Wyrok z 13 sierpnia 2025, sygn. I C 1966/24

WYROK

W IMIENIU RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ

Dnia 13 sierpnia 2025 r.

Sąd Okręgowy w O.I Wydział Cywilny

w składzie następującym:

Przewodniczący:	sędzia Wojciech Wacław
Protokolant:	sekr. sąd. Natalia Kostrzewa

po rozpoznaniu w dniu 13 sierpnia 2025 r. w (...)

na rozprawie

sprawy z powództwa (...) Spółki Akcyjnej z siedzibą w W.

przeciwko (...) Spółce z ograniczoną odpowiedzialnością z siedzibą w P.

o zapłatę

I zasądza od pozwanego (...) Spółki z ograniczoną odpowiedzialnością z siedzibą w P. na rzecz powoda (...) Spółki Akcyjnej z siedzibą w W. kwotę 1 785 057,79 zł (milion siedemset osiemdziesiąt pięć tysięcy pięćdziesiąt siedem złotych wraz z ustawowymi odsetkami za opóźnienie od dnia 11 06 2024 r od kwoty 1 678 466,07 zł;

II zasądza od pozwanej Spółki na rzecz powoda kwotę 100 070,- zł wraz z ustawowymi odsetkami za opóźnienie od dnia prawomocności wyroku do dnia zapłaty tytułem zwrotu kosztów procesu.

Sygn. akt: I C 1966/24

UZASADNIENIE

Pozwem datowanym na dzień 09.10.2024 r. (data wpływu 28.10.2024 r.) przeciwko (...) Spółka Z Ograniczoną Odpowiedzialnością, (...) Spółka Akcyjna wniósł o:

1.  Wydanie nakazu zapłaty w postepowaniu upominawczym i orzeczenie nim, że strona pozwana ma zapłacić na rzecz strony powodowej kwotę 1.785.057,79 zł (słownie: jeden milion siedemset osiemdziesiąt pięć tysięcy pięćdziesiąt siedem złotych 79/100) wraz z odsetkami ustawowymi za opóźnienie, liczonymi od kwoty 1.678.466,07 zł od 11.06.2024 r. do dnia zapłaty oraz kosztami postępowania, w tym kosztami zastępstwa procesowego według norm przepisanych oraz kwotę 17 zł tytułem poniesionej opłaty skarbowej

W razie wniesienia przez stronę pozwaną sprzeciwu albo w przypadku stwierdzenia braku podstawa do wydania nakazu zapłaty wniósł o:

1.  Wydanie wyroku zasądzającego od strony pozwanej na rzecz strony powodowej kwotę 1.785.057,79 zł wraz z odsetkami ustawowymi za opóźnienie, liczonymi od kwoty 1.678.466,07 zł od dnia 11.06.2024 r. do dnia zapłaty.

2.  Zasądzenie od strony pozwanej na rzecz strony powodowej zwrotu kosztów postępowania, w tym kosztów zastępstwa procesowego według norm przepisanych oraz kwotę 17 zł tytułem poniesionej opłaty skarbowej od pełnomocnictwa

W uzasadnieniu pozwu powód wskazywał, że udzielił dla pozwanemu subwencję w wysokości 3.500.000,00 zł, przy czym, na podstawie umowy zawartej przez strony, pozwany był zobowiązany do zwrotu części tej subwencji na warunkach ściśle określonych w umowie subwencji finansowej, czego nie dokonał.

(dowód: pozew k. 4-6v.)

W odpowiedzi na pozew, pozwany (...) sp. z o.o. w P. wniósł o oddalenie powództwa w całości oraz o zasądzenie od powódki na rzecz pozwanego kosztów procesu, w tym kosztów zastępstwa procesowego według norm przepisanych.

Uzasadnieniu swego stanowiska pozwany wskazał, że na dzień składania pozwu spółka nie prowadziła działalności operacyjnej i notuje systematyczną stratę.

Dalej pozwany potwierdził fakt zawarcia umowy o subwencję oraz fakt, że tylko część subwencji podlega umorzeniu, a pozostała cześć powinna być spłacona w 24 równych ratach. Pozwany wskazał też, że spłacił część zadłużenia w sposób ustalony z przedstawicielem wierzyciela, nadto w jego ocenie nie popadł on w zwłokę, tylko doszło do opóźnienia w spełnieniu świadczenia. Podniesiono także, że powódka od samego początku miała wiedzę, że świadczenie zostanie spełnione w późniejszym terminie. Pozwany wskazywał także, że roszczenie powódki nie jest wymagalne, ponieważ wynika to z poczynionych przez strony ustaleń oraz z faktu, że w stosunku do pozwanego toczy się postępowanie o restrukturyzację długu pozwanej, a co za tym idzie pozew złożony przez powódkę jest przedwczesny.

