Wyrok z 6 sierpnia 2025, sygn. I C 1384/20

WYROK

W IMIENIU RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ

Dnia 6 sierpnia 2025 roku

Sąd Okręgowy w Warszawie, I Wydział Cywilny w składzie:

Przewodniczący: sędzia Andrzej Kuryłek

Protokolant: Jakub Wojdyna

po rozpoznaniu w dniu 9 lipca 2025 roku w Warszawie

na rozprawie

sprawy z powództwa S. S. (1)

przeciwko (...) S.A. (...) (...) z siedzibą w W.

o zapłatę

I zasądza od pozwanego (...) S.A. (...) (...) z siedzibą w W. na rzecz powoda S. S. (1) kwotę 73.000 zł (siedemdziesiąt trzy tysiące złotych) wraz z odsetkami ustawowymi za opóźnienie od dnia 19 września 2024 roku do dnia zapłaty;

II zasądza od pozwanego (...) S.A. (...) (...) z siedzibą w W. na rzecz powoda S. S. (1) kwotę 17.946,34 zł (siedemnaście tysięcy dziewięćset czterdzieści sześć złotych trzydzieści cztery grosze) wraz z odsetkami ustawowymi za opóźnienie liczonymi od:



od kwoty 15.449,55 zł od dnia 26 kwietnia 2018 roku do dnia zapłaty;



od kwoty 2.496,79 zł od dnia 2 lipca 2018 roku do dnia zapłaty;

III w pozostałym zakresie powództwo oddala;

IV ustala, że powód S. S. (1) wygrał sprawę w 57%, a pozwany (...) S.A. (...) (...) z siedzibą w W. wygrał w 43% i w tych proporcjach dokonać rozliczenia kosztów procesu pozostawiając szczegółowe wyliczenie Referendarzowi Sądowemu;

V nakazuje pobrać od powoda S. S. (1) na rzecz Skarbu Państwa – Sądu Okręgowego w Warszawie kwotę 1.089,61 zł tytułem nieuiszczonych kosztów sądowych;

VI nakazuje pobrać od (...) S.A. (...) (...) z siedzibą w W. kwotę 1.444,36 zł (cztery tysiące siedemset trzydzieści dziewięć złotych osiemdziesiąt trzy grosze) tytułem nieuiszczonych kosztów sądowych.

Sygn. akt I C 1384/20

UZASADNIENIE

Pozwem z dnia 26 kwietnia 2018 roku powód S. S. (1) wniósł o zasądzenie od (...) S.A. (...) (...) z siedzibą w W. (dalej jako (...) S.A. (...)) kwoty 95.000 zł wraz z odsetkami ustawowymi za opóźnienie od daty wniesienia pozwu do dnia zapłaty tytułem zadośćuczynienia za doznaną krzywdę oraz kwoty 18.478,37 zł wraz z odsetkami ustawowymi za opóźnienie od daty pozwu do dnia zapłaty tytułem odszkodowania oraz ustalenie, że pozwany (...) S.A. odpowiada za szkody mogące powstać w przyszłości wynikające ze zdarzenia z dnia 12 sierpnia 2013 roku oraz o zasądzenie od pozwanego na rzecz powoda kosztów procesu, w tym kosztów zastępstwa procesowego według norm przepisanych. W uzasadnieniu podał, że roszczenie o zadośćuczynienia ma swoją podstawę faktyczną w wypadku z dnia 12 sierpnia 2013 roku, w którym poszkodowany został powód, a winę za ten wypadek ponosi sprawca ubezpieczony u pozwanego. W zakresie roszczenia odszkodowawczego wskazał natomiast, że składają się na nie: kwota 11.541,73 zł tytułem zwrotu kosztów leczenia, rehabilitacji, lekarstw i wizyt, kwota 4.439,85 zł kosztów dojazdu do szpitali, na badania bądź wizyty lekarskie oraz rehabilitację oraz kwota tytułem dojazdów do placówek medycznych i kwota 2.496,79 zł tytułem utraconych zarobków ( pozew k. 3-10v).

W odpowiedzi na pozew pozwany wniósł o oddalenie powództwa w całości oraz o zasądzenie od powoda na rzecz pozwanego kosztów procesu według norm przepisanych. W uzasadnieniu pisma podniósł, że neguje roszczenia zgłaszane przez powoda w niniejszym postępowaniu: tytułem zadośćuczynienia co do wysokości, tytułem odszkodowania obejmującego koszty leczenia, zakupu lekarstw, rehabilitacji, wykonania badań i wizyt lekarskich co do wysokości oraz tytułem odszkodowania obejmującego koszty dojazdów na badania, do szpitala, na wizyty lekarskie i rehabilitację co do wysokości oraz tytułem odszkodowania obejmującego utracone zarobki zarówno co do zasady, jak i co do wysokości ( odpowiedź na pozew k. 206-210v).

Pismem z dnia 26 lutego 2024 r. powód S. S. (1) rozszerzył powództwo o kwotę 45.000 zł i zmodyfikował żądanie w zakresie zadośćuczynienia do kwoty 140.000 zł wraz z odsetkami ustawowymi od kwoty 95.000 zł od dnia wniesienia pozwu do dnia zapłaty oraz od kwoty 45.000 zł wraz z ustawowymi odsetkami od dnia wniesienia rozszerzenia powództwa do dnia zapłaty ( pismo z 26.02.2024 r. k. 434-439).

