Wyrok z 21 sierpnia 2025, sygn. I C 202/25
Sygn. akt:I C 202/25
WYROK
W IMIENIU RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ
Dnia 21 sierpnia 2025 roku
Sąd Okręgowy w Gliwicach I Wydział Cywilny
w składzie:
|
Przewodniczący: |
SSO Andrzej Kieć |
po rozpoznaniu w dniu 21 sierpnia 2025 roku w Gliwicach
na posiedzeniu niejawnym
sprawy z powództwa (...) z siedzibą w W.
przeciwko B. C.
o zapłatę
1. zasądza od pozwanej B. C. na rzecz powoda (...) z siedzibą w W. kwotę 182780,01 (sto osiemdziesiąt dwa tysiące siedemset osiemdziesiąt ( 01)/100) złotych wraz z odsetkami ustawowymi za opóźnienie od dnia 9 grudnia 2024 roku do dnia zapłaty
2. zasądza od pozwanej na rzecz powoda kwotę 14.557 (czternaście tysięcy pięćset pięćdziesiąt siedem) złotych tytułem zwrotu kosztów procesu wraz z odsetkami ustawowymi za opóźnienie za czas od dnia uprawomocnienia orzeczenia do dnia zapłaty.
SSO Andrzej Kieć
Sygn. akt I C 202/25
UZASADNIENIE
Powód (...) z siedzibą w W. wniósł o zasądzenie od pozwanej B. C. kwoty 182.780,01 złotych wraz z odsetkami ustawowymi za opóźnienie od dnia 9 grudnia 2025 roku (dnia wniesienia pozwu) do dnia zapłaty oraz obciążenie pozwanej kosztami postępowania. W uzasadnieniu wskazał, iż z pozwaną łączyła go umowa kredytu, który pozwana zobowiązał się terminowo spłacać. Wobec opóźnienia w spłacie powód bezskutecznie wzywał pozwaną do zapłaty zaległości a następnie wypowiedział umowę przez co całość zadłużenia stała się wymagalna. Po rozwiązaniu umowy powód nadal podejmował bezskuteczne próby kontaktu oraz pozasądowego rozstrzygnięcia sporu.
Sąd wydał nakaz zapłaty w postępowaniu upominawczym. Pozwana nakaz ten zaskarżyła sprzeciwem (skutkiem czego nakaz stracił moc – art. 505par. 2 kpc), w którym domagał się oddalenia powództwa oraz obciążenie powoda kosztami postępowania. W uzasadnieniu wskazała, iż umowa jest jej zdaniem nieważna albowiem została zawarta przez osobę nieumocowaną do jej zawarcia w imieniu powoda (nie wykazano, by podmiotowi zawierającemu umowę w imieniu banku powierzono w drodze umowy agencyjnej stosownie do przepisów prawa bankowego wykonywanie czynności bankowych); nadto zarzucono wadliwość konkretnych postanowień umownych w zakresie oprocentowania kredytu (stopy WIBOR); pozwanej nie wyjaśniono znaczenia postanowień umowy w tym zakresie, zmienne oprocentowanie nie zostało uzgodnione indywidualnie. Podobnie nie zostało uzgodnione indywidualnie postanowienie w zakresie prowizji, nadto nie przystaje ona do warunków rynkowych oraz stanowi źródło dodatkowego nienależnego wynagrodzenia powoda (jest wygórowana). Nadto umowa jest sprzeczna z prawem w zakresie odsetek umownych z uwagi na naliczenie odsetek umownych od prowizji oraz innych kosztów kredytu co jest sprzeczne z ustawą o kredycie konsumenckim oraz dyrektywą 2008/48 – co powoduje powstanie sankcji kredytu darmowego (pozwana miała złożyć oświadczenie o kredycie darmowym). Nadto zarzucono naruszenie trybu wypowiedzenia umowy (zawarte pod warunkiem rozwiązującym pod warunkiem spłaty zadłużenia, z naruszeniem terminów) przez co jest ono nieważne. Nadto zostało ono podpisane przez osobę nieumocowaną.