(dowód: odpowiedź na pozew k.135-137)

Sąd ustalił następujący stan faktyczny:

Zgodnie z regulaminem ubiegania się o udział w programie rządowym ,, Tarcza Finansowa Polskiego Funduszu Rozwoju Dla Małych i Średnich Firm’’, beneficjentem programu byli przedsiębiorcy w rozumieniu art. 4 ust. 1 i 2 ustawy Prawo Przedsiębiorców pod warunkiem uznania, iż podmiot ten spełnia warunki przyznania mu statusu Mikroprzedsiębiorcy lub Małego i Średniego Przedsiębiorcy. Przez Małego i Średniego Przedsiębiorcę (MŚP) należy rozumieć przedsiębiorcę, który (a) zatrudnia do 249 Pracowników ( z wyłączeniem właściciela, a jego roczny obrót za 2019 r. nie przekracza 50.000.000 EUR, lub suma bilansowa za 2019 r. nie przekracza 43.000.000 EUR, (b) nie jest Mikroprzedsiębiorcą (…). (§ 1 ust. 2 Regulaminu).

W Regulaminie cel szczegółowy Programu określono jako:

a) udostępnienie Beneficjentom Finansowania Programowego na warunkach preferencyjnych, w istotnej części bezzwrotnego, dla zapewnienia im płynności i stabilności finansowej w okresie poważnych zakłóceń w gospodarce w związku ze skutkami pandemii (...)19; oraz

b) stabilizacja finansowa Beneficjentów celem ochrony miejsc pracy i bezpieczeństwa finansowego obywateli (§ 2 ust. 3 Regulaminu).

W regulaminie określono, że maksymalna kwota Subwencji Finansowej, którą może uzyskać MŚP, jest określana procentowo w relacji do poziomu przychodów MŚP ze sprzedaży w 2019 r. oraz zależy od spadku przychodów ze sprzedaży w związku z COVID-19 w miesiącu kalendarzowym poprzedzającym miesiąc złożenia wniosku względem:(i) miesiąca kalendarzowego odpowiadającego mu w roku poprzednim albo (ii) miesiąca kalendarzowego poprzedzającego miesiąc złożenia wniosku. Kwoty Subwencji Finansowej mogą przyjąć: (i) 4%, (ii) 6% lub (iii) 8 % wartości przychodu ze sprzedaży przy odpowiednio ich spadku o minimum 25%, 50% i 75 %. Średnie i maksymalne kwoty subwencji określono w tabeli znajdującej się w § 5 ust 2 regulaminu.

Otrzymana przez MŚP Subwencja Finansowa podlegała zwrotowi na następujących zasadach: b) w przypadku prowadzenia działalności gospodarczej przez przedsiębiorcę w każdym czasie przez okres 12 miesięcy od daty przyznania subwencji finansowej: (i) w wysokości 25% kwoty subwencji finansowej- bezwarunkowo; oraz (ii) w wysokości dodatkowo do 25% kwoty subwencji pomniejszonej o wykazaną przez MŚP skumulowaną stratę gotówkową na sprzedaży w okresie 12 miesięcy liczonych od pierwszego miesiąca, w którym MŚP odnotował stratę po 1 lutego 2020 r. lub od miesiąca, w którym została podjęta Decyzja PFR o przyznaniu Subwencji Finansowej, rozumianą w zależności od formy działalności w następujący sposób (…).

(§ 5 pkt. 1, 2 i 3 regulaminu)

PFR samodzielnie lub we współpracy z Bankami oraz innymi podmiotami miał prawo prowadzić ewidencję Beneficjentów oraz udzielonego im Finansowania Programowego oraz monitoring udzielania i wykorzystywania Subwencji Finansowych, stosując w tym zakresie standardowe procedury ewidencji, raportowania i kontroli, w tym zwłaszcza przeciwdziałania nadużyciom.

PFR mógł współpracować, w szczególności, w zakresie sprawozdawczości, raportowania lub monitoringu, między innymi z KIR, Bankami, instytucjami finansowymi, Zakładem Ubezpieczeń Społecznych, Ministrem Rozwoju, Ministrem Finansów, Krajowym Rejestrem Sądowym i sądami powszechnymi oraz pozyskiwać informacje od tych instytucji i organów w zakresie dopuszczanym na podstawie odpowiednich przepisów prawa (§ 8 Regulaminu).