Sąd ustalił następujący stan faktyczny

Dnia 12 sierpnia 2013 r. w miejscowości W., gm. G., woj. L., T. Ł. nieumyślnie naruszył zasady bezpieczeństwa w ruchu lądowym w ten sposób, że kierując samochodem marki O. (...) o nr rej. (...) jadąc lewym pasem ruchu od strony L. w kierunku W. nie dostosował prędkości do zaistniałej sytuacji drogowej oraz bezpiecznej odległości od poprzedzającego go motycykla marki Y. nr rej. (...) jadącym w tym samym kierunku, w którym kierowa S. S. (1), który przystąpił do manewru hamowania mający związek z zaistniałą sytuacją drogową w związku z czym przodem pojazdu najechał na tył motocykla wskutek czego doszło do zderzenia pojazdów w następstwie, którego nieumyślnie spowodował obrażenia ciała u kierującego motocyklem w postaci wstrząśnienia mózgu i rdzenia kręgowego i uszkodzenia więzozrostu barkowo-obojczykowego lewego I/II stopnia, stłuczenia okolicy lewego łokcia i prawego biodra, a opisane uszkodzenie lewego barku spowodowało naruszenie czynności narządu ruchu i rozstrój zdrowia na czas dłuższy od dnia siedmiu zgodnie z dyspozycją art. 157 § 1 k.k., tj. o czyn z art. 177 § 1 k.k.

( dowód: wyrok Sądu Rejonowego w Puławach, sygn. akt II K 1128/13 k. 14)

S. S. (1) został przewieziony po zdarzeniu do Oddziału Ratunkowego Szpitalu (...) w P., gdzie był leczony operacyjnie i przebywał do 27 sierpnia 2013 roku. Dnia 27 sierpnia 2013 roku został z uwagi na pogarszający się stan zdrowia, nieustające dolegliwości bólowe i stany gorączkowe został przewieziony do Wojskowego Instytutu Medycznego w W.. Na skutek wypadku S. S. (1) odniósł obrażenia ciała w postaci: urazu głowy ze wstrząśnieniem mózgu, urazu kręgosłupa szyjnego ze złamaniem wyrostka poprzecznego kręgu C7 leczony zachowawczo długotrwałym noszeniem kołnierza ortopedycznego i rehabilitacją, urazu barku lewego z uszkodzeniem więzorostu barkowo-obojczykowego leczony operacyjnie oraz długotrwałym wielokrotnym leczeniem rehabilitacyjnym, urazu klatki piersiowej ze złamaniem żeber lewych I-VII powikłanym wiotkością klaki piersiowej leczony operacyjni, stłuczenia łokcia lewego oraz stłuczenia okolicy biodra prawego. Powód odczuwał dolegliwości bólowe od 12 sierpnia 2013 do 21 stycznia 2014 r.

S. S. (1) zmuszony był korzystać z pomocy psychologa. Obawia się o przyszłość zawodową, uskarża się na złe samopoczucie, nie ma nadziei na poprawę stanu zdrowia, unika prowadzenia auta oraz obawia się o swoje bezpieczeństwo w aucie jako pasażer.

W sierpniu 2015 roku został przyjęty na odział torakochirurgii (...) Centrum (...) w P. celem przeprowadzenia kolejnej operacji zespolenia żeber i leczenia niestabilnej klatki piersiowej w następstwie urazu z powyższego. Stwierdzono zmiany bliznowate w odcinku przykręgosłupowym, blizny kostne po złamaniu żeber, drobne guzki S. oraz rotację mostka.

W chwili obecnej u S. S. (1), pomimo długotrwałego leczenia rehabilitacyjnego, farmakologicznego, fizjoterapia, a nawet zabiegów operacyjnych – utrzymują się praktycznie wszystkie dolegliwości przedstawione powyżej. S. S. (1) jest żołnierzem zawodowym i z uwagi na stan zdrowia był pomijany przy propozycjach awansu. W okresie jego leczenia jego żona będąca wówczas w ciąży nie mogła liczyć na jego pomoc, gdyż S. S. (1) przebywał w szpitalu.

( dowód: dokumentacja medyczna powoda k. 24-115, 240-250, 370-418, 440-468; zeznania świadek P. S. k. 225-226, 365-366; zeznania świadek K. B. k. 366-367; zeznania świadka R. S. k. 226-226v; zeznania świadka K. S. k. 226v-227; zeznania powoda S. S. (1) k. 507-508v; opinia biegłego ortopedy k. 257—306v; opinia biegłego chirurga k. 332-339; opinia uzupełniająca chirurga k. 488-490)

T. Ł. w dniu 12 sierpnia 2013 r. był ubezpieczony u (...) S.A. (...)

( okoliczność bezsporna)

Z tytułu zakupu leków, koszty leczenia, zakupu lekarstw, rehabilitacji, wykonania badań i wizyt lekarskich, kosztów dojazdów na badania, do szpitala, na wizyty lekarskie i rehabilitację S. S. (1) poniósł koszty w wysokości 11.009,70 zł

( dowód: faktury i paragony k. 116-165)

Pismem z dnia 27 lutego 2017 r. S. S. (1) zgłosił (...) S.A. (...) zgłosił szkodę na swojej osobie w związku z wypadkiem z dnia 12 sierpnia 2013 r. Pismo zostało doręczone (...) S.A. (...) w dniu 3 marca 2017 r.

( dowód: zgłoszenie szkody na osobie wraz z potwierdzeniem nadania i odbioru k. 15-23)

S. S. (1) poniósł koszty dojazdów w wysokości 656,70 zł (zestawienie przejechany km (6.094 km) i zużycie paliwa (894 litrów) k. 166-172):

( dowód: faktury, bilety i paragony k. 173-177)

S. S. (2) utracił zarobek w wysokości 2496 zł

( dowód: zaświadczenie k. 178):

S. S. (1) był niezdolny do pracy od 12 sierpnia do 26 stycznia 2014 r. oraz od 04 sierpnia 2015 do 7 października 2015 r.

