Uzasadnienie z 5 września 2025, sygn. VIII P 53/23

UZASADNIENIE

Powód D. W. pozwem złożonym przeciwko pozwanej (...) S.A. w K. wniósł o zasądzenie kwoty 100.000 zł wraz z ustawowymi odsetkami liczonymi od dnia wniesienia powództwa do dnia zapłaty tytułem zadośćuczynienia za krzywdę, jakiej doznał wskutek wypadku przy pracy w dniu 6 sierpnia 2020r. Powód wniósł także o zasądzenie od pozwanej na swoją rzecz kosztów procesu, w tym kosztów zastępstwa procesowego według norm przepisanych.

W uzasadnieniu powód podniósł, iż w dniu 6 sierpnia 2020r. nie z własnej winy uległ wypadkowi przy pracy, wskutek którego doznał obrażeń ciała w postaci: złamania kości dna oczodołu, otwartej rany powłok głowy, wieloodłamowego złamania kości oczodołu oraz urazu gałki ocznej. Powód wskazał, iż otrzymał jednorazowe odszkodowanie za wypadek przy pracy z (...) w wysokości 39.655 zł z tytułu 35% stałego uszczerbku na zdrowiu spowodowanego skutkami wyżej wskazanego wypadku przy pracy. Powód obecnie domaga się zadośćuczynienia w oparciu o art. 445 §1 k.c. oraz wskazuje, iż odpowiedzialność pozwanej wynika z art. 435 §1 k.c. i kształtuje się na zasadzie ryzyka, z uwagi na fakt, iż samo funkcjonowanie zakładu wprawionego w ruch za pomocą sił przyrody stwarza niebezpieczeństwo wyrządzenia szkody, niezależnie od działania lub zaniechania podmiotu prowadzącego taki zakład. W kwestii wysokości zadośćuczynienia powód wskazał, iż przed wypadkiem był osobą w pełni aktywną zawodowo, a wskazany wypadek przekreślił szybki powrót do zdrowia i pracy przez powoda, zmuszając go do przedłużenia zwolnienia lekarskiego oraz do długoterminowej rezygnacji z czynności zawodowych, przez co Zakład Ubezpieczeń Społecznych przyznał powodowi rentę wypadkową. Powód podkreślił, że zgodnie z aktualną wiedzą medyczną, przywrócenie wzroku w lewym oku jest praktycznie niemożliwe.

W odpowiedzi na pozew pozwana wniosła o oddalenie powództwa w całości oraz o zasądzenie od powoda na rzecz pozwanej kosztów postępowania, w tym kosztów zastępstwa procesowego według norm przepisanych wraz z odsetkami ustawowymi za opóźnienie od kwoty zasądzonej tytułem zwrotu kosztów procesu od dnia uprawomocnienia się wyroku do dnia zapłaty.

W uzasadnieniu pozwana podniosła, że nie uznaje powództwa w całości co do zasady. Pozwana nie kwestionuje faktu, iż powód uległ wypadkowi przy pracy 6 sierpnia 2020r., jednakże w ocenie pozwanej jej odpowiedzialność jest wyłączona, gdyż do wypadku doszło
z wyłącznej winy poszkodowanego zgodnie z art. 435 §1 k.c. Nadto ze stanowiska doktryny
i orzecznictwa wynika, że brak jest podstaw do stwierdzenia, że w każdej sytuacji, gdy szkoda powstała w przedsiębiorstwie, które w jakikolwiek sposób wykorzystuje siły przyrody, można automatycznie przyjąć odpowiedzialność przedsiębiorstwa na zasadzie ryzyka. Dalej pozwana wskazała, że z protokołu powypadkowego nie wynika, ażeby wypadek ten został spowodowany z wyłącznej winy powoda, jednak opierając się na informacjach w nim zawartych, nie jest przeszkodą do poczynienia w postępowaniu sądowych stosowych ustaleń w tym zakresie. Nadto, w sytuacji uznania przez Sąd przyczynienia się powoda do zdarzenia, pozwana wniosła, ażeby ewentualna kwota zadośćuczynienia, jeśli Sąd uzna powództwo za zasadne w ogóle, zgodnie z treścią art. 362 k.c., została stosownie obniżona. Pozwana wskazała, iż nie ulega wątpliwości, że powód wykonywał czynności związane z usuwaniem zatoru z przesypu przenośnika taśmowego (...) (typu (...)), który cały czas był włączony i czynności te wykonywał przy pracującym obok i pozostającym w ciągu technologicznym przenośniku taśmowym typu G. (...). Obydwa przenośniki w czasie zaistnienia wypadku pracowały, powód nie wyłączył przenośnika (...) przed przystąpieniem do usuwania zatoru, ani nie poinformował pracownika obsługującego przenośnik G. o konieczności jego wyłączenia przed usuwaniem zatoru powstałego w miejscu przesypu przenośnika (...) – pomimo tego, że miał taki obowiązek. Co więcej, powód miał ze sobą okulary ochronne i był prawidłowo pouczony i poinformowany o konieczności ich używania, lecz nie nałożył okularów ochronnych tłumacząc, że zaparowały. Pozwana wskazała, że w jej ocenie roszczenia powoda są zawyżone, a powód nie wykazał, iż wysokość kwoty której się domaga jest zasadna. Pozwana stoi na stanowisku, że otrzymana już przez powoda kwota świadczeń z Zakładu Ubezpieczeń Społecznych stanowi należytą rekompensatę krzywdy powoda. Powód uzyskał od pozwanej renty wyrównawcze związane z wypadkiem oraz zrzekł się z tego tytułu pozostałych roszczeń związanych z wypadkiem od pozwanej.