Beneficjent przed zawarciem Umowy Subwencji Finansowanej miał możliwość i obowiązek zapoznania się z Regulaminem. O udział w Programie mogli ubiegać się Beneficjenci będący osobami fizycznymi, osobami prawnymi lub jednostkami organizacyjnymi nieposiadającymi osobowości prawnej, którym odrębna ustawa przyznaje zdolność do nabywania praw i obowiązków we własnym imieniu, wykonujący działalność gospodarczą oraz wspólnicy spółki cywilnej w zakresie wykonywanej przez nich działalności gospodarczej, w każdym przypadku pod warunkiem posiadania przez Beneficjenta statusu Mikroprzedsiębiorcy lub MŚP (§10 ust. 1 i 2 Regulaminu).

Biorąc pod uwagę całokształt okoliczności, z uwzględnieniem zasady racjonalności ekonomicznej, w tym wyważenia słusznych interesów danego Beneficjenta, ogółu wszystkich Beneficjentów i Skarbu Państwa oraz realizacji celów szczegółowych określonych w Programie, PFR mógł odstąpić od stosowania niektórych spośród wymienionych w § 10 Regulaminu Warunków Programowych, każdorazowo z zastrzeżeniem stosowania się do zasad i warunków decyzji Komisji Europejskiej dotyczącej Programu (§10 ust. 11 Regulaminu).

Finansowanie Programowe udzielane było w oparciu o składany przez Beneficjenta wniosek podlegający, w stosownych zakresach, weryfikacji przez Bank i PFR. Treść wniosku była weryfikowana przez Bank pod kątem jej kompletności i wstępnej zgodności z Warunkami Programowymi, w zakresie ustalonym między PFR i Bankiem, przy czym złożenie Wniosku nie było możliwe do czasu ewentualnego poprawienia we Wniosku błędnych danych lub złożenia wszystkich wymaganych oświadczeń, wskazanych przez Bank na etapie poprzedzającym akceptację Wniosku. Po zawarciu umowy Bank przekazywał wniosek do PFR (§11 ust. 1 i 6 Regulaminu).

Zawarcie przez Beneficjenta umowy było wymogiem koniecznym dla otrzymania subwencji finansowej, jednakże nie gwarantowało jej otrzymania w przypadku braku spełnienia przez Beneficjenta Warunków Programowych. Udzielenie przez PFR subwencji uzależnione było od spełnienia przez beneficjenta wszystkich Warunków Programowych (§11 ust. 10 Regulaminu).

Zgodnie z § 12 ust. 1 Regulaminu, PFR miał rozpatrywać Wnioski w celu weryfikacji spełnienia przez Beneficjenta Warunków Programowych. Decyzja Funduszu miała charakter potwierdzenia (i) w całości (ii) w części albo (iii) zaprzeczenia przez PFR okoliczności spełniania przez Beneficjenta Warunków Programowych na podstawie oświadczeń wiedzy Beneficjenta zawartych w Umowie Subwencji Finansowej i danych oraz informacji pozyskiwanych od osób trzecich i organów administracji, w tym, między innymi od Zakładu Ubezpieczeń Społecznych, Ministra Finansów oraz Krajowej Administracji Skarbowej (§12 ust. 1-4 Regulaminu).

Po rozpatrzeniu wniosku PFR miał podjąć jedną z decyzji, której treść miała zostać udostępniona Beneficjentowi: a) decyzję pozytywną o przyznaniu całej kwoty subwencji, b) decyzję pozytywną o przyznaniu subwencji w kwocie niższej niż wnioskowana, c) decyzję negatywną o odmowie przyznania subwencji. (§12 ust. 5 Regulaminu).

Szczegółowe warunki wsparcia finansowego oraz zobowiązania Beneficjenta programu określała umowa subwencji finansowej zawierana pomiędzy PFR a przedsiębiorcą ubiegającym się o subwencję finansową (§12 ust. 9 Regulaminu).

Zawarcie przez Beneficjenta Umowy Subwencji Finansowej było wymogiem koniecznym dla otrzymania Subwencji Finansowej, jednakże nie gwarantowało jej otrzymania w przypadku braku spełniania przez Beneficjenta Warunków Programowych lub w sytuacji niepozyskania przez PFR Kwoty Finansowania Programowego. Udzielenie przez PFR Subwencji Finansowej w ogólności, a także w określonej wysokości, było uzależnione od spełnienia przez Beneficjenta wszystkich Warunków Programowych (§ 12 ust. 10 Regulaminu).