( dowód: dokumentacja ZUS k. 179-189)

(...) S.A. (...) przyznał S. S. (1) zadośćuczynienie w wysokości 30.000 zł na podstawie decyzji z dnia 28 marca 2017 r. i 24 maja 2017 r.

( okoliczności bezsporne ponadto dowód: akta szkody k. 221)

Na skutek wypadku S. S. (1) odniósł obrażenia ciała w postaci: urazu głowy ze wstrząśnieniem mózgu, urazu kręgosłupa szyjnego ze złamaniem wyrostka poprzecznego kręgu C7 leczony zachowawczo długotrwałym noszeniem kołnierza ortopedycznego i rehabilitacją, urazu barku lewego z uszkodzeniem więzorostu barkowo-obojczykowego leczony operacyjnie oraz długotrwałym wielokrotnym leczeniem rehabilitacyjnym, urazu klatki piersiowej ze złamaniem żeber lewych I-VII powikłanym wiotkością klaki piersiowej, stłuczenia łokcia lewego oraz stłuczenia okolicy biodra prawego. Powód odczuwał dolegliwości bólowe od 12 sierpnia 2013 do 21 stycznia 2014 r.

S. S. (1) poniósł uszczerbek na zdrowiu w wysokości 10 % z tytułu długotrwałego i trwałego uszczerbku na zdrowiu powoda spowodowanego stanem po urazie kręgosłupa szyjnego ze złamaniem wyrostka poprzecznego kręgu C7 leczonego zachowawczo długotrwałym noszeniem kołnierza ortopedycznego i rehabilitacją oraz 10 % długotrwałego i trwałego uszczerbku na zdrowiu spowodowanego przewlekłymi dolegliwościami bólowymi z istotnym ograniczeniem ruchu w stawie barkowym lewym po urazie barku lewego z uszkodzeniem więzorostu barkowo-obyjczkowego leczonym operacyjnie oraz długotrwałym wielokrotnym leczeniem rehabilitacyjnym oraz 10 % z tytułu złamania żeber z obecnością zniekształcenia klatki piersiowej i bez zmniejszenia pojemności życiowej płuc. Zsumowany uszczerbek na zdrowiu wyniósł 30 %

U S. S. (1) występuje ograniczenie sprawności w stopniu umiarkowanym, które skutkuje przewlekłym odczuciem dolegliwości bólowej kręgosłupa szyjnego, piersiowego, lędźwiowo krzyżowego, obręczy barkowej lewej i okolicy łokcia lewego z osłabieniem siły mięśniowej lewej kończyny górnej oraz prawej kończyny dolnej oraz wzmożonym napięciem mięśniowym mięśni przykręgosłupowych kręgosłupa szyjnego i piersiowego. Powód może okresowo wymagać rehabilitacji. W tego rodzaju urazach naturalną konsekwencją ich skutków jest występowanie pourazowej zmiany zwyrodnieniowej w stawach, w przedmiotowej sprawie mogących skutkować ograniczeniem sprawności fizycznej powoda (zakres stawu barkowo-obojczykowego i kręgosłupa szyjnego), np. dźwiganie ciężkich przedmiotów czy uprawianie sportu.

Powód wymagał pomocy osób trzecich od dnia wypisania ze szpitala do dnia 7 lutego 2014 r. W okresie od 27 sierpnia do 8 października 2013 r. były to zakres 4h na dobę, później w okresie od 9 października 2013 r. do 28 listopada 2013 r. w wymiarze 2h na dobę. W okresie od 28.11. do 7.02.2014 r. 1 h na dobę. Powód nie mógł dźwigać ciężarów o masie powyżej 5 kg. Powrót powoda do pełnej sprawności nie będzie możliwy. Dolegliwości opisywane przez powoda pozostawały w związku przyczynowym z wypadkiem, wymagają specjalistycznego leczenia oraz powodują ograniczenia w życiu codziennym lub zawodowym. Proces diagnozowania i leczenia powoda był prawidłowo prowadzony.

( dowód: opinia biegłego ortopedy k. 257—306v; opinia biegłego chirurga k. 332-339; opinia uzupełniająca chirurga k. 488-490)

Powyższy stan faktyczny Sąd ustalił na podstawie powołanych dowodów.

Sąd uznał za wiarygodne obiektywne dowody z wymienionych wyżej dokumentów, które nie budziły wątpliwości co do ich autentyczności i nie były kwestionowane przez żadną ze stron postępowania.

Sąd dał wiarę w całości zeznaniom świadków P. S., K. B., R. S., K. S. oraz zeznaniom powoda S. S. (1). Osoby te przekazały informacje co do obrażeń ciała doznanych przez powoda w wypadku z dnia
12 sierpnia 2013 r., procesu jego leczenia i rekonwalescencji, stanu zdrowia powoda na skutek obrażeń doznanych w wypadku i jego funkcjonowania przed wypadkiem i po wypadku. Zeznania tych osób korespondowały wzajemnie ze sobą, z dowodami z dokumentów i opiniami biegłych, składając się na spójną i logiczną całość tworzącą opisany wyżej stan faktyczny sprawy, wobec czego nie budziły wątpliwości.