Sąd ustalił następujący stan faktyczny.

Powód D. W. (urodzony (...)) od 2019r. pracował u pozwanej
na podstawie umowy o pracę. Wykonywał pracę w charakterze górnika dołowego na kopalni (...).

W dniu wypadku, tj. 6 sierpnia 2020r., D. W. zatrudniony był na zmianę rozpoczynającą się o godzinie 18:30 dnia 5 sierpnia 2020r. Podczas podziału pracy sztygar oddziału (...)-(...) A. D. skierował powoda na samodzielne stanowisko obsługi przenośnika taśmowego typu (...) znajdujące się w dowierzchni badawczej
3 w pokładzie 402 na poziomie 830m w rejonie przesypu przenośnika taśmowego (...) na przenośnik taśmowy typu G. (...) odbierającego urobek. Około godziny 0:45 D. W. zauważył powstały zator w przesypie przenośnika taśmowego (...) i natychmiast przystąpił do jego usuwania. D. W. w celu łatwiejszego dostępu do powstałego zatoru stanął na leżącym przy trasie przenośnika taśmowego G. 1000 zwiniętym w rolkę fragmencie taśmy przenośnikowej. Stojąc na fragmencie taśmy przenośnikowej powód, opierając się lewym bokiem o konstrukcję przenośnika taśmowego G. (...), ustawił się twarzą w stronę wysypu. Za pomocą deski, D. W. przystąpił do usuwania powstałego zatoru w przesypie. Powód miał ubrany kask, rękawice, miał też przy sobie okulary ochronne, lecz ich nie używał. Podczas usuwania zatoru przez powoda, jedna z brył, nadal narzucanego urobku przez pracujący przenośnik taśmowy (...) na powstały już zator, odbiła się od osłony przesypu i uderzyła D. W. w lewą stronę twarzy. Powód najpierw stracił przytomność, później po jej odzyskaniu poczuł silny ból w okolicy czoła oraz lewego oka, stwierdził również krwawienie z czoła. Za pomocą lampy indywidualnej powód zaczął nawoływać pracowników przebywających na obsłudze przenośnika taśmowego G. (...), równocześnie udając się w ich stronę. Od strony obsługi przenośnika taśmowego G. (...) podszedł do poszkodowanego K. P., który pomógł dojść powodowi do stanowiska obsługi. Na stanowisku obsługi została mu udzielona pierwsza pomoc przez R. H. oraz K. P.. K. P. poinformował o zaistniałym zdarzeniu sztygara A. D., które polecił R. H. odprowadzić poszkodowanego do punktu pierwszej pomocy. Poszkodowany został odwieziony pod szyb kolejką szynową podwieszaną, następnie po wyjeździe został odprowadzony do punktu pierwszej pomocy, gdzie po konsultacji z lekarzem dyżurnym powód został skierowany na badania do Szpitala Miejskiego w R. G.. D. W. po badaniach w ww. szpitalu został przeniesiony na dalsze badania do (...) Centrum (...). K. G. (...) w K., Zakładu (...). U powoda rozpoznano uraz oka i oczodołu, wielomiejscowe złamanie kości twarzoczaszki w okolicy oczodołowej lewej, płaskie odwarstwienie siatkówki oka lewego, zaćmę podwichniętą pourazową oka lewego, krwotok do komory przedniej oka lewego, oderwanie tęczówki od nasady oka lewego oraz przepuklinę ciała szklistego do komory przedniej oka lewego.