(dowód: Regulamin ubiegania się o udział w programie rządowym „Tarcza finansowa Polskiego Funduszu Rozwoju dla małych i średnich firm" k. 25-58.)

W dniu 04.05.2020 r. powód (...). zawarł z pozwanym (...) spółka z ograniczoną odpowiedzialnością umowę subwencji finansowej. Przedstawicielem powoda przy zawieraniu umowy był (...) S.A. z siedzibą w W.. Zgodnie z jej treścią pozwany oświadczył m.in., że prowadzi działalność gospodarczą, na dzień 31 grudnia 2019 roku był małym lub średnim przedsiębiorcą (§ 1 ust. 2 umowy), oraz że jego działalność została zarejestrowana na terytorium Polski w Krajowym Rejestrze Sądowym albo Centralnej Ewidencji i Informacji o Działalności Gospodarczej (§ 1 ust. 11 umowy). Przedsiębiorca wnioskował o subwencję finansową w kwocie 3.500.000 PLN . ( §1 ust. 8 umowy)

Strony uzgodniły w treści umowy, że po jej zawarciu PFR zweryfikuje na podstawie informacji uzyskanych z Zakładu Ubezpieczeń Społecznych i Ministerstwa Finansów dane przedstawione przez Przedsiębiorcę i złożone oświadczenia i podejmie decyzję o (i) wypłacie subwencji finansowej w wysokości wnioskowanej, (ii) wypłacie subwencji finansowej w wysokości mniejszej niż wnioskowana lub ( (...)) odmowie wypłaty subwencji finansowej. Przedsiębiorca zaakceptował, że w wyniku zweryfikowania danych i oświadczeń PFR może (i) wypłacić subwencję finansową w wysokości wnioskowanej kwoty, (ii) w kwocie mniejszej niż wnioskowana lub (ii) odmówić wypłaty subwencji finansowej. Zgodnie z umową PFR podejmował decyzję o wypłacie subwencji finansowej w wysokości wnioskowanej, jeśli przedstawione przez Przedsiębiorcę dane przy zawieraniu niniejszej Umowy znajdą potwierdzenie w informacjach uzyskanych przez PFR z Zakładu Ubezpieczeń Społecznych i Ministerstwa Finansów, a Przedsiębiorca będzie spełniał warunki wypłaty subwencji finansowej określone w niniejszej Umowie oraz oświadczenia złożone przez Przedsiębiorcę lub osobę go reprezentującą w związku z zawarciem Umowy będą prawdziwe (§ 2 ust. 7 i 8 Umowy).

Otrzymana przez Przedsiębiorcę subwencja podlegała zwrotowi na zasadach określonych w Umowie i Regulaminie, przy czym w wyjątkowych przypadkach, uwzględniając indywidualną sytuację Przedsiębiorcy, PFR mógł podjąć decyzję o zmianie warunków zwrotu subwencji finansowej w odniesieniu do Przedsiębiorcy, którego spadek przychodów ze sprzedaży wyniósł więcej niż 75%. Decyzję o wysokości zwrotu subwencji finansowej PFR podejmował na podstawie oświadczenia o rozliczeniu subwencji finansowej złożonego przez Przedsiębiorcę w terminie dziesięciu dni roboczych od upływu 12 miesięcy liczonych od dnia wypłaty subwencji finansowej Przedsiębiorcy. Składając oświadczenie o rozliczeniu subwencji finansowej Przedsiębiorca zobowiązany był potwierdzić średnią liczbę Pracowników w okresie pełnych 12 miesięcy od końca miesiąca poprzedzającego dzień zawarcia Umowy. W przypadku niezłożenia przez Przedsiębiorcę we wskazanym terminie oświadczenia o rozliczeniu subwencji finansowej Przedsiębiorca zobowiązany był zwrócić subwencję finansową w całości. Do czasu całkowitego zwrotu subwencji finansowej przez Przedsiębiorcę, PFR mógł kontrolować prawdziwość informacji i oświadczeń złożonych w związku z zawarciem Umowy przez Przedsiębiorcę lub osobę go reprezentującą. W przypadku stwierdzenia nieprawdziwości informacji lub oświadczeń zawartych w niniejszej Umowie PFR mógł podjąć decyzję o zwrocie przez Przedsiębiorcę całości lub części subwencji finansowej. W takim przypadku subwencja finansowa miała stać się wymagalna w terminie 14 dni roboczych od dnia udostępnienia Przedsiębiorcy informacji o decyzji PFR w sposób pozwalający Przedsiębiorcy zapoznać się z informacją o decyzji PFR (§ 3 ust. 3-4, 6 Umowy).

