należnymi odsetkami i prowizjami najpóźniej do ostatniego dnia okresu wypowiedzenia, liczonego od dnia doręczenia wypowiedzenia. (§ 8 ust. 1-3 umowy)
W tym samym dniu pozwani oświadczyli, iż poznając szczegóły oferty banku w zakresie możliwości uzyskania produktu kredytowego ze zmiennym oprocentowaniem, zostali poinformowani o ryzyku związanym ze wzrostem tego oprocentowania i tym samym wzrostem wysokości miesięcznej raty i są tego świadomi. Nadto pozwanym została przedstawiona symulacja wskazująca wpływ wzrostu oprocentowania kredytu (przy założeniu wzrostu stawki WIBOR 3m do poziomu 10 %) na wysokość miesięcznej raty.
Pozwani potwierdzili odbiór formularza informacyjnego dotyczącego kredytu konsumenckiego.
(dowód: umowa k. 15-18v., pełnomocnictwo – k. 153, oświadczenie dotyczące ryzyka zmiennej stopy procentowej – k. 134 v., formularz informacyjny dotyczący kredytu konsumenckiego – k. 135- 137)
Pismami z dnia 26.08.2022 r. pozwani złożyli reklamację i oświadczenie w trybie art. 45 ustawy z dnia 12 maja 2011 r. o kredycie konsumenckim o skorzystaniu z sankcji kredytu darmowego, zarzucając powodowi naruszenie art. 30 ust. 1 pkt 4, 5, 6, 7, 8, 10, 15 oraz art. 33a ustawy o kredycie konsumenckim.
(dowód: oświadczenia z 26.08.2022 r. z potwierdzeniem nadania k. 89-116)
Bank pismami z dnia 28.12.2022 r. zatytułowanymi „ostateczne wezwanie do zapłaty przed wypowiedzeniem umowy” wezwał każdego z pozwanych do uregulowania wymagalnego zadłużenia powstałego od dnia 16.05.2022 r. w wysokości 14.171,08 zł, wskazując, że w przypadku jego nieuiszczenia w wyznaczonym terminie może skutkować wypowiedzeniem umowy z żądaniem natychmiastowej spłaty całości zobowiązania. Bank poinformował o możliwości złożenia w terminie 14 dni od otrzymania wezwania wniosku o restrukturyzację zadłużenia. Pisma zostały doręczone pozwanym w dniu 02.01.2023 r.
(dowód: ostateczne wezwanie k. 20-21,23-24; potwierdzenie doręczenia k. 19,22)
Wobec braku uregulowania należności, pismami z dnia 06.02.2023 r. bank wypowiedział pozwanym umowę o kredyt konsolidacyjny z powodu niedotrzymania warunków umowy i nieuregulowania zaległości pomimo wezwania do zapłaty z zachowaniem 30-dniowego okresu wypowiedzenia, licząc od daty doręczenia. Oba pisma zostały odebrane przez dorosłego domownika w dniu 10.02.2023 r.
(dowód: wypowiedzenie umowy pozwanej wraz ze zwrotnym potwierdzeniem odbioru k. 29-30v, k. 31-31v, wypowiedzenie umowy pozwanemu wraz ze zwrotnym potwierdzeniem odbioru k. 32-33v, k. 34-34v)
Pismami z dnia 21.03.2023 r. bank wezwał pozwanych do zapłaty w terminie 7 dni od dnia otrzymania pisma wymagalnego zadłużenia z tytułu umowy kredytu konsolidacyjnego, które na dzień 20.03.2023 r. wynosiło 113.711,98 zł, w tym: 100.447,57 zł – kapitał, 12.310,32 zł – odsetki umowne, 954,09 zł – odsetki karne, 0 zł – opłaty. Oba pisma zostały odebrane w dniu 27.03.2023 r.
(dowód: przedsądowe wezwanie do zapłaty – k. 27, 28; potwierdzenie odbioru k. 25,26)
Przy założeniu, że oprocentowanie należne było tylko od wypłaconej kwoty kredytu, tj. od kwoty 107.341,79 zł, na dzień 06.02.2023 r. (wypowiedzenia umowy) istniała zaległość w wysokości 6.470,72 zł, co stanowiło 4,49 raty.
Na dzień 11.04.2023 r. (wystawienia wyciągu z ksiąg banku) istniała zaległość w wysokości 94.100,78 zł, w tym kapitał w wysokości 84.430,11 zł, odsetki umowne – 8.145,56 zł, odsetki karne od kapitału przeterminowanego – 1.525,12 zł.