Sąd ustalił:
W dniu 22 marca 2017 roku strony postępowania zawarły umowę kredytu konsolidacyjnego nr (...). Na mocy jej postanowień powód udzielił pozwanej kredytu w wysokości 152126,39 zł na zaspokojenie potrzeb konsumpcyjnych (90 000 zł), spłatę oznaczonych zobowiązań kredytowych (trzech) oraz na sfinansowanie kosztów kredytu (prowizji) – na okres 12 lat (144 miesięczne raty). Kredyt był oprocentowany według stopy zmiennej która na dzień zawarcia umowy wynosiła 7,77 % w stosunku rocznym (suma zmiennej stawki WIBOR 3m i stałej marży banku 6,04 punktów procentowych). RRSO wynosiła 9,82 %. Całkowita kwota kredytu wynosiła 140306,17 zł (bez kosztów kredytowanych); całkowity koszt kredytu na dzień zawarcia umowy wynosił 93395,18 zł (odsetki 81574,96 zł; prowizja 11820,22 zł); całkowita kwota do zapłaty wynosiła 233701,35 zł. Rata kredytu niespłacona lub uregulowana w niepełnej wysokości stawała się zadłużeniem przeterminowanym poczynając od dnia następnego po terminie spłaty i od tego dnia powód miał prawo naliczać odsetki od zadłużenia przeterminowanego (odsetki maksymalne za opóźnienie). W razie wystąpienia zadłużenia powód winien wezwać kredytobiorcę do dokonania spłaty zaległości w terminie 14 dni roboczych od daty otrzymania wezwania. W razie nieuregulowania zadłużenia lub odrzucenia wniosku o restrukturyzację zadłużenia powód miał prawo wypowiedzieć umowę z zachowaniem 30 – dniowego terminu wypowiedzenia. Od dnia następnego po upływie okresu wypowiedzenia całe zobowiązanie z tytułu udzielonego kredytu staje się wymagalne i traktowane jest jako zadłużenie przeterminowane. (umowa k. 7 - 10; formularz informacyjny k. 107-108; prognozowany harmonogram spłat k.105,106, harmonogramy spłat k.126,127, wzór oświadczenia o odstąpieniu k.111, taryfa opłat i prowizji, k.112-120).
W dniu 19 grudnia 2019 roku strony zawarły aneks do umowy w którym wydłużyły okres kredytowania o 33 miesiące (aneks k. 104).
Kredyt został uruchomiony w dniu 23 marca 2017 roku. Od kwietnia 2021 roku pozwana zaprzestała spłaty kredytu (historia spłaty zadłużenia k. 21 – 63, dyspozycja k. 109, historia rachunku k. 110)
Pismem 12 lipca 2023 roku powód wezwał pozwaną do zapłaty zaległości wynoszącej 45393,87 zł wraz z odsetkami od zadłużenia przeterminowanego w terminie 14 dni od otrzymania wezwania pod rygorem wypowiedzenia umowy, jednocześnie pouczając o możliwości złożenia wniosku o restrukturyzację zadłużenia. Pismo to doręczono pozwanej w dniu 27 lipca 2023 roku (korespondencja k. 11 - 13). Wobec nieuregulowania zaległości powód wypowiedział umowę z terminem 30 dniowym jednocześnie pouczając pozwaną, iż w razie niespłacenia zadłużenia w terminie 30 dni będzie musiała spłacić całość zadłużenia które na dzień wypowiedzenia wynosi 151387,13 zł wraz z odsetkami. Wypowiedzenie to doręczono pozwanej w dniu 12 września 2023 roku (korespondencja k. 14 - 16). Wobec dalszej bierności pozwanej pismem z 20 listopada 2024 roku powód wezwał do zapłaty kwoty 181 608,17 tytułem wymagalnego zadłużenia z tytułu umowy kredytu (kapitał 119142,35 zł; odsetki umowne 30181,12 zł; odsetki karne 32284,70 zł) w terminie 7 dni pod rygorem skierowania sprawy na drogę postępowania sądowego. Wezwanie to doręczono pozwanej z kolei w dniu 29 listopada 2024 roku (korespondencja k. 17 - 18)
Na dzień 6 grudnia 2024 roku zadłużenie pozwanej z tytułu wyżej opisanej umowy zamykało się kwotą 182780,01 zł w tym niespłacony kapitał 119142,35 zł; odsetki umowne 30 181,12 zł; odsetki umowne za opóźnienie 33456,54 zł. Jednocześnie od tego dnia powodowy bank naliczał od wyżej wskazanej kwoty odsetki ustawowe za opóźnienie od zadłużenia przeterminowanego (wyciąg k. 6, szczegółowa historia rachunku k.21-63, historia rachunku k.128-131).