W umowie ustalono, że spłata subwencji rozpocznie się 13 miesiąca, licząc od pierwszego pełnego miesiąca od dnia wypłaty subwencji finansowej Przedsiębiorcy. Kwota subwencji finansowej będzie spłacana w 24 równych miesięcznych ratach. Wraz z decyzją PFR o wysokości kwoty spłaty subwencji finansowej został udostępniony Przedsiębiorcy Harmonogram spłat. ( § 4 ust. 2 umowy)

W przypadku niespłacenia jakiejkolwiek raty subwencji lub jej części zgodnie z harmonogramem spłat, naliczane miały być odsetki ustawowe za opóźnienie od dnia następującego po dniu wymagalności raty do dnia faktycznej jej zapłaty. Opóźnienie w spłacie co najmniej dwóch rat mogło być podstawą natychmiastowego wypowiedzenia Umowy przez PFR. Wypowiedzenie stawało się skuteczne w dniu udostępnienia Przedsiębiorcy oświadczenia o wypowiedzeniu Umowy w sposób pozwalający Przedsiębiorcy zapoznać się z tym wypowiedzeniem. W przypadku wypowiedzenia Umowy Przedsiębiorca zobowiązany był zwrócić pozostałą do spłaty kwotę subwencji finansowej w terminie 14 dni roboczych od dnia wypowiedzenia Umowy. (§5 ust. 1, 2 i 3 umowy)

Decyzja PFR o wypłacie subwencji finansowej konkretyzowała stosunek zobowiązaniowy pomiędzy PFR a Przedsiębiorcą w zakresie wysokości wypłaconej subwencji finansowej (§ 9 ust. 4 Umowy).

Prawa i obowiązki PFR oraz Przedsiębiorcy związane z wypłaconą subwencją finansową określone były także w Regulaminie ubiegania się udział w programie rządowym – Tarcza Finansowa Polskiego Funduszu Rozwoju dla Mikro, Małych i Średnich Firm. Regulamin stanowił integralną część Umowy (§11 ust. 4-5 Umowy).

(dowód: umowa subwencji finansowej k. 10-17)

W dniu 05.05.2020 r. (...) Fundusz (...) wydał pozytywną decyzję w przedmiocie przyznania subwencji dla pozwanego. Na mocy wspomnianego dokumentu przyznano dla (...) spółki z ograniczoną odpowiedzialnością subwencję w kwocie 3.500.000,00 zł.

(dowód: decyzja w sprawie umowy subwencji k. 20)

Powód dokonał na rzecz pozwanego przelewu kwoty 3.500.000,00 zł w dniu 05.05.2020 r..

(dowód: potwierdzenie przelewu k.80)

Na mocy decyzji w sprawie zwolnienia z obowiązku zwrotu subwencji finansowej z dnia 04.06.2021 r., zwolniono pozwanego z obowiązku zwrotu części subwencji w kwocie 1.750.000,00 PLN, natomiast w dalszym ciągu do zwrotu dla pozwanego została kwota 1.750.000,00 PLN. Jako załącznik do wspomnianej decyzji dołączono harmonogram spłat subwencji finansowej z dnia 04.06.2021 r., z którego wynika, że pozwany miał spłacić wskazaną sumę w 24 ratach, z których 23 wynosiły 72.916,66 zł, a ostatnia opiewała na kwotę 72.916,82 zł.

(dowód: decyzja w sprawie zwolnienia z obowiązku zwrotu subwencji finansowej k. 23, harmonogram spłat subwencji k.24)

W związku z powstaniem zaległości w spłatach w dniu 16.12.2021 r. powód wystosował do pozwanego ostateczne wezwanie do zapłaty przed wypowiedzeniem umowy wzywając do zapłaty kwoty 1.736.244,41 zł tytułem wymagalnego kapitału oraz kwoty 5.327,65 tytułem odsetek, jednocześnie informując o możliwości złożenia wniosku o restrukturyzację zadłużenia.

Oświadczeniem datowanym na dzień 10.11.2023 r. powód wypowiedział umowę subwencji dla pozwanego i wezwał go do zapłaty kwoty 1.747.865,32 zł.