Pozwana uznała zdarzenie za wypadek przy pracy. W Protokole nr (...)r. ustalania okoliczności i przyczyn wypadku przy pracy jako przyczyny wypadku pozwana podała:

1. inne błędy i niedociągnięcia przy wykonywaniu pracy – usuwanie przez poszkodowanego powstałego zatoru podczas ruchu przenośników, typu (...) podającego urobek oraz przenośnika taśmowego odbierającego typu G. (...);

2. nie użycie przez poszkodowanego posiadanych okularów ochronnych podczas usuwania zatoru;

3. brak odpowiedniego sprzętu i narzędzi – brak łomu na wyposażeniu stanowiska obsługi przenośnika typu (...);

4. inne przyczyny organizacyjno-ludzkie – brak podestu roboczego umożliwiającego swobodny dostęp do przesypu z przenośnika taśmowego typu (...) na przenośnik G. (...).

5. niedostateczne doświadczenie zawodowe poszkodowanego.

Powód D. W. odbył szkolenia okresowe w dziedzinie bezpieczeństwa i higieny pracy dnia 29 listopada 2019r. oraz dnia 9 grudnia 2019r. Celem szkolenia była aktualizacja i ugruntowanie wiedzy i umiejętności w dziedzinie bezpieczeństwa i higieny pracy oraz zaznajomienie uczestników szkolenia z nowymi rozwiązaniami techniczno-organizacyjnymi w tym zakresie. Nadto był on zapoznany z instrukcjami maszyn, na których pracował. Został zapoznany m.in. z Instrukcją nr 87/TG/GT/2012 obsługi urządzeń odstawy taśmowej, w której w części IV „ Postanowienia szczegółowe ” punkcie 4.17 zapisano, że: „ W przypadku powstania zatoru w przesypie, obsługujący wyłącza i blokuje obydwa współpracujące ze sobą napędy przenośników, powiadamia o tym obsługę napędów przenośników będących w ciągu technologicznym, po czym przystępuje do usunięcia zatoru ”. W części III punkcie 3.2 wskazano, że: „ Pracownik obsługujący przenośnik powinien posiadać na stanowisku pracy narzędzia do usuwania nagromadzonego urobku oraz zatorów ( łopata, wygarniak, łom, kilof, młot 3-5 kg ) ”. Powód został także zapoznany z Zarządzeniem nr 38/16 Dyrektora Kopalni/Kierownika (...) Zakładu (...)/ KWK (...) z dnia 8 września 2016r. w sprawie zabezpieczenia pracowników przed urazami oczu, w którym zobowiązano wszystkich pracowników zatrudnionych w podziemnych wyrobiskach górniczych i na powierzchni, do posiadania przy sobie sprawnych środków ochrony oczu i ich stosowania zgodnie z zarządzeniem oraz postanowieniami ujętymi w technologiach wykonywania prac i instrukcjach bezpieczeństwa i higieny pracy ( §1 ). W §3 pkt 8 i 12 tego Zarządzenia wprowadzono obowiązek stosowania okularów ochronnych budowy otwartej przez pracowników wykonujących następujące czynności: obsługa urządzeń odstawy urobku, a także prace związane z używaniem młotów, kilofów, przecinaków i wybijaków.

Do wypadku z dnia 6 sierpnia 2020r. doszło z wyłącznej winy powoda. Bezpośrednią przyczyną wypadku powoda w pracy w dniu 6 sierpnia 2020r. było nie wyłączenie przez powoda przenośnika taśmowego typu (...) oraz nie poinformowanie pracownika obsługującego przenośnik G. o konieczności jego wyłączenia przed usuwaniem zatoru powstałego w miejscu przesypu przenośnika (...). Dodatkową przyczyną wypadku było
nie stosowanie przez powoda środków ochrony indywidualnej w postaci okularów ochronnych.