(dowód: opinia główna biegłej z zakresu bankowości k. 234-238v; opinia uzupełniająca k. 381; opinia uzupełniająca k. 436-437)
W dniu 08.11.2023 r. (tj. po doręczeniu pozwu) (...) Bank S.A. z siedzibą w W. zawarł z (...) z siedzibą w W. umowę przelewu wierzytelności. Wykaz wierzytelności stanowił Załącznik nr 1 do umowy. Umowa przelewu wierzytelności obejmowała m.in. wierzytelność przysługującą bankowi wobec pozwanych.
(vide: umowa cesji k. 392, załącznik nr 1 do umowy k. 396-389)
Sąd zważył, co następuje:
W ocenie Sądu powództwo zasługiwało na uwzględnienie w części.
Powyższy stan faktyczny Sąd ustalił na podstawie dowodów z dokumentów prywatnych przedłożonych przez strony postępowania. Za podstawę ustaleń faktycznych Sąd przyjął również opinię biegłego sądowego z zakresu bankowości. Oceniając opinię biegłego sądowego, Sąd nie znalazł podstaw do kwestionowania zawartych w jej treści wniosków, opinia ta była bowiem rzetelna, jasna, logiczna oraz w sposób wyczerpujący objaśniająca budzące wątpliwości kwestie. W zakresie przyjętym przez Sąd za podstawę ustaleń faktycznych, opinia biegłego w pełni odnosiła się do zagadnień będących jej przedmiotem, wnioski biegłego nie budzą przy tym wątpliwości w świetle zasad wiedzy oraz doświadczenia życiowego.
Pozwani nie stawili się na rozprawę celem przesłuchania, pomimo dwukrotnego wezwania.
Odpowiedzialność pozwanych wynika z zawartej z bankiem umowy kredytowej. Zgodnie z art. 69 ust. 1 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. Prawo bankowe (wg stanu na dzień zawarcia umowy tj. Dz.U. z 2015 r. poz. 128) przez umowę kredytu bank zobowiązuje się oddać do dyspozycji kredytobiorcy na czas znaczony w umowie kwotę środków pieniężnych z przeznaczeniem na ustalony cel, a kredytobiorca zobowiązuje się do korzystania z niej na warunkach określonych w umowie, zwrotu kwoty wykorzystanego kredytu wraz z odsetkami w oznaczonych terminach oraz zapłaty prowizji od udzielonego kredytu. Zgodnie zaś z art. 78a ustawy Prawo bankowe przepisy ustawy stosuje się do umów kredytu i pożyczki pieniężnej, zawieranych przez bank zgodnie z przepisami ustawy z dnia 12 maja 2011 r. o kredycie konsumenckim, w zakresie nieuregulowanym w tej ustawie. Przepis art. 3 ust. 1 tej ustawy wskazuje, że przez umowę o kredyt konsumencki należy rozumieć umowę o kredyt w wysokości nie większej niż 255 550 zł albo równowartość tej kwoty w walucie innej niż waluta polska, który kredytodawca w zakresie swojej działalności udziela lub daje przyrzeczenie udzielenia konsumentowi.
Powód wywodził swoje roszczenie z zawartej z pozwanymi umowy kredytu konsolidacyjnego nr (...) z dnia 17.10.2018 r. Wskazał, że na mocy powyższej umowy udzielił pozwanym kredytu w wysokości 120.473,39 zł. Nie budziło wątpliwości Sądu, że pozwani przystąpili do wykonywania umowy i dokonywali spłat rat kredytu. Niniejsza sprawa została wszczęta przez bank z uwagi na zaprzestanie spłaty kredytu przez kredytobiorców.
W toku procesu sporne pomiędzy stronami były następujące kwestie: umocowanie osoby, która podpisała umowę kredytu w imieniu powoda; wysokość udzielonego kredytu oraz wartości wskazane w wyciągu bankowym z dnia 11.04.2023 r. jak również wysokość naliczonych odsetek od kwoty prowizji; zastosowanie w umowie klauzul abuzywnych oraz stosowanie przez powoda nieuczciwych praktyk, czego konsekwencją miało być złożenie oświadczenia przez pozwanych o sankcji darmowego kredytu; skuteczność wypowiedzenia z dnia 06.02.2023 r.