Wskazany dokument został doręczony pozwanemu w dniu 20.11.2023 r.. Pismem datowanym na dzień 11.12.2023 r. powód ostatecznie wezwał pozwanego do zapłaty kwoty 1.750.902,73 zł w terminie 7 dni od daty otrzymania tego pisma, które zostało doręczone pozwanemu w dniu 14.12.2023 r..

(dowody: ostateczne wezwanie do zapłaty przed wypowiedzeniem umowy k. 81, oświadczenie w przedmiocie wypowiedzenia umowy subwencji finansowej k.83, potwierdzenie doręczenia oświadczenia k.87-87v., ostateczne przedsądowe wezwanie do uregulowania należności z dnia 11.12.2023 r. k.88, dowód doręczenia wezwania z dnia 11.12.2023 r. k.89-89v. )

W odpowiedzi na wniosek pozwanej o restrukturyzację zadłużenia powód nie zgodził się na rozłożenie zobowiązania pozwanego na raty.

(dowody; pismo k. 148-149, pismo z dnia 13.10.2023 r. k.152, pismo z dnia 07.12.2023r. )

Wobec pozwanego nie jest prowadzone postepowanie restrukturyzacyjne.

(dowód: pismo k. 168)

Sąd zważył, co następuje:

Powództwo zasługiwało na uwzględnienie w całości.

W pierwszej kolejności i dla porządku wskazać należy, iż okoliczności niezbędne i wystarczające dla rozstrzygnięcia sprawy były bezsporne.

Pozwany w żadnym bowiem zakresie nie zakwestionował wysokości roszczeń powoda oraz wszystkich okoliczności zarówno poprzedzających wypowiedzenie umowy jak i skuteczności wypowiedzenia jako takiego, co prowadzi do oczywistego wniosku, że roszczenia te zostały określone prawidłowo.

Stan faktyczny zaś dodatkowo został ustalony na podstawie dokumentów których treści żadna ze stron nie kwestionowała, a które to stanowią w pełni wystarczającą i miarodajną podstawę dla tychże ustaleń.

Sąd pominął przy tym dowód z przesłuchania stron wnioskowany w odpowiedzi na pozew, na podstawie art. 235 ² §1 pkt. 2, 3 i 5 jako nieprzydatny do wykazania faktu, na który został zawnioskowany, zmierzający do przedłużenia postępowania oraz nieistotny dla rozstrzygnięcia sprawy. (o czym będzie jeszcze mowa)

Bezspornym w sprawie jest fakt, iż strony zawarły umowę na podstawie, której pozwany otrzymał subwencję w łącznej wysokości 3.500.000 zł, z czego na podstawie późniejszej decyzji powodowego (...) S.A. był zobowiązany do zwrotu połowy tej kwoty – 1.750.000,00 zł, która to została spłacona w niewielkiej części tj. do sumy (czy za wyjątkiem) 1 678 466,07 zł.

Tej ostatniej okoliczności tj. kwoty zadłużenie głównego 1 678 466 zł pozwany również nie zaprzeczył.

Podejmując natomiast obronę procesową pozwany wskazał iż w sprawie spłaty zobowiązania ustalono wpłatę wstępną 36 500 zł oraz miesięczną płatność w ratach po 10 000,- zł miesięcznie, co zresztą doprowadziło do częściowej spłaty zobowiązania.

Dalej pozwany podniósł, iż nie popadł on w zwłokę „tylko doszło do opóźnienia w spełnieniu świadczenia w związku z uzgodnieniami stron”.

Pozwana bowiem kierowała liczne wnioski o rozłożenie na raty, umorzenie zaległości czy restrukturyzację zadłużenia, tym samym od samego początku miała wiedzę, że pozwana ureguluje swoje należności później na co pozwana przystała, co sprawia, iż dochodzona pozwem kwota nie jest wymagalna.

W tych okolicznościach istota rozstrzygnięcia ogniskowała się wokół ustalenia, czy oraz w jaki sposób kolejne próby uzyskania dodatkowego rozłożenia należności na raty, umorzenia czy restrukturyzacji zadłużenia mogły wpłynąć na zasadność żądania.

Poczynione jednak w sprawie ustalenia oraz dokumenty nie przysparzają w tym zakresie podstaw dla wyciągnięcia wniosków i sformułowania ocen korzystnych dla strony pozwanej.

Otóż jak wynika z treści niezakwestionowanych przez powoda dokumentów (k. 152,153) kolejne wnioski o restrukturyzację składane przez pozwaną były załatwiane odmownie.