Wszelkie czynności ze strony powodowego banku związane z zawarciem umowy oraz jej wypowiedzeniem przeprowadziły osoby umocowane do działania w imieniu powoda (pełnomocnictwa k. 121 - 125).
Przed tutejszym sądem toczyło się postępowania pod sygn. IC 257/22 dotyczące spornego kredytu, które zakończyło się wyrokiem oddalającym powództwo z uwagi na brak prawidłowego wypowiedzenia umowy kredytowej (wyrok z uzasadnieniem k. 19,20).
W toku postępowania pozwana działając przez pełnomocnika złożyła powodowi oświadczenie o kredycie darmowym w rozumieniu art. 45 ust. 1 ustawy o kredycie konsumenckim wskazując, iż umowa narusza art. 30 ust. 1 pkt 6,7,10 ustawy o kredycie konsumenckim z uwagi na nieprawidłowe wyliczenie odsetek umownych oraz wysokości RRSO (oświadczenie k. 81 - 82).
Powyższe ustalenia faktyczne poczyniono na podstawie dokumentów podlegających z mocy art. 243 2 kpc zaliczeniu w poczet materiału dowodowego. Ich prawdziwość oraz autentyczność nie została w sposób skuteczny zakwestionowana przez żadną ze stron. Sąd pominął wniosek o przesłuchanie pozwanej wnioskowany w piśmie z 25.07.2025r na okoliczność udzielonych pozwanej informacji co do Wibor, uznając, iż okoliczności zawarcia umowy wynikają z przedłożonych dokumentów (w tym formularza informacyjnego) a przeprowadzenie dowodu spowodowałoby zbędną zwłokę w postępowaniu.
Sąd zważył:
Powództwo podlegało uwzględnieniu. W ocenie Sądu wszelkie podniesione przez stronę pozwaną zarzuty w sprzeciwie od nakazu zapłaty są nietrafne.
Zgodnie z art. 69 § 1 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 roku prawo bankowe stanowi, że przez umowę kredytu bank zobowiązuje się oddać do dyspozycji kredytobiorcy na czas oznaczony w umowie kwotę środków pieniężnych z przeznaczeniem na ustalony cel, a kredytobiorca zobowiązuje się do korzystania z niej na warunkach określonych w umowie, zwrotu kwoty wykorzystanego kredytu wraz z odsetkami w oznaczonych terminach spłaty oraz zapłaty prowizji od udzielonego kredytu.
Strony w sposób skuteczny zawarły umowę o kredyt konsolidacyjny a pozwana zaprzestała spłacania rat w umówionym terminie i wysokości. W ocenie Sądu powód wykazał przesłanki uzasadniające zasadność wypowiedzenia pozwanej umowy kredytu tj. sytuację nieregulowania zadłużenia oraz wysokość zadłużenia pozwanej. Z kolei pozwana poza zgłoszeniem zarzutów w tym zakresie, strona pozwana nie przedłożyła do akt jakichkolwiek dokumentów świadczących o tym, że zadłużenie nie istnieje, względnie że istnieje w innej (niższej) wysokości. O wszelkich czynnościach prowadzących do skierowania sprawy na drogę sądową pozwana powinna wiedzieć albowiem korespondencja przedprocesowa była jej skutecznie doręczana.