W pierwszej kolejności odnosząc się do kwestionowanego przez pozwanych braku umocowania osoby, która podpisała umowę w imieniu banku wskazać należy, że w imieniu banku podpis na umowie złożył jego pracownik. Jak słusznie wskazał powód, w tym wypadku znajduje zastosowanie przepis art. 97 k.c., który stanowi „osobę czynną w lokalu przedsiębiorstwa przeznaczonym do obsługiwania publiczności poczytuje się w razie wątpliwości za umocowaną do dokonywania czynności prawnych, które zazwyczaj bywają dokonywane z osobami korzystającymi z usług tego przedsiębiorstwa.” W związku z tym, nie jest konieczne dodatkowe pełnomocnictwo osoby podpisującej umowę po stronie banku, aby umowa została skutecznie zawarta i jest ważna. Niemniej jednak powód przedłożył do akt sprawy pełnomocnictwo dla pracownika M. M. (k. 153). W związku z tym zarzut podniesiony przez pozwanych okazał się niezasadny.
W kontekście zarzutu braku skutecznego wypowiedzenia przez bank umowy kredytu wskazać należy, że w świetle zgromadzonego materiału dowodowego uznać trzeba, że powodowy bank skutecznie wypowiedział łączącą stronę umowę kredytu. Zgodnie z art. 75c ust. 1 i 2 ustawy – Prawo bankowe jeżeli kredytobiorca opóźnia się ze spłatą zobowiązania z tytułu udzielonego kredytu, bank wzywa go do dokonania spłaty, wyznaczając termin nie krótszy niż 14 dni roboczych. W wezwaniu bank informuje kredytobiorcę o możliwości złożenia, w terminie 14 dni roboczych od dnia otrzymania wezwania, wniosku o restrukturyzację zadłużenia. Wobec zaprzestania spłaty kredytu bank wezwał pozwanych do zapłaty, poinformował o możliwości złożenia wniosku o restrukturyzację zadłużenia, a następnie złożył oświadczenie o wypowiedzeniu umowy z zachowaniem okresu wypowiedzenia, które zostało doręczone pozwanym. Korespondencja kierowana przez powoda była adresowana na adres pozwanych wskazany w umowie i na ten sam adres na jaki doszło do skutecznego doręczenia nakazu . Pozwani kwestionowali, że otrzymali kierowaną do nich korespondencję. Twierdzenia strony pozwanej w powyższym zakresie należało uznać za gołosłowne, bowiem powód przedłożył do akt potwierdzenia odbioru pism datowanych na dzień 28.12.2022 r. oraz 06.02.2023 r. W przypadku wypowiedzenia umowy powód przedłożył zwrotne potwierdzenie odbioru, z którego wynikało że korespondencja adresowana do pozwanych została odebrana przez dorosłego domownika w dniu 10.02.2023 r.
W ocenie Sądu pozwani nie obalili domniemania skutecznego doręczenia w trybie art. 138 § 1 k.p.c. Zgodnie z tym przepisem jeżeli doręczający nie zastanie adresata w mieszkaniu, może doręczyć pismo sądowe dorosłemu domownikowi, a gdyby go nie było – administracji domu, dozorcy domu lub sołtysowi, jeżeli osoby te nie są przeciwnikami adresata w sprawie i podjęły się oddania mu pisma. Warunkiem skutecznego doręczenia w w/w trybie jest spełnienie następujących przesłanek: zamieszkiwanie adresata pod wskazanym adresem, doręczenie pisma osobie będącej dorosłym domownikiem oraz zobowiązanie się tej osoby do przekazania przesyłki adresatowi. Doręczenie osobie upoważnionej do odbioru korespondencji w sposób wskazany w art. 138 § 2 k.p.c., podobnie jak doręczenie dorosłemu domownikowi, administratorowi czy dozorcy przewidziane w art. 138 § 1 k.p.c., wymaga podjęcia się przez te osoby doręczenia przesyłki adresatowi. Mogą one więc odmówić odbioru korespondencji i wówczas zastosowanie znajdzie art. 139 § 1 k.p.c., to znaczy przesyłka powinna zostać awizowana. Jeśli jednak wypełnione zostaną wymagania z art. 138 k.p.c. – tj. osoby spełniające określone w tym przepisie kryteria przesyłkę przyjmą podejmując się jej doręczenia, to doręczenie takie będzie skuteczne, nawet jeśli nastąpiło wbrew zakazowi adresata, do którego pismo było kierowane. Tryb doręczenia zastępczego może znaleźć zastosowanie jedynie w przypadku, gdy pod podanym adresem osoba, do której kierowana jest przesyłka, faktycznie zamieszkuje bądź też prowadzi działalność gospodarczą (por. postanowienie Sądu Najwyższego z dnia 9 sierpnia 2019 r., (...), LEX (...), postanowienie Sądu Apelacyjnego w K. z 10 lipca 2013 r., (...), Legalis(...)). Wobec powyższego wypowiedzenie przedmiotowej umowy kredytu należało uznać za skuteczne.