Powód konsekwentnie też zaprzeczył twierdzeniom pozwanego odnośnie tego, by umówił się z nim na inny sposób spłat niż wynika to z umowy subwencji finansowej, regulaminu ubiegania się o udział w programie rządowym „Tarcza finansowa Polskiego Funduszu Rozwoju dla małych i średnich firm" oraz innych dokumentów regulujących wzajemne stosunki stron.

Pozwany natomiast ani w odpowiedzi na pozew, ani w późniejszych pismach procesowych nie przedstawił zresztą żadnych materialnych dowodów, które w jakimkolwiek zakresie potwierdzałyby jego obronę procesową .

Z postanowień zawartej umowy jednoznacznie wynikało, że spłata części subwencji rozpocznie się 13 miesiąca, licząc od pierwszego pełnego miesiąca od dnia wypłaty subwencji i będzie następowała przez kolejne 24 miesiące. Wypłata subwencji nastąpiła w dniu 05.05.2020 r., a co za tym idzie pozwany był zobowiązany do rozpoczęcia spłat w miesiącu lipcu 2021 r., co bezspornie nie nastąpiło, bowiem już w sierpniu 2021 pozwana spółka wystąpiła zmianę warunków decyzji, odroczenie płatności, ewentualnie rozłożenie na raty, (k. 107), co bezspornie spotkało się z odmową.

Z § 5 ust. 2 i 3 umowy wprost wynika, że w przypadku opóźnienia w spłacie co najmniej 2 rat powód mógł wypowiedzieć dla pozwanego umowę ze skutkiem natychmiastowym, a pozwany był zobowiązany do zwrotu pozostałej do spłaty części subwencji w terminie 14 dni od dnia otrzymania wypowiedzenia. Należy tu powtórzyć, że pozwany nie zakwestionował wysokości dochodzonego przez powoda roszczenia, a jedynie starał się udowodnić, że nie pozostaje on w zwłoce tylko w opóźnieniu, co jednak nie miało wpływu na ostateczny wynik postepowania.

Z wezwania do zapłaty z dnia 16.12.2021 r. wynika, że pozwany zalegał ze spłatą na kwotę 1.736.244,41 zł (kapitał wymagalny), a co za tym idzie powód był już wtedy w pełni uprawniony do wypowiedzenia umowy ze skutkiem natychmiastowym w związku z zaleganiem przez pozwanego z płatnością 2 rat, co ostatecznie nastąpiło dopiero w dniu 10.11.2023 r.. Powód w pełni miał prawo dochodzić od pozwanego odsetek od dnia wymagalności każdej raty, co wprost wynika z umowy zawartej przez strony. Natomiast po wypowiedzeniu umowy powód był już uprawniony do dochodzenia odsetek od całej zaległej kwoty.

Ponadto wbrew twierdzeniom pozwanego, w tej sprawie, z całą pewnością należy uznać, że pozostawał on w zwłoce. Wspomniane zagadnienie jest regulowane w art.. 476 k.c., z którego wprost wynika, że zwłoka ma miejsce, gdy dłużnik nie spełnia świadczenia w terminie lub, gdy termin nie jest oznaczony niezwłocznie po wezwaniu wierzyciela na skutek okoliczności za które ponosi winę. Natomiast opóźnienie ma miejsce gdy dłużnik nie spełnia świadczenia w terminie z związku z okolicznościami za które nie ponosi odpowiedzialności.

Z uregulowania art. 476 KC wynika domniemanie prawne, że dłużnik nie dotrzymując terminu pozostaje w zwłoce. Wierzyciel nie musi więc udowadniać, że niedotrzymanie terminu spełnienia świadczenia jest spowodowane okolicznościami, za które dłużnik odpowiada, a jedynie to, iż termin wykonania zobowiązania upłynął bezskutecznie. Dłużnik, który twierdzi, że nie popadł w zwłokę, lecz w opóźnienie zwykłe niestwarzające negatywnych dla niego następstw prawnych (w tym także wynikających z art. 491 § 1 KC) powinien tę okoliczność wykazać. (wyrok Sądu Najwyższego - Izba Cywilna z dnia 22 września 2011 r., V CSK 427/10) W tej sprawie dłużnik w żaden sposób nie wykazał, że nie ponosi on winy za opóźnienie w spełnieniu świadczenia, a co za tym idzie należało uznać, że znajduje on się w zwłoce.