Przy ocenie stanu zdrowia powoda na skutek obrażeń ciała doznanych przez niego
w wypadku oraz aktualnych potrzeb powoda w zakresie leczenia i rehabilitacji Sąd oparł się na opiniach biegłych lekarzy z zakresu ortopedii-traumatologii i chirurgii. Z racji tego, że przedmioty tych opinii oraz specjalności biegłych w pewnym stopniu się zazębiały, biegli co do niektórych kwestii zajmowali nieco odmienne stanowiska i dochodzili do częściowo odmiennych wniosków – dotyczy to opinii biegłych z zakresu ortopedii-traumatologii i chirurgii. Mimo to pomiędzy opiniami nie zachodziły takie sprzeczności lub niejasności, które by dyskwalifikowały opinie wymagałyby wyjaśnienia poprzez konfrontację biegłych bądź powołanie dowodu z opinii kolejnego biegłego lub zespołu biegłych. Odmienne stanowiska biegłych w zakresie niektórych wniosków dało się wytłumaczyć rozbieżnymi zakresami specjalizacji biegłych, a pewne rozbieżności w opiniach rozstrzygnąć oparciem się na stanowisku tego biegłego, który wypowiadał się w zakresie swojej dziedziny specjalizacji. Wobec tego przyjąć należało, że opinie biegłych faktycznie uzupełniały się, a nie były sprzeczne ze sobą.

Odnosząc się do powyższej kwestii wskazać trzeba, że Sąd opierał się na opinii biegłego lekarza ortopedy-traumatologa przede wszystkim w celu ustalenia charakteru urazów, jakich doznał powód w okolicach barku, obojczyka, łokcia, biodra o wyrostka poprzecznego C7. Ortopeda jest wszak specjalistą w zakresie narządów ruchu i układu kostnego, toteż w tym zakresie niewątpliwie należało polegać na jego wiedzy. W odniesieniu do żeber i klatki piersiowej, Sąd uznał za bardziej przekonującą opinię chirurga. Biegły chirurg w opinii i opinii uzupełniającej przekonująco wyjaśnił swoje stanowisko i zwrócił uwagę, że żadne zabiegi rehabilitacyjne nie wpłyną na stan zdrowia powoda, gdyż uszkodzenia żeber mają charakter stały – co determinuje wniosek, że nie może istnieć pewność wyleczenia powoda.

Sąd zważył, co następuje

Odpowiedzialność pozwanego (...) S.A. (...) za skutki przedmiotowego wypadku powoda z dnia 12 sierpnia 2013 r. wynika z umowy ubezpieczenia odpowiedzialności cywilnej posiadaczy pojazdów mechanicznych, na mocy której ubezpieczyciel objął ochroną ubezpieczeniową sprawcę wypadku. Zgodnie z art. 822 § 1 k.c., przez umowę ubezpieczenia odpowiedzialności cywilnej ubezpieczyciel zobowiązuje się do zapłacenia określonego w umowie odszkodowania za szkody wyrządzone osobom trzecim, wobec których odpowiedzialność za szkodę ponosi ubezpieczający albo ubezpieczony. Odpowiedzialność zakładu ubezpieczeń w ramach ubezpieczenia odpowiedzialności cywilnej posiadacza lub kierowcy pojazdu mechanicznego wyznaczona jest – zarówno co do zasady, jak i granic – odpowiedzialnością tego posiadacza lub kierowcy (orz. SN z 29.11.1996 r., III CZP 118/96, OSNC 1997/3/26). Dochodząc roszczeń od ubezpieczyciela poszkodowany musi przede wszystkim wykazać przesłanki odpowiedzialności samego sprawcy szkody, bez których w ogóle nie powstaje odpowiedzialność ubezpieczyciela.

Warunki obowiązkowego ubezpieczenia odpowiedzialności cywilnej posiadaczy pojazdów mechanicznych unormowane zostały szczegółowo w ustawie z dnia 22 maja 2003 r. o ubezpieczeniach obowiązkowych, Ubezpieczeniowym Funduszu Gwarancyjnym i Polskim Biurze Ubezpieczycieli Komunikacyjnych zwanej dalej „ustawą o ubezpieczeniach obowiązkowych”.

W myśl art. 34 ust. 1 powołanej ustawy, z ubezpieczenia OC posiadaczy pojazdów mechanicznych przysługuje odszkodowanie, jeżeli posiadacz lub kierujący pojazdem mechanicznym są zobowiązani do odszkodowania za wyrządzoną w związku z ruchem tego pojazdu szkodę, której następstwem jest śmierć, uszkodzenie ciała, rozstrój zdrowia bądź też utrata, zniszczenie lub uszkodzenie mienia. Ubezpieczeniem OC posiadaczy pojazdów mechanicznych jest objęta odpowiedzialność cywilna każdej osoby, która kierując pojazdem w okresie trwania ochrony ubezpieczeniowej wyrządziła szkodę ruchem tego pojazdu (art. 35). Odszkodowanie ustala się i wypłaca w granicach odpowiedzialności cywilnej posiadacza lub kierującego pojazdem mechanicznym, najwyżej jednak do ustalonej w umowie sumy gwarancyjnej, która w przypadku szkód na osobie – w dacie przedmiotowego wypadku – nie mogła być niższa niż równowartość w złotych 5.000.000 euro w odniesieniu do jednego zdarzenia (art. 36 ust. 1 pkt. 1). Stosownie zaś do art. 19 ust. 1 powołanej ustawy, poszkodowany w związku ze zdarzeniem objętym umową ubezpieczenia obowiązkowego odpowiedzialności cywilnej może dochodzić roszczeń bezpośrednio od zakładu ubezpieczeń.