Mając na względzie, że między stronami została zawarta umowa kredytu, którą strona powodowa zdołała pozwanym skutecznie wypowiedzieć w związku z zaprzestaniem przez nią dokonywania terminowych spłat powództwo podlegało uwzględnieniu co do zasady.
Pozwani zarzucili abuzywność postanowień umowy w zakresie dotyczącym prowizji, wskazując przy tym, że bank nieprawidłowo naliczył odsetki od udostępnionego kapitału kredytu oraz rażąco zawyżył kwotę pobranej prowizji.
Zgodnie z treścią art. 385 1 § 1 k.c., postanowienia umowy zawieranej z konsumentem nieuzgodnione indywidualnie nie wiążą go, jeżeli kształtują jego prawa i obowiązki w sposób sprzeczny z dobrymi obyczajami, rażąco naruszając jego interesy (niedozwolone postanowienia umowne). Nie dotyczy to postanowień określających główne świadczenia stron, w tym cenę lub wynagrodzenie, jeżeli zostały sformułowane w sposób jednoznaczny (§ 1). Jeżeli postanowienie umowy zgodnie z § 1 nie wiąże konsumenta, strony są związane umową w pozostałym zakresie (§ 2). Nieuzgodnione indywidualnie są te postanowienia umowy, na których treść konsument nie miał rzeczywistego wpływu. W szczególności odnosi się to do postanowień umowy przejętych z wzorca umowy zaproponowanego konsumentowi przez kontrahenta (§ 3). Ciężar dowodu, że postanowienie zostało uzgodnione indywidualnie, spoczywa na tym, kto się na to powołuje (§ 4).
Rażące naruszenie interesów konsumenta, o którym mowa w art. 385 1 § 1 k.c., zachodzi wówczas, gdy w rażący sposób została naruszona równowaga interesów stron umowy przez to, że jedna z nich wykorzystała swoją przewagę formułując konkretne postanowienie umowy. Określenie "rażąco" należy stosować do znacznego odchylenia przyjętego uregulowania od zasady uczciwego wyważenia praw i obowiązków. Rażące naruszenie interesów konsumenta oznacza nieusprawiedliwioną dysproporcję praw i obowiązków na jego niekorzyść w określonym stosunku obligacyjnym.
W przedmiotowej sprawie nie ulegało wątpliwościom, że pozwani, zawierając przedmiotową umowę, posiadali status konsumenta.
W odniesieniu do przewidzianej w umowie prowizji należy wskazać, iż strona powodowa nie wykazała, ażeby postanowienia łączącej strony umowy były w tym zakresie indywidualnie uzgadniane z pozwanymi lub by mieli oni na ich treść jakikolwiek wpływ. Jednakże zawarcie umowy na podstawie przedstawionego przez przedsiębiorcę wzorca nie stanowi samo w sobie o abuzywności postanowień w niej zawartych.
