Postanowienie SN z 10 października 2012, sygn. V KK 71/12
Data orzeczenia
10 października 2012
Sąd
Sąd Najwyższy
Wydział
Izba Karna, Wydział V
Przewodniczący
SSN Włodzimierz Wróbel
Tagi
Podstawa prawna
art. 6
kpk
art. 170
kpk
art. 193
kpk
art. 280
kk
art. 433
kpk
art. 434
kpk
art. 438
kpk
art. 439
kpk
Pokaż pozostałe podstawy prawne (8)
POSTANOWIENIE
Dnia 10 października 2012 r.
Sąd Najwyższy w składzie:
SSN Włodzimierz Wróbel
na posiedzeniu bez udziału stron (art. 535 § 3 k.p.k.)
po rozpoznaniu w dniu 10 października 2012 r.
sprawy M. K.
z powodu kasacji, wniesionej przez obrońcę skazanego
od wyroku Sądu Okręgowego
z dnia 23 listopada 2011 r.,
utrzymującego w mocy wyrok Sądu Rejonowego
z dnia 17 lutego 2011 r.,
na podstawie art. 535 § 3 k.p.k. oraz art. 636 § 1 w zw. z art. 518 k.p.k.
p o s t a n o w i ł :
1. oddalić kasację jako oczywiście bezzasadną,
2. kosztami sądowymi postępowania kasacyjnego obciążyć
skazanego.
UZASADNIENIE
W kasacji obrońcy skazanego M. K. od wyroku Sądu Okręgowego z dnia 23
listopada 2011r. częściowo zmieniającego wyrok Sądu Rejonowego z dnia 17
lutego 2011r., zarzucono rażące naruszenie przepisów prawa procesowego i
materialnego przez Sąd odwoławczy, które miało, zdaniem autora kasacji istotny
wpływ na treść orzeczenia, a polegające na obrazie przepisów:
1) art. 280 § 1 k.k. przez jego niewłaściwe zastosowanie i przyjęcie, że w
ustalonym przez sądy obu instancji stanie faktycznym czyn skazanego
2
wyczerpał znamiona czynu stypizowanego w tym przepisie, co skutkowało,
zdaniem autora kasacji, błędnym uznaniem okoliczności niebędących
zachowaniem skazanego za groźbę stanowiącą znamię typu z art. 280 k.k.
oraz przyjęciem związku pomiędzy dokonanym zaborem a groźbą - wobec
jego braku;
2) art. 434 § 1 k.p.k. przez rozstrzygnięcie przez Sąd odwoławczy na niekorzyść
oskarżonego (uchylenie rozstrzygnięcia Sądu I instancji dotyczącego
warunkowego zawieszenia orzeczonej kary pozbawienia wolności), wskutek
stwierdzenia uchybienia, które nie zostało zawarte w zarzutach apelacji
prokuratora, a które zdaniem autora kasacji winno przybrać postać wskazania
naruszenia art. 438 pkt 4 k.p.k., a nie, jak to uczynił prokurator – art. 438 pkt 3
k.p.k.;
3) art. 6 k.p.k. i art. 170 § 1 pkt 2 i 5 k.p.k. oraz art. 193 § 1 k.p.k. w zw. z art. 458
k.p.k. przez:
- brak rozstrzygnięcia wątpliwości wymagających wiedzy specjalistycznej
dotyczącej uszkodzenia u skazanego centralnego układu nerwowego,
- ograniczenie postępowania dowodowego na rozprawie odwoławczej do
przeprowadzenia w tym zakresie dowodu z opinii sporządzonej na potrzeby
innego postępowania karnego (III K …),
- oddalenie wniosku o wezwanie biegłego na rozprawę celem zadania mu przez
obronę dodatkowych pytań w związku ze sporządzoną opinią,
- brak rozważenia występujących, zdaniem autora kasacji, rozbieżności
pomiędzy dwiema znajdującymi się w aktach sprawy opiniami biegłych
psychologów dotyczących osobowości skazanego, co łącznie doprowadzić
miało do rażącego naruszenia prawa skazanego do obrony.