W niniejszej sprawie podstawy odpowiedzialności sprawcy szkody wobec powoda za przedmiotowy wypadek komunikacyjny, która determinuje odpowiedzialność ubezpieczyciela, poszukiwać należy w art. 415 k.c. w zw. z art. 436 § 2 zd. 1 k.c. Z przepisu art. 436 § 2 zd. 1 k.c. wynika, że w razie zderzenia się mechanicznych środków komunikacji poruszanych za pomocą sił przyrody wymienione osoby mogą wzajemnie żądać naprawienia poniesionych szkód tylko na zasadach ogólnych. Ogólną odpowiedzialność z tytułu czynów niedozwolonych (deliktową) normuje natomiast art. 415 k.c. Zgodnie z treścią tego przepisu, kto z winy swej wyrządził drugiemu szkodę, obowiązany jest do jej naprawienia. Za szkodę odpowiada zatem osoba, której zawinione działanie jest źródłem powstania szkody. Przesłankami odpowiedzialności deliktowej są: zdarzenie, z którym ustawa łączy obowiązek odszkodowawczy oznaczonego podmiotu (czyn niedozwolony), powstanie szkody oraz związek przyczynowy między owym zdarzeniem a szkodą. Przepis ten statuuje ponadto zasadę winy jako naczelną zasadę odpowiedzialności odszkodowawczej, przez którą rozumieć należy możliwość postawienia sprawcy zarzutu, że jego zachowanie jest bezprawne, mimo że w określonych okolicznościach sprawca miał możliwość zachowania zgodnego z obowiązującym porządkiem prawnym (tzw. normatywna koncepcja winy, przeważająca w nauce prawa polskiego).

Sprawstwo i wina pojazdem ubezpieczonego w zakresie OC posiadaczy pojazdów mechanicznych u pozwanego, który zderzył się z pojazdem prowadzonym przez powoda, nie budzi wątpliwości w kontekście materiału dowodowego sprawy. Wynika z niego, że przyczyną przedmiotowego wypadku było zachowanie kierującego pojazdem T. Ł., który naruszył przepisy Prawa o ruchu drogowym i doprowadził do zderzenia z samochodem powoda. Okoliczność tę prawomocnie ustalił sąd w prawomocnym wyroku karnym skazującym, który Sąd orzekający w niniejszej sprawie jest związany. W rezultacie stwierdzić należy, że odpowiedzialność za zaistnienie wypadku, w którym obrażeń ciała doznał powód, odpowiada kierujący pojazdem mechanicznym, ubezpieczonym w zakresie odpowiedzialności cywilnej u pozwanego, a w rezultacie za szkodę wyrządzoną tym zdarzeniem odpowiada też pozwane towarzystwo ubezpieczeń. Pozwany uznał co do zasady swoją odpowiedzialność gwarancyjną za przedmiotowe zdarzenie i już na etapie przedsądowym zaspokoił częściowo roszczenia finansowe powoda związane z tym wypadkiem.

Odnosząc się kolejno do zgłoszonych przez powoda roszczeń stwierdzić należy co następuje:

I

Roszczenie o zadośćuczynienie pieniężne za doznaną krzywdę

Zgodnie z art. 445 § 1 k.c., w wypadku uszkodzenia ciała lub wywołania rozstroju zdrowia sąd może przyznać poszkodowanemu odpowiednią sumę tytułem zadośćuczynienia pieniężnego za doznaną krzywdę. Celem zasądzenia zadośćuczynienia jest złagodzenie doznanej przez poszkodowanego krzywdy wyrządzonej deliktem. Przy ustalaniu rozmiaru krzywdy sąd musi uwzględniać wszystkie okoliczności danego zdarzenia, a zwłaszcza rodzaj obrażeń i związanych z nimi cierpień fizycznych i psychicznych, stopień kalectwa, poczucie nieprzydatności, konieczność korzystania ze wsparcia bliskich (orz. SN z dnia 17.09.2010 r., II CSK 94/10, Rzeczposp. PCD 2010/220/3). Zadośćuczynienie za doznaną krzywdę, z uwagi na swój kompensacyjny charakter, musi przedstawiać ekonomicznie odczuwalną wartość dla poszkodowanego. Jego wysokość powinna być dostosowana do doznanej krzywdy i aktualnych stosunków majątkowych społeczeństwa, gdyż ma ono łagodzić krzywdę, a nie prowadzić do wzbogacenia poszkodowanego. Przy ustalaniu wysokości zadośćuczynienia sąd w szczególności bierze pod uwagę trwałość i skutki wypadku lub okres trwania objawów chorobowych i ich nasilenie, jak i rodzaj oraz stopień winy sprawcy szkody i odczucie jej przez poszkodowanego (orz. SN z dnia 30.11.1999 r., I CKN 1145/99, niepubl.). Wśród kryteriów wysokości zadośćuczynienia wymienia się też rodzaj i stopień intensywności cierpień fizycznych lub psychicznych, czas ich trwania, nieodwracalność skutków urazu, wpływ skutków wypadku na dotychczasowy styl życia pokrzywdzonego, rodzaj dotychczas wykonywanej przez niego pracy zarobkowej, szanse na przyszłość, a także poczucie nieprzydatności społecznej czy wywołaną następstwem deliktu bezradność życiową pokrzywdzonego (wyrok SN z dnia 17.11.2016 r., IV CSK 15/16, Lex nr 2180098).

W kontekście przywołanych zasad, przy określaniu wysokości zadośćuczynienia pieniężnego należnego S. S. (1) należało mieć na uwadze charakter obrażeń ciała, jakich doznał na skutek wypadku, rozmiar związanych z nimi cierpień fizycznych i psychicznych oraz poważne zmiany, jakie uszczerbek na zdrowiu wywołał w życiu powoda. Obrażenia, których powód doznał w następstwie wypadku wywołały istotne następstwa w jego życiu. Powód był zmuszony podjąć długotrwałe leczenie oraz rehabilitację, a mimo tego pozostały u niego uszczerbki zdrowotne, które nie ulegną już odwróceniu. Powód będzie musiał poddawać się rehabilitacji w przyszłości w celu łagodzenia utrzymujących się dolegliwości bólowych kręgosłupa oraz zapobieżenia pogorszeniu stanu zdrowia i sprawności fizycznej.