Wyjaśnić należy, iż prowizja nie stanowi głównego świadczenia stron. Prowizja pełni rolę wynagrodzenia za zawarcie umowy kredytu, które w świetle przepisów ustawy o kredycie konsumenckim jest dopuszczalne. Prowizja ma charakter wynagrodzenia za dokonanie konkretnej czynności bankowej, jednakże nie w znaczeniu wynagrodzenia za oddanie kapitału do dyspozycji kredytobiorcy (gdyż tę rolę spełniają odsetki kapitałowe), ale wynagrodzenia za konkretną czynność czyli przygotowanie, zawarcie samej umowy i jej obsługa. Takie rozumowanie jest oczywiście całkowicie uzasadnione i odpowiada funkcji jaką przyświeca art. 36a ustawy o kredycie konsumenckim, a dotyczącym pozaodsetkowych kosztów. Każde obciążenie konsumenta musi mieć swoje uzasadnienie w racjonalnych korzyściach dla jednej, jak i dla drugiej strony umowy. W przedmiotowej sprawie, Sąd uznał, że za wszelkie czynności związane z udzieleniem i obsługą kredytu, a więc przygotowaniem standardowej umowy ze zmiennymi w postaci danych personalnych, wysokości kredytu, oprocentowania, okresu kredytowania, Bank mógł pobrać wynagrodzenie w postaci prowizji. Nadto prowizja winna obejmować wynagrodzenie za przygotowanie oceny zdolności kredytowej pozwanych, nawiązanie kontaktu z klientem, obsługę kredytu. Nie jest konieczne aby umowa kredytu zawierała w swej treści wyjaśnienie w jaki sposób np. względem całkowitej kwoty kredytu wyliczona została kwota prowizji - skoro jest to dozwolone wynagrodzenie za zawarcie umowy, ustalone przy tym na niewygórowanym poziomie, jak również czy ma ona charakter rynkowy - zwłaszcza, iż to ostatnie jest możliwe do ustalenia przez samego konsumenta, który chcąc zawrzeć umowę może przeanalizować w tym zakresie liczne dostępne na rynku oferty. Istotne jest natomiast aby umowa kredytu w sposób wyraźny określała wysokość wynagrodzenia prowizyjnego, które zostanie pobrane przez bank.
Pozwanym w niniejszej sprawie wypłacona została kwota 107.341,79 zł, zaś prowizja ustalona została na kwotę 13.131.60 zł - co stanowi 12% kwoty wypłaconej na podstawie umowy. Kwota ta nie tylko nie przekracza maksymalnych pozaodsetkowych kosztów kredytu, ale również nie sposób uznać jej za wygórowaną, zwłaszcza biorąc pod uwagę ustalony przez strony okres spłaty (10 lat).
W kwocie wynagrodzenia prowizyjnego ukształtowanego na takim poziomie nie sposób dopatrywać się zastosowania nadmiernego obciążenia kredytobiorcy, naruszenia zasady ekwiwalentności świadczeń i kształtowania obowiązków stron umowy w sposób sprzeczny z dobrymi obyczajami, rażąco naruszający interesy konsumenta - skoro jak wskazano powyżej kredytodawca pozostaje uprawniony do pobrania takiego wynagrodzenia.
O ile zarzut dotyczący tzw. maksymalnej wysokości pozaodsetkowych kosztów kredytu należało uznać za chybiony, tak słusznie pozwani wskazywali, że postanowienia umowne przewidujące oprocentowanie skredytowanej prowizji były abuzywne i nie wiązały pozwanego.
W treści umowy próżno szukać postanowień, które umożliwiałyby konsumentowi zapłatę prowizji z pominięciem jej pobrania ze skredytowanej kwoty. W istocie pozwani nie mogli wpłacić prowizji do banku z własnych, nieskredytowanych środków. Rzeczywistym celem skredytowania prowizji było zatem to, by mogła stanowić część pożyczonego konsumentowi kapitału oraz poddawać się oprocentowaniu przewidzianemu dla kapitału. Pomimo zatem, że stanowiła koszt kredytu i nie mieściła się w całkowitej kwocie kredytu, to będąc jednocześnie elementem kapitału pożyczonego do jej pokrycia, powiększała kwotę, od której bank przyznawał sobie prawo do naliczania odsetek umownych. Oczywiście samo kredytowanie prowizji przez bank jest działaniem dopuszczalnym na gruncie ustawy o kredycie konsumenckim. Również wysokość prowizji nie budziła wątpliwości Sądu. Tym niemniej umieszczenie jej w kwocie kapitału prowadziło do uznania, że celem banku, który tak skonstruował umowę, by zakładała naliczanie odsetek umownych od skredytowanej prowizji było dążenie do maksymalizacji zysków, jakie czerpał z zawarcia tej umowy. Nie dość zatem, że miał prawo pobierać wynagrodzenie za korzystanie z kapitału w postaci odsetek umownych, poniesione przez niego koszty związane z zawarciem umowy pokrywała prowizja, to jeszcze powód naliczał od kosztu kredytu, jakim była prowizja, odsetki umowne. Naruszało to dobre obyczaje. A ponieważ prowadziło do sytuacji, w której konsument ponosił dodatkowy koszt związany z poddaniem prowizji oprocentowaniu, naruszało również w sposób rażący jego interesy. Godziło nadto w równowagę kontraktową stron, na korzyść banku. Należy więc przyjąć, że wyłącznie kwota kapitału rzeczywiście udostępnionego kredytobiorcy może stanowić podstawę naliczania oprocentowania przez cały okres trwania umowy pożyczki. Odsetki powinny być naliczane od kwoty kapitału, czyli od kwoty rzeczywiście udostępnionych pożyczkobiorcy pieniędzy (tak Sąd Najwyższy w wyroku z dnia 30 stycznia 2019 r., I (...) 9/18).