Podnosząc powyższe zarzuty, autor kasacji wniósł o uchylenie wyroków
sądów obu instancji i przekazanie sprawy Sądowi Rejonowemu do ponownego
rozpoznania. Prokurator Okręgowy w odpowiedzi na kasację obrońcy skazanego
wniósł o oddalenie jej jako oczywiście bezzasadnej na podstawie art. 537 § 1 k.p.k.
w zw. z art. 530 § 1 i § 5 k.p.k. wskazując, że stanowi ona po części jedynie
polemikę z ustaleniami faktycznymi poczynionymi w sprawie, a także próbę
ominięcia niedopuszczalności podnoszenia w kasacji zarzutu błędu w ustaleniach
faktycznych poprzez formułowanie zarzutu naruszenia prawa materialnego oraz, iż
techniczna strona formułowania zarzutów przy poprawności wniosków apelacyjnych
3
i orzekaniu przez Sąd odwoławczy w granicach zaskarżenia nie jest podstawą
kasacyjną.
Sąd Najwyższy zważył, co następuje:
Zgodnie z art. 519 k.p.k. kasacja może zostać wniesiona od prawomocnego
wyroku sądu odwoławczego kończącego postępowanie, jej powodem mogą zaś
być wyłącznie uchybienia wymienione w art. 439 k.p.k. lub inne rażące naruszenie
prawa, jeżeli mogło ono mieć istotny wpływ na treść orzeczenia (art. 523 § 1 k.p.k.).
Tym samym przedmiotem zaskarżenia kasacją nie może być orzeczenie sądu
pierwszej instancji, zarzuty podniesione w kasacji pod adresem orzeczenia tego
sądu podlegają zaś rozważeniu przez sąd kasacyjny tylko w takim zakresie, w
jakim jest to nieodzowne do należytego rozpoznania zarzutów stawianych
zaskarżonemu w tym trybie orzeczeniu sądu odwoławczego. W rezultacie nie
można ich rozpatrywać w oderwaniu od zarzutów stawianych orzeczeniu sądu ad
quem, bowiem nie jest funkcją kontroli kasacyjnej ponowne - "dublujące" kontrolę
apelacyjną - rozpoznawanie zarzutów stawianych przez skarżącego orzeczeniu
sądu meriti.
Analiza zarzutów kasacyjnych i ich uzasadnienia wskazuje, że skarżący nie
dostrzega wskazanych wyżej różnic, jakie istnieją pomiędzy kontrolą apelacyjną a
kontrolą kasacyjną. Brak jakichkolwiek zarzutów godzących w istotę orzeczenia
Sądu odwoławczego (art. 433 § 2 k.p.k. czy art. 457 § 3 k.p.k.) powoduje, iż
kasację ocenić trzeba jako próbę ponownej weryfikacji orzeczenia Sądu
Okręgowego.
Powyższe odnieść należy w szczególności do stawianego w kasacji zarzutu
obrazy prawa materialnego tj. art. 280 § 1 k.k. Odnosząc się do tego zarzutu,
przypomnieć trzeba, że podniesienie zarzutu obrazy prawa materialnego musi być
połączone z akceptacją dotychczasowych ustaleń faktycznych. Sama istota obrazy
prawa materialnego sprowadza się bowiem do wadliwej subsumcji normy prawnej
do niespornego stanu faktycznego (por. np. postanowienie Sądu Najwyższego z 5
lipca 2006 r., V KK 138/06, LEX nr 188367).
Tymczasem w tej sprawie obrońca skazanego M. K., przedstawiając zarzuty
rażącego naruszenia prawa materialnego, wyraźnie podważa zaakceptowane
przez Sąd Okręgowy, ustalenia faktyczne poczynione przez Sąd Rejonowy, a
zatem w istocie podnosi niedopuszczalny w postępowaniu kasacyjnym zarzut błędu
w ustaleniach faktycznych. Nie bez znaczenia pozostaje również okoliczność, że
4
zarzut błędu w ustaleniach faktycznych został wprost wyartykułowany w pkt. II
apelacji.