Przypomnieć trzeba, że skutkiem doznanych przez powoda urazów była konieczność kilkutygodniowej hospitalizacji, poddania się zabiegowi operacyjnemu stabilizacji kręgosłupa a następnie żmudnej rehabilitacji. Przez kilka tygodni po wypadku powód był zdany na pomoc i opiekę ze strony innych osób. Pomimo długiego procesu leczenia i rehabilitacji u powoda nie udało się w pełni przywrócić dotychczasowej sprawności fizycznej, sprawność fizyczna powoda została trwale ograniczona. Powód może okresowo wymagać rehabilitacji. W tego rodzaju urazach naturalną konsekwencją ich skutków jest występowanie pourazowej zmiany zwyrodnieniowej w stawach, w przedmiotowej sprawie mogących skutkować ograniczeniem sprawności fizycznej powoda (zakres stawu barkowo-obojczykowego i kręgosłupa szyjnego), np. dźwiganie ciężkich przedmiotów czy uprawianie sportu.

Chociaż powód powrócił do pracy zawodowej, to jednak nie może wykonywać ciężkiej pracy fizycznej, a także uprawiać niektórych sportów. Istotną konsekwencję wypadku stanowią również cierpienia psychiczne powoda, które początkowo miały znaczne nasilenie, co stwierdzono zaświadczeniem od psychologa. W tych okolicznościach należało stwierdzić należy, że krzywda powoda wywołana wypadkiem jest znaczna, zatem i rekompensata pieniężna należna mu z tytułu zadośćuczynienia powinna być w znacznej wysokości.

W celu określenia należnego powodowi zadośćuczynienia pieniężnego należało uwzględnić w pierwszym rzędzie wartość rekompensaty pieniężnej otrzymanej już przez powoda z tego tytułu od ubezpieczyciela w kwocie 30.000 zł, którą ubezpieczyciel wypłacił powodowi tytułem zadośćuczynienia w 2017 r. w wyniku przeprowadzone postępowania likwidacyjnego.

Otrzymana przez powoda w 2017 r. łączna kwota 30.000 zł tytułem rekompensaty pieniężnej za doznaną krzywdę stanowiła dla niego przysporzenie finansowe. Przeciętne wynagrodzenie roczne w gospodarce narodowej w 2006 r. wynosiło 43.800,84 zł (3650,06 zł x 12 miesięcy), zatem zapłacona wówczas powodowi kwota stanowiła 68 % wysokości ówczesnego wynagrodzenia rocznego. Odnosząc wartość tego świadczenia do realiów współczesnych wskazać trzeba, że odpowiada ono kwocie około 66.762,83 zł z daty orzekania, bowiem średnie wynagrodzenie roczne w gospodarce narodowej za 2024 r. wynosiło 98.180,64 zł (8.181,72 zł x 12 miesięcy).

Jeśli weźmie się jednak ustalone w niniejszym postępowaniu skutki przedmiotowego wypadku dla życia powoda, utrzymujące się do chwili obecnej i wywołujące w jego życiu istotne dolegliwości zdrowotne, ograniczające sprawność, powodujące ból fizyczny i cierpienia psychiczne, które nie przemijają mimo upływu znacznego okresu czasu od chwili wypadku, wymagają stałego leczenia i rehabilitacji to powodowi przyznać należy dodatkowe zadośćuczynienie pieniężne, pomimo istotnej wartości przysporzenia otrzymanego już przez niego po wypadku. Powód odczuwa bowiem nadal krzywdę będącą skutkiem obrażeń ciała doznanych w wypadku, wynikającą z trwających nadal cierpień fizycznych i psychicznych, ograniczeń w codziennym funkcjonowaniu, konieczności dalszego leczenia rehabilitacyjnego, której nie zadośćuczyniły w pełni wypłacone mu wcześniej świadczenia. W ocenie Sądu, w kontekście znacznego rozmiaru krzywdy powoda należy przyznać mu dalszą kwotę 73.000 zł z tytułu zadośćuczynienia pieniężnego. Według Sądu, taka dodatkowa suma zadośćuczynienia, przy uwzględnieniu otrzymanego już wcześniej przez powoda od ubezpieczyciela i sprawcy wypadku przysporzenia finansowego o znacznej wartości w realiach ekonomicznych istniejących w okresie jego zapłaty, będzie adekwatna do krzywdy doznanej przez powoda w następstwie wypadku, wywołanej opisanymi cierpieniami fizycznymi i psychicznymi, trwałym upośledzeniem sprawności fizycznej oraz związanym z tym pogorszeniem jakości życia, która ujawniła się do dnia wyrokowania w niniejszej sprawie, a której pełny rozmiar nie był znany bezpośrednio po wypadku. Suma świadczeń przyznanych powodowi tytułem zadośćuczynienia stanowić będzie odczuwalne, znaczne przysporzenia finansowe dla powoda, zatem będzie spełniać należycie swą funkcję kompensacyjną, a zarazem nie będzie prowadzić do nieuzasadnionego wzbogacenia powoda, skoro wypadek wywołał poważne następstwa zdrowotne w jego życiu.

Z tych przyczyn Sąd w pkt. I sentencji wyroku zasądził od pozwanego na rzecz powoda tytułem dodatkowego zadośćuczynienia kwotę 73.000 zł.