Powyższe Sąd ustalił na podstawie dokumentacji powypadkowej D. W., dokumentacji medycznej powoda, akt Zakładu Ubezpieczeń Społecznych w C. dotyczących wypadku przy pracy powoda, decyzji (...) z 14 grudnia 2020r. (k.212),
z Instrukcji nr (...), Zarządzenia nr (...), Karty oceny ryzyka zawodowego, oświadczenia powoda o zapoznaniu się z Kartą oceny ryzyka zawodowego oraz z zestawem instrukcji stanowiskowych, oddziałowej książki raportowej, dokumentacji technicznej pomostu roboczego, wykazu: wyników badań natężenia oświetlenia, badań klimatycznych, przeprowadzonych kontroli, książki kontroli i dokumentacji zabudowy przenośnika obsługiwanego przez powoda, wykazu okularów ochronnych wraz z instrukcją stosowania, dokumentacji dotyczącej przeprowadzanych pomiarów ( k.272 – 392 ), opinii biegłego D. S. ( opinia główna k. 397 - 400, opinia uzupełniając k. 418 - 421), zeznań świadków S. W. (1), S. W. (2), R. H., K. P. oraz zeznań powoda (protokół elektroniczny z rozprawy z: 12 czerwca 2024r. czas 00:06:43 – 01:26:12; 14 sierpnia 2024r. czas 00:03:06 – 01:32:40).

Dowody z dokumentów nie były kwestionowane przez strony, a stąd Sąd w pełni
dał im wiarę. Szczegółowy przebieg zdarzenia z 6 sierpnia 2020r. Sąd ustalił w oparciu
o dokumentację powypadkową zgromadzoną w sprawie oraz zeznania powoda, które
z dokumentacją tą korelowały. Zeznania świadków R. H. i K. P. nie były dla takiego ustalenia przydatne, gdyż świadkowie ci nie byli bezpośrednimi świadkami wypadku.

Sąd podzielił opinię biegłego sądowego z zakresu górnictwa i geologii dr hab. inż. D. S., po jej skorygowaniu w opinii uzupełniającej, gdyż została ona wydana
w oparciu o fachową i specjalistyczną wiedzę, na podstawie całokształtu zgromadzonego
w sprawie materiału dowodowego. Biegły w opinii uzupełniającej ustosunkował
się do zarzutów strony pozwanej i w sposób logiczny oraz przekonujący wyjaśnił dlaczego uznaje je za słuszne co do wyłącznej winy powoda w powstaniu zdarzenia z 6 sierpnia 2020r. Ostateczne wnioski biegłego nie budzą wątpliwości Sądu, tym bardziej, że mają pełne oparcie w pozostałym materiale dowodowym, a zwłaszcza w zeznaniach samego powoda
i dokumentacji dotyczącej jego przeszkolenia. Sąd wziął także pod uwagę, że opinii uzupełniającej biegłego, żadna ze stron nie kwestionowała.

Sąd na podstawie art.235(2) §1 pkt 2 k.p.c. pominął dowód z opinii biegłych sądowych z zakresu okulistyki i ortopedii jako nieistotny dla rozstrzygnięcia sprawy. Wyniki przeprowadzonego postępowania dowodowego w sprawie nie pozwoliły na przypisanie odpowiedzialności pozwanej za zaistnienie wypadku przy pracy z 6 sierpnia 2020r.,
co oznaczało, że żądanie powoda przyznania zadośćuczynienia okazało się co do zasady nieuzasadnione.

Sąd zważył co następuje:

Powództwo D. W. nie zasługuje na uwzględnienie.

W rozpoznawanej sprawie kwestia sporna sprowadzała się do ustalenia czy powodowi, przysługuje zadośćuczynienie za krzywdę jakiej doznał wskutek wypadku przy pracy
u pozwanej w dniu 6 sierpnia 2020r. Powód zasadności swojego żądania upatrywał
w art.445§1 k.c. w związku z art.435§1 k.c. i w związku z art.300 k.p. Pozwana stanęła natomiast na stanowisku, że żądanie powoda jest bezzasadne, gdyż do wypadku przy pracy,
w ocenie pozwanej, doszło z wyłącznej winy powoda.