Niezasadny okazał się zarzut braku umocowania osób dokonujących czynności w imieniu powodowego banku. Ze zgromadzonego materiału dowodowego wynika, iż osoby te tj. podpisująca w imieniu banku z pozwaną umowę kredytu B. M., podpisany pod wypowiedzeniem umowy kredytu M. N., podpisana pod przedsądowym wezwaniem do zapłaty K. K. czy też podpisująca wyciąg z ksiąg rachunkowych banku oraz pełniąca funkcję pełnomocnika procesowego powoda zostały prawidłowo umocowane do działania w imieniu powoda. Czynności przez nich zdziałane w imieniu oraz na rachunek powoda są skuteczne i wiążą zarówno bank jak i pozwaną.
W przedmiotowej sprawie strona pozwana podniosła zarzut niedozwolonego postanowienia umownego w zakresie prowizji oraz w zakresie określenia oprocentowania poprzez odniesienie do stopy WIBOR. Sąd analizując treść umowy kredytu nie dopatrzył się klauzul abuzywnych w rozumieniu art. 385 1 k.c. W przedmiotowej sprawie wysokość prowizji została ustalona na kwotę 11820 zł. W toku niniejszego procesu strona pozwana nie wykazała, aby postanowienie umowy w tym zakresie nie zostało indywidualnie uzgodniona, a tym samym zostało narzucone odgórnie. Pozwana nie wskazała również w jakim zakresie i dlaczego opłata w tym zakresie jest rażąco wygórowana, a nadto nie określiła dokładnie na czym polega sprzeczność tego postanowienia umowy z dobrymi obyczajami i zasadami współżycia społecznego. Podkreślenia wymaga, że wysokość prowizji mieści się w granicach ustalonych przez treść art. 36a ustawy o kredycie konsumenckim z dnia 12 maja 2011 roku, który określa pozaodsetkowe koszty kredytu. Dysproporcja między dopuszczalną przez ustawodawcę, a zastosowaną w umowie, wysokością pozaodsetkowych kosztów kredytu pozwala odrzucić twierdzenia o abuzywnym charakterze pobranych kosztów. Dodatkowo pobieranie prowizji jest rzeczą powszechną w umowach kredytu, należy mieć tylko na względzie, aby nie była wygórowana, co nie miało miejsca w niniejszej sprawie (prowizja stanowi 8,42 % całkowitej kwoty kredytu). Niezasadny jest również w ocenie Sądu zarzut naliczania odsetek od kredytowanych kosztów kredytu. Zdaniem pozwanej takie postępowanie w konsekwencji powinno skutkować powstaniem uprawnienia do złożenia oświadczenia o skorzystaniu z sankcji kredytu darmowego. W ocenie Sądu, w świetle przepisów Prawa bankowego oraz ustawy o kredycie konsumenckim, pobieranie odsetek od części kredytu przeznaczonej na sfinansowanie jego kosztów jest dopuszczalne. Ustawa o kredycie konsumenckim nie wyłącza stosowania przepisów prawa bankowego wobec kredytów konsumenckich udzielanych przez banki. Kredytowane koszty kredytu to część kapitału przeznaczona na sfinansowanie opłat, prowizji lub innych kosztów ponoszonych przez kredytobiorcę w związku z umową o kredyt. Wobec tego finansowanie kosztów kredytu jest jednym z jego celów wprost ujętych w umowie, zaś przekazanie środków z tego tytułu kredytodawcy odbywa się w ramach wykorzystania kredytu na podstawie stosownego zlecenia kredytobiorcy. Oznacza to, że przypadku kredytowania kosztów kredytu, wpierw to kredytodawca udostępnia kredytobiorcy pełną kwotę kredytu, zaś kredytobiorca podejmuje decyzję o jej przeznaczeniu na sfinansowanie kosztów kredytu. Taki schemat jest prawidłowy, gdy konsument został prawidłowo poinformowany o sposobie wykorzystania kapitału i podjął decyzję co do sposobu jego rozdysponowania, co miało miejsce w realiach rozpoznawanej sprawy.