Powodowi należą się również odsetki ustawowe z tytułu opóźnienia w zapłacie zadośćuczynienia przez pozwanego, stosownie do art. 481 § 1 i 2 k.c. Orzeczenie sądu przyznające zadośćuczynienie ma charakter rozstrzygnięcia deklaratoryjnego, a nie konstytutywnego. Zobowiązanie do zapłaty zadośćuczynienia ma charakter zobowiązania bezterminowego. Przekształcenie się go w zobowiązanie terminowe może nastąpić w wyniku wezwania dłużnika przez wierzyciela (pokrzywdzonego) do spełnienia świadczenia (vide: orz. SN z dnia 22.02.2007 r., I CSK 433/06, LEX nr 274209). Chociaż przed wszczęciem niniejszego postępowania pozwany, na skutek zgłoszenia powoda, przeprowadził bezpośrednio po wypadku postępowanie likwidacyjne, spełniając na rzecz powoda m.in. świadczenie z tytułu zadośćuczynienia (w 2017 r.) powód skierować do pozwanego wezwania do zapłaty dalszej kwoty zadośćuczynienia, to dopiero w toku niniejszego procesu sądowego, po złożeniu do akt sprawy dokumentacji medycznej (uzupełnianej w toku postępowania przez powoda) i przeprowadzeniu dowodów z opinii biegłych możliwe było ustalenie aktualnych konsekwencji zdrowotnych wypadku dla powoda. Kwestie te były nieoczywiste i wymagały przeprowadzenia obszernego postępowania dowodowego w procesie sądowym, w którym powód przedstawił kompletną dokumentację medyczną obrazującą przebieg jego leczenia i rehabilitacji, co umożliwiło biegłym sądowym wydanie miarodajnych opinii. Odpis ostatniej opinii wydanej w niniejszej sprawie przez biegłego sądowego z dziedziny chirurgii został doręczony pozwanemu 4 września 2024 r. Wtedy to pozwany poznał już wszystkie okoliczności istotne dla ustalenia wysokości zadośćuczynienia, decydujące o rozmiarze krzywdy powoda w następstwie obrażeń ciała doznanych w wypadku. Przy uwzględnieniu regulacji z art. 817 § 2 k.c., Sąd uznał, że zaspokojenie przez pozwanego roszczenia powoda z tytułu dodatkowego zadośćuczynienia powinno nastąpić w terminie 14 dni od dnia doręczenia pozwanemu odpisu wskazanej opinii biegłego sądowego, tj. do 18 września 2024 r. Pozwany znalazł się zatem w opóźnieniu w zapłacie dniu 19 września 2024 r., co uzasadniało przyznanie odsetek od zasądzonej kwoty zadośćuczynienia od tej daty. Żądanie zasądzenia odsetek za okres wcześniejszy należało ocenić za niezasadne.

II

Roszczenie odszkodowawcze

Zgodnie z art. 444 § 1 zd. 1 k.c., w razie uszkodzenia ciała lub wywołania rozstroju zdrowia naprawienie szkody obejmuje wszelkie wynikłe z tego powodu koszty. Odszkodowanie przewidziane w art. 444 § 1 k.c. obejmuje wszelkie wydatki związane z uszkodzeniem ciała, jak np. koszty leczenia (np. pobytu w szpitalu, konsultacji lekarskich, zakupu lekarstw, dodatkowej pomocy pielęgniarskiej), koszty rehabilitacji, koszty specjalistycznej odzieży i aparatów ułatwiających funkcjonowanie (protezy, laska, wózek inwalidzki itp.), wydatki związane z przejazdem chorego do szpitala i na zabiegi, wydatki związane z przejazdami osób bliskich w celu odwiedzin chorego w szpitalu, koszty przygotowania do innego zawodu oraz wszelkie inne wydatki, jeżeli są konieczne i celowe oraz zmierzają do przywrócenia sprawności u poszkodowanego lub przystosowania się przez niego do zmienionych warunków życiowych. Przepis ten należy traktować jako rozwinięcie zasady pełnego odszkodowania wyrażonej w art. 361 § 2 k.c. Zgodnie z ogólnymi regułami dowodowymi (art. 6 k.c.) ciężar udowodnienia zasadności roszczeń, w tym celowości i konieczności ponoszenia konkretnych wydatków, spoczywa na powodzie.

W ramach żądanego odszkodowania powód dochodziła przede wszystkim zwrotu kosztów zakupu lekarstw, leczenia, rehabilitacji, wykonania badań i wizyt lekarskich w wysokości 11.541,73 zł, kosztów dojazdu do szpitali, na badania bądź wizyty lekarskie oraz rehabilitację oraz kwota 4.439,85 zł tytułem dojazdów do placówek medycznych i kwota 2496,79 zł tytułem utraconych zarobków.

Żądanie zwrotu kosztów zakupu lekarstw, leczenia, rehabilitacji, wykonania badań i wizyt lekarskich należy uznać za zasadne oraz udowodnione w takim zakresie, w jakim znajdowały one pokrycie w przedłożonych przez powoda do akt sprawy paragonach, fakturach czy rachunkach, obrazujących zakup leków, koszty leczenia, rehabilitacji, wykonania badań i wizyt lekarskich. Na podstawie przedłożonych do akt sprawy fakturach, paragonów i rachunkach Sąd uznał w tym zakresie roszczenie powoda za zasadne w zakresie kwoty 11.009,70 zł.

W okolicznościach rozpoznawanej sprawy jako zasadne należało ocenić roszczenie powoda o zwrot kosztów dojazdu na wizyty lekarskie, zabiegi, badania. Jako że dojazdy powoda, odbywały się w przeważającym zakresie przy wykorzystaniu prywatnych samochodów, to uzasadnione było zastosowanie przy szacowaniu kosztów dojazdów przepisów rozporządzenia Ministra Infrastruktury z dnia 25 marca 2002 r. w sprawie warunków ustalania oraz sposobu dokonywania zwrotu kosztów używania do celów służbowych samochodów osobowych, motocykli i motorowerów niebędących własnością pracodawcy (Dz. U. z 2002 r., nr 27, poz. 271, z późn. zm.). Przewidziane w tym rozporządzeniu zryczałtowane stawki za 1 km obejmują bowiem zarówno koszty wynikające ze zużycia paliwa, jak i zużycia eksploatacyjnego pojazdu. W okresie, w którym wykonywane były przedmiotowe dojazdy przez powoda, maksymalna stawka ryczałtowa kosztów używania pojazdów za 1 km przebiegu pojazdu określona została w § 2 ust. 1 lit. b przywołanego rozporządzenia (w brzmieniu obowiązującym od 14 listopada 2007 r.) na 0,8358 zł. Jeśli się uwzględni dodatkowo regulację cytowanego art. 322 k.p.c., to zachodzą podstawy do zastosowania przy szacowaniu kosztów dojazdów przybliżonej stawki 0,84 zł za 1 km przejechanego dystansu.