Po dokonaniu nieznacznych spłat przez pozwanego, pozostała mu do spłaty kwota 1.678.466,07 zł kapitału głównego oraz 106.591,72 zł skapitalizowanych odsetek za opóźnienie naliczane od kwoty subwencji podlegającej zwrotowi do dnia 10.06.2024r. (dzień poprzedzający złożenie pozwu w elektronicznym postępowaniu upominawczym).

W związku z powyższym orzeczono jak w pkt. I wyroku, tj. zasądzono od pozwanego (...) spółka z ograniczoną odpowiedzialnością na rzecz powoda (...) spółka akcyjna kwotę 1.785.057,79 zł wraz z ustawowymi odsetkami za opóźnienie od dnia 11.06.2024 r. do dnia zapłaty od kwoty 1.678.466,07 zł .

Końcowo należy jedynie wskazać, iż Sąd pominął wniosek dowodowy o przesłuchanie stron bowiem po pierwsze, w sprawie nie jest spornym, iż nie doszło do pisemnej (bądź elektronicznej czy dokumentowej) restrukturyzacji zadłużenia, co dodatkowo potwierdzają dokumenty (pisma odmowne).

Pozwany zaś nie przedłożył jakichkolwiek dokumentów czy nawet ich zaczątków, które miałyby zaświadczać o restrukturyzacji zadłużenia.

Jest zaś oczywistym, iż ta ostatnia musiałaby przybrać formułę porozumienia pisemnego w postaci co najmniej pisemnej zgody osoby umocowanej w imieniu Funduszu (czy umocowanej w jego imieniu spółki (...)).

Po wtóre, w przesłuchaniu stron musiałby uczestniczyć Prezes Zarządu Funduszu, którego to przesłuchanie jest zupełnie bezprzedmiotowe, skoro to nie on uczestniczył w ewentualnych negocjacjach i rozpoznawaniu wniosków pozwanej.

Strona pozwana zresztą nie wskazała dokładnie, kto miałby podjąć decyzję o restrukturyzacji. (ta ostatnia zresztą w myśl art. 77 § 1 kc stosowanego odpowiednio) winna przybrać formę co najmniej elektroniczną.

O odsetkach orzeczono na podstawie art. 481 k.c.. Stosownie do art. 455 k.c., jeżeli termin spełnienia świadczenia nie jest oznaczony ani nie wynika z właściwości zobowiązania, świadczenie powinno być spełnione niezwłocznie po wezwaniu dłużnika do wykonania, natomiast zgodnie z art. 481 § 1 k.c., jeżeli dłużnik opóźnia się ze spełnieniem świadczenia pieniężnego, wierzyciel może żądać odsetek za czas opóźnienia, chociażby nie poniósł żadnej szkody i chociażby opóźnienie było następstwem okoliczności, za które dłużnik odpowiedzialności nie ponosi. Odnosząc się natomiast do wymagalności roszczenia powoda o zwrot całości pozostałej do spłaty części kapitału należy wskazać, że wraz z upływem 14 dni od dnia doręczenia oświadczenia o wypowiedzeniu umowy subwencji finansowej z dnia 10.11.2023r. (doręczone: 14.12.2023 r.) roszczenie powoda stało się wymagalne i od tej daty mógł żądać odsetek od wspomnianej części kapitału, jednakże sąd jest związany żądaniem powoda w związku z czym orzeczono o odsetkach zgodnie z żądaniem pozwu.

Należy także wskazać, że na podstawie art. 505 ³⁷§2 k.p.c. sąd uwzględnił wniesioną przez powoda w elektronicznym postepowaniu upominawczym opłatę sądową na poczet tego postępowania, ponieważ od dnia zakończenia postępowania w elektronicznym postępowaniu upominawczym (postanowienie o uchyleniu nakazu zapłaty zostało wydane w dniu 23.07.2024) do dnia wniesienia pozwu (data nadania : 23.10.2024 r.) nie minęły 3 miesiące, nadto powód złożył wniosek o zaliczenie opłaty wniesionej w tamtym postepowaniu na poczet tej sprawy.

O kosztach procesu (pkt. II wyroku) Sąd orzekł na podstawie art. 98 k.p.c., zgodnie z którym strona przegrywająca ponosi koszty procesu. Na koszty procesu w wysokości 100.700 zł składają się: opłata od pozwu (89.2523,00 zł), opłata skarbowa od pełnomocnictwa (17 zł) i wynagrodzenie pełnomocnika w stawce wynikającej z § 2 pkt 7 rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 22 października 2015 r. w sprawie opłat za czynności radców prawnych (10.800 zł).