Nadto zgodnie z art. 30 ust. 1 ustawy o kredycie konsumenckim umowa o kredyt konsumencki co do zasady powinna określać m. in.
- stopę oprocentowania kredytu, warunki stosowania tej stopy, a także okresy, warunki i procedury zmiany stopy oprocentowania wraz z podaniem indeksu lub stopy referencyjnej, o ile ma zastosowanie do pierwotnej stopy oprocentowania kredytu; jeżeli umowa o kredyt konsumencki przewiduje różne stopy oprocentowania, informacje te podaje się dla wszystkich stosowanych stóp procentowych w danym okresie obowiązywania umowy (pkt 6);
-rzeczywistą roczną stopę oprocentowania oraz całkowitą kwotę do zapłaty przez konsumenta ustaloną w dniu zawarcia umowy o kredyt konsumencki wraz z podaniem wszystkich założeń przyjętych do jej obliczenia (pkt 7);
-informację o innych kosztach, które konsument jest zobowiązany ponieść w związku z umową o kredyt konsumencki, w szczególności o opłatach, w tym opłatach za prowadzenie jednego lub kilku rachunków, na których są zapisywane zarówno transakcje płatności, jak i wypłaty, łącznie z opłatami za korzystanie ze środków płatniczych zarówno dla transakcji płatności, jak i dla wypłat, prowizjach, marżach oraz kosztach usług dodatkowych, w szczególności ubezpieczeń, jeżeli są znane kredytodawcy, oraz warunki, na jakich koszty te mogą ulec zmianie;
Analiza treści umowy oraz formularza informacyjnego prowadzi do wniosku, iż zarzuty pod adresem zawartości umowy oraz formularza są bezzasadne. Oba dokumenty zawierają dane dotyczące stopy oprocentowania (stopa zmienna), jej wysokość w chwili zawierania umowy (7,77%), jej składniki (suma stawki WIBOR 3M ze wskazaniem jej wysokości w chwili zawierania umowy oraz stałej marży). Umowa zawiera rzeczywistą stopę oprocentowania oraz założenia jakie legły u podstaw jej ustalenia (wysokość odsetek (kosztów), wysokość prowizji). Wskazana jest całkowita kwota do zapłaty (233701,35 zł) jako suma całkowitego kosztu kredytu (81574,96 zł) oraz całkowitej kwoty kredytu (140306,75). Wreszcie wskazana jest informacja o kosztach jakie pozwana jest zobowiązana ponieść w związku z umową tj. odsetki (81574,96 zł) oraz prowizja (11820,22 zł). Również i ten zarzut okazał się niezasadny.
Zarówno określenie wysokości RRSO, jak i zasada naliczania odsetek umownych nie narusza ustawy o kredycie konsumenckim, ponadto są precyzyjnie i zgodnie z tą ustawą określone w umowie. Żaden przepis nie zakazuje kredytowania prowizji (a w konsekwencji zaliczenia kredytowanej prowizji do oprocentowania). Nakazuje jedynie określenie całkowitej kwoty kredytu bez uwzględnienia prowizji, co zarówno w kwestionariuszu informacyjnym, jak i w umowie miało miejsce. Niezasadny jest zarzut powiązania oprocentowania kredytu na stopie WIBOR. Sąd podzielił argumentację powoda, której pozwana skutecznie nie podważyła, iż w realiach sprawy stopa ta jest wskaźnikiem obiektywnym albowiem powodowy bank nie uczestniczy w tzw. fixingu tj. procesie przekazywania informacji o transakcjach do administratora tego wskaźnika mających zastosowanie do ustalenia jego wysokości. Zatem nie bierze udziału w ustalaniu wysokości wskaźnika WIBOR. Wskaźnik ten jest całkowicie od powoda niezależny a zatem w realiach sprawy oprocentowanie jest oparte na obiektywnych kryteriach.