Zgodnie z art.435 §1 k.c. prowadzący na własny rachunek przedsiębiorstwo lub zakład wprawiany w ruch za pomocą sił przyrody (pary, gazu, elektryczności, paliw płynnych itp.) ponosi odpowiedzialność za szkodę na osobie lub mieniu, wyrządzoną komukolwiek przez ruch przedsiębiorstwa lub zakładu, chyba że szkoda nastąpiła wskutek siły wyższej albo wyłącznie z winy poszkodowanego lub osoby trzeciej, za którą nie ponosi odpowiedzialności.

Zgodnie z art. 445§1 k.c. w wypadkach przewidzianych w artykule poprzedzającym
( w razie uszkodzenia ciała lub wywołania rozstroju zdrowia – art.444 k.c. ) sąd może przyznać poszkodowanemu odpowiednią sumę tytułem zadośćuczynienia pieniężnego za doznaną krzywdę.

Pozwana zajmuje się wydobywaniem kopalin w podziemnych kopalniach węgla kamiennego przy użyciu maszyn i urządzeń energetycznych, a zatem ponosi odpowiedzialność na zasadzie ryzyka określonej w art. 435 § 1 k.c., gdy powód D. W. jako pracownik pozwanej uległ wypadkowi przy pracy w trakcie wykonywania obowiązków pracowniczych.

Zwolnienie z tej odpowiedzialności jest możliwe tylko w razie wykazania jednej
z trzech okoliczności egzoneracyjnych: siły wyższej, wyłącznej winy poszkodowanego oraz wyłącznej winy osoby trzeciej, za którą prowadzący przedsiębiorstwo nie ponosi odpowiedzialności.

W orzecznictwie Sądu Najwyższego jednolicie przyjmuje się, że sformułowanie
„ wyłącznej winy ” odnosi się do przyczyny, nie zaś do winy poszkodowanego ( osoby
trzeciej ). Dlatego ocena winy poszkodowanego jako okoliczności egzoneracyjnej, musi
być dokonywana w kategoriach adekwatnego związku przyczynowego, tj. przewidziana
w tym przepisie wina w spowodowaniu szkody występuje wtedy, gdy zawinione zachowanie poszkodowanego było jedyną przyczyną sprawczą. Istnieć musi zatem normalny związek przyczynowy wyłącznie pomiędzy zawinionym zachowaniem się poszkodowanego a doznaną przez niego szkodą – ruch przedsiębiorstwa jest tylko czynnikiem przypadkowym, który został włączony do postępowania poszkodowanego i umożliwił mu wyrządzenie sobie szkody. W konsekwencji, nie uchyla odpowiedzialności nawet ustalenie, że wina może być przypisana jedynie samemu poszkodowanemu, jeżeli równocześnie wystąpiły inne jeszcze przyczyny szkody w rozumieniu adekwatnego związku przyczynowego, choćby niezawinione przez prowadzącego przedsiębiorstwo ( por. wyrok Sądu Najwyższego z 1 kwietnia 2011r., II PK 233/10 LEX nr 898416, wyrok Sądu Apelacyjnego w Łodzi z 16 lipca 2019r. III APa 12/19 LEX nr 2713564 ). Wyłączna wina poszkodowanego ( osoby trzeciej ) ma miejsce wówczas, gdy to jedynie zachowanie się tej osoby – zawinione – spowodowało wypadek.

Ciężar udowodnienia wyłącznej winy poszkodowanego spoczywa
na odpowiedzialnym, a zatem chcąc uwolnić się od odpowiedzialności, strona pozwana powinna wykazać nie tylko winę poszkodowanego, ale zarazem brak jakiejkolwiek winy własnej i „wyłączny związek przyczynowy między zachowaniem się powoda, a wypadkiem”.