Z poczynionych ustaleń wynika, powód w związku z leczeniem skutków przedmiotowego wypadku powód dojeżdżał na konsultacje lekarskie do różnych placówek medycznych pokonując łącznie 6.094 km. Przy zastosowaniu stawki 0,84 zł za 1 km koszty tych przejazdów powoda samochodami wyniosły 5.118,96 zł, jednak powód żądał z tego tytułu kwotę 4.439,85 zł i taką też kwotę z tego tytułu zasądził sąd.

Odnosząc się natomiast do utraconych zarobków powoda to wskazać należy, że stosownie do treści art. 361 § 2 k.c. w braku odmiennego przepisu ustawy lub postanowienia umowy, naprawienie szkody obejmuje straty, które poszkodowany poniósł, oraz korzyści, które mógłby osiągnąć, gdyby mu szkody nie wyrządzono. W niniejszej sprawie powód przedłożonym zaświadczeniem od pracodawcy wykazał, że jego zarobki w okresie związanym z niezdolnością do pracy były mniejsze o 2.496,79 zł niż gdyby był zdolny do pracy. Mając to na uwadze z tego tytułu Sąd zasądził na rzecz powoda tę kwotę.

Łącznie z tytułu odszkodowania Sąd zasądził kwotę 17.946,34 zł, o czym orzekł w pkt II wyroku.

III

Roszczenie o ustalenie odpowiedzialności pozwanego na przyszłość

Odnosząc się do żądania ustalenia odpowiedzialności pozwanego na przyszłość należy wskazać, iż zgodnie z art. 442 ¹ § 1 k.c. roszczenie o naprawienie szkody wyrządzonej czynem niedozwolonym ulega przedawnieniu z upływem lat trzech od dnia, w którym poszkodowany dowiedział się albo przy zachowaniu należytej staranności mógł się dowiedzieć o szkodzie i o osobie obowiązanej do jej naprawienia. Jednakże termin ten nie może być dłuższy niż dziesięć lat od dnia, w którym nastąpiło zdarzenie wywołujące szkodę. Natomiast w myśl § 3 tego artykułu w razie wyrządzenia szkody na osobie, przedawnienie nie może skończyć się wcześniej niż z upływem lat trzech od dnia, w którym poszkodowany dowiedział się o szkodzie i o osobie obowiązanej do jej naprawienia. W konsekwencji powyższego nie ma więc ryzyka, że ewentualne przyszłe roszczenie powoda związane ze szkodą na jego osobie (będącą przedmiotem niniejszego postępowania) przedawnią się. W takiej sytuacji bieg przedawnienia w stosunku do poszkodowanego rozpocznie się od daty ujawnienia się szkody. Natomiast związek między dalszymi ewentualnymi szkodami na zdrowiu będzie musiał być każdorazowo wykazywany w oddzielnym postępowaniu. Powód nie ma zatem interesu prawnego w ustalaniu na przyszłość odpowiedzialności pozwanego.

W związku z powyższym przedmiotowe żądanie podlegało oddaleniu (punktIII sentencji wyroku).

*

Oddaleniu podlegały również dalej idące roszczenia powoda niż wyżej uwzględnione jako niezasadne (pkt III sentencji wyroku).

*

Koszty procesu

O kosztach procesu Sąd orzekł na podstawie art. 100 k.p.c. Zgodnie z ww. przepisem w razie częściowego tylko uwzględnienia żądań koszty będą wzajemnie zniesione lub stosunkowo rozdzielone. Sąd może jednak włożyć na jedną ze stron obowiązek zwrotu wszystkich kosztów, jeżeli jej przeciwnik uległ tylko co do nieznacznej części swego żądania albo gdy określenie należnej mu sumy zależało od wzajemnego obrachunku lub oceny sądu. Sad uznał, że powód wygrał sprawę w 57 %, zaś pozwany w 43 %. W związku z tym za stronę wygrywającą sprawę należy uznać powoda i to jemu na podstawie powyższego wyniku sprawy pozwany winien zwrócić koszty procesu. Szczegółowe wyliczenie kosztów poniesionych przez strony Sąd na podstawie art. 108 § 1 k.p.c. pozostawił referendarzowi sądowemu.

*

Nieuiszczone koszty

Na nieuiszczone koszty procesu złożyły się wydatki poniesione tymczasowo przez Skarb Państwa na wynagrodzenia biegłych w kwocie 2.533,97 zł (k. 310, 343, 494). Ze względu na wskazany wynik sprawy, Sąd na podstawie art. 83 ust. 2 w zw. z art. 113 ust. 1 ustawy z dnia 28 lipca 2005 r. o kosztach sądowych w sprawach cywilnych (tekst jedn.: Dz.U. z 2022 r., poz. 1125) w pkt. IV i V sentencji wyroku nakazał pobrać od powoda 1.089,61 zł oraz od pozwanego 1.444,36 zł na rzecz Skarbu Państwa – Sądu Okręgowego w Warszawie tytułem nieuiszczonych kosztów sądowych.