W ocenie Sądu, badanie postanowień umowy kredytu dotyczących prowizji, było dopuszczalne w świetle uchwały Sądu Najwyższego z dnia 27 października 2021 r. w sprawie (...). Wynikało z niej, że wynagrodzenie prowizyjne (prowizja), stanowiące wynagrodzenie z tytułu udzielenia kredytu, przewidziane w umowie kredytu, do której mają zastosowanie przepisy ustawy z dnia 12 maja 2011 r. o kredycie konsumenckim, nie jest świadczeniem głównym w rozumieniu art. 385 ( 1) § 1 k.c. Co więcej, przepisy ustawy o kredycie konsumenckim, w kontekście kodeksowych reguł wyłączenia oceny abuzywności postanowień umów zawieranych z udziałem konsumentów, nie mogą być interpretowane, w sposób który powoduje pogorszenie położenia prawnego konsumentów, a do takiego skutku prowadziłaby konstrukcja wielu świadczeń głównych w jednym stosunku prawnym unormowanym w ustawie szczególnej (zob. (...)).
Mając powyższe na względzie przyjąć należało, że postanowienia umowne przewidujące oprocentowanie skredytowanej prowizji były abuzywne i nie wiązały pozwanego. Tym samym powodowi nie należały się odsetki od kwoty prowizji.
Odnosząc się natomiast do zarzutu niezgodności z prawem postanowień umowy określających mechanizm oprocentowania oparty o wskaźnik WIBOR 3M wskazać należy, że Sąd nie dopatrzył się istnienia w przedmiotowej umowie klauzul abuzywnych ani nie stwierdził, aby którekolwiek zapisy umowy były nieważne czy abuzywne.
Zgodnie z art. 76 punkt 1 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. - Prawo bankowe, zasady oprocentowania kredytu określa umowa kredytu, z tym że w razie stosowania stopy zmiennej należy określić w umowie kredytowej warunki zmiany stopy procentowej kredytu.
Stopa procentowa to czynnik, który wraz z sumą kredytu kształtuje iloczyn należnej bankowi kwoty odsetek, w określonym umownie przedziale czasu.
Pobieranie odsetek za korzystanie z kapitału nie jest działaniem godzącym w prawa pozwanych. Na podstawie powyższej umowy powód udzielił pozwanym kredytu w znacznej wysokości. W takich też przypadkach banki zazwyczaj przewidują zmienne oprocentowanie chcąc zabezpieczyć się przed ryzykiem zmian na rynkach finansowych, wprowadzając i odpowiednio kalkulując marżę, a także odpowiednio kalkulując wysokość oprocentowania na dzień zawarcia umowy. Uzgodnienie takiego sposobu wynagradzania za postawiony do dyspozycji pożyczkobiorców kapitał jest uzasadnione szczególnie w przypadkach pożyczek długoterminowych. Nie stanowi to więc dowolnej i uzależnionej wyłącznie od swobodnego uznania banku zmiany dotychczasowej wysokości tych odsetek, lecz ustalenie ich nowej wysokości na podstawie kryteriów wskazanych w umowie (wzorcu).
Niewątpliwie klauzula zmiennego oprocentowania nie może mieć charakteru blankietowego, lecz powinna dokładnie wskazywać czynniki (okoliczności faktyczne) usprawiedliwiające zmianę oprocentowania oraz relację między zmianą tych czynników, a rozmiarem zmiany stopy oprocentowania kredytu, określając precyzyjnie wpływ zmiany wskazanych okoliczności na zmianę stopy procentowej, a więc kierunek, skalę, proporcję tych zmian.