Niezasadny okazał się zarzut naruszenia przepisów umownych o wypowiedzeniu umowy. Analiza treści wypowiedzenia prowadzi do wniosku, iż ma ono charakter bezwarunkowy. W poprzedniej części uzasadnienia przytoczono procedurę wypowiedzenia umowy. Ze zgromadzonego materiału dowodowego wynika, iż procedura ta została dotrzymana – powód wezwał pozwaną do zapłaty zaległości w terminie 14 dni a po bezskutecznym upływie tego terminu skorzystał z uprawnienia do wypowiedzenia umowy. Po upływie okresu wypowiedzenia powód z kolei bezskutecznie wzywał do zapłaty należności z tytułu niespłaconej części kredytu.
W tych okolicznościach oświadczenie o kredycie darmowym nie mogło wywołać skutku z art. 45 ustawy o kredycie konsumenckim. W ocenie Sądu powód wykazał istnienie oraz zasadność roszczenia zarówno co do zasady jak i co do wysokości. Z kolei pozwana nie przedstawiła żadnych przekonujących dowodów przemawiających za oddaleniem powództwa w jakimkolwiek zakresie; argumenty przytoczone w sprzeciwie od nakazu zapłaty były nietrafne. Wysokość żądania została wykazana dokumentami o charakterze analitycznym w postaci rozliczenia „kredytu” czy wyciągiem z ksiąg rachunkowych. Powód wykazał, iż do zawarcia umowy kredytowej doszło a powód wywiązał się ze swojej części zobowiązania jakim było uruchomienie kredytu. Wykazano również w sposób należyty, w jakim zakresie zobowiązanie nie zostało przez pozwaną spełnione. Prawdziwość oraz autentyczność przedstawionych do pozwu dokumentów nie została w sposób przekonujący zakwestionowana przez stronę pozwaną. Udowodniono nadto w ocenie Sądu, iż powód dochował przewidzianego umową oraz ustawą prawo bankowe trybu wypowiedzenia umowy. Korespondencję zawierającą wypowiedzenie przesyłano na pozostający w dyspozycji powoda adres pozwanej i zostało jej skutecznie doręczone.
Powyższe okoliczności uzasadniają przyjęcie, iż wypowiedzenie umowy było skuteczne, i nie było działaniem przedwczesnym. Pozwana miała realną możliwość zapoznania się z treścią kierowanych do niej pism i reagowania na nie. Podsumowując, w ocenie Sądu pozwana miała świadomość jakiego rodzaju umowę zawiera i jakie wiążą się konsekwencje z niedotrzymaniem jej warunków. Należało zatem uznać, iż pozwana ponosi odpowiedzialność za niewykonanie zobowiązania z tytułu łączącej ją z powodem umowy kredytu, które winna była wykonać zgodnie z jego treścią oraz z zachowaniem staranności (art. 354 – 355 k.c.).
Wyrok został wydany na posiedzeniu niejawnym w trybie art. 148 (1) kpc albowiem pozwana w pierwszym piśmie procesowym nie złożyła wniosku o wysłuchanie jej na rozprawie a sąd uznał, iż mając na względzie całokształt przytoczonych twierdzeń i zgłoszonych wniosków dowodowych, przeprowadzenie rozprawy nie było konieczne.
Wobec powyższego należało zasądzić od pozwanej na rzecz powoda kwotę dochodzoną pozwem art. 69 § 1 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 roku prawo bankowe.
Odsetki zasądzono zgodnie z żądaniem pozwu na zasadzie art. 481 k.c. od dnia wniesienia pozwu tj. od dnia 9 grudnia 2024 roku (data nadania w UP W. k. 67).
O kosztach orzeczono na zasadzie art. 98 kpc zgodnie z ogólną zasadą odpowiedzialności za wynik procesu. Na zasądzone koszty składa się opłata sądowa od pozwu 9140 zł; koszty zastępstwa procesowego wg rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości w sprawie opłat za czynności adwokackie 5400 zł; opłata skarbowa od pełnomocnictwa procesowego 17 zł – łącznie 14557 zł. Koszty zasądzono z urzędu wraz z odsetkami ustawowymi za opóźnienie za czas od dnia uprawomocnienia się wyroku do dnia zapłaty – zgodnie z art. 98 par. 1 1 kpc.
SSO Andrzej Kieć