Niezależnie od powyższego należy wskazać, że czyn skazanego M. K.
został zakwalifikowany jako przestępstwo z art. 280 § 1 k.k. Podobnie opis czynu
przypisanego M. K., zawarty w sentencji wyroku Sądu Rejonowego, jest
wystarczająco dokładnym określeniem przypisanego sprawcy. Sąd I instancji w
swym uzasadnieniu poddaje analizie stan faktyczny sprawy oraz wynikającą stąd
przyjętą kwalifikację prawną (vide s. 11-14 uzasadnienia wyroku Sądu
Rejonowego). Podobnie Sąd Odwoławczy w uzasadnieniu zaskarżonego wyroku
bardzo szczegółowo, wnikliwie i logicznie rozważył wszystkie wątpliwości zgłaszane
przez obronę, a dotyczące zaistnienia groźby z art. 280 § 1 k.k. (vide s. 7-8
uzasadnienia zaskarżonego wyroku).
Akceptując w pełni, prezentowaną w odpowiedzi na kasację, wnikliwą i
szczegółową ocenę prawną zarzutu objętego pkt. II kasacji dot. rzekomej obrazy art.
434 § 1 k.p.k., nie ma potrzeby jej przytaczania w niniejszym uzasadnieniu.
Analiza treści zarzutu obrazy art. 6 k.p.k., art. 170 § 1 pkt 2 k.p.k. oraz art. 193
§ 1 k.p.k. w zw. z art. 458 k.p.k., a także części motywacyjnej skargi kasacyjnej w
tym zakresie prowadzi do przekonania, że w istocie autorowi kasacji chodziło o
ponowną próbę podważenia wiarygodności poszczególnych źródeł dowodowych i
zakwestionowania ustaleń faktycznych poczynionych na tej podstawie jeszcze
przez Sąd I instancji. Zarzut ten w swej istocie stanowi częściowe powielenie
zarzutu apelacyjnego, dotyczącego weryfikacji opinii biegłej psycholog, który został
przez Sąd odwoławczy wnikliwie przeanalizowany (vide s. 8-12 uzasadnienia
zaskarżonego wyroku). W orzecznictwie Sądu Najwyższego ugruntowany jest
pogląd, że powtórzenie argumentacji zawartej w zwykłym środku odwoławczym
może być skuteczne tylko wówczas, gdy sąd odwoławczy nie rozpozna ich w ogóle,
bądź rozpozna nienależycie i nie odniesie się do poszczególnych zarzutów w
uzasadnieniu orzeczenia (np. postanowienie Sądu Najwyższego z 14 kwietnia 2005
r., II KK 25/05, OSNwSK 2005/1/759). W sytuacji, gdy Sąd Odwoławczy
rozpoznając wniesiony środek odwoławczy nie naruszył obowiązujących w
postępowaniu odwoławczym zasad, a w szczególności przepisów art. 433 k.p.k. i
art. 457 § 3 k.p.k. (w skardze kasacyjnej nie podniesiono w tym względzie żadnych
zarzutów), tego rodzaju zabieg nie może odnieść pozytywnego skutku. Należy
bowiem zaznaczyć, że ustawowa regulacja podstaw kasacji nie upoważnia Sądu
5
Najwyższego do badania w postępowaniu kasacyjnym, pod pozorem
rozpoznawania zarzutu „naruszenia prawa” zasadności ustaleń faktycznych
przyjętych za podstawę zaskarżonego wyroku. Skoro zatem podniesiony w kasacji
zarzut ponownie dotyczy kwestii poruszanych już w zwykłym środku zaskarżenia,
do których to kwestii Sąd odwoławczy wszechstronnie się ustosunkował, a w
kasacji nie podjęto nawet próby wykazania, że Sąd Odwoławczy jakąkolwiek normę
regulującą postępowanie odwoławcze naruszył (w dodatku, jak wymaga tego
przepis art. 523 § 1 k.p.k., w sposób rażący i mogący mieć istotny wpływ na treść
orzeczenia), uprawnione jest uznanie zarzutu za oczywiście bezzasadny.
Mając powyższe okoliczności, należało orzec jak w sentencji.