Wbrew twierdzeniom strony pozwanej, zastrzeżenie w umowie kredytu zmiennej stopy procentowej nie stanowi niedozwolonej klauzuli wzorca umownego w rozumieniu art. 385 ( 1) k.c., - takie uprawnienie banku wynika wprost z art. 76 Prawa bankowego oraz innych przepisów tejże ustawy, jednak sposób określenia przez bank warunków zmiany procentowej kredytu podlega ocenie i w tym zakresie banki powinny zachować szczególną staranność w odniesieniu do precyzyjnego, jednoznacznego i zrozumiałego dla kontrahenta określenia tych warunków (por. postanowienie SN z 21.12.2011 r.,(...), LEX nr (...)).
W ocenie Sądu zakwestionowane postanowienia umowne zawarte w § 2 ust. 1 i 2 umowy są sformułowane w sposób jednoznaczny. Jednoznaczny oznacza dopuszczający tylko jedną możliwą interpretację, niebudzący wątpliwości, dokładnie określony, wyraźny, oczywisty, niedwuznaczny. Redakcja zaskarżonego postanowienia odpowiada tym kryteriom.
Określone w sposób wskazany w umowie, stawki WIBOR 3M były powszechnie dostępne, ogłaszane w prasie i stronie internetowej, a są ustalane niezależnie od banku. Odwołanie się do nich miało gwarantować dostosowanie stopy procentowej kredytu do aktualnych warunków rynkowych - przy zapewnieniu stałości zysku banku (a więc i w pewnym stopniu kosztu pożyczki dla kredytobiorcy).
Wskazać w tym miejscu należy, że WIBOR (W. I. R.) to stopa procentowa, po jakiej banki udzielają pożyczek innym bankom komercyjnym, która wykorzystywana jest do ustalania wysokości oprocentowania kredytów gotówkowych czy hipotecznych. Stawka WIBOR wyznaczana jest każdego dnia roboczego o godzinie 11 podczas tzw. Fixingu, jako średnia arytmetyczna wielkości oprocentowania (w ujęciu rocznym) podawanych przez największe banki działające w Polsce, które są uczestnikami panelu WIBOR. Stawka WIBOR 3M jest stawką oprocentowania kredytów i pożyczek na rynku międzybankowym określaną przedostatniego dnia roboczego poprzedniego kwartału i ustalaną na okresy 3-miesięczne.
W niniejszej sprawie kredyt oprocentowany był według zmiennej stopy bazowej, którą jest rynkowa stopa referencyjna WIBOR 3M. Stawka ta nie jest też określana dowolnie przez powoda – powstaje w oparciu o rynek międzybankowy i zależna jest od czynników takich jak na przykład inflacja czy wysokość stóp procentowych ustalanych przez Radę Polityki Pieniężnej. W konsekwencji powyższego Sąd nie znalazł podstaw do przyjęcia, że umowa w zakresie zmiennego oprocentowania zawierała niedozwolone klauzule. Ponadto pozwani zostali pouczeni o ryzyku związanym ze wzrostem tego oprocentowania i tym samym wzrostem wysokości miesięcznej raty. Nadto pozwanym została przedstawiona symulacja wskazująca wpływ wzrostu oprocentowania kredytu (przy założeniu wzrostu stawki WIBOR 3m do poziomu 10 %) na wysokość miesięcznej raty.
W ocenie Sądu, pomimo stwierdzenia, że postanowienia umowy kredytu dotyczące naliczania odsetek od kwoty prowizji były abuzywne, nie było podstaw do uwzględnienia stanowiska pozwanych, że skorzystali oni skutecznie z przewidzianego w art. 45 ust. 1 ustawy z dnia 12 maja 2011 r. o kredycie konsumenckim uprawnienia do spłaty kwoty zobowiązania bez odsetek i kosztów (tzw. kredytu darmowego).
W literaturze przedmiotu wskazuje się, że w wypadku obowiązków informacyjnych - wobec ogólnego sposobu sformułowania komentowanej regulacji - sankcję kredytu darmowego będą mogły pociągnąć za sobą wszystkie postaci braku zadośćuczynienia obowiązkom informacyjnym, wymagania: zarówno brak jego spełnienia, jak i spełnienie niewłaściwe, w tym sformułowanie jej w sposób niezrozumiały dla typowego adresata itd. Tego rodzaju zarzucanych niedostatków w warstwie informacyjnej, Sąd nie dopatrzył się. Tym bardziej nie dopatrzył się celowego (intencjonalnego) działania ze strony banku zmierzającego do wprowadzenia kredytobiorcy w błąd co do rzeczywistej kwoty udzielonego kredytu. Zarówno całkowita kwota kredytu, jak i całkowita kwota do zapłaty, oprocentowanie oraz koszt kredytu czego uwidocznienia w umowie wymaga i wymagał art. 30 ust. 1 pkt 4, 6, 7 i 10 u.k.k. zostały przedstawione tamże zgodnie z obowiązującymi w dacie zawierania umowy przepisami. Znamiennym jest, że sam fakt skredytowania prowizji i pobierania od niej odsetek nie mieści się w katalogu, wymieniającym podstawy do zastosowania sankcji z art. 45 u.k.k.