W rozpoznawanej sprawie pozwana ciężarowi temu sprostała. Z materiału dowodowego wynika, że powód w dniu 6 grudnia 2020r. podczas wykonywania obowiązków pracowniczych u pozwanej uległ wypadkowi, który pozwana uznała za wypadek przy pracy. Przebieg tego zdarzenia wynikał z zeznań powoda korespondujących z dokumentacją powypadkową i nie był sporny. Z dowodów tych wynikało, że powód w dniu 6 grudnia 2020r. podczas usuwania zatoru za pomocą deski, przy włączonym przenośniku taśmowym (...), został uderzony bryłą urobku w lewą stronę twarzy doznając urazu gałki ocznej i twarzoczaszki okolicy oczodołowej lewej. Wyniki przeprowadzonego postępowania dowodowego nie budzą wątpliwości Sądu, że wyłączną winę za powstałe zdarzenie ponosi powód, który przystępując do usuwania zatoru nie wyłączył wpierw przenośnika taśmowego typu (...) oraz nie poinformował pracownika obsługującego przenośnik G. o konieczności jego wyłączenia przed usuwaniem zatoru powstałego w miejscu przesypu przenośnika (...). Na taką wyłączną przyczynę wypadku wskazał biegły z zakresu górnictwa i geologii dr hab. inż. D. S. w sporządzonej dla potrzeb niniejszego postępowania opinii, którą, po jej skorygowaniu w opinii uzupełniającej, Sąd podzielił. Obowiązek zatrzymania przenośnika taśmowego dla celu usunięcia zatoru wynikał wprost z Instrukcji nr 87/TG/GT/2021, a zwłaszcza z jej punktu 4.17, w którym zawarto zapis, że: „W przypadku powstania zatoru w przesypie, obsługujący wyłącza i blokuje obydwa współpracujące ze sobą napędy przenośników, powiadamia o tym obsługę napędów i przenośników będących w ciągu technologicznym, po czym przystępuje do usunięcia zatoru ”. Powód z Instrukcją tą został zapoznany, co potwierdza dokumentacja pozwanej przedłożona do akt sprawy, ale też co przyznał sam powód zeznając, że: „Przeprowadzone były szkolenia stanowiskowe, zapoznany byłem z instrukcją obsługi przenośnika i zgodnie z przepisami powinienem zatrzymać przenośnik ”. Na konieczność każdorazowego zatrzymania przenośnika dla celu usunięcia zatoru wyraźnie i zgodnie wskazywali świadkowie R. H. i K. P.. Nie było przy tym żadnych przeszkód ku temu, aby zatrzymania takiego dokonać, a za taką przeszkodę z całą pewnością nie można uznać obawy powoda o ewentualne konsekwencje w dyrekcji, tym bardziej, że obowiązek taki wynikał z Instrukcji nr 87/TG/GT/2021, która została zatwierdzony przez Dyrektora Kopalni i wprowadzona do bezwzględnego stosowania przez pracowników. Gdyby powód zastosował się do obowiązujących w pozwanej przepisów dotyczących obsługi urządzeń, co do których został przeszkolony, a zatem gdyby przed przystąpieniem do usuwania zatoru zatrzymał przenośnik, do zdarzenia w ogóle by nie doszło. Dodatkowo powód był wyposażony w środki ochrony osobistej w postaci okularów ochronnych, które powinien był stosować ( zwłaszcza przy usuwaniu zatoru, na co wskazywali ww. świadkowie ), o czym także został przeszkolony, lecz również w tym przypadku do obowiązku tego się nie dostosował. Trafnie podnosi zatem pozwana, że niespełnienie przez powoda wyżej wskazanych wymogów, które w sposób niewątpliwie świadomy zlekceważył, wskazuje na jego wyłączną winę za powstałe zdarzenie. Postępowanie dowodowe nie wykazało bowiem, by do zajścia wypadku współprzyczyniła się jakakolwiek okoliczność dotycząca pozwanego pracodawcy i od niego zależna, zaś wymienione w Protokole nr (...) ustalenia okoliczności i przyczyn wypadku przy pracy jako przyczyny wypadku: brak podestu i odpowiednich narzędzi na stanowisku pracy, jak słusznie wskazuje pozwana, mogły mieć jedynie wpływ na skutki wypadku, lecz w żaden sposób nie mogły zapobiec jego powstaniu.

Pozwana zatem nie ponosi odpowiedzialności na zasadzie art.435 k.c. i stąd powództwo D. W. o przyznanie zadośćuczynienia podlegało oddaleniu.

O kosztach zastępstwa procesowego Sąd orzekł zgodnie z zasadą odpowiedzialności
za wynik procesu, na podstawie art.98 k.p.c. i art.99 k.p.c. w związku z § 9 ust.1 pkt 5
w związku z §2 pkt 6 rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 22 października 2015r. w sprawie opłat za czynności radców prawnych ( tj. Dz.U. z 2023r., poz.1935 ).

(-) Sędzia del. Magdalena Kimel