Mając zatem na uwadze powyższe okoliczności oraz fakt, że bank niesłusznie naliczał odsetki od kosztów kredytu w postaci prowizji, pomimo, że była ona kredytowana, uwzględnieniu mogło podlegać jedynie roszczenie powoda w zakresie wypłaconej kwoty kredytu i należnych odsetek od tej kwoty. W związku z powyższym w toku procesu w oparciu o opinię biegłej z zakresu bankowości Sąd ustalił, że na dzień 11.04.2023 r. po stronie pozwanych istniała zaległość w wysokości 94.100,78 zł, na którą to kwotę składał się kapitał w wysokości 84.430,11 zł, odsetki umowne – 8.145,56 zł, odsetki karne od kapitału przeterminowanego – 1.525,12 zł.
Zatem Sąd zasądził solidarnie od pozwanych na rzecz powoda kwotę 94.100,78 zł wraz z odsetkami ustawowymi za opóźnienie liczonymi od dnia wniesienia pozwu w elektronicznym postępowaniu upominawczym tj. od dnia 11 kwietnia 2023 r. (k. 11 ) do dnia zapłaty. (pkt I wyroku).
O odsetkach orzeczono po myśli art. 481 § 1 k.c. zgodnie z którym, jeżeli dłużnik opóźnia się ze spełnieniem świadczenia pieniężnego, wierzyciel może żądać odsetek za czas opóźnienia, chociażby nie poniósł żadnej szkody i chociażby opóźnienie było następstwem okoliczności, za które dłużnik odpowiedzialności nie ponosi. Powód domagał się odsetek od dnia wniesienia pozwu w elektronicznym postępowaniu upominawczym. Wniósł pozew przed upływem trzech miesięcy od umorzenia elektronicznego postępowania upominawczego. W tej sytuacji skutki prawne wniesienia pozwu w elektronicznym postępowaniu upominawczym rozciągały się na niniejszy proces, co powodowało, że żądanie odsetek ustawowych za opóźnienie od dnia wniesienia pozwu w elektronicznym postępowaniu upominawczym było zasadne.
W pozostałym zakresie powództwo oddalono jako pozbawione usprawiedliwionych podstaw. (pkt II wyroku)
O kosztach procesu Sąd orzekł w pkt III wyroku na podstawie art. 100 k.p.c. który stanowi, że w razie częściowego tylko uwzględnienia żądań, koszty będą wzajemnie zniesione lub stosunkowo rozdzielone. Powód wygrał proces w 81,73%. Koszty procesu poniesione przez powoda wyniosły łącznie 11.174 zł, na którą złożyły się koszty wynagrodzenia reprezentującego powoda pełnomocnika procesowego w wysokości 5.400 zł oraz opłaty skarbowej od pełnomocnictwa w wysokości 17 zł, a także tytułem uiszczonej opłaty od pozwu kwota 5.757 zł. Pozwani nie ponieśli żadnych kosztów procesu. Zasądzeniu na rzecz powoda podlegała zatem kwota 9.132,51 zł (11.174 zł x 81,73%).
W pkt IV wyroku Sąd orzekł o obowiązku zwrotu nieuiszczonych kosztów sądowych (wynagrodzenie biegłej – 1.351,36 zł oraz 253,38 zł) w oparciu o art. 113 ust. 1 i 2 ustawy z dnia 28 lipca 2005 r. o kosztach sądowych w sprawach cywilnych w zw. z art. 100 k.p.c. Sąd obciążył strony procesu kosztami sądowymi, mając na względzie wynik procesu (od powoda 293,18 zł, czyli 18,27% z 1.604,74 zł, od pozwanych – 1.311,56 zł, czyli 81,73% z 1.604,74 zł).
sędzia Ewa